Giai thoại trạng nguyên Hoàng Văn Tán

Dai thoại trạng nguyên Hoàng Văn Tán Vào đầu thế kỷ 16 ở làng Xuân Lôi huyện Vũ Ninh, Phủ Từ Sơn, Trấn Kinh Bắc Nay là thôn Xuân Bình, xã Đại Xuân, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh Có người phụ nữ nghèo khó nuôi đứa con nhỏ tên là Hoàng Văn Tán Một lần người mẹ đi chợ đến làng Thị Cầu thì gặp đám rước vinh quy bái tổ Của một vị tiến sĩ ở làng Kim Đôi, nổi tiếng là làng Khoa Bản của Kinh Bắc Đám rước rất đông vui náo nhiệt Nhìn đám rước đông vui, ngắm lại gia cảnh bần hàng không dám cho con đi học Người mẹ chật cảm thấy xót xa Trở về nhà, người mẹ kể chuyện đám rước cho con nghe Không ngờ cậu bé Tán liền nói như đinh đóng cục rằng Con mà được đi học thì còn đổ cao hơn Nghe thế, người mẹ liền quyết định tìm thầy dạy chữ cho con Bà nghe tiếng thầy độ ở làng Vĩ, nay thuộc làng Phương Vĩ, phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh Thì liền cho con đến học, cậu bé Tán tới đó tưởng rằng được học chữ Nào ngờ thầy không cho vào lớp, mà lại bắt phải quét dọn phòng, lo nấu nước phục vụ cho lớp học Bởi mê học, cậu bé Tán dù bận việc nhưng vẫn nghe ngóng lời thầy dạy Rồi nhập tâm, có lần thầy đổ ra vế đối, cả lớp không đối được Mình cậu bé Tán kính cẩn xin phép thầy được đối lại, rồi đối rất chỉnh, khiến học trò trong lớp phục lăng Từ lần đó cậu bé Tán mới được thầy cho ngồi học trong lớp Với bản tính thông minh chịu khó, hoàng văn Tán hàng ngày dùi mài kinh sử Năm sau, triều đình tổ chức kỳ thi, thầy đổ chọn những môn sinh lâu năm, có nhiều học vấn Vì thế mà hoàng văn Tán không được phép đi Khi các môn sinh chuẩn bị lên đường thì trời nổi mưa to Trong khi chờ đợi thầy bẹn ra vế đối, lát đát mưa sa làng vị Vũ Vị Vũ là chỉ làng vị nơi thầy trò đang ở Thầy ra câu đối nhưng môn sinh đều im lặng khiến thầy không vui Lúc này hoàng văn Tán mới sinh được đối Thầy đồng ý, Tán đối rằng ẩm ẩm xấm động đất Xuân Lôi Xuân Lôi là quê của hoàng văn Tán Nghe được câu đối này thầy sung sướng thốt lên rằng trạng nguyên của ta đây rồi Đến khoa thi thời Vua Lê Cung Hoàng năm 1523, hoàng văn Tán ghi tên dự thi Vượt qua các kỳ thi hương, thi hội, hoàng văn Tán cùng 35 môn sinh khác bước vào kỳ thi cuối cùng là thi định Trong kỳ thi này hoàng văn Tán xuất sắc vượt qua các môn sinh khác đậu trạng nguyên Hoàng văn Tán làm quang trải qua 2 triệu nhà lê và nhà mạc, được làm đến tả thị Lan Bộ Lễ