Thiên Sơn 天山 -Ngọn Núi Chứa Vô Vàn Cảnh Sắc Tại Tân Cương

Thành Phạm
511 người theo dõi
Nếu bạn muốn chọn một dạy núi đẹp nhất Trung Quốc, chắc chắn phải có Thiên Sơn trong đó.
Vô số những cái tên đẹp nhất đều tụ tập ở đây, với những phong cảnh và màu sắc đẹp nhất.
Nhưng núi Thiên Sơn không chỉ có những phong cảnh đẹp, mà rất nhiều thời đại nó còn mang theo những thần thoại võ lâm huyền ảo.
Vậy tại sao Thiên Sơn có nhiều cảnh đẹp đến như vậy? Nó có địa vị lớn như thế nào trong địa lý của Trung Quốc?
Trong video ngày hôm nay cùng Tiểu Trần khám phá Trung Quốc nhìn vào góc độ địa lý để trả lời cho những câu hỏi này.
Đây là hình ảnh được quay qua cửa sổ máy bay khi bay qua dạy núi Thiên Sơn, nhưng nếu ở độ cao này thì vẫn chưa thấy được hết quy mô của nó.
Vậy bạn có thể tưởng tượng được Thiên Sơn no lớn như thế nào không? Nếu nhìn vào những hình ảnh này chúng ta sẽ thấy Thiên Sơn không chỉ là một đỉnh núi.
Nó là một dạy núi quanh co với hàng nghìn đỉnh và thùng lũng dài 2.500 km kéo dài từ tận nội địa Trung Quốc cho đến các nước Trung Á.
Nhưng nhìn ở góc độ rộng hơn dạy núi Thiên Sơn không chỉ là một dạy núi, mà nó là một hệ thống núi khổng lồ bao gồm Nam Thiên Sơn, Trung Thiên Sơn, Bắc Thiên Sơn, tổng hợp 3 dạy núi và nhiều bồn địa tạo thành.
Điều đặc biệt là Thiên Sơn không thuộc về bất kỳ cao nguyên nào. Nó đứng một mình ở giữa lục địa Á Âu và được bao quanh bởi những khu vực sa mạc rộng lớn, là hệ thống núi cách xa biển nhất thế giới.
Đây là Hồ Chạy Lý Mộc, một mảnh trời ẩn hiện giữa những ngọn núi. Nó lớn hơn tưởng tượng của nhiều người về độ lớn của một cái hồ bình thường.
Với tầm bay của camera này nhưng vẫn chưa thể bao quát được hết quy mô của hồ.
Hồ Chạy Lý Mộc có diện tích 458 km2. Dung tích chứa nước của toàn bộ hồ có thể lên tới 20 tỷ mét khối.
Vốn dĩ nước của hồ này thuộc Đại Tây Dương. Do sự biến đổi của địa chất giữa mảng Ấn Độ đã tạo nên Hồ Chạy Lý Mộc ngày nay. Và hồ này cũng được mệnh danh là giọt nước mắt cuối cùng của Đại Tây Dương.
Các dòng khí quyển di chuyển từ Đại Tây Dương và Bắc Bang Dương khi tới đây đã yếu đi rất nhiều.
Nhưng với độ cao trung bình của dãy thiên sơn là 4.000 mét, dòng khí quyển sẽ đóng thành băng trên những dạy núi và từ đó cũng cung cấp nước cho Hồ Chạy Lý Mộc.
Hồ Chạy Lý Mộc từng là một hồ nước không có cá. Với một hồ nước lớn như Chạy Lý Mộc tại sao lại không có cá?
Vậy nguyên nhân là gì?
Với sự nâng lên của địa hình xung quanh, nước từ đây bốc hơi và hình thành nên mưa cho khu vực này.
Vì nguồn cung cấp nước là các dạy núi tuyết và mưa nên nước ở đây rất trong.
Người xưa nói nước trong quá thì không có cá. Câu này rất đúng với Hồ Chạy Lý Mộc.
Lượng oxy ở trong hồ nước này rất thấp không có lợi cho sự sinh tồn của cá.
Hơn nữa nhiệt độ của nước tại Chạy Lý Mộc là rất thấp.
Nhiệt độ cao nhất vào mùa hè cũng chỉ khoảng 10 độ, mùa đông còn có nhiều chỗ đóng băng.
Điều kiện nhiệt độ như vậy không thích hợp cho sự sinh tồn của cá.
Thảm thực vật xung quanh hồ cũng đóng một vai trò quan trọng.
Nơi đây thảm thực vật thưa thất thiếu môi trường sống cho cá phát triển.
Hơn nữa Hồ Chạy Lý Mộc nằm trên độ cao hơn 2.000m so với mức nước biển
thế nên hàm lượng oxy thấp ảnh hưởng đến khả năng sinh tồn của cá.
Nhưng câu chuyện Hồ Chạy Lý Mộc không có cá đã chấm dứt vào năm 1998.
Người ta đã nhập khẩu cá từ vùng lạnh của Nga để nuôi ở đây.
Chỉ sau 2 năm đã có thể đánh bắt thành công.
Sau nhiều năm phát triển Hồ Chạy Lý Mộc đã trở thành cơ sở nuôi cá nước lạnh quan trọng ở Tân Cương.
Trên dạy núi Thiên Sơn Thâm Chí có một cái hồ quy mô to gấp gần 14 lần
ở phía lãnh thổ của Kazakhstan.
Quy mô của hồ này tương đương với một tỉnh cỡ vừa tại Việt Nam.
Bạn có biết dạy núi Thiên Sơn chứa được bao nhiêu nước không?
Hãy tưởng tượng một chút ở một nơi được bao quanh bởi sa mạc lại có hàng chục nghìn con sông băng.
Nó cũng sinh ra những dòng sông như sông Khổng Tức, sông Y Lý
và cung cấp 3 phần 4 lượng nước cho con sông nội địa dài nhất Trung Quốc sông Tháp Lý Mộc
khi những con sông này tiếp tục nó tạo thành những siêu hồ.
Và nó tiếp tục cắt ngang qua các dạy núi và tạo nên những hẻm núi với địa mạo độc đáo.
Cuối cùng tại chỗ cách xa đại dương nhất
nơi được bao quanh bởi hoang mạc lại sinh ra một hệ thống sông suối nội địa tráng lệ nhất thế giới.
Điều đặc biệt hơn là những con sông này cuối cùng lại kết thúc ở sa mạc vô tận
không một cái nào trong số chúng chảy tới đại dương.
Trước khi bốc hơi để trở về bầu trời nó đã tạo nên một màu sắc rực rỡ cho vùng đất vốn hoang vắng này.
Sông Ily tạo nên một thùng lũng Ily đầy màu sắc tại khu vực Trung Thiên Sơn.
Nơi đây tập trung nhiều cảnh sắc tuyệt vời nhất tại Tân Cương.
Thảo nguyên Na Lạp thì được bao quanh bởi dạy núi Thiên Sơn.
Người ta ví vòn nó là tiểu Thụy Sĩ của Trung Hoa
nhưng thực tế với quy mô của Na Lạp thì nó còn lớn hơn những cảnh sắc tại Thụy Sĩ.
Những ngọn núi tuyết ở phía xa xa
đối diện là đồng cỏ mênh mông với các đàn gia súc đang gạm cỏ
và những con suối cứ dóc dách chảy
Nó sẽ tạo nên cho người ta một cảm giác thư gian ít nơi có được.
Thảo nguyên Na Lạp thì rộng tới hơn 900 km vuông.
Vào tháng 4 đến tháng 6 là thời điểm tốt nhất để đến đây.
Đó là thời điểm mà cỏ ở đây xanh nhất và nhiều loài hoa dại mọc khắp thảo nguyên.
Thùng lũng Ily đầy thơ mộng với nhiều cảnh sắc khác nhau.
Cánh đồng hoa ỏi hương tại Ily rộng 56.000 mẫu.
Đây là một trong ba vùng trồng hoa ỏi hương lớn nhất thế giới.
Xung quanh đây đã hình thành nên một vùng công nghiệp hoàn thiện
về trồng thu hoạch và chế biến các sản phẩm hoa ỏi hương.
Đây là khối nhị Đức Ninh của Ily,
nơi đây có những cây lá kim khổng lồ đặc trưng ở khu vực Thiên Sơn.
Cây vân Sam Tuyết Linh có thể cao tới hơn 70 m,
tương đương với tòa nhà 20 tầng.
Rừng cây mọc dọc theo toàn bộ dãy núi dài hơn 2.000 km
và đến tận vùng nội địa châu Á
tạo nên một hành lang tuyệt vời được bao quanh bởi sa mạc.
Và ở giữa những khu rừng là những thảo nguyên nối tiếp nhau.
Khác với những thảo nguyên thông thường,
thảo nguyên ở Thiên Sơn đặc biệt đẹp và đầy màu sắc.
Đây là kim liên hoa, toàn thân màu vàng và giống như một đài sen.
Chúng bao phủ gần như toàn bộ các thảo nguyên tại Thiên Sơn.
Đông qua xuân tới, hàng trăm loại hoa dạy sinh trường.
Nơi này được bao quanh bởi sa mạc
nhưng không chỉ có một đồng cỏ trên bầu trời
mà còn sinh ra một khu vườn đầy màu sắc.
Và trên đỉnh của khu vườn này
có những bông Thiên Sơn Tuyết Liên quý giá bậc nhất nở rộ.
Khu vườn này đã và đang bảo tồn cho rất nhiều sinh mạng.
Đây là ngôi nhà của 54 loài động vật có vú và 325 loài chim.
Trong số hơn 3.500 loài thực vật ở Tân Cương
thì ở dạy núi Thiên Sơn đã có hơn 2.500 loài.
Nhưng Thiên Sơn không chỉ có những hàng cây xanh ngắt
với những ngọn núi tuyết cao vót.
Đây là khu vực bồn địa Tô Pan
ở chân phía nam của dạy núi Thiên Sơn
nơi được coi là nơi nóng nhất Trung Quốc, Hòa Diệm Sơn.
Nhiệt độ có thể lên tới 48 độ.
Nhiệt độ bề mặt thậm chí lên tới 89 độ.
Bạn có thể nướng chứng trực tiếp bằng cách trôn trúng xuống cát.
Cả dạy núi dài 100 km trơ trụi không ngọn cây.
Và đây cũng chính là ngọn núi Hòa Diệm Sơn
trong phim Tây Du Ký mà thầy trò Đường Tăng từng đi qua.
Nó hoàn toàn khác biệt với phần phía tây của dạy núi Thiên Sơn.
Nơi này nằm ở phía đông của dạy núi.
Lượng mưa hẳng nằm nhỏ hơn 10 mm.
Nhưng nếu đổi một góc nhìn bạn sẽ thấy một khung cảnh như thế này.
Với nguồn nước từ dạy núi Thiên Sơn nơi đây được trồng nho và những vườn cây ăn quả.
Những khu vườn rộng khắp thế này lại xuất hiện tại một khu vực mà nó không nên xuất hiện.
Nhưng những ốc đảo như này không chỉ giới hạn ở lưu vực Tuopan
mà nó còn ở khắp phía bắc và phía nam của dạy núi Thiên Sơn.
Thiên Sơn không chỉ có phong cảnh.
Nơi đây còn là địa điểm xuất hiện trong thần thoại Trung Hoa.
Trên những ngọn núi ở bắc Thiên Sơn có tồn tại hồ nước Giao Trì trong thần thoại.
Người ta nói rằng khi Tây Vương Mẫu ở Giao Trì tiếp đón Tây Mục Vương, bà đã nảy sinh tình cảm.
Để chăm chút cho vẻ ngoài của mình, Tây Vương Mẫu đã tạo ra ba hồ nước trên núi Thiên Sơn.
Một cái giữa mặt, một cái để tắm, một cái để rửa chân.
Hồ lớn nhất là Đại Thiên Trì Đề Tắm và nó cũng là danh thắng Thiên Trì ở Tân Cương ngày nay.
Bạn có biết dạy núi Thiên Sơn đã khai sinh ra bao nhiêu nền văn minh không?
Vào thời cổ đại họ là Sa Sư, Khưu Từ, Ôn Túc, Cô Mặc, Sơ Lật và những ốc đảo nổi tiếng khác tạo thành một con đường xuyên qua sa mạc.
Con đường lớn đó còn được gọi là con đường tơ lụa.
Ở thời hiện đại chúng là Ô Lỗ Mộc Tể, Khách Thập, Y Ninh và nhiều thành phố hiện đại khác,
đồng thời cùng tạo thành một con đường liên thông giữa Trung Á và Âu Châu.
Các hành lang lớn ở hàng chục quốc gia để trở thành một phần của sáng kiến Một Vành Đai Một Con Đường.
Giờ đây nhiều con đường chạy qua dạy núi Thiên Sơn,
vô số hàng hóa, công nghệ và nhân tài đang chạy trở lại dưới chân dạy núi Thiên Sơn.
Chính vì có dạy núi Thiên Sơn với những dòng sông chảy trong lục địa đã tạo nên một vùng đất đầy màu sắc giữa vùng sa mạc khô cằn.
Để thận tiện cho việc kết nối hai phía Bắc Cương và Nam Cương ngăn cách bởi dạy núi Thiên Sơn,
con đường Quốc Lộ Độc Khố, đoạn đường dài 562 km bắt nguồn từ phía Bắc Thiên Sơn đến Nam Thiên Sơn,
xuyên qua núi Thiên Sơn với nhiều dạng địa hình phức tạp,
có những ngọn núi mà con đường này đi qua cao trên 3.000m.
Con đường sau khi được thông xe đã góp phần phát triển cho sự giao thương giữa hai khu vực lớn của Tân Cương là Bắc Cương và Nam Cương.
Con đường đi qua rất nhiều địa mạo khác nhau, từ núi tuyết, đến đồng cỏ, rồi đến địa hình đan hà và tới những sa mạc bênh bông.
Nó cũng được bệnh danh là con đường Quốc lộ đẹp nhất Trung Quốc.
Vì sự phức tạp của địa hình mà nó đi qua nên con đường này cũng chỉ mở cho lưới khách thông xe từ tháng 6 đến tháng 10.
Những tháng còn lại do thời tiết quá khắc nghiệt nên con đường này không cho phép thông xe.
Những lụa, trà, đồ sứ và các sản phẩm khác từ phương Đông thông qua những con đường ngang dọc của dạy núi Thiên Sơn để đến với phương Tây.
Những ngọc bích, gia vị, rau quả từ các vùng phía Tây cũng đến từ đây để tiến vào phương Đông.
Nó không ngừng làm phong phú thêm cho văn hóa và đời sống của người dân Tân Cương.
Nằm ở chân dạy núi Thiên Sơn, Ô Lỗ Mục Tề là thủ phủ của khu thự trị Tân Cương.
Là nút giao hứt mạch của con đường tơ lụa ngày xưa cũng như ngày nay.
Là trung tâm giao thương của Trung Quốc đối với các quốc gia Trung Á.
Và đồng thời nó cũng là thành phố lớn nhất trong khu vực Trung Á này.
Dân số 4,1 triệu người và nền kinh tế 57 tỷ đô đã vượt qua các thành phố lớn nhất của các nước Trung Á xung quanh.
Sự đa dạng của các dân tộc ở xung quanh dạy núi Thiên Sơn tạo nên một sức sống cho khu vực này.
Những nét văn hóa địa phương được lưu giữ, những kiến trúc khác biệt so với phía đông Trung Quốc vẫn hiển diện và bảo tồn tại đây.
Còn phố Lục Tinh tại Y Ninh cho người ta một cảm giác quốc tế hóa khi đến đây.
Các dân tộc thiểu số cùng nhau sinh sống qua nhiều thế hệ tại Y Ninh.
Người Hán, Ca Giác, Hồi, Duy Ngô Nhĩ, người Nga cùng sinh sống trong con phố tại Lục Tinh.
Ria phía tây nam của dạy núi Thiên Sơn còn bảo tồn một ngôi thành cổ mang nét Trung Á, thành cổ Khách Thập.
Khách Thập ngày xưa từng là một điểm quan trọng trên con đường tơ lụa nên tạo cho thành phố muôn vàn sắc màu văn hóa khác nhau.
Thành cổ đã trải qua hơn 2.000 năm lịch sử phát triển,
những nét văn hóa được gìn giữ và tái hiện lại cho du khách đến đây cảm giác đang trở về thời kỳ hoàng kim của con đường tơ lụa.
Một dạy núi ngăn cách Tân Cương rộng lớn thành hai phần Bắc Cương và Nam Cương,
được bao phủ xung quanh bởi sa mạc rộng lớn, hình thành nên một vùng không gian đầy màu sắc.
Và đó là những gì chúng ta tìm hiểu về Thiên Sơn.
Đây là Tiểu Trần Khám Phá Trung Quốc.
Hãy đăng ký kênh để xem thêm những video thú vị về đất nước rộng lớn này.
