Cổ nhân dạy
Muốn được người khác tôn trọng
Hãy học cách nói chuyện khôn ngoan
Cổ quỷ cốc tử
Chào mừng quý khán thính giả
Đến với kênh Triết Lý Nhân Sinh
Quý vị thân mến
Trong xã hội ngày nay
Biết cách nói chuyện
Là một lợi thế rất lớn
Tuy nhiên không phải ai sinh ra
Cũng được phú cho tài ăn nói
Nhiều người dù rất muốn
Bản thân có thể ăn nói khéo léo hơn
Nhưng họ vẫn luôn thiếu sót
Nếu bạn không giỏi giao tiếp
Hãy nhớ và áp dụng
Ba kinh nghiệm
Mà quỷ cốc tử để lại
Nữa sau cuộc đời bạn
Sẽ chuyển bại thành thắng
Và ngày càng tốt hơn
Thứ nhất
Nói chuyện với người có thân phận địa vị
Phải giữ lòng tự tin
Trong lịch sử
Những người có thân phận địa vị
Thường là các vị quan lại
Của cãi giàu có
Hoặc gia tộc sàm quý
Những người này được hung đúc
Trong một nền giáo dục đặc biệt từ thời nhỏ
Tạo ra khí chất của một quý nhân
Trong thời hiện đại ngày nay
Đó là những người
Gia cảnh sung túc
Có học vấn, hiểu lễ nghĩa
Đạt được nhiều thành tựu
Họ có bề dày thành tích đáng để kêu ngạo
Cũng đã kinh qua đủ chuyện
Trên con đường sự nghiệp
Nên có sự sắc xảo đáng nể
Do đó
Khi đứng trước mặt những người như vậy
Người thường sẽ trở nên rụt rè
Nhúc nhát hơn
Thậm chí nhiều người còn e ngại đến nổi
Không nói nổi nên lời
Tuy nhiên
Theo Bậc Thầy Quỹ Cốc Tửng
Muốn thể hiện giá trị bản thân
Thì đó là việc hoàn toàn không nên làm
Trong tương tác công việc
Việc gặp phải những người
Có địa vị cao hơn mình
Là điều không thể tránh khỏi
Hãy nhớ phải tự tin
Khi đối phó với họ
Bạn không nên có thái độ su nịnh
Cũng không tự mãn kêu ngạo
Giữ bản thân
Ở mức độ lịch sử
Thoải mái và bình tĩnh
Như vậy dù đối phương là ai
Họ cũng sẽ dành cho bạn sự tôn trọng nhất định
Thứ 2
Nói chuyện với người khôn ngoan
Hãy chân thành
Người khôn ngoan
Ở đây dùng để chỉ người thông minh
Hoặc người có kiến thức
Am hiểu sâu rộng
Dù bạn chưa nói hết
Họ đã hiểu ý và có thể phát triển thêm gấp 10 phần
Khi giao tiếp với những người như vậy
Họ biết tuốt
Đến mức khiến đôi khi bạn sinh ra cảm giác
Bản thân thật kém cõi
Cũng chính vì họ quá thông thái
Nên bạn cũng có cảm giác
Bị nhìn thấu nội tâm
Những cảm giác này
Đều không mấy dễ chịu
Cách đơn giản nhất để đối mặt với họ
Chính là đối xử thật chân thành
Bạn không ôm toan tính
Không tìm cách thể hiện
Hãy cứ nói đúng lòng mình
Và thể hiện thiện ý của bản thân
Đối phương sẽ đủ khôn ngoan
Để nhận ra điều đó
Chấp nhận thiện ý của bạn
Và cũng hành xử tương tự
Còn những người bụ lợi
Muốn dở trò
Tìm cách lợi dụng để mưu cầu điều riêng
Thì khó có thể thoát khỏi mắt những người khôn ngoan
Dù họ không nói ra
Nhưng họ sẽ sớm xa cách
Về mặt tầm lý
Thứ 3
Nói chuyện với tiểu dân
Tránh xa tiền bạc
Tiểu dân
Bao hàm rất nhiều nội dung
Không chỉ là những tiểu dân trong thương trường
Mà còn là những người tiểu dân
Có quan hệ làm ăn
Công việc với họ
Trong cuộc sống
Có rất nhiều trường hợp
Dù không ưa thích gì nhau
Dù biết rõ
Đối phương không phải người tốt đẹp
Thiện lương
Nhưng bạn vẫn phải giao du, tiếp xúc
Khi ở vào tình huống đó
Chỉ có thể cẩn trọng từng lời nói
Và hành động
Đặc biệt không nên nhắc tới tiền bạc
Hay lợi ích
Điều đó có thể khiến tiểu dân sinh lộng đố kỵ
Ngành ghét
Hoặc tìm cách lợi dụng bạn
Để mưu cầu lợi ích cho bản thân họ
3 công thức trên
Là những điều hàm sốt
Được đút kết từ chính kinh nghiệm cuộc sống
Nếu học thuộc 3 công thức này
Và có thể áp dụng vào cuộc sống
Bạn sẽ dần dần tiến bộ hơn
Trong cách giao tiếp hằng ngày
Đặc biệt
Bạn cũng nên phân biệt rõ
Điều gì nên nói, điều gì không nên nói
Đối với 3 điều sau đây
Thả im lặng
Còn hơn nói ra
Thứ nhất
Lời nói điên rộ
Và ngông cuồn
Điều này rất dễ hiểu
Vì từ xa xưa, dần dàng đã có câu
Nói như trồng leo
Làm như mẹo mỡ
Ám chỉ những người thường nói chuyện
Đào tò bu lấn
Nhưng hành động thực tế thì chẳng được bao nhiêu
Tuyếp người này
Thường luôn bị những người xung quanh coi thường
Thứ hai
Không nói quá nhiều lời phàn nạn
Đặc biệt
Đừng biến người khác thành thùng rác
Để bạn xả hết những cảm xúc tiêu cực
Và thái quá
Thứ ba
Dối trá và vô nghĩa
Những người nói nhảm
Và vô nghĩa trong thời gian dài
Chắc chắn sẽ làm mất lòng tin của mọi người
Không ai muốn lắng nghe
Quý vị thân mến
Lĩnh ngộ được trí tuệ
Trong nghệ thuật nói chuyện của cổ nhân
Sẽ giúp ta tự tin hơn
Cổ nhân giảng
Nước sâu chảy chậm
Người tôn quý ăn nói tự tốn
Trong cuộc sống
Nói chuyện chậm rãi một chút
Suy nghĩ kỹ trước khi nói
Thực sự có thể giúp chúng ta tránh được
Rất nhiều tai họa
Và sai lầm không đáng có
Dưới đây là những nút kết
Khi giao tiếp của cổ nhân để lại
Mời quý khán thính giả
Chú ý lắng nghe
Việc gấp nên từ từ nói
Tục ngữ có câu
Dục tốc bức đạt
Phạm là làm bất cứ việc gì
Mà có tâm nóng vội
Thì đều không thành công
Khi gặp việc gấp
Nói càng nhanh càng vội
Thì lời nói càng loạn
Càng dễ khiến người nghe không hiểu hết ý
Thậm chí hiểu sai ý cần truyền đạt
Khi gặp phải một chuyện gấp gáp
Nếu chúng ta có thể bình tĩnh
Suy nghĩ một chút
Sau đó từ từ nói rõ ngọn ngành
Sẽ khiến cho người nghe cảm thấy ổn định
Từ đó tăng độ tin cậy
Của mọi người đối với chúng ta hơn
Việc nhắc nhở
Nói một cách thiện ý
Đối với những lời gấp ý
Nhắc nhở, phê bình
Để người nghe có thể dễ dàng tiếp nhận
Thì nên nói một cách có thiện ý
Chúng ta nên dùng
Những câu nói đùa hài hước
Sẽ khiến cho người nghe không cảm thấy
Bị cứng nhắc, xúc phạm
Làm được như vậy, đối phương không
Vẫn vui vẻ chấp nhận lời nhắc nhở
Của chúng ta, mà còn tăng thêm thiện
Chí với chúng ta
Việc không dư ý
Không nên than thở nhiều
Bất cứ ai
Khi bị tổn thương trong lòng
Đều sẽ muốn thổ lộ với người khác
Để vơi đi phần nào
Nhưng nếu như cứ gặp ai cũng đều nói
Đều than thở
Từ đó, người nghe sẽ rất dễ xa lánh chúng ta
Đồng thời
Chúng ta cũng để lại ấn tượng
Muốn trút đau khổ của mình lên người khác
Việc chưa làm
Đừng nói nhiều
Chúng ta không nên nói nhiều
Hay tùy ý hứa hẹn về một việc gì đó
Mà chúng ta không chắc có thể làm được
Bởi vì
Việc chưa làm mà nói nhiều
Sẽ khiến cho người nghe cảm thấy
Chúng ta là một người khoa trương
Không đáng tin cậy
Ngay cả khi gặp những việc đã làm rồi
Khi chia sẻ cũng nên dùng thái độ khiềm tốn
Lời nào nên nói
Lời nào không
Cũng cần cân nhắc kỹ càng
Việc chưa hiểu rõ
Nói một cách cẩn thận
Đối với những việc mà chúng ta chưa nắm rõ
Nếu chúng ta tùy tiện nói
Người khác có thể cảm thấy
Chúng ta giả dối
Còn nếu chúng ta diễn đạt một cách cẩn thận
Người nghe sẽ cảm thấy
Chúng ta là người đáng tin cậy
Việc chưa xảy ra
Không nên nói tùy tiện
Người khiến mọi người không ưa thích nhất
Chính là người ăn nói hàm hồ
Thế sự vô thường
Mọi việc đều có thể thay đổi
Hú hồ là việc chưa xảy ra
Một người trưởng thành
Có tù dưỡng
Chúng sẽ không bao giờ tùy tiện phỏng đoán
Hoặc nói trước
Về những sự tình chưa xảy ra
Việc làm tổn thương người khác
Không nên nói
Cổ dân giảng
Nước đổ khó hốt
Ý tứ chính là lời nói ra
Tự như bát nước đổ đi
Không thể lấy lại được
Cho nên trước khi nói lời nào
Cần phải suy nghĩ
Phải trận trọng
Không thể tùy tiện
Đặc biệt là những lời nói
Làm tổn thương đến người khác
Đặc biệt là giữa những người thân
Một người lỗ mãn
Đố kỵ, không tôn trọng
Và không đủ bao dung người khác
Sẽ thường xuyên nói những lời
Làm tổn hại đến người khác
Nhưng họ không biết được rằng
Lời nói làm tổn hại người
Cuối cùng lại làm tổn hại chính mình
Một người vì tư lợi
Có thể dùng lời nói
Làm tổn hại người khác trung nhất thời
Nhưng nhân cách của người ấy
Đã bị người khác xem thường rồi
Việc của người khác
Thì nên cẩn trọng
Giữa con người với con người
Cần phải có một khoảng cách an toàn
Không nên bình luận
Hay nói ra những chuyện của người khác
Làm thế sẽ mang lại cảm giác an toàn
Cho những người mà chúng ta giao tiếp
Con người sống trong thế gian
Ai cũng có những điều riêng tư
Bí mật về chuyện gia đình
Chuyện sự nghiệp, tình cảm v.v
Những chuyện riêng tư như vậy
Thông thường người ta đều hy vọng
Không bị người khác biết
Cho nên đối với những việc riêng tư
Của người khác
Chúng ta không nên tùy tiện bình luận
Đàm tiếu lung tung
Việc của bản thân
Nên lắng nghe người khác nói
Trong cuộc sống
Vô luận là học tập
Công tác
Kết giao bạn bè
Hay làm ăn kinh doanh
Thì lắng nghe là một điều vô cùng quan trọng
Sự nai, lời thật thường khó nghe
Nhưng lại có lợi cho hành động
Vì vậy
Nếu muốn việc của bản thân
Đạt được kết quả tốt
Chúng ta nên nguyện ý
Lắng nghe người khác gấp ý, chỉ dẫn
Đối với những việc của bản thân
Những việc mà bản thân đã làm được
Người ta thường có xu hướng
Nhưng kỳ thực nói như thế nào
Cần phải phù hợp với hoàn cảnh
Trước mặt những người đang thất ý
Không nên nói nhiều
Đến những thành tựu của bản thân
Trước mặt những người đang gặp bất hạnh
Không nên nói đến
Những hạnh phúc mình đang có
Đứng trước những hoàn cảnh ấy
Chúng ta nên lắng nghe
Để chia sẻ thì sẽ tốt hơn
Và cũng phù hợp hơn
Quý vị thân mến
Học được cách nói chuyện của người xưa
Giúp bạn thành cao thủ
Trong giao tiếp
Nói chuyện là một nghệ thuật
Người biết nói chuyện
Không chỉ có thể thêm bạn, bớt thù
Mang lại thành công trong cuộc sống
Mà còn giúp tu dưỡng đạo đức
Tạo phút, giải nghiệp
Nói chuyện là một nghệ thuật
Người trí tuệ thận trọng ngôn từ
Lời nói sinh ra từ trái tim
Đáng nói thì nói
Đúng lúc mới nói
Người biết cách nói chuyện
Viện dùng tru toàn
Không để lạc lỏng bất cứ người nào
Là người mà ai ai cũng muốn ghét bạn
Đầu tiên
Quân tử không lỡ chân với người
Không thất sắc với người
Không lỡ miệng với người
Quân tử
Bất thất túc ư nhân
Bất thất sắc ư nhân
Bất thất khẩu ư nhân
Nghĩa là người quân tử
Thì cứ chỉ cẩn thận trọng
Dung mạo và nói năng đoan chính
Trang trọng
Không được nói lời sai trái
Và những lời không đáng nói
Người biết cách nói chuyện
Là người cẩn thận lời nói
Hành vi và nét mặt
Dung mạo
Không nói lời không nên nói
Không làm việc không nên làm
Không tỏ thái độ không đáng có
Đây là tu dưỡng của người quân tử
Sự tình thành bại được mất
Rất nhiều khi lại quyết định
Bởi người nói chuyện có nói đúng lời
Đúng lúc hay không
Thứ hai
Việc công không bàn riêng
Công sự bất tư nghị
Nghĩa là việc chung của mọi người
Thì không thể ngắm ngầm bàn luận riêng
Việc công nên bàn chung
Làm chung
Nếu bàn luận riêng
Thì sẽ bị hiểm nghi gian tà
Mưu đồ cá nhân
Người biết nói chuyện
Không chỉ nói lời nên nói
Mà còn phải biết nói nơi thích hợp
Khổng tử nói
Bất tại kỳ vị
Bất mưu kỳ chính
Nghĩa là không ở vị trí ấy
Thì không bàn luận mưu tính việc ấy
Nó còn có nghĩa
Không ở quang phủ
Thì chớ bàn việc quang phủ
Không ở chốn công đường
Thì chớ bàn việc công đường
Thứ ba
Ở triều đình
Thì không nói chuyện chó ngựa
Triều ngôn
Bất cập khuyển mã
Ý nói
Triều đình là nơi mưu tính chính sự
Bàn chuyện chính sự
Khi làm việc công
Thì không nói đến những vui chơi giải trí
Như thì chó đua ngựa
Khi làm việc
Cần có tinh thần yêu kính nghệ nghiệp
Và càng cần tự giác kỹ luật
Nơi làm việc
Khi rảnh rỗi
Cũng chớ nói chuyện vui chơi giải trí
Nó sẽ tạo thành một thói quen
Và một không khí không nghiêm túc trong công việc
Nghiêm trọng hơn
Là nó ảnh hưởng đến suy nghĩ của người khác
Và có thể tạo thành tác phong thiếu chuyên nghiệp
Dễ tạo ra trạo lưu đua nhau
Các trò tiêu khiển
Mà dần dần trở nên phóng túng
Thời gian rỗi
Nếu tận dụng vào nghiên cứu chuyên sâu
Đọc thêm sách
Hoặc tỉnh tâm, tù tầm, dưỡng thân
Thứ tư
Chốn công đình
Không nói về phụ nữ
Công đình bất ngôn phụ nữ
Chính là khi làm việc
Thì không được nói đến chuyện nữ sách
Giải trí, đùa chởn
Nói chuyện cần phải nắm bắt thời cơ
Và thời cơ thích hợp
Nói những chuyện thích đáng
Sách dục
Là một trong những ham dục lớn của con người
Người xưa nói
Tài, khí là tứ đổ tường
Nghĩa là 4 bức tường giam hãm con người
Những ham dục này
Cần phải dùng lý trí
Và nghị lực chế ngự
Thì mới có thể có được cuộc đời tự do lành mạnh
Muốn ức chế được nó
Thì phải ức chế tự suy nghĩ
Và lời nói
Kinh điển Đông Y
Hoàng đế nội kinh viết
Điềm đạm hư vô
Thì chân khí sung túc
Tinh thần vững vàng
Thì đẩy lùi bệnh tật
Đó là một sự thanh nhàng
Và ít ham muốn
Tầm an thì không sợ hãi
Sợ thích không thể làm khổ đôi mắt
Dâm tà không thể mê hoặc cai tâm
Những người sống lâu trăm tuổi
Mà không suy yếu
Là do họ không mạo hiểm
Cái đức của mình
Thì nằm
Ở quang nói chuyện quang
Ở phủ nói chuyện phủ
Ở khố nói chuyện khố
Ở triều nói chuyện triều
Tại quang ngôn quang
Tại phủ ngôn phủ
Tại khố ngôn khố
Tại triều ngôn triều
Nghĩa là ở triều đình
Lời nói hành động
Đều phải hợp lý
Quang, phủ, khố, triều
Đều là những nơi làm việc công
Ở những nơi làm việc tương ứng
Thì đàm luận về sự việc tương ứng
Cần xử lý
Một người không thể chu toàn hoàng mỹ
Nhưng cần phải viên dung
Học cách đối ứng thích hợp
Tùy theo thời thế
Tùy theo địa điểm
Dùng lời nói để viên dung mối quan hệ
Giữa người với người
Ở chống quang trường
Nói những lời ở chống quang trường
Thấy người làm ăn
Nói chuyện làm ăn
Một người có tu dẫn
Nói chuyện với những người khác nhau
Thì chủ đề đều phải hợp với
Thân phận của đối phương
Nói chuyện đều là những sự tình
Hợp với đạo lý
Như thế sẽ khiến đối phương thù ích
Thứ sáu
Chịu tang không nói chuyện vui
Tế lễ không nói chuyện dở
Cư tang bất ngôn lạc
Tế sự bất ngôn hung
Chính là
Trong thời gian chịu tang
Thì không được nói đến những chuyện vui vẻ
Đùa vui
Khi tế lễ
Thì không được nói đến những chuyện dở
Chuyện chẳng lành
Nói chuyện dông dài
Đùa cực ẩm ỉ
Là bức kính đối với người chết
Và gia quyến
Thế nên cần hạ thấp vọng
Cử chỉ nhẹ nhàng
Chậm trải chậm tỉnh
Mới thể hiện ra sự thành ý
Và phong độ của bạn
Ở vị trí đó
Mà không nói về việc đó
Người quân tử lấy làm hổ thẹn
Nói về việc đó
Mà không làm về việc đó
Người quân tử lấy làm hổ thẹn
Cư kỳ vị
Vô kỳ ngôn
Quân tử sỉ chi
Hữu kỳ ngôn
Vô kỳ hành
Quân tử sỉ chi
Ý nói
Ở một vị trí chức vụ nhất định
Mà không đưa ra ý kiếm cần có
Ở vị trí ấy
Thì người quân tử cảm thấy
Đó là điều hổ thẹn
Nhưng nếu có nói bàn về công việc
Của vị trí đó
Mà không thực hiện
Không có hành động
Thì người quân tử cũng cảm thấy
Đó là điều hổ thẹn
Ở vị trí địa vị
Chức vị nhất định
Thì cần phải có bàn luận
Và hành động tương ứng
Với phạm vi chức trách
Của vị trí đó
Nếu không
Thì đó chính là người lợi dụng chức trách
Tắt trách, không làm mạ hưởng
Còn có vấn đề quan trọng nữa
Là nguồn hành
Có người thích nói nhiều, nói lớn
Nhưng lại thiếu hành động
Nên chẳng có kết quả gì
Người xưa vô cùng coi thường loại người này
Trong cuộc sống, công tác
Nên nói ít, chất phát
Khiêm tốn, chớ tự khoe khoan
Tám
Người bề trên
Nguyền văn
Chuyện mà người bề trên không nhắc đến
Thì đừng đề cập
Khi nói chuyện với người bề trên
Cần để họ chủ động
Dẫn dắt câu chuyện
Đưa ra các vấn đề
Nói chuyện với người lớn tuổi
Người bề trên thì không chủ động đưa vấn đề
Đó là tỏ ý tôn kính họ
Có tôn kính người
Có tôn kính người bề trên
Thì mới tôn trọng người khác được
Đương nhiên
Không có nghĩa là hỏi gì nói đấy
Bảo gì làm đấy
Hay a dua phụ họa
Mà vẫn cần có kiến dạy riêng
Chỉ là không chủ động đưa vấn đề
Tuy nhiên
Khi có vấn đề cần thỉnh giáo
Thì hoàn toàn có thể khiêm tốn xin được chỉ bảo
Khổng tử là bậc thánh dân
Gọi cậu thiếu điên hạng thác là thầy
Khiêm tốn học hỏi
Thì sẽ tăng trưởng trí thức trí tuệ
Người bề trên hỏi
Hỏi xong rồi mới trả lời
Khi hậu chuyện những người bề trên
Nếu họ hỏi
Thì nhất định phải đợi họ nói hết
Rồi mới trả lời
Không được cắt ngang lời họ
Cũng không được nói sen vào
Khi giao tiếp với người khác cũng như vậy
Để biểu thị tôn trọng họ
Thì tốt nhất
Là không được cắt ngang lời
Trong lúc trò chuyện
Không tránh khỏi bản thân mình có quan điểm
Ý kiến khác cần bày tỏ
Hoặc đối phương nói nhiều quá
Lặp đi lặp lại
Khiến bản thân cảm thấy xúc ruột
Tuy nhiên
Với người bề trên thì cần tôn trọng
Dù thế nào đi nữa
Cũng cần nhẫn nại tôn kính lắng nghe
Người có tu dưỡng khác biệt
Chính là ở chỗ đó
Cuối cùng
Nói chuyện với người quân tử
Không xem xét mọi người xung quanh
Mà trả lời
Thì đó không hợp với lễ
Nguyện văn
Thị ư quân tử
Bất cố vọng nhi đối phi lễ giả
Lễ coi trọng khiêm hạ
Nếu nhiều người cùng hậu chuyện
Bật trưởng giả
Người quân tử
Thì khi bật trưởng giả đưa ra câu hỏi
Trước hết hãy xem mọi người xung quanh
Đợi người khác trả lời
Không nên mạo mụi
Vội vàng tranh trả lời trước
Cần quan sát mọi người để đối đáp
Nếu không có người nói
Thì mình mới trả lời câu hỏi
Lời nói xuất phát từ trái tim
Cần chân thành
Người trí tuệ thận trọng lời nói
Nên nói thì nói
Nói hợp thời điểm
Hợp địa điểm
Nói chuyện với người bề trên
Nếu chưa đến lượt mình mà đã nói
Thì đó là hấp tấp
Nếu không quan sát sắt mặt mọi người
Mà nói thì dễ khinh xuất nói bừa
Hoặc nói lời tổn hại đến người khác
Điều mình nên nói
Mà lại không nói
Thì đó là chè giấu
Làm người có tu dẫn đạo đức
Thì lời nói hành vi đường hoàng
Chân chính nhưng khiêm tốn
Chân mật, thích hợp
Quý vị thân mến
Nói chuyện là nghệ thuật
Giao tiếp giữa người với người
Đều cần chia sẻ bằng lời nói
Làm thế nào để biểu đạt
Quan điểm của bản thân một cách rõ ràng
Mà không khiến người khác cảm thấy bị tổn thương
Thật không dễ phải không quý vị
Người xưa khi nói chuyện
Luôn dùng chân thành
Và thiện tâm
Mạnh tử nói
Dùng lời người khác có thể hiểu
Để kể về những đạo lý sâu xa
Là giỏi ăn nói vậy
Thế nào là những lời dễ hiểu?
Sách đại học có viết
Dùng những việc quanh mình
Làm ví dụ
Mà nói rõ đạo lý
Có thể giúp người khác dễ hiểu
Và tiếp nhận hơn
Về điều này
Có một câu chuyện giảng dị
Giữa Mạnh tử và Tề Tuyên Vương như vậy
Một hôm
Mạnh tử tới ý kiến Tề Tuyên Vương
Tề Tuyên Vương hỏi Mạnh tử
Người như ta
Có thể hành vương đạo không?
Mạnh tử nói
Đương nhiên là có thể
Chỉ cần Ngài có thể
Khiến bách tính trong thiên hạ được an lạc
Vậy thì ai là người
Không muốn tôn Ngài làm vương được đây?
Tuyên Vương hỏi
Vậy ta có thể
Khiến bách tính trong thiên hạ
Được an lạc hay không?
Mạnh tử đáp
Đương nhiên là có thể
Tuyên Vương vô cùng hiếu kỳ
Hỏi rằng
Sao Ngài biết rằng ta có thể làm được?
Mạnh tử nói
Ta nghe nói
Khi đại vương sắp tế tự
Có người dắt một con bò đi ngang qua đại điện
Ngài nói
Thả nó đi
Ta thấy đó vô cùng khủng hoảng và khiếp sợ
Không có tội tình gì
Mà lại phải chết
Người chủ trì nghi lễ hỏi
Vậy buổi tế lễ
Phải hủy bỏ sao?
Đại vương Ngài nói
Không, dùng dê thay bò cũng được
Chuyện này có thật không?
Tuyên Vương nói
Có
Mạnh tử nói
Người trong thiên hạ đều cho rằng
Đại vương dùng dê
Thay cho bò
Là vì Ngài thương sóc tài vật
Thương sóc con bò này
Tuyên Vương nói
Quả thật có những lời này
Nhưng ta làm vậy là thương sóc sao?
Không phải
Ta chỉ cảm thấy con bò này
Vô tội mà thôi
Mạnh tử hỏi
Bò vô tội
Còn dê thì không vô tội sao?
Tuyên Vương vô cùng nghi hoạt hỏi
Dê cũng vô tội
Vậy rốt cuộc
Ta đã nghĩ gì?
Vì sao ta lại thả con bò đó?
Mạnh tử đáp
Là vì Ngài không dẫn tâm
Ngài nhìn thấy sự khiếp nhược
Của con bò
Thì trong tâm bất giác trung trảy
Ngài không muốn con bò bị tổn thương
Đây chính là lòng dân của Ngài
Tuyên Vương nói
Quả thật là như vậy
Mạnh tử nói
Ngày cả việc cầm thú
Ngài cũng dân tự cứu giúp chúng
Nếu Ngài cũng đối xử
Với thiên hạ như vậy
Thì bách tính trong thiên hạ
Sao có thể không an lạc được đây?
Tuyên Vương chật tỉnh ngộ
Nói với Mạnh tử rằng
Hy vọng rằng phụ tử
Có thể tiếp tục chỉ dạy cho ta
Mặc dù không đủ thông tuệ
Nhưng ta sẽ giúp sức thực hiện những điều này
Tệ Tuyên Vương
Vốn không hẳn là một ông vô tốt
Từng nổi tiếng túng dâm
Ham trộ, xa hoa
Sau này khi lấy Trung Vô Diệm
Một nữ nhân xấu xí
Nhưng nổi tiếng lịch sử về đức hạnh
Thì ông mới có chuyện biến
Đối với một ông vô như vậy
Mạnh tử dùng lời nói rất dễ hiểu
Lợi dụng chuyện đã xảy ra
Với chính Tệ Tuyên Vương làm ví dụ
Giải đáp nghi hoạt cho ông
Và nêu ra tư tưởng dùng đức
Trị quốc của mình
Đây chính là nghệ thuật nói chuyện
Sau này Tệ Tuyên Vương
Sửa đức được Trung Vô Diệm hỗ trợ
Từng bước phát triển nước Tệ
Ngay một cường thịnh
Đến thời con ông là Tệ Mẫn Vương
Thì tiếp tục có được một vị vương hậu xấu xí
Là Tố Lưu Nữ hỗ trợ
Đưa nước Tệ đến đỉnh cao thịnh vượng
Tuy vậy
Sau khi nước Tệ mạnh rồi
Tệ Mẫn Vương bắt đầu kêu căng
Và cốt phần tàn bạo
Đuổi mạnh thường quân
Khinh thường vua nước khác
Dẫn đến gặp họa
Xụy chút nữa thì bất nước
Và bỏ mạng dưới tay tướng nước sở
Từ câu chuyện Mạnh Tử và Tệ Tuyên Vương
Ta có thể thấy rằng
Khi nói chuyện thì đối với những người khác nhau
Cần dùng cách tiếp cận khác nhau
Tốt nhất là có thể
Lấy điều đối phương đã đồng thuận
Mà phát triển lên
Dẫn hướng cho họ
Dùng thiện tâm của họ để nói rõ đạo lý của mình
Sự chân thành và thiện tâm của người ta
Khi nói chuyện
Có thể cảm hóa người khác
Trái lại hoa ngôn xảo ngữ
Nhất thời có thể lừa được người ta
Thì cũng sẽ gây hại về sau
Có câu
Xảo ngôn lệnh sát
Tiền hị nhân
Nghĩa là những người nói năng khéo léo
Hòa mỹ, sắc mặt tươi cười
Lấy lòng người khác
Thì rất ít khi có lòng nhân ái và thật thà
Bởi vậy
Khổng tử Mê Thang
Xảo ngôn loạn đức
Nói năng cần để ý đến người đối diện
Cân nhắc các phương diện
Điều này không có gì để bàn
Vấn đề nằm ở chỗ
Mục đích của lời nói có chính đáng hay không
Nội dung có chân thực hay không
Đây chính là sự chân thành
Chủ dịch viết rằng
Tu từ lập chí thành
Ý rằng
Nói năng cần dựa trên nền tảng
Là sự chân thành
Chân thành vĩnh viễn là tiêu chuẩn
Cơ bản nhất trong việc nói năng
Nếu tình cảm giả dối
Nội dung không xác thực
Thì giấu ngôn từ hoa mỉ trế nào
Kỹ xảo nói chuyện tuyệt vời ra sao
Cũng chỉ là trỏng trột
Vô tâm
Có câu
Những gì mình không muốn
Thì đừng cưỡng ép lên người khác
Trong giao tiếp giữa người với người cũng vậy
Chúng ta không chỉ cần nhận thức nhu cầu
Cảm nhận
Mong muốn của đối phương
Mà còn cần đứng cùng phía với họ
Cùng suy nghĩ về vấn đề chung đang gặp phải
Làm được vậy
Tranh luận sẽ không dẫn đến sự bất đồng
Không thể hóa giải
Đây chính là thiện tâm
Nghệ thuật nói chuyện quý
Ở sự chân thành và thiện tâm ấy
Quý vị thân mến
Người xưa nói
Làm kẻ tiểu dân thì dễ
Làm người quân tử mới khó
Nhưng đôi khi
Chúng ta nhìn người cũng không nên nhìn
Một cách quá cố định
Bởi quân tử hay tiểu dân
Cũng chỉ là việc trong một niệm mà thôi
Một niệm tranh lợi
Tự tư
Thì có thể nói là quân tử được chăng
Còn một niệm lợi cho người khác
Người trước mình sau
Thì có thể gọi là tiểu dân được chăng
Trong sự thế
Người quân tử
Luôn thể hiện ra khí chất của mình
Khổng tử nói
Người quân tử hòa hợp
Mà không hòa đồng
Tiểu dân hòa đồng
Mà không hòa hợp
Nguyện văn
Quân tử hòa nhi bất đồng
Tiểu dân đồng nhi bất hòa
Luận ngữ
Tử lộ thiên
Khổng tử nói cách ứng xử của người quân tử
Và kẻ tiểu dân với mọi người
Có chỗ khác nhau
Người quân tử kết giao với người quân tử
Bất kể là về tính cách
Ý kiến, cách làm
Có những chỗ khác nhau
Nhưng truy cầu về đạo nghĩa thì đều giống nhau
Do đó họ sẽ hòa hợp
Hài hòa với nhau
Khi giao tiếp với mọi người
Thì người quân tử cầu nghĩa để lợi cho người khác
Người dân đều ngưỡng mộ nghĩa
Mà hướng đến lợi ích
Người quân tử
Và mọi người dân thường
Ngược nhau mà lại vừa vẫn tương hợp
Ai nấy đắt được cái mình mong muốn
Do đó
Người quân tử với người khác
Đều là hòa hợp, hài hòa
Kẻ tiểu dân vui thích đắt lợi
Tiểu dân kết giao với tiểu dân
Mục đích giống nhau là cầu lợi
Nhưng lợi ích thì hữu hạn
Người cầu nghĩa
Thì chuộng dường dạnh
Người cầu lợi thì chuộng tranh giành
Hai tiểu dân tranh lợi
Thì sao có thể hòa hợp, hài hòa được
Một nhóm tiểu dân ở với nhau
Thì ác sẽ vì lợi mà tụ hội
Cũng ác sẽ vì lợi mà tranh giành
Do đó không thể nào hòa hợp được
Thế nên sẽ phân tán
Người quân tử
Tiểu dân là cố định chăng
Kẻ tiểu dân là cố định chăng
Người xưa có cách nhìn của người xưa
Chúng ta là người ngày nay
Có cách nhìn ngày nay
Quân tử
Tiểu dân
Cũng chỉ là việc trong một niệm mà thôi
Một niệm tranh lợi, tự tư
Thì còn có thể nói là quân tử được không
Còn một niệm lợi cho người khác
Người trước, mình sau
Thì có thể gọi là tiểu dân được không
Còn người với con người
Với tự nhiên, với vạn vật
Đều hài hòa, hòa thuận
Nhưng lại do khác nhau
Mà trở nên phong phú đa dạng
Đó chẳng phải là thái bình thịnh thế
Mà người người đều mong mỏi hay sao
Cái xấu xa của tiểu dân
Kết bè đảng, mưu tư lợi
Khổng tử nói
Người quân tử đoàn kết chứ không cầu kết
Kẻ tiểu dân cầu kết
Chứ không đoàn kết
Nguyên văn
Khổng tử nhìn sự kết hợp khác nhau
Nói ra sự khác nhau
Giữa quân tử và tiểu dân
Tiểu dân kết hợp với nhau
Vì cùng lợi ích
Khi lợi ích mất
Thì ác sẽ tan
Người quân tử kết hợp với nhau
Vì nghẻ
Khi không có lợi ích
Thì càng thể hiện ra sự kết hợp bền chắc
Thời cổ đại
Có câu chuyện
Lâm Văn
Lâm Hồi bỏ Ngọc
Khi gặp hoạn nạn
Lâm Hồi vứt bỏ Ngọc Bích trị giá ngàn vàng
Cống con nhỏ chạy nạn
Có người không hiểu hỏi nguyên nhân
Lâm Hồi nói
Còn cái là Cúc nhục sinh ra
Sự kết hợp của cha con
Là kết hợp của nghẻ
Xuất phát từ thiên tính
Lúc càng quẩn bích thì càng thân thiết
Còn tôi và Ngọc
Là sự kết hợp của lợi
Lúc nguy nang
Thì tất nhiên là vứt bỏ
Trong cuộc sống hiện thực
Chúng ta thấy có rất nhiều nhóm cướp
Và nhóm lợi ích tham ô
Hối lộ
Sau khi vụ án bị phát giác
Thì thoái thác trách nhiệm
Đổ lỗi lẫn nhau
Đủ trò kệt cẩm
Tìm không ra một tí hào khí nào
Cũng không còn câu có phút cùng hưởng
Có nạn cùng chịu
Như lúc đắc ý nữa
Liên tượng đến những bức hình
Chụp ảnh nước kết tinh
Sách Bí mật của nước
Của tiến sĩ Masaru Emoto
Những kết tinh của tinh thể nước
Hình lục lan rất đẹp
Liên quan đến những chữ như
Thiện lương, thiền sứ
Chúc phúc v.v
Quá khiến người xem cảm động
Nếu như trong xã hội ai ai
Cũng coi trọng đạo đức
Làm người quân tử
Thì bất kể kết hợp với nhau như thế nào
Cũng đều là sự hài hòa tốt đẹp
Nỗi lo của người quân tử
Khổng tử nói
Đức mà không tu
Học mà không giảng
Nghe việc nghĩa mà không theo
Bất thiện mà không thay đổi
Thì đó là nỗi lo của ta
Nguyền văn
Đức chi bất tu
Học chi bất giảng
Văn nghĩa bất năng đồ
Bất thiện bất năng cãi
Thiên ngô ưu giả
Luận ngữ thuật nhì thiên
Từ 4 nỗi lo của khổng tử
Chúng ta có thể nhìn ra
Khổng tử vô cùng coi trọng
Sự thống nhất giữa trí thức
Hiểu biết và hành động thực hành
Tức là biết thì phải làm được
Đức hành, học vấn
Đạo lý tốt đẹp
Và khuyết điểm sai lầm của mình
Không phải bản thân chúng ta không biết
Mà thường là biết rồi thôi
Biết để đấy
Như thế biết mà không làm
Hoặc không làm được
Thì có khác gì không biết đâu
Khổng tử
Sở dĩ trở thành thánh nhân
Phái chân vì nỗi lo của ông
Cũng khác biệt người thường
Nó sầu sắc và đầy phiển kiến
Người bình thường bận trộn với chuyện thế tục
Có biết đạo lý hay không
Có biết bản thân còn khiếm khuyết hay không
Hoặc là không muốn biết
Hoặc không thể biết
Hoặc biết mà cũng chẳng bận tâm
Thậm chí còn dương dương tự đắc
Cho rằng mình hiểu biết
Còn thánh nhân thì nhấn mạnh
Thực sự chân chính làm được
Tu, giảng, đồ, cãi
Tu dưỡng, giảng thuật
Tuần theo, thay đổi
Người có thể kiên trì
Bền mỹ như thế này
Thì nhất định sẽ thành công
Người quân tử không mất người
Cũng không lỡ lời
Khổng tử nói
Có thể nói với người ta
Mà không nói thì mất người
Không thể nói với người ta
Mà lại nói là lỡ lời
Người trí tuệ không mất người
Cũng không lỡ lời
Luận ngữ, thiên vệ linh công
Là thầy cô, cha mẹ
Người bề trên, cấp trên
Thì đều có trách nhiệm giáo dục
Khổng tử cho mọi người thấy
Cách làm người trí tuệ
Đó là người khéo giáo dục người khác
Khi đang nói thì nhất định phải nói
Không được bỏ lỡ cơ hội
Giáo dục tốt nhất
Lỡ lời có thể có 2 loại
Nói sớm quá hoặc nói cao quá
Và nói muộn quá
Hoặc nói thấp quá
Ví dụ đối với trẻ ở mầm non
Mà dạy tri thức tiểu học
Học sinh trung học
Mà lại phổ cập giáo trình đại học
Thì đó chính là lỡ lời
Trái lại, về việc giáo dục đạo đức
Và hình thành thói quen tốt
Khi trẻ còn bé, đền giảng giải
Thì không nói
Đến khi học đại học rồi
Đã hình thành thói quen rồi
Muốn thay đổi thì rất khó
Đó chính là mất người