Chuyện anh em Lê Hiến Phủ và Lê Hiến Tứ thời mạt Trần

Học Hiểu Hành
82 người theo dõi
Chuyện anh em Lê Hiến Phủ và Lê Hiến Tứ thời mạt Trần
#hochieuhanh #conhanday #loidayconhan #tuduyconhan #tritueconhan #conhan #tuduy #tritue
Chuyện anh em Lê Hiến Phủ và Lê Hiến Tứ thời Mạc Trần
Người xưa nói, nhà nghèo sinh con hiếu, nước nguy xuất trung thần, vào thời một triệu đại suy vi sẽ có nhiều nhân vật trung nghĩa nổi lên, làm tắm gương cho đời sau.
Chuyện anh em Lê Hiến Phủ và Lê Hiến Tứ thời Mạc Trần cũng là như vậy.
Hậu Duệ Tô Hiến Thành
Tô Hiến Thành là vị quan đại thần phụ chính qua hai triệu vua Lý Anh Tông và Lý Cao Tông.
Ông nổi tiếng công minh chính trực, được ban Tước Vương dù không phải là tôn thất nhà Lý.
Theo thần tích Đền Thượng Lao và Đền Sối Thượng ở Nam Thanh, Nam Trực, Nam Định thì vào thời nhà Trần.
Hậu Duệ của Tô Hiến Thành là Tô Hiến Chương Lạm Quang ở Gia Viễn, Ninh Bình.
Vì sợ bị mưu sát nên Tô Hiến Chương đổi tên thành Lê Hiến Thái, dời đến Trang Thượng Lao, huyền Tây Chân, Phủ Thiên Trường.
Tại đây ông lấy người con gái cùng Trang là Lê Thị Nga.
Hai vợ chồng nhân hậu, tính tình hiền lành hay cứu giúp người gặp khó,
lại truyền lại cho dân chúng nghề vệt, nên dân quanh vùng ai cũng quý mến cảm phục.
Vì mãi vẫn chưa sinh được con, lại nghe nói ở Đồng Hương Tích có chùa thờ Nam Hải Quang M Bồ Tát rất linh ứng,
hai vợ chồng bẹn mang lễ vật đến cầu tự.
Từ đó bà Lê Thị Nga có mang, sinh được hai người con trai, gọi Đại Đồng và Tiểu Đồng.
Hai anh em cùng đổ đại khoa.
Đến tuổi đi học, hai vợ chồng đặt tên cho con là Lê Hiến Phủ và Lê Hiến Tứ,
rồi cho đến học với thầy là Tiến sĩ Đào Toàn Bân người làng Cổ Lễ, huyện Nam Chân, Phủ Thiên Trường,
này là thị trấn Cổ Lễ, Trực Ninh, Nam Định.
Hai anh em vốn thông minh lại siêng học, gặp được thầy hay nên học hành ngày càng tấn tới.
Năm 1374, triều đình tổ chức khoa thi, cả hai anh em cùng đăng ký.
Do Lê Hiến Phủ có tên trùng với Thượng Hoàng Trần Nghệ Tông, tên thật là Trần Phủ,
nên phải đổi tên thành Lê Hiến Giảng.
Khoa thi này con của thầy Đào Toàn Bân là Đào Sư Tích đổ đầu tức Trạng Nguyên, đổ cao thứ hai chính là Lê Hiến Giảng,
còn người em Lê Hiến Tứ cũng đổ Tiến sĩ.
Cả hai anh em thi đổ đại khoa cùng lúc khiến cả làng và gia đình đều vui sướng tự hào.
Tại đền Thượng Lao đến nay còn đôi câu đối ca ngợi.
Nhất môn khoa hoạn song đăng bản, vạn cổ cương thường biệt lập căng,
nghĩa là
Sau khi thi đổ, Lê Hiến Giảng được triều đình bổ nhiệm làm trấn thủ Phủ Thiên Trường.
Ông có công mở mang vùng đất giao thủy, Xuân Trường.
Sau đó ông được về Kinh Thành làm ngự sử trung đại phu.
Còn người em Lê Hiến Tứ được giao trấn thủ vùng biên giới cao bằng,
Sau đó Lê Hiến Tứ lại xuống nam đánh thắng Giặc Chim Thành,
được vua phong làm trấn nam tướng quân và làm quan đến chức hạ đại phu.
Dù làm quan to nhưng cả hai anh em đều nhớ quê nhà,
xây dựng công trình tại quê nhà, giúp dân đắp đường chi ruộng,
đào ngòi dẫn nước vào tưới ruộng, dân đỡ nặng nhọc tưới tiêu.
Đồng thời hai anh em cũng cho đào ngòi lớn dẫn nước quanh làng,
thông với sông Đào, sông Hồng để tưới tiêu cho cánh đồng các xã,
thượng Lao, số Thượng, số Tây, số Trị này là bốn thôn của xã Nam Thanh.
Từ đây thuyền bè đi lại thông ra sông Hồng được dễ dàng.
Đối đầu với Hồ Quý Ly
Lúc này ở trong triều, thượng Hoàng Nghệ Tông rất tin tưởng Hồ Quý Ly,
phong cho làm đồng bình chương sự, tương đương tệ tướng, nắm hết quyền hành.
Hồ Quý Ly từng bước tính kế cướp ngôi,
muốn biết đám sĩ phu và quan lại có ai chống đối mình để diệt,
nên tàu với thượng Hoàng Nghệ Tông xuống chiếu cầu lời nói thẳng.
Dù biết nói thật sẽ bị hại,
nhưng bản nhãn Lê Hiến Giảng cùng các kẻ sĩ và quan lại không sợ cường quyền
đã dân bản tấu nói lên lòng mình,
đều rõ tâm địa của Hồ Quý Ly với mong muốn cảnh tỉnh thượng Hoàng Nghệ Tông.
Tuy nhiên Nghệ Tông lại đưa các bản tấu này giao cho Hồ Quý Ly xem xét,
nhờ đó mà Hồ Quý Ly nắm rõ những ai chống đối mình để tìm cách thuyên chuyển đi xa,
dọn đường cho việc cướp ngôi sau này.
Trạng Nguyên Đào Sư Tích và Thám Hoa Trận Đình Thám đều bị cách chức và thuyên chuyển.
Hàng trăm người khác cũng bị thuyên chuyển đi.
Sau sự việc này, bản nhãn Lê Hiến Giảng luôn đối mặt,
thậm chí phê phán trước mặt Hồ Quý Ly mà không hề sợ hãi.
Lê Hiến Giảng thậm chí còn nâm thơ rằng
ngã tâm phỉ tịch, bất khả quyển giả,
ngã lâm phỉ thạch, bất khả chuyển giả,
nghĩa là lòng ta chẳng phải chiếc chiếu,
không thể cuốn tròn được,
lòng ta chẳng phải hòn đá,
không thể chuyển vần được,
Năm 1394, Thượng Hoàng Nghệ Tông mất,
Vua Thuận Tông chỉ là bù nhìn,
mọi việc đều do Hồ Quý Ly quyết định.
Hồ Quý Ly ép Vua Thuận Tông dời đô
từ Thăng Long về Tây Đô ở Thanh Hóa để cướp ngôi.
Những ai biết chuyện khuyên vua đừng dời đô đều bị giết chết.
Năm 1398, Hồ Quý Ly ép Vua Thuận Tông
truyền ngôi cho Thái Tử An mới hai tuổi,
còn vua lên làm Thượng Hoàng,
rồi ép vào Quán Ngọc Thanh,
thôn Đạm Thủy để tu đạo,
cho người giám sát chặt chẽ.
Trước sự ngang ngược của Hồ Quý Ly,
các tôn thất nhà Trần cùng quân đội lên kế hoạch diệt trư.
Người đứng đầu là Trần Khát Chân
cùng Thượng Chủ quốc Trần Nhật Đôn,
Thượng Thư Hà Đức Lân.
Đại phu Lê Hiến Giảng cũng tham gia sự việc này.
Nhưng việc bất thành,
gần 400 tướng lĩnh nhà Trần
cùng những người liên quan đều bị hành hình.
Lê Hiến Giảng cũng tham gia
vào việc mưu sát Hồ Quý Ly nên cùng bị hành hành.
Trước khi bị hành hình,
ông đọc bài Cảm Khái để nói lên lòng mình.
Thống nhẫn trừ tạng thiên địa bạch.
Thất tâm báo quốc quỷ thần tri.
Nghĩa là
Tách kiếm trừ gian trời đất biết.
Tấm lòng báo quốc quỷ thần hay.
Hồ Quý Ly lệnh luôn bắt bằng được
cả người thân của những phạm nhân trong vụ án này.
Lê Hiến Tứ lên thuyền chạy đến Núi Thần Thiệu,
nay thuộc huyện Gia Viễn, Ninh Bình.
Tuy nhiên, ông bị truy tiện cắt gao.
Một năm sau, đúng vào ngày mất của anh,
ông gieo mình xuống sông Tuẩn Tiết.
Tưởng nhớ.
Thương tiếc hai anh em,
người thời đó có câu rằng
Phù chính đân tâm nguyên bất tử.
Tận trung hùng khí lẩm như sinh.
Nghĩa là
Phù chính nghĩa lòng son lẩm liệt không bao giờ mất.
Hết lòng trung khí mạnh mãi mãi vẫn như còn.
Các đời sau này tôn hai em em như bậc thánh.
Giảng định đế thời hậu trần phong cho hai ông là
nhất tự tình kiện vương.
Năm 1426,
Lê Lợi tiến quân ra Bắc
khi đi qua Thượng Lao được hai ông báo mộng.
Năm 1428,
sau khi đánh đuổi quân Minh và Lê Lợi,
Lê Lợi phong cho hai ông là
Thượng Đảng Phúc Thần
và cho lập đền thờ làm thành hoàng.
Khi Mạc Đăng dung cướp ngôi nhà Lê,
Thái tử Duy Ninh cùng Thái Uyến Nguyễn Kim
đem quân đóng ở trước đền thờ hai ông.
Đêm Thái tử nằm mộng thấy
Thần Dân Mũ Ngọc xin giúp Việt quân
về sau quả ứng nghiệm.
Bởi vậy khi Thái tử Duy Ninh lên ngôi vua
Ba Chữ Không Trong Đối Nhân Sử Thế
Con người ngày nay đôi khi trông
có vẻ như rất tiêu diêu tự tại,
nhưng kỳ thực ai nấy đều đã từng
trải qua vô số lần đêm đen không người bày tỏ.
Dù giây này phút này
cuộc sống có tồi tệ đến đâu,
cũng không thể sống một cách mơ hồ
hay chỉ biết quỷ mị khóc thang.
Đời người không có trạm dừng chân,
hiện thực vĩnh viễn vẫn là những xuất phát điểm.
Trong cuộc sống đầy sóng gió ấy,
Đối Nhân Sử Thế lại là một
môn học vấn mênh mông.
Nắm vững được môn học vấn này,
con người như cửi trên sóng giữ,
có thể làm theo ý mình như những đứa trẻ vần sóng nước.
Không nắm vững điều này
thì lên cũng khó, xuống cũng chẳng xong,
bất cứ lúc nào chúng ta
cũng có thể bị sóng đánh chìm giữa
con nước lớn.
Trong Đạo Đức Kinh của Lão Tử nói rằng
thiền vi sĩ giả bất vũ, thiền chiến giả,
bất nộ, thiền thắng địch giả,
bất dự, ý rằng người giỏi không để lộ
tài năng, kẻ thiện chiến không nóng giận,
người thắng được kẻ địch thì không đối đầu
với người. Đây chính là
ba chữ không trong Đối Nhân Sử Thế.
Bất vũ,
không để lộ tài năng.
Một người vì những cơ hội, nhân duyên khác nhau
mà thành tựu những giai tầng,
địa vị khác nhau.
Khi ở ngôi cao đừng dương dương tự đắc,
cảm thấy mình dường như cao hơn người khác
một bậc. Hãy mang theo
tâm thái này thì dẫu ở nơi nào,
chúng ta cũng sẽ không coi trọng người khác.
Do vậy khó tránh khỏi
những phút ngông cùng tự đại, cậy thế
ác người, vô tình hay cố ý phô diễn
tài năng của bản thân.
Nếu trong cuộc sống mà hành xử như vậy
sẽ khiến người khác phản cảm và xa
lánh bạn, khiến tình bạn ngày càng
mơ nhạt. Trong công việc
mà hành xử như vậy, sẽ dễ dàng xem
thường năng lực của người khác, và đạp
lên lòng tự tôn của họ, sẽ gieo
mầm họa cho sự trượt ngã của mình về
sau. Những người có một chút
thành tựu nhất định, thăng lên một
giai tầng nhất định, đạt được địa vị
nào đó, thì càng cần khiêm tốn như
đứng trước vực sâu thăm thẳm.
Bởi lẽ một cây làm chẳng nên non,
giữa muôn vàng mối quan hệ phức tạp
bạn không thể vứt bỏ mọi người,
thân cô thế cô đối mặt với mọi chuyện.
Khi ở ngôi cao, nhất định
phải biết hạ mình, hạ mình mới
có thể ngẩn cao đâu. Khi
thành tựu thấp kém cũng đừng hổ thẹn vì
khiếm khuyết của mình, nỗ lực khiến bản
thân trở nên mạnh mẽ mới là vương đạo.
Những người cảm thấy mình nhỏ
nhói quá mức mới thường thích đi
tắt đón đầu khi căng cơ chưa
vẫn đã muốn gây tiếng vang.
Thể có cách nghĩ này sẽ khó tránh
khỏi việc trơi vào trạng thái thùng rỗng
kêu to, nhưng ngược lại càng khiến
nhược điểm của bản thân bị bọc lộ ra.
Lúc này, hãy trầm tỉnh lại,
khiêm tốn học hỏi sở trường của người khác,
bù đắp cho thiếu sót của mình mới là
chính đạo. Bất nộ,
không dễ dàng nổi giận, cũng không
chọc giận người khác.
Trong cuốn Hoài Nam Tử Bổn Kinh Húng
có nói rằng, bản tính của con người
là nếu bị xâm phạm sẽ tức giận,
tức giận sẽ sôi tiếc, sôi tiếc
khí sẽ bị kích kích, khí bị kích thích
sẽ nổi giận, nổi giận sẽ bột phát
cơn nóng giận ra ngoài.
Nóng giận sẽ khiến con người mất đi lý trí,
nói ra những lời không nên nói,
làm ra những việc không nên làm.
Mà lời nói ra chẳng thể thu về,
việc làm sai cũng chẳng thể vãn hồi.
Trong gia đình thường nổi giận
sẽ phá vỡ tình thân, khiến
hậu thuẫn của mình không vững chắc.
Trong cuộc sống thường nổi giận
sẽ phá hoại sự ấm êm, hạnh phúc,
khiến vận may dần lùi xa.
Trong công việc thường nóng giận
sẽ không được lòng mọi người
và không có được con đường tiến thân thông thuận.
Đợi tới khi tỉnh ra thì hối hận đã muộn.
Cho nên, dẫu tức giận
cũng phải nhẫn nại kiềm chế,
giữ vững nguyên tắc không quyết định
bất cứ điều gì khi đang nóng giận.
Đương nhiên có thể kiềm chế không giận
mới là sự lựa chọn tốt nhất.
Ngoài việc bản thân không tức giận ra,
cũng không nên chọc giận người khác.
Bất dự, không trực tiếp đối đầu
với người khác.
Binh pháp tôn tử, nói không đánh
mà có thể khuất phục binh lính của người khác
mới là bậc thiện chiến trong những người thiện chiến.
Nếu có thể dùng cách khác
giải quyết vấn đề thì không nên
đối đầu trực tiếp với người khác.
Đây là đạo sử thế,
cũng là cội nguồn của trí tuệ.
Trăm người thì mỗi người mỗi vẻ.
Trong cuộc sống chúng ta có thể gặp
bất cứ kiểu người nào, đương nhiên
cũng có những khi xảy ra xung đột trực diện.
Chúng tự nhiên ập đến,
có thể khiến bạn phải hứng chịu nổi đau
thể sát, hay bị tổn hại danh tiếng,
dẫu muốn tránh, mà đôi khi
cũng đành bất lực.
Vậy nên có thể giải quyết vấn đề một cách khéo léo
mà không gây ra tổn thất lớn hơn
đã trở thành một nghệ thuật vô cùng quan trọng.
Khi xảy ra những vụ đối đầu trực diện,
giả ngốc một cách phù hợp
cũng là cách hay, không chọc giận đối phương,
bản thân cũng không chiêu mời tổn thất.
Khi xung đột trực diện trước sự chứng kiến
của hàng trăm con mắt
thì có thể giải quyết một cách hài hước,
khiến tất cả đều có thể cười mà bỏ qua sự việc.
Đối nhân xử thế,
kỳ thực chính là quá trình tu tâm,
tu được bất vũ, bất nộ,
bất dự, không để lộ tài năng,
không nổi giận, không đối đầu,
vậy là sẽ được thọ ít cả một đời.
