● Louis Pasteur (1822-1895) là nhà hóa học và vi sinh vật học người Pháp, người đặt nền móng cho ngành sinh học và y học hiện đại. ● Louis Pasteur là người đã khám phá ra kỹ thuật thanh trùng (được gọi là pasteurization) làm giảm nhiễm trùng sau khi phẫu thuật, cứu sống hàng triệu người mỗi năm. ● Ông cũng là người đã tiên phong trong việc phát triển các loại vắc-xin, đặc biệt là vắc-xin phòng bệnh dại, góp phần cứu sống hàng triệu người trên toàn thế giới. ● Nhưng không chỉ có vậy, Louis Pasteur còn vĩ đại và có đóng góp cho nền y học và sinh học Thế giới nhiều hơn rất nhiều những gì mà chúng ta biết về ông. ● Sài Gòn, Đà Lạt, Nha Trang, Đà Nẵng, Vũng Tàu, Phan Thiết, Sóc Trăng đều có những con đường mang tên Louis Pasteur. Việt Nam có lẽ cũng là nước duy nhất trên thế giới có đến 3 viện Pasteur (Sài Gòn, Nha Trang, Đà Lạt). Viện Pasteur Sài Gòn chính là viện Pasteur đầu tiên được thành lập ngoài nước Pháp (năm 1891).
Hãy cùng Nhận Thức Mới tìm hiểu những khám phá khoa học vĩ đại của Louis Pasteur đã bị giới khoa học phớt lờ.
Đó là cái định luận bất đối xứng của sự sống do Louis Pasteur khám phá
Thì tôi hỏi luôn mấy bác sĩ ngồi đấy là có biết gì về cái thảm họa Thalidomide không?
Thì các bác sĩ trả lời một cách chân thành là không, không biết gì cả
Loài người luôn luôn cứ phải chờ những cái bài học rất đau đớn, mất mắt rất khủng khiếp
Rồi lúc ấy mới bắt đầu tỉnh mộ ra
Cái thông tin ấy nó đến từ đâu đấy?
Mà nó từ năm 1848, nếu thế thì nguy hiểm quá
Rất có thể là hằng ngày chúng ta đang uống thuốc, những cái loại thuốc Ray Smith như thế
Thì có nguy cơ là một phân tử có lợi và một phân tử có hại đấy
Xin chào quý vị khán giả, chào mừng quý vị đã quay trở lại với kênh Nhận Thức Mới
Thưa quý vị, trong các ca phẫu thuật hiện nay
Việc vệ sinh cũng như là tiệt trùng cho tay, quần áo hay là dụng cụ phẫu thuật của bác sĩ
Cũng như là trường phẫu của bệ nhân
Nhằm tránh cái tình trạng những trùng vết mổ là điều cơ bản và hiền nhiên
Tuy nhiên nếu trở lại thời gian nửa đầu thế kỷ 19 trở về trước
Thì hẳn quý vị sẽ vô cùng ngạc nhiên khi mà các bác sĩ phẫu thuật
Thời đó là không rửa tay hay là đeo gang trước khi mổ
Thậm chí họ còn tự hào khi mà áo tràng của họ với máu của bệnh nhân
Đây là bằng chứng của uy tín nghề nghiệp cao
Thế nên không lạ gì khi tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng sau phẫu thuật thời ấy là 85%
Tức là cứ 10 bệnh nhân phẫu thuật thì có tới 8 đến 9 người tử vong do nhiễm trùng
Quả là một con số khủng khiếp đúng ạ
Quay trở về hiện tại
Theo báo cáo khoa học được đăng trên tạp chí của Thư viện Y học quốc gia Hoa Kỳ NIH năm 2021
Thì tỷ lệ nhiễm trùng sau phẫu thuật đạt sấp xỉ là 9%
Và tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng hậu phẫu chiếm khoảng 0,22%
Đây là một con số rất ấn tượng
Tuy nhiên để đạt được sự thay đổi ngoạn mục này của y học
Thì không thể không kể đến công lao vô cùng to lớn của nhà bác học Louis Pasteur
Chính lý thuyết về mầm bệnh và kỹ thuật thanh trùng của Louis Pasteur đã tạo nên một cuộc cách mạng y khoa
Điều này đã giúp cho hàng triệu bệnh nhân trên toàn thế giới mỗi năm tránh khỏi những cái chết do nhiễm trùng hậu phẫu
Chúng ta sẽ cùng đến với những câu chuyện về Louis Pasteur, nhà bác học vĩ đại
Người đặt nền móng cho ngành y học và sinh học hiện đại
Và tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi ngày hôm nay là giáo sư Phạm Việt Hưng
Ông chính là tác giả của cuốn sách Louis Pasteur, Gregor Mendel
Và cuộc cách mạng sinh học, y khoa
Vì lý do cá nhân nên giáo sư đang ở bên Úc
Chúng tôi xin phép được kết nối với giáo sư để trao đổi về đề tài ngày hôm nay
Xin chào giáo sư Phạm Việt Hưng
Xin chào các bạn, đặc biệt xin chào khán giả của kênh Nhận Thức Mới
Thưa giáo sư, năm 1970
Một tổ chức gây quỹ cho loạn nhân Thalidomide ở Đức
Ước tính có khoảng hơn 10.000 trẻ em trên toàn thế giới
Sinh ra bị dị tật có thể là do Thalidomide
Và khoảng một nửa trong số họ chết ngay sau khi sinh hoặc giai đoạn sư sinh
Các dị tật của trẻ Thalidomide bao gồm như là tay hoặc chân ngắn lại
Tay ngoài kém phát triển và rất nhiều các dị tật khác
Họ gọi những đứa trẻ đó là em bé Thalidomide
Có thể nói Thalidomide là một loại thuốc không kê đơn rất phổ biến vào những năm 50-60 của thế kỷ 20
Vậy thì tại sao Thalidomide được coi là thuốc trị bá bệnh như cảng cúm, đau đầu, nôn ngén, an thần v.v
Nó lại trở thành tội đồ gây ra một thảm họa y học có thể nói là đau lòng nhất thế kỷ 20
Tôi xin trả lời ngay tại sao Thalidomide lại gây ra một thảm họa đáng sợ như thế
Thalidomide là một hợp chất Reismic
Tức là một hợp chất có hai phân tử Shiral đối xứng ương với nhau
Một phân tử có lợi, có tác dụng trị liệu
Trong khi phân tử còn lại thì có hại
Gây nên bệnh tật, gây nên cái chết hoặc là dị dạng bẩm sinh
Chân tay ngắn, cột rủi và nhiều dị dạng khác
Và Thalidomide như bạn vừa nói là một loại thuốc không cây đơn được sử dụng rộng rãi
Đặc biệt, các bà mẹ khi có thai
Thường hay bị những triệu chứng như trống mặt, bùn nôn v.v.
Mà ta gọi là nghen đấy
Thì họ thường dùng Thalidomide
Nhưng rồi con cái họ đẻ ra
Hoặc là tử vong
Hoặc là dị dạng
Và nó sẽ trở thành một cái thảm họa lớn của châu Âu và thế giới
Vào những năm 50-60
Và như tôi vừa nói
Nguyên nhân, thù phạm
Năm năm sau người ta mới khám phá ra
Là do cái thuốc này
Nó là một hợp chất Ray-Smith
Tôi sẽ nhắc lại
Ray-Smith nghĩa là gì?
Ray-Smith là loại hợp chất hóa học
Mà nó có 2 phân tử Sherald
Đối xứng gương với nhau
Thế nào là phân tử Sherald?
Và thế nào là đối xứng gương?
Đối xứng gương thì dễ hiểu rồi
Thì bây giờ các bạn phải nhìn vào cái hình vẽ
Trên hình vẽ chúng ta có thể thấy
Tất nhiên hình vẽ này không phải là hình vẽ của cái phân tử Thalidomide
Mà là của một cái phân tử Sherald khác
Thì nhìn vào hình vẽ này thì các bạn sẽ thấy cái gì?
Các bạn sẽ thấy là 2 cái phân tử của cái hợp chất Ray-Smith này
Là nó đối xứng gương với nhau
Nó giống như 2 bàn tay
Giống như 2 bàn tay mà đối xứng gương với nhau
2 bàn tay đối xứng gương như thế này
Hay là các bạn nhìn vào cái chữ ABBA
Tên của cái ban nhạc ABBA
Thì các bạn để ý nhé
Cái chữ B
Cái chữ B nó thường hay viết 1 cái chữ B ngược
Và 1 chữ B xuôi
Thế thì không ngờ cái tên của cái ban nhạc ABBA
Nó lại cho chúng ta 1 cái thí dụ rất là rõ
Cái hình thế nào là Sherald
Thì bạn để ý cái chữ B
2 cái chữ B ấy không trồng khít lên nhau
Giống như 2 bàn tay
2 bàn tay là đối xứng gương với nhau
Nhưng nếu mà bạn trồng 2 bàn tay lên nhau như thế này
Thì 2 bàn tay không trồng khít lên nhau
Vậy 1 cái hình như thế nào được gọi là Sherald
Thì tôi nhắc lại nhé
1 hình không đối xứng
Bản thân nó là không đối xứng
Và nó không trồng khít lên hình đối xứng gương của nó
Thì 1 cái hình như thế được gọi là hình Sherald
Còn chữ A thì có
Cái chữ A trong cái tên ABBA đấy
Thì các bạn sẽ thấy là
Nó trồng khít lên nó
Nó trồng khít lên cái hình đối xứng gương của nó
Như thế thì chữ A không phải là hình Sherald
Vậy thì
Chữ A và chữ B là thí dụ điển hình
Của 1 hình Sherald
Và 1 hình không Sherald
Chữ B là Sherald
Và chữ A là không Sherald
Thế thì
Cái tính chất này
Là do
Ông Louis Pasteur
Ông ấy khám phá ra
Khi ông bắt đầu
Nhiên cứu tinh thể học
Còn bây giờ chỉ cần
Quý vị nhớ cho là như thế này
Cái thuốc Thalidomide ấy
Nó là 1 hợp chất Ray Smith
Theo cái nghĩa là
Nó
Bao gồm 2 loại
Phân tử Sherald
Đối xứng gương với nhau
Và
2 cái loại phân tử ấy
Nó xuất hiện
Với tỷ lệ cân bằng
Năm mươi
Tức là loại này
Có bao nhiêu phân tử
Thì cái loại kia cũng có bấy nhiêu phân tử
Và
Cái điều tai hại
Là cái phân tử thuận phải
Đã có 2
Phân tử Sherald đối xứng
Một phân tử được coi là thuận phải
Tiếng Anh nói là
Right handed
Còn nếu mà thuận trái
Thì nó gọi là left handed
Thuận phải nó ký hiệu là
D
Còn thuận trái nó ký hiệu
Bằng chữ L
Thì cái phân tử D
Tức là thuận phải
Nó có tác dụng trị liệu tốt
Đấy nó chữa được những cái bệnh này
Bệnh nào
Trong khi cái phân tử thuận trái
Tức là L
Thì nó lại gây nên tai họa
Thế thì quý vị
Có lẽ là nên đánh dấu hỏi
Hai cái phân tử này
Thực ra nó giống nhau lắm
Nó chỉ có đối xứng gương với nhau thôi
Nó chỉ có là Sherald và đối xứng gương thôi
Chứ còn
Cấu tạo
Phân tử của nó là giống nhau
Ấy thế mà
Giống nhau như thế mà
Một phân tử thì vô cùng có ích lợi
Trong khi cái phân tử
Giống nó
Chỉ có đối xứng gương với nó
Mà lại có hại
Thế có lạ không
Và
Cái điều này
Gọi là
Cái tính chất đối xứng
Cái tính chất đối xứng ấy
Là
Louis Pasteur đã khám phá ra từ năm
1848
Và
Biến thành định luật hẳn đó
Tí nữa tôi sẽ nói kỹ
Về cái định luật ấy
Nhưng
Ngay bây giờ cần nhấn mạnh là
Cái thảm họa Thalidomide
Xảy ra vào khoảng giữa
Thế kỷ 20
Như vậy là xảy ra
Hơn 100 năm
Sau khi mà Louis Pasteur
Đã khám phá
Ra cái tính chất
Bất đối xứng của sự sống
Tóm lại
Thảm họa Thalidomide
Nguyên nhân của nó
Cái nguyên nhân cụ thể
Về mặt kỹ thuật thì vừa nói rồi
Nhưng
Cái nguyên nhân về mặt
Tư tuật
Về mặt nhận thức
Thế đó là cái lỗi
Cái lỗi của khoa học
Cái lỗi của khoa học là không thấm nhuần
Cái tính chất bất đối xứng
Của
Ông Pasteur ông đã khám phá ra
Cái tính chất bất đối xứng ấy
Tí nữa chúng ta sẽ phát biểu
Định luật ấy đàng hoàng
Còn ngay bây giờ
Quý vị xin
Ghi vào bộ nhớ
Rằng cái định luật bất đối xứng ấy
Nội dung của nó
Dễ hiểu thôi
Là sự sống nó chỉ
Ưa cái phân tử
Bất đối xứng thôi
Sự sống nó không ưa
Cái chất Reismic
Chất Reismic tức là có hai
Phân tử đối xứng gương
Thì sự sống nó không ưa
Sự sống nó chỉ ưa
Cái bất đối xứng thôi
Tức là nó ưa một phân tử thôi
Cụ thể
Cái phân tử nào mà có lợi
Thì nó tiếp thu
Nó nhận
Còn cái phân tử có hại
Thì sự sống nó
Nó không thích tiếp thu
Những cái phân tử như thế
Thế thì sao
Vậy thì vừa nãy nói cái lỗi
Của về mặt kỹ thuật
Thì nói rồi
Là do một phân tử có lợi
Và một phân tử có hại
Còn cái lỗi về mặt nhận thức
Của loài người là
Đã không hiểu
Đã không thấm nhuận
Cái khám phá của
Louis Pasteur về
Tính chất bất đối xứng của sự sống
Và cái thảm họa
Thalidomide nó là gì
Nó là một cái lời cảnh cáo
Nó là một cái
Thảm họa nhưng mà nó làm
Thức tỉnh nhân loại
Lúc ấy các nhà khoa học mới giật mình
Nhận ra rằng
Ôi thôi chết rồi
Cái định luật bất đối xứng của sự sống
Nó hóa ra nó quan trọng
Đến như thế
Và tất nhiên sau cái thảm họa này
Thì các nhà khoa học
Lao vào nghiên cứu kỹ hơn
Những tác dụng
Ý nghĩa
Của cái định luật bất đối xứng
Của sự sống
Và từ đó đến nay
Từ giữa thế kỷ 20
Cho đến nay
Cũng đã 60, 70, 80
Năm rồi thì nhân loại hiểu biết
Hơn rất nhiều
Và tôi xin nói là
Từ khi cái thảm họa
Thalidomide mất
Nó bắt đầu rộ ra
Tức là nó bắt đầu tắc yêu tắc quái
Nó gây ra những cái chết
Và những cái bệnh tật
Thì mới đầu người ta không biết nguyên nhân
Tại sao cả
Người ta nhầm lẫn nó với nhiều cái bệnh lý khác
Phải mất
Quá gần 5 năm
Khoảng 5 năm
Người ta mới tìm được ra nguyên nhân thực sự
Của cái thảm họa này
Là do sự sống
Nó không ưa
Cái đối xứng
Mà nó chỉ ưa cái bất đối xứng thôi
Và
Cái chuyện mà
Sự sống
Nó lại ưa cái bất đối xứng
Thì đã được tổng kết như
Sao
Trong sinh vật
Người ta thường chỉ tìm thấy
Một trong hai
Đồng khuân đối hình
Của một hợp chất chiral
Vì lý do đó
Những sinh vật tiêu thụ
Hợp chất chiral
Thường chỉ có thể chuyển hóa
Một trong các
Đồng phân đối hình của nó
Vì lý do tương tự
Hai đồng phân đối hình
Của dược phẩm chiral
Thường có hiệu lực
Hoặc tác dụng rất khác nhau
Đây là tổng kết của ai đây
Của trang Wikipedia
Cái trang này
Có cái lời tổng kết tôi cho là rất hay
Cái lời tổng kết này
Nói rất rõ
Là thường thông thường
Trong các sinh vật
Bất kể sinh vật nào
Thì
Các nhà khoa học
Chỉ tìm thấy một loại đồng phân
Trong hai đồng phân đối xử
Trong khi vật chất vô sinh
Vật chất không phải là sự sống
Thì nó có
Hai phân tử đối xử
Như cái thalidomide chẳng hạn
Thalidomide là một loại thuốc khoa học
Một chất khoa học
Nó là vô sinh
Nhưng trong sự sống
Thì người ta chỉ tìm thấy
Một trong hai
Các loại đồng phân đó
Và
Cái lời tổng kết của Wikipedia
Tôi cho là rất hay
Nó đã khẳng định được rằng
Là sự sống nó chỉ
Tiếp thu
Một trong hai loại đồng phân
Mà nó có thể chuyển hóa được
Thì đấy là một cái bài học sương máu
Phải nói là bài học ấy
Một bài học sương máu
Về mặt sinh học
Về mặt
Về mặt sinh học
Về mặt y khoa
Và về mặt dược phẩm
Vậy lập tức
Phi ra rằng
Chúng ta đánh ngay một cái dấu hỏi là
Nếu thế thì bây giờ các loại thuốc khác
Thì sao
Những thuốc khác mà hiện nay đang bán trên thị trường
Dược phẩm
Đang bán trên thị trường
Mà chúng ta đang
Hàng ngày mà chúng ta sử dụng
Liệu
Nó có phải là
Nó có phải là loại thuốc
Mà có 2 phân tử đối xứng không
Lập tức dấu hỏi đặt ra
Và câu trả lời là
Chúng ta đang ở
Một tình thế rất là nguy hiểm
We are at risk
Bởi vì sao
Thì thưa với quý vị là
Hầu hết thuốc men hiện nay
Đều là Ray Smith
Tức là có 2 phân tử đối xứng
Lập tức
Vấn đề đặt ra là
Nếu thế thì nguy hiểm quá
Rất có thể là
Hàng ngày chúng ta đang uống thuốc
Những loại thuốc Ray Smith như thế
Thì có nguy cơ là
Một phân tử có loại
Và một phân tử có 2 đấy
Và điều này
Nó giống lên một tiếng chuông
Hay là nói cái thảm họa
Thalidomide nó giống lên
Một tiếng chuông báo động
Một tiếng chuông cảnh tỉnh như vậy
Rằng
Bây giờ đối với một loại thuốc
Ray Smith
Thì liệu bạn có xác định được
Là cái phân tử nào có lợi
Và phân tử nào có hại không
Liệu bạn có làm được cái điều ấy không
Hay
Bạn làm thế nào bạn sản xuất ra một loại thuốc
Mà nó chỉ chứa
Một loại phân tử
Một loại đồng phân có lợi thôi
Còn loại trừ
Đồng phân có hại đi
Liệu bạn có làm được cái điều ấy không
Đấy
Như vậy là cái thảm họa
Thalidomide nó đã dẫn đến
Một cái hệ quả là
Hai câu hỏi
Một bạn có xác định được
Đối với bất kỳ một cái loại
Hợp chất Ray Smith nào
Bạn có xác định được
Cái đồng phân có hại
Và đồng phân có lợi không
Để làm gì
Để bạn làm thế nào
Để bạn sản xuất ra
Những loại thuốc
Mà chỉ chứa
Một đồng phân có lợi thôi
Loại trừ cái đồng phân có hại đi
Cả hai câu hỏi ấy
Đều đang được
Nghiên cứu và nó đã
Tạo nên một cuộc cách mạng
Trong khoa học thực phẩm hiện nay
Và tôi xin
Phổ biến cái thông tin rằng
Cuộc cách mạng về dược phẩm
Nhằm mục đích
Tạo ra những loại
Dược phẩm Shiraz
Bất đối xứng
Đang diễn ra trên thế giới
Cụ thể là nó diễn ra từ bao giờ
Bắt đầu từ sau
Thảm họa Thalidomide
Người ta bắt đầu lao vào nghiên cứu
Và từ cuối thế kỷ 20
Đầu thế kỷ 21
Và hiện nay nó đã đạt được
Một số thành tiệu nhất định
Tôi xin kể đó là
Hai thành tiệu
Năm 2001
Và 2021
Như vậy là sao
Nó đạt được thành tiệu gì
Thành tiệu là nó đã tìm được ra
Một phương pháp
Cho một chất xúc tắc
Vào các phản ứng khoa học
Để
Các phân tử được tạo thành
Chỉ
Chứa một loại đồng phân có lợi
Những thành tiệu ấy đã
Đoạt giải Nobel
Khoa học
Năm 2001
Và 2021
Nội dung của hai giải Nobel này
Rất giống nhau
Đơn giản nội dung của nó là
Các nhà khoa học đã tìm được ra
Một
Chất xúc tắc
Nhờ một chất xúc tắc
Thì nó có phép lạ
Là đến khi tạo ra thành phẩm
Thì nó tạo ra
Cái sản phẩm
Chỉ có
Một đồng phân có lợi
Ngoại trừ được đồng phân có hại
Thì đây là một bước tiến
Vĩ đại trong cái ngành
Dược phẩm
Mà cái thành tiệu ấy
Nó bắt đầu từ
Thảm họa Hallydumit
Mà cái thảm họa này
Nó lại làm cho
Mọi người giật mình
Về cái gì
Về cái tính chất bất đối xứng
Của sự sống đấy
Và sau câu chuyện của tôi
Hôm nay
Ai đó mà không biết giật mình
Với một cái thông tin
Mà tôi muốn truyền tải
Tôi muốn gửi đến các bạn
Cái thông tin mà tôi cho là quan trọng nhất
Ngày hôm nay
Sự sống nó chỉ ưa
Bất đối xứng thôi
Nó chỉ ưa một đồng phân
Thôi chứ nếu
Bây giờ phân tử trong cơ thể
Của bạn
Mà bỗng nhiên
Một cái loại nào đó nó lại chứa được
Cả hai phân tử đối xứng gương thì nguy hiểm lắm
Đấy
Thì đấy là một cái thông tin
Quý vị cần phải
Cho vào bộ nhớ
Và
Cái thông tin ấy nó bắt đầu
Nó đến từ đâu đấy
Nó đến từ khám phá của Louis Pasteur
Mà nó từ năm
Từ năm 1848
Thế nhưng mà người ta không hiểu
Người ta không thấm thiết
Và dường như
Dường như cái thảm họa
Thalidomide nó dạy cho loài người
Một bài học rằng
Loài người luôn luôn cứ phải chờ
Và những cái bài học rất đau đứng
Mất mắt rất khủng khiếp
Rồi lúc ấy mới bắt đầu tỉnh bộ ra
Thế lẽ phải là cái gì
Thế thì
Xin kết về
Cái câu hỏi này
Tôi xin kết một cái
Lưu ý nhỏ nhỏ
Nói về thuốc Thalidomide
Thuốc Thalidomide hiện nay
Vẫn được sử dụng
Trong nhiều liệu pháp
Điều trị những bệnh đặc biệt
Như ung thư
Bệnh phong
Tất nhiên với sự chỉ định đặc biệt
Của bác sĩ
Điều lạ lùng là Thalidomide
Không nhạy cảm trên chuột
Tức là không gây ra các dị tật
Bẩm sinh cho chuột
Nhưng lại gây ra dị tật cho gà
Cho rắn
Nên ngày nay thuốc
Cần được thử nghiệm trên nhiều loài
Trước khi thử nghiệm trên người
Cái lưu ý này
Thực ra là tôi muốn
Gợi ý các bạn
Nên tìm đọc
Cái cuốn
Louis Pasteur
Recommended
Và của cách mạng sinh học y khoa
Do nhà xuất bản truy thức
Xuất bản năm
2022
Trong đó nói rất rõ
Về cái thảm họa Thalidomide
Và cái thuốc Thalidomide
Nó có cái tác dụng như thế nào
Tôi nhớ là cái hôm
Mà tôi giới thiệu ra cuốn sách này
Khi nói đến
Thảm họa Thalidomide
Thì lúc đấy là có bác sĩ
Y khoa ngồi ngay
Trong cái buổi tôi giới thiệu sách
Thì tôi hỏi luôn mấy bác sĩ
Ngồi đấy là có biết gì
Về
Thảm họa Thalidomide không
Thì các bác sĩ trả lời một cách chân thành
Là không, không biết gì cả
Cái chuyện
Cách mạng về dược phẩm
Nhằm chế tạo do loại thuốc Shiral
Bất đối xứng
Chuyện này nó là cuộc cách mạng
Trên thế giới
Thế mà các bác sĩ và các dược sĩ
Ở Việt Nam nhiều người
Không hay biết gì cả
Tôi rất hy vọng là câu chuyện ngày hôm nay
Sẽ đem cái thông tin này đến với mọi người
Nhưng
Nói về Thalidomide hôm nay
Thực ra nó chỉ là một khía cạnh
Để chúng ta nói đến một cái
Nó quan trọng hơn, lớn hơn
Đó là cái định luật
Bất đối xứng của sự sống
Do Louis Pasteur sáng phạm
Vâng thưa giáo sư
Nói đến các phân tử bất đối xứng
Thì không thể bỏ qua bối cảnh
Mà Louis Pasteur phát hiện ra chúng
Đây chính là bài toán
Thách đố của khóa học
Và vật lý học thế kỷ 19
Đó là tại sao các phân tử
Có công thức hóa học giống nhau
Nhưng lại tác động khác nhau
Đối với trùm ánh sáng phân cực chiếu qua nó
Xin giáo sư có thể
Chia sẻ thêm về câu chuyện
Mà chàng trai trẻ Louis Pasteur
Đã dám đương đầu với thử thách này
Khi mà mới 24 tuổi
Vâng
Đây là một câu hỏi rất thú vị
Tôi
Quan sát thì tôi thấy
Có một cái hiện tượng như thế này
Pasteur là một người nổi tiếng
Đến mức ai cũng biết
Thế giới hiện nay
Có hơn 8 tỷ người
Thì tôi cảm thấy là
8 tỷ người đều biết
Louis Pasteur là ai
Nhưng khi nhắc đến Louis Pasteur
Thường thường người ta luôn luôn
Chỉ nghĩ đến 2 chuyện
Một là vaccine
Hai
Là khử trùm, thanh trùm
Khám phá ra vi trùm
Và diệt trùm
Rồi thêm nữa là
Cha đẻ của vi sinh học
Trong bài
Nhiều trang khoa học
Viết về Pasteur
Mà tôi thấy
Không nhắc gì đến
Cái định luật bất đối xứng
Ô tôi cho rằng
Đó là một cái thiếu sót rất lớn
Của giới khoa học
Và tại sao nó lại thiếu sót như thế
Thì thôi chúng ta sẽ thảo luận sau
Nhưng tôi muốn mở đầu câu chuyện
Bằng cái thiếu sót đó
Để
Lưu ý rằng
Câu chuyện của chúng ta ngày hôm nay
Là nói về một khám phá của Louis Pasteur
Mà ít người biết
Tôi hy vọng rằng
Cái câu chuyện
Của chúng ta ngày hôm nay
Sẽ giúp lan tỏa
Cái sự thật
Chúng ta nhắc đến cái liệu phẩm Thalidomide
Nó chỉ như là một cái cớ
Một cái chuyện nghiêng trọng
Một cái tai họa nghiêng trọng
Do người đời
Do các nhà khoa học không nắm vững
Không thấu hiểu
Cái định luật Pasteur
Thì mới dẫn đến cái thảm họa đó
Nhưng đến lúc này
Đến bây giờ thì chúng ta phải
Tôi muốn lưu ý quý vị rằng
Cái định luật Pasteur
Nó không phải chỉ có ý nghĩa như thế đâu
Ý nghĩa của nó lớn hơn nhiều
Như quý vị sẽ thấy
Trong câu chuyện hôm nay
Và đã nói đến
Một cái khám phá
Một cái định luật
Của Pasteur
Thì chúng ta nên biết
Cái lịch sử ra đời của nó
Ở Pháp
Có một nhà toán học tên là
Henri Poincaré
Ông ấy khuyên cái ngành giáo dục
Là
Cách giáo dục tốt nhất
Là
Nhắc lại cái lịch sử
Của
Các sự kiện họa
Thì tôi thấy cái điều này rất đúng
Vậy hôm nay
Tôi xin nhắc lại những cái
Sự kiện lịch sử
Quan trọng nhất để dẫn đến
Cái khám phá của Louis Pasteur
Về tính bất đối xứng của sự sống
Chẳng có cái gì ngốc nhiên
Louis Pasteur cũng là một người khổng lồ
Đứng trên vai những người khổng lồ
Thì mới khám phá ra
Những cái định luật
Thế thì
Người đầu tiên
Mà liên quan đến cái lịch sử
Khám phá
Về
Tính bất đối xứng của sự sống
Người đầu tiên phải nhắc đến là
Một nhà vật lý người Pháp
Tên là Jean-Baptiste Biot
Năm 1835
Thì cái ông
Jean-Baptiste Biot
Ông ấy khám phá ra
Khi cho ánh sáng phân cực
Đi qua những dung dịch
Của những hợp chất hữu cơ
Thì
Cái mặt phẳng của ánh sáng phân cực
Nó bị quay
Nó bị lệch
Ánh sáng phân cực
Nó là thế nào
Ánh sáng phân cực là ánh sáng
Nó
Nó được tạo ra để
Nó tạo thành mặt phẳng
Nó không còn là một chùm
Một chùm sáng nữa
Mà tất cả nó nằm trên một mặt phẳng
Ánh sáng như thế được gọi là ánh sáng phân cực
Thì
Nhà vật lý
Jean-Baptiste Biot
Ông cho cái ánh sáng phân cực
Chạy qua
Chiếu qua những dung dịch
Của các hợp chất hữu cơ
Thí dụ như là dung dịch đường
Dung dịch
Một cái loại acid nào đó
Vân vân
Thì ông thấy là cái mặt phẳng
Của cái ánh sáng phân cực
Nó bị lệch đi
Có chất thì nó làm cho
Quay như thế này
Theo chiều
Gọi là ngược kim đồ
Có chất thì nó làm
Quay theo chiều ngược lại
Gọi là quay phải hoặc quay trái
Thì đấy là khám phá của
Biot
Cái khám phá này nó có ý nghĩa lắm
Và thậm chí
Người ta còn thấy là
Cái dung dịch
Mà càng đậm đặc
Thì góc quay nó càng nhiều
Càng lớn
Và nhờ cái khám phá này
Mà người ta đo được
Cái nồng độ của dung dịch
Bằng cái góc quay
Góc quay càng lớn
Thì có nghĩa là nồng độ của dung dịch
Càng lớn
Đó là năm 1835
Nhưng
9 năm sau
Tức là năm 1844
Thì có một nhà hóa học người Đức
Là Mitchellic
Thì ông Mitchellic này
Ông cũng lại tiến hành
Những cái thí nghiệm giống như ông Biot đã từng làm
Tức là cho ánh sáng phân cực
Chiếu qua dung dịch
Của các hợp chất thủ cơ
Thì ông phát hiện ra một điều
Lạ lùng
Là cho ánh sáng đi
Qua cái
Acid paratactaric
Thì ánh sáng
Nó đi qua
Và nó không bị quay
Nó không quay phải mà cũng không quay trái
Trong khi
Nó đi qua
Acid tactaric
Thì quay, quay trái
Hai cái chất
Acid tactaric và
Paratactaric
Nó có
Công thức hóa học giống hiệp nhau
Vậy câu hỏi đặt ra là gì
Tại sao
Hai hợp chất có
Công thức hóa học giống hiệp
Nhau
Lại có tác động khác nhau đối với ánh sáng
Đó là năm 1844
Thì khi
Ông Jean-Baptiste Biot
Nhận được thông tin đó
Ông lực tức
Báo cáo lại
Cho
Viện Hàn Lâm Pháp
Được nghe, tất cả các viện chỉ ngồi nghe
Và ông ấy kêu gọi
Mọi người hãy nghiên cứu
Để trả lời được cái câu hỏi
Tại sao
Đến năm 1846
Tất nhiên lúc sau khi mà
Mithrilink khám phá ra cái điều đó
Thì cái bài toán mà do
Mithrilink nêu lên nó trở thành
Câu hỏi thách đố toàn thế giới
Và tất nhiên các phòng
Thí nghiệm hóa học trên toàn thế giới
Là lao động nghiên cứu
Để tìm câu trả lời
Trong các phòng thí nghiệm ấy, có một phòng thí nghiệm
Cũng khá nổi tiếng
Đó là phòng thí nghiệm
Của Đại học
INS
INS tức là
Ecole Normale Supérieure
Phòng thí nghiệm
Hóa học của Đại học
INS
Ở Paris
Với sự lãnh đạo
Của giáo sư Antoine
Jerome Ballard
Thì khi ông Ballard
Ông cũng lao vào
Nghiên cứu
Để trả lời cái bài toán thách đố
Của Mithrilink nêu lên
Và lúc ấy thì sao
Lúc ấy thì
Louis Pasteur
Là một anh chàng
Cửu nhân
Mới tốt nghiệp Đại học
INS
Và
Năm 1846
Thì Pasteur vừa mới đoạt được
Một cái giải thưởng
Nó gọi là giải thưởng
Trong một cái cuộc thi
Tuyển chọn nhân tài
Thì Pasteur đoạt giải 3
Thế thì ông Ballard
Ông chú ý đến
Cái anh chàng Pasteur đó
Và Pasteur sau khi mà đoạt giải thưởng
Và lúc ấy có bằng cử nhân rồi
Thì được bổ nhiệm làm giáo sư
Vật lý
Tại một trường trung học
Và ông ấy giao ngay cái bài toán thách đố
Cho Pasteur
Và ông ấy
Nói rằng đây
Anh giải quyết bài toán này đi
Và nếu mà giải quyết cái này
Xong bài toán này thì anh thừa sức
Để có một cái gọi nán tiến sĩ
Và Louis Pasteur
Vốn là một người đam mê
Nghiên cứu
Lập tức bắt tay vào
Nghiên cứu giải bài toán
Thách đố của hóa học
Thế kỷ 19
Bài toán do Mitchell Lick
Nêu lên
Và đó là đề tài luận án
Tiến sĩ hóa học
Đồng thời
Là đề tài luận án
Tiến sĩ vật lý của Louis Pasteur
Năm 24 tuổi
Và Pasteur
Với một cái trực giác
Thiên tài
Trong đầu ông nghĩ rằng
Nếu hai cái hợp chất hóa học mà nó giống hiệt nhau
Về mặt hóa học
Mà nó có tác động khác nhau
Đối với ánh sáng
Thì suy ra ất nó phải có
Một cái gì đó khác nhau về mặt vật lý
Thế thì
Ông ấy lao vào nghiên cứu
Và
Ông nghĩ rằng cái sự khác biệt ấy
Chắc là nó nằm
Trong chiều sâu
Tức là ở cấp độ phân tử
Thế thì
Rất may là
Giữa thế kỷ 19 đã có kính hiển bí rồi
Mặc dù kính hiển bí đó
Hồi ấy nó quá thâu sơ so với bây giờ
Nhưng nó đã đủ
Để cho phép
Pasteur có thể
Nhìn thấy được các cái tinh thể
Cái cụ thể
Cái bài toán
Nhưng mà Pasteur
Phải giải quyết là
Tìm sự khác biệt giữa 2 loại hợp chất
Có tên là
Một là
Acid Paratactaric
Mà cái ông Michalik cũng đã nghiên cứu
Hai
Là cái Acid mà
Có
Cái thành phần hóa hợp giống hệt nó
Là Acid Tactaric
Cái Acid Tactaric thì làm
Quay mặt phẳng ánh sáng
Trong khi cái Acid Paratactaric
Thì không
Thì ông Pasteur bắt đầu
Ông lấy kính hiển bí
Ông soi vào tinh thể
Của 2 cái loại Acid đó
Cuối cùng ông ấy khám phá ra rằng
Acid Paratactaric
Quý vị nhớ nhé
Có cái chữ Para ở đầu
Acid Paratactaric
Nó có 2
Dạng phân tự
Đối xứng gương với nhau
Và cái Acid này
Là 1 Acid
Do con người chế tạo ra
Trong phòng thí nghiệm
Tổng hợp trong phòng thí nghiệm
Vậy thì sao?
Cái Acid này nó là 1 vật chất vô sinh
Nó là 1 hợp chất hóa hợp
Nhưng mà vô sinh nó không phải là sự sống
Bởi vì nó là sản phẩm do con người chế tạo ra
Trong phòng thí nghiệm
Còn cái Acid Tactaric
Có thành phần hóa học
Công thức hóa học giống hệt
Acid Paratactaric
Lại là sự sống
Tại sao?
Là bởi vì nó được chết xuất từ nhau
Ông đi xoay chính hiện vi vào
Ông thấy
Nó chỉ có 1
Cái đồng phân thôi
Nó không có cái đồng phân đối xứng
Nó chỉ có cái đồng phân trái thôi
Đồng phân gọi là thuận trái thôi
Trong khi cái
Acid Paratactaric
Nó có 2 đồng phân đối xứng gương
Có trái và phải
Và xuất hiện
Với tỷ lệ cân bằng
Số lượng cân bằng 50-50
À thế thì sao?
Ông Buster với 1 cái kim
Với 1 cái kính hiện vi
Hiện vi và với 1 cái kim
Ông ngồi ông cặp cột
Ông đi xoay
Ông đi tách riêng ra
Tách riêng cái loại
Phân tử thuận trái riêng ra
Rồi tách riêng cái loại
Phân tử thuận phải ra
Sau đó
Ông ấy cho cái phân tử thuận trái
Vào dung dịch
Phân tử thuận phải
Vào dung dịch
Tức là riêng rẽ
2 cái dung dịch khác nhau
Sau đó ông lại cho ánh sáng phân cực
Chạy qua từng dung dịch 1
Và kết quả thật
Tuyệt vời
Kết quả là sao?
Kết quả là bây giờ ánh sáng bị lệch
Cả cái dung dịch
Bao gồm phân tử thuận trái
Cũng làm quay ánh sáng
Và cái dung dịch
Bao gồm phân tử thuận phải
Cũng làm quay ánh sáng
Nhưng 1 đằng
Thì làm cho ánh sáng quay trái
1 đằng thì làm cho ánh sáng
Quay phải
Thì tại sao cái Asipara Taktarik
Không làm cho ánh sáng quay
Là bởi vì số phân tử thuận trái
Và số phân tử thuận phải
Nó cân bằng
Cho nên
Cái tác động làm quay trái
Và tác động làm quay phải
Nó triệt tiêu dẫn nhọc
Và đến đây
Buster đã giải được quay toán
Giải được quay toán thích đối
Đi đến kết luận
Là hợp chất hữu cơ
Shiral
Bất đối xứng
Thì sẽ làm cho ánh sáng quay
Nhưng chúng ta vừa biết
Asipara Taktarik
Tức là nó chỉ có
Loại phân tử thuận trái thôi
Nó làm cho ánh sáng quay
Thì nó được triệt xuất từ đâu
Từ sự sống
Vậy hóa ra
Là dung dịch
Chứa được những hợp chất
Của sự sống
Thì sẽ làm cho ánh sáng quay
Trong khi những hợp chất
Chứa được
Không phải là sự sống
Trong khi những hợp chất
Vô sinh
Do con người chế tạo ra
Hoặc là có sẵn trong tự nhiên
Vì nó có hai
Dạng phân tử đối xứng
Thế cho nên nó không làm cho ánh sáng quay
Và đến đây
Ông đã khám phá ra
Bản chất
Là gì
Là sự sống
Nó bao gồm những phân tử
Bất đối xứng
Tất nhiên
Là sau khi thí nghiệm
Thấy nó đúng với
Asit Takarik
Thì Buster
Phải mở rộng thí nghiệm ra
Với nhiều loại hợp chất khác
Và ông đã làm nhiều
Thí nghiệm cho ánh sáng phân cực
Đi qua các loại dung dịch khác nhau
Thì cuối cùng
Ông đi đến một kết luận
Phải nói là tuyệt vời
Một kết luận mang tính chất
Cách mặt trong nhận thức
Về sự sống
Rằng sự sống
Là bất đối xứng
Nói chính xác hơn
Nói đầy đủ hơn, nói cụ thể hơn
Là phân tử
Của sự sống là bất đối xứng
Hoặc
Nó luôn luôn thuận trái
Hoặc
Nó luôn luôn thuận phải
Nếu
Một hợp chất
Mà vừa
Có phân tử thuận trái
Vừa có phân tử thuận phải
Với số lượng cân bằng
Thì đó không phải là sự sống
Đó không phải là sự sống
Và
Để gây ấn tượng cho quý vị
Thì tôi xin nói ngay
Tôi xin nói ngay cái ý này
Năm 1953
Báo chí đăng tải là
Các nhà khoa học
Đã chế tạo được
Một thành phần cơ bản
Của sự sống
Đó là acid amine
Cho đến hôm nay vẫn nhiều người có
Cái ý nghĩa đó trong đầu
Cho đến hôm nay
Thì tôi xin nói
Đấy là một cái tin
Sai sự thật
Đấy là một tin sai về khoa học
Bởi vì cái acid amine
Mà hồi ấy
Năm 1953
Các nhà khoa học chế tạo ra trong phòng thí nghiệm
Nó không phải là acid amine
Của sự sống
Bởi vì nó đối xử
Tức là các nhà khoa học chế tạo ra
Trong cái hợp chất acid amine ấy
Nó có cả
Acid amine thuận trái
Lẫn acid amine thuận phải
Với số lượng cân bằng
Và như thế thì không thể nói rằng đấy là
Thành phần của sự sống được
Nói thế là nói dối hoặc là nói sai
Sai sự thật
Nếu đến ngày hôm nay ai vẫn còn tiếp tục
Dám nói rằng
Khoa học đã chế tạo ra thành phần cơ bản của sự sống
Thì tôi khẳng định rằng đó là nói sai
Hoặc là nói cố tình nói dối
Hoặc do cái người hiểu biết
Quá kép
Còn sự thật là
Các nhà khoa học đã chế tạo ra
Acid amine trong phòng thí nghiệm
Nhưng nó là acid amine
Đối xử cả trái lẫn phải
Tôi nói thế để làm gì?
Để nhấn mạnh rằng
Và đấy là khám phá của Louis Pasteur
Vào năm 1847
Thì Louis Pasteur
Đã
Khám phá ra cái sự thật đó rồi
Ông ấy đã báo cáo
Kết quả nghiên cứu của mình
Tại hội đồng khoa học
Của trường đại học ENS
Và ông ấy được
Hội đồng khoa học
Đán thành
Chào bằng
Bằng tiến sĩ
Và vì cái báo cáo này
Cái báo cáo, cái luận án tiến sĩ này
Nó quá, cái nội dung của nó quá quan trọng
Cho nên
Là
Viện Hàn Lâm Pháp đề nghị
Ông ấy báo cáo
Trước Viện Hàn Lâm
Và năm sau, tức là 1848
Ông ấy báo cáo tại Viện Hàn Lâm
Về cái công trình nghiên cứu của mình
Và đồng thời công bố
Công bố trên các tạp chí
Công bố chính thức trên các tạp chí
Cho nên, cái năm 1848
Được coi là
Thời điểm khai sinh
Ra cái định luật
Về tính bất đối xứng của sự sống
Nguyên văn
Louis Pasteur
Tuyên bố
Ông ấy
Tuyên bố cái định luật của ông
Với cái nội dung như sau nhé
Tôi xin phép
Để chỗ này
Đọc nguyên văn cái tiếng Anh
Mà tôi chép được trên văn bản
Louis Pasteur nói như sau
Tất nhiên Louis Pasteur nói bằng tiếng Pháp
Nhưng mà tôi không có
Cái tài liệu tiếng Pháp ở đây
Cho nên tôi đọc
Theo cái tài liệu tiếng Anh mà tôi có
Only products
Originating
Under the influence
Of life
Are asymmetrical
Because
They developed
Under the influence
Of cosmic forces
Which were
Themselves asymmetrical
Tức là chỉ những
Sản phẩm mà
Bất nguồn
Dưới ảnh hưởng
Của sự sống
Thì mới bất đối xứng
Bởi vì
Chúng hình thành
Dưới ảnh hưởng
Của những lực vũ trụ
Mà bản thân những lực này
Cũng là bất đối xứng
Cái tuyên bố này
Của Pasteur tìm ở đâu đây
Thì tôi xin
Mời quý vị
Mở trang
Trang mạng
Của
Viện Pasteur Paris
Institute Pasteur Paris
Cái câu mà tôi vừa đọc
Lấy ở cái trang mạng ấy
Trang mạng của
Chính Viện Pasteur Paris
Thì
Độ chính xác của nó là
Hoàn toàn đáng tin cận