10 câu nói nổi tiếng nhất của Gia Cát Lượng, lĩnh ngộ được 1, 2 câu hưởng lợi ích cả đời

Cổ Nhân Podcast
70 người theo dõi
234 Lượt xem video·12 thg 1, 2025
10 câu nói nổi tiếng nhất của Gia Cát Lượng, lĩnh ngộ được 1, 2 câu hưởng lợi ích cả đời
Mười câu nói nổi tiếng nhất của gia Cát Lượng
Lĩnh ngộ được một, hai câu hưởng lợi ích cả đời
Một, đạm bạc để sáng tỏ trí lớn
Yên tĩnh để trí hướng xa xôi
Nguyên văn, đạm bạc dĩ minh trí
Ninh tĩnh như trí viễn
Người ta thường nói có trí thì nên
Hay hữu trí giả
Sự cánh thành, người có trí thì việc ác thành công
Có thể nói có trí lớn
Hay có ý trí mạnh mẽ
Con người có thể làm được việc phi thường
Mới gây dựng được lên đại nghiệp
Để có được trí lớn
Làm sáng tỏ được ý trí thì cần sống đạm bạc
Vì đạm bạc nuôi trí lớn
Xưa câu tiễn sống đạm bạc khắc khổ
Nếm mật nằm gai mười năm trời nuôi trí lớn phục quốc
Cuối cùng đã đánh bại nước ngô hùng mạnh
Trong gian nang, sống khắc khổ đạm bạc mới rèn lên trí lớn
Lê Lợi cũng là ví dụ điển hình
Chống hoang dã nương mình
Nếm mật nằm gai, há phải một hai sớm tối
Bình ngô đại cáo, nguyện trải
Ngược lại, cuộc sống xa hoa làm người ta thối trí
Sẽ dẫn đến thất bại và diệt vong
Hàng Vũ sau khi đánh đổ nhà tầng
Cô Lập lưu bang ở Hán Trung
Lên ngôi trị vì thiên hạ
Hàng Vũ vui cùng Mỹ Nhân ngu cơ
Cả ngày yến tiệt, ca mũ với Mỹ Nhân
Ý trí suy kiệt, khiến ông phải tự sát
Mặc dù đã thoát sang bờ kia sông Âu Giang
Và còn trong tay cả vùng giang đông rộng lớn
Sơn hạ ý khí tận, lệ tiễn Mỹ Nhân y
Dịch thơ, ý trí sơn hạ hết, lệ đẩm áo ngu cơ
2. Cúc cung tận tuỵ, đến chết mới thôi
Và các lượng cho người đời thấy được
Mẫu mực của kẻ bề tôi tận Trung báo quốc
Đến chết mới thôi, nguyên văn
Cúc cung tận tuỵ, tử nhi hậu kỷ
Đây là mẫu mực của kẻ bề tôi tận Trung báo quốc
Được người đời ngưỡng mộ và nói theo
Trong luận nữ, Tăng Tử nói
Ngô Nhật tam tỉnh ngô thân
Vị nhân mưu nhi bất trung hồ
Giữ bằng hữu giao nhi bất tính hồ
Truyền bất tập hồ
Mỗi ngày ta tự hỏi bản thân ba lần
Mưu việc cho người ta có tận Trung không?
Kết giao bằng hữu có giữ chữ tính không?
Được truyền thụ có luyện tập không?
Mưu sự cho người phải tận Trung
Hết lòng dốc sức
Cúc cung tận tuỵ, đến chết mới thôi
Là tiêu chuẩn nền tảng làm người quân tử
Điều này trái ngược với phong thái xã hội hiện nay
Khi nhiều người mượn công lợi tư
Làm việc gì cho ai cũng nghĩ
Đến mình sẽ được cái gì
Đặt cái lợi ít cá nhân lên bàn cân đông đo đếm
Hoặc cũng có người làm cho người ta
Nhưng chẳng chịu dốc sức
Chính cái suy nghĩ này
Khiến họ tự đánh mất phẩm chất
Đánh mất lòng tin của mọi người
Khiến trong mắt mọi người
Họ chỉ là phường giá áo túi cơm
Hoặc là kẻ tiểu nhân vì lợi mà thôi
Vui cũng không nên vui
Với việc không đáng vui
Giận cũng không nên giận
Với cái không đáng giận
Nguyên văn, hỷ bất ưng hỷ vô hỷ chi sự
Nộ bất ưng nộ vô nộ chi vật
Là con người thì thất tình lục dục
Là không tránh khỏi
Những hỷ nộ ai lạc đã trở thành một phần
Trong cuộc sống thường nhật của mọi người
Bao nhiêu chuyện trên đời
Trai nằm nhi thân bất do kỹ
Bao trách nhiệm với bản thân, gia đình, dòng tộc
Xóm làng và với sơn hà xà tắc trên vai
Trách nhiệm nặng nề
Đến như da các lượng thần cơ
Dịu toán thông thiên văn tường địa lý
Còn phải ngửa mặt lên trời mà than rằng
Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên
Con người sống trong cõi trần thế
Là sống trong bể khổ
Vui vẻ đắc ý thì ít
Mà buồn đau khổ cực thì nhiều
Tuy nhiên da các lượng cho chúng ta biết
Cách đối nhân sự thế sao cho xứng
Với bậc trượng phu đầu đội trời
Chân đạp đất, đường đường chính chính
Làm bậc chính nhân quân tử
Vui thích cái gì, giận dữ điều gì
Cũng phải đáng vui đáng giận
Phải có lý và hợp lý
Hợp đạo của người quân tử
Không vì có tài mà kêu với người
Không vì được sủng ái mà tác quái tác quái
Nguyên văn, bất ngạo tài dĩ kêu nhân
Bất dĩ sủng nhi tác uy
Con người theo lễ thường tình là khi thấy
Mình có tài năng vượt trội mọi người
Thì không còn coi ai ra gì
Từ hành vi nói năng đi lại nghênh ngang
Như đứng trên tất cả
Muốn nhất hô bá ứng
Muốn mỗi lời nói của mình phải được tung hô
Cao ngạo lấn ác người khác
Những người như thế tuy có tài cũng chỉ là kẻ tầm thương
Và sẽ dẫn đến thất bại, thậm
Chí diệt vong mà mất cả sự nghiệp
Sử ký có chép rằng
Trụ vương thông minh trí tuệ hơn người
Kiến thức quyên bác vượt xa người thương
Sức mạnh siêu phạm
Tày không có thể đánh lại mảnh thú
Biện luận sát bén vượt quân thần
Có thể thấy trụ vương đầy tài năng
Trí tuệ và sức mạnh
Nhưng ông lại cậy tài mà kêu ngạo với quân thần
Không nghe can gián
Tác quái tác quái để rồi kết cục
Phải lên lọc đài tự sát khi triều ca thất thủ
Còn những người được sủng ái cũng dễ sinh ra
Lộng hành tác quái tác quái
Những chuyện này có thể thấy rất nhiều
Ở cuộc sống quanh ta
Khi được sủng ái, được nâng đỡ
Họ dễ cử quyền
Làm dùng quyền hành làm trái nguyên tắc
Pháp luật, trái ý trời
Nhưng thời thay vẫn đổi
Khi người đỡ đầu của họ không còn
Thì chính những người bị họ đè đầu cửi
Cổ kia sẽ đứng lên đạp họ xuống
Việc lớn bắt đầu khó
Việc nhỏ bắt đầu dễ
Nguyên văn, đại sự khởi đầu nang
Tiểu sự khởi đầu dị
Chúng ta biết câu cổ nữ vàng sự khởi đầu nang
Nhưng chính xác thì phải là câu đại sự khởi đầu nang
Tiểu sự khởi đầu dị của gia các lượng
Những việc nhỏ hầu như không phải chuẩn bị nhiều
Mà làm liền đạt
Dễ như trở bàn tay
Những việc lớn thì trái lại
Sẽ gặp muôn vàng trắc trở
Như Lê Lợi khi khởi nghĩa chỉ có vài ngàn nghĩa binh
Bị liên tiếp thất bại phải rút vào
Trong vùng rừng núi Thanh Hóa, lương hết
Địch bao vây
Rất nhiều nghĩa quân bỏ trốn
Lê Lai phải đóng giả Lê Lợi dùng cái chết
Liều mình cứu chúa Lê Lợi mới thoát chết
Còn lại tàn quân hơn 100 người
Khi chúng ta gặp khó khăn chồng chất
Điều đó có nghĩa việc chúng ta đang làm ác
Không phải việc nhỏ
Nên cần hung đúc ý chí
Kiên định bình lòng
Đạp bằng khó khăn
Vẫn bước tiến lên mới có thể thành đại nghiệp
Lửa thử vàng gian nan thử sức
Gian nan luyện trí anh hùng
Hiểu được như vậy chúng ta sẽ không sợ khó khăn
Coi khó khăn là cơ hội trời cho để rèn ý chí
Để thành tựu sự nghiệp mai sau
6. Không yên tĩnh thì học chẳng thành
Nguyên văn
Yên tĩnh ở đây gồm yên tĩnh môi trường
Và yên tĩnh nội tâm
Học ở đây gồm học thuật và học đạo
Chỉ có môi trường xung quanh yên tĩnh
Và một nội tâm yên tĩnh mới
Có thể tập trung tinh thần sức lực
Dùi mại, khổ học
Chỉ có chuyên tâm, không bị can nhiễu bởi ngoại cảnh
Và những tạp niệm nội tâm
Thì học mới thành tài
Đây là lý do tại sao xưa các bậc kỳ tài
Thường ẩn cư nơi núi sâu rừng thắm tu luyền
Học tập, để rồi trở thành bậc kỳ tài
Văn danh thiên cổ như Khương Tử Nha
Chu Văn Vương, Quỷ Cốc Tử
Lão Tử, Khổng Tử, Tôn Tử
Trương Lương, Gia Cát Lượng
Người xưa có câu
Thập niên song hạ vô nhân vấn
Nhất cử thành danh thiên hạ tri
Mười năm dùi mại kinh sử bên cửa sổ
Không có ai hỏi đến
Chỉ một khoa cử thi độ cao
Trạng nguyên, bản nhãn, thám hoa
Thì cả thiên hạ biết đến
Điều này đã minh họa rất rõ cho câu nói của Gia Cát Lượng
Không yên tĩnh thì học chẳng thành
Lười nhát thì không thể tin thâm
Nóng nảy mạo hiểm thì không thể lý tính
Nguyên Văn, Đại Mạng
Tắc bất năng khai tinh
Hiểm Táo tắc bất năng lý tính
Ai cũng có tài năng sở trường cá nhân
Nhưng lại rất ít người phát triển tài năng sở trường của mình
Thành bậc lương tài rường của quốc gia
Hay đóng góp xuất sắc cho nhân loại
Cũng chỉ bởi lười nhát
Khi tự mình bỏ qua cho mình
Tự mình thỏa mãn, tự cho phép mình tạm nghỉ ngơi
Hoặc cho phép mình để công việc
Học hành hoãn lại, lùi lại
Hoặc ưu tiên thời gian cho các hoạt động giải trí
Đánh bóng tên tuổi, xả dao
Thì đó chính là đang bước trên con đường thất bại vậy
Người nóng nảy
Mạo hiểm không giữ được lý tính
Sẽ không đủ tỉnh táo đánh giá tình huống
Để đưa ra quyết định đúng
Nên thường sẽ mắc các sai lầm chí mạng
Dẫn đến thất bại
Thậm chí mất đi cả sinh mạng mình
Mà tiêu biểu nhất là cái của Trương Phi
Đã nói rõ ý nghĩa của câu nói này
8. Có việc văn ác phải có phòng bị việc vỏ
Nguyên Văn
Đây là thể hiện tầm nhìn của nhà chính trị
Nhà quân sự
Bình yên là vô sự
Khi có việc, dù việc văn, ngoại giao
Thì đều có nghĩa ẩn chứa mâu thuẫn
Xung đột cần giải quyết
Mà không giải quyết được thì biện pháp quân sự
Là không tránh khỏi
Do đó, có việc văn thì ác phải phòng bị việc vỏ
Trong lịch sử chiến tranh nhân loại
Luôn luôn là tiên lễ hậu binh
Lễ trước rồi sau đó đến hành động quân sự
Người xưa cũng vậy
Và hữu bị vô hoạn
Có phòng bị chuẩn bị thì không lo tai họa
Khống tử cũng răng ràng nhân vô viễn lự
Tất hữu cận ưu
Người không lo xa
Ác có buồn gần
9. Bật tướng giỏi
Ác có người học trọng tài trí làm tâm phúc
Có người trầm tỉnh thận trọng cẩn mật làm tai mắt
Có người dũng mạnh thiện chiến làm móng vuốt
Nguyên Văn, thiện tướng giả
Tất hữu bác văn đa trí giả vi phúc tâm
Do trầm thẩm cẩn mật giả vi nghĩ mục
Dũng hãng thiện địch giả vi trảo nhà
Bật tướng giỏi cho dù tài giỏi
Mưu lược đến đâu cũng không thể thành công
Nếu không có sự trợ giúp của mưu sĩ
Học trọng tài cao
Suy xét trẩn trọng tỉ mỹ
Và những tỷ tướng dũng mạnh thiện chiến
Xông pha xa trường
Thời tam quốc chỉ có tàu tháo
Lưu bị tôn quyền có đủ yếu tố này
Nên mới có thể tam phân thiên hạ
Đến như da các lượng thần cơ
Dịu toán vẫn phải có các mưu sĩ
Thàm quân như Mạ Tốc, Khương Duy
Mưu bàn trong trướng
Các dũng tướng Quang Vũ, Trương Phi
Trịu Vân, Mã Siêu
Hoàng Trung Tung hoành ngang dọc chống xa trường
Khi lê lợi giấy binh khởi nghĩa
Việc đầu tiên là tìm kiếm nhân tài
Tấm lòng cứu nước
Vẫn đâm đâm muốn tiến về đông
Cổ xe cầu hiền
Thường chăm chấm còn dành phía tả
Và sĩ tốt kén người hùng hổ
Bệ tôi chọn kẻ vuốt nanh
Phàm việc học, cần phải tỉnh
Để thành tài, cần phải học
Không học thì không lấy gì phát triển tài năng
Không quyết trí thì không cách gì thành tự việt học
Nguyên văn, phù học tu tỉnh giả
Tài tu học giả
Phi học vô dĩ quảng tài
Phi trí vô dĩ thành học
Câu này gia các lượng cho chúng ta biết
Mối quan hệ nhân quả của tài năng
Để có tài năng thì phải học
Để thành tự việt học thì phải có ý trí
Và sự yên tĩnh nội tâm
Câu nói này cũng là tổng kết quá trình quyết trí học tập
Tu luyện thành tài của gia các lượng
Ông 9 năm quyết trí
Chỉ cần mẫn hàng ngày lên núi
Theo học một đạo sĩ
Rồi 9 năm nữa ẩn cư ở lòng trung mại
Giữa tài năng
Bật kỳ tài xuất chúng như gia các lượng
Đã có nhiều câu nói để đời lưu truyền
Cho hậu thế được nhiều người ca ngợi
Đời sau đổ phủ có mấy câu thơ
Ca ngợi lòng tận trung và tài năng
Của gia các lượng như sau
Ba lần cầu kiến cao nhân
Hai triệu đã tỏ lão thần tận tâm
Kỳ sơn giữa trận từ trần
Khách anh hùng để tầng ngần lệ rơi
Cảm ơn quý thính giả đã lắng nghe
Những câu chuyện và bài học quý báu
Từ cổ nhân Quốc Cát
Hãy nhấn vào đăng ký kênh
Và đừng quên chia sẻ bài học đến người thân
Xin chúc quý vị sức khỏe thành công
Thân tâm an lạc
Xin chào và hẹn gặp lại quý vị
Trong các video tiếp theo
