Mỹ chi tiêu gì mà thâm hụt ngân sách? Nguồn thu của chính phủ Mỹ

Ôn Cố Tri Tân - Góc Nhìn
250 người theo dõi
141 Lượt xem video·31 thg 12, 2024
00:00 Giới thiệu
00:37 Những khoản chi tiêu và thu nhập của chính phủ Mỹ
10:41 Hệ thống thuế phân cấp của Mỹ
☘️ Đăng ký kênh Ôn cố tri tân - Góc nhìn: https://bit.ly/481WrA1
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân trên nền tảng Ganjing World:
https://www.ganjing.com/channel/1fk15t0au3k3L47HGBt16Yojh1mm0c
☘️ Kênh Ôn Cố Tri Tân - Góc nhìn trên nền tảng Ganjing World: https://www.ganjingworld.com/channel/1ge5ul8vf355QTd3VFRspskdr1ip0c
☘️ Ủng hộ chúng tôi tại: https://www.buymeacoffee.com/OnCoTriTan
Hiện nay, chính phủ các nước phát triển đang đối mặt với một vấn đề nang giải
Đó là thâm hụt ngân sách
Chính phủ cần tăng thu và giảm chi để giải quyết vấn đề này
Nếu không, quốc gia đó sẽ vỡ nợ
Và chi phí vai mượn từ đó mà tăng lên rất cao
Khiến cho kinh tế đình trễ
Vậy thì ở một chính phủ bình thường
Thì thu nhập của họ đến từ đâu?
Và họ chi tiêu cho những lĩnh vực nào?
Nhưng trước khi vào bình luận
Kính mời quý khán giả hãy like, subscribe kênh Ôn Cố Tri Tăng
Để cập nhật những phân tích độc đáo nhất
Những khoản chi tiêu và thu nhập của chính phủ Mỹ
Trong xã hội tự do hiện nay
Nguồn thu chính của chính phủ chủ yếu là thuế
Đây là biểu đồ thể hiện thu nhập và chi tiêu của chính phủ Mỹ
Từ năm 1929 đến năm 2010
Chiếm tỷ lệ phần trăm GDP
Đường màu cam đại diện cho chi tiêu
Còn đường màu xanh đại diện cho thu nhập
Nhìn chung
Chi tiêu hàng năm của chính phủ Mỹ đều lớn hơn thu nhập
Đặc biệt là trong các thời kỳ như là thế chiến 2
Chiến tranh lạnh, khủng hoảng tài chính năm 2008
Và đại dịch năm 2010
Việc chi tiêu nhiều hơn thu nhập
Sẽ khiến chính phủ bị thâm hụt ngân sách
Và chính khoản thâm hụt này
Đã tạo thành nợ quốc gia hiện nay của Mỹ
Chính phủ Mỹ chi tiêu nhiều
Vậy thì tiền của họ được chi tiêu vào đâu?
Thông thường thì chi tiêu của chính phủ Mỹ
Được chia thành 3 loại chính
Loại thứ nhất là chi tiêu bắt buộc
Mandatory Spending
Nghĩa là chi tiêu mà chính phủ phải thực hiện
Mà không cần sự phê duyệt đặc biệt của quốc hội
Loại thứ hai là chi tiêu tự nguyện
Còn gọi là chi tiêu tùy ý, chi tiêu chủ động
Discretionary Spending
Phần tiền này không thể chi tiêu tùy tiện
Mà phải lập ngân sách và trình quốc hội phê duyệt hàng năm
Loại thứ ba là chi phí để trả lãi cho phần nợ công của Mỹ
Về chi tiêu bắt buộc
Những khoản chi này được bảo vệ bởi một lọ các đạo luật của quốc hội
Chi tiêu bắt buộc chủ yếu bao gồm 4 phần
Phần thứ nhất là an sinh xã hội
Còn gọi là bảo hiểm xã hội
Social Security
Bảo hiểm xã hội là gì?
Đó là mỗi người có thu nhập
Bất kể là họ làm công cho doanh nghiệp
Hay là làm chủ doanh nghiệp nhỏ
Họ đều phải đóng thuế bảo hiểm xã hội
Mức thuế này chiếm 12,4% thu nhập của mỗi người
Khoản tiền này thực chất là chính phủ bắt buộc mọi người phải đóng góp
Vào một quỹ tiết kiệm cho chính mình
Để lo việc nghỉ hưu sau này
Số tiền này sẽ được đưa vào một quỹ
Và chính phủ sẽ giúp quản lý và đầu tư
Khi 65 tuổi
Họ có thể rút tiền từ quỹ này
Để đảm bảo cuộc sống khi không còn làm việc
Bởi vì đó là tiền của họ đã đóng trước đó
Cho nên khi nghỉ hưu
Họ phải rút tiền từ quỹ này
Chính phủ không thể nói
Xin lỗi tiền này đã bị người khác sử dụng
Hoặc là tiền của bạn đã bị tiêu hết
Điều này không được phép
Cho nên khi bạn nghỉ hưu
Và nhận bảo hiểm xã hội
Social Security
Chính phủ phải trả lại số tiền đó cho bạn
Phần thứ 2 là bảo hiểm y tế
Hay còn gọi là Medicare
Đây cũng là chi tiêu bắt buộc
Và chiếm 2,9% thu nhập
Mỗi tháng
2,9% thu nhập
Sẽ bị trừ và đưa vào quỹ
Đến khi 65 tuổi
Số tiền này sẽ được sử dụng
Để thanh toán chi phí y tế
Khi đi làm
Người ta thường mua bảo hiểm y tế
Doanh nghiệp sẽ hỗ trợ 1 phần
Và bạn sẽ tự đóng góp 1 phần còn lại
Tuy nhiên khi nghỉ hưu
Bạn sẽ không còn nhận được sự hỗ trợ
Từ doanh nghiệp nữa
Thu nhập của bạn cũng sẽ giảm đi
Bạn có thể đối mặt với vấn đề
Không có tiền chữa bệnh
Cho nên chính phủ buộc bạn
Phải trích 1 phần thu nhập hàng tháng vào quỹ này
Như là 1 khoản tiết kiệm đặc biệt
Khi bạn già đi
Bạn sẽ rút tiền từ đó
Để trang trải chi phí y tế
Đây chính là Medicare
Phần thứ 3 liên quan đến phúc lợi xã hội
Ví dụ như là chương trình trợ cốc y tế
Medicaid
Tiền Medicaid
Được dành cho những người không có công việc
Không có thu nhập
Không có tiết kiệm
Nhưng lại cần chăm sóc y tế
Ở Mỹ
Khi bạn vào bệnh viện
Thì bệnh viện sẽ không xét thu nhập của bạn
Để quyết định có điều trị y tế cho bạn hay không
Các bác sĩ sẽ làm theo quy trình tiêu chuẩn
Sử dụng thuốc gì
Làm thế nào để chữa bệnh cho bạn
Sau khi điều trị xong
Bệnh viện sẽ gửi hóa đơn
Tuy nhiên
Một số người không có tiền để thanh toán hóa đơn này
Nếu mọi người đều không có tiền
Thì bệnh viện sẽ gặp khó khăn tài chính
Do đó
Chính phủ sẽ lập một quỹ đặc biệt gọi là Medicaid
Để hỗ trợ bệnh viện
Ngoài ra
Còn có các chương trình khác như là phiếu thực phẩm
Dành cho những người không có tiền mua thức ăn
Chính phủ phát phiếu này
Và người nhận
Chỉ có thể sử dụng để mua thực phẩm
Các khoản trợ cấp khác như là trợ cấp thất nghiệp
Trợ cấp dinh dưỡng cho trẻ em
Vây học phí v.v
Đây thuộc về loại chi tiêu cho phúc lợi xã hội
Phần thứ tư
Trong chi tiêu bắt buộc
Chính là những chi tiêu khác
Ví dụ như là lương hô cho công chức
Các kế hoạch cố trợ tài chính cho các tài sản xấu
Hoặc là các kế hoạch kích thích việc làm
V.v
Đây đều là những khoản chi tiêu thuộc loại bắt buộc
Ngoài chi tiêu bắt buộc
Còn có chi tiêu tự nguyện
Chi tiêu tự nguyện
Là những khoản chi mà chính phủ phải lập ngân sách hàng năm
Và trình Quốc hội phê duyệt
Vì sao phải trình Quốc hội phê duyệt
Bởi vì theo Hiến pháp Mỹ
Quyền đám thuế thuộc về Quốc hội
Và vì các nghị sĩ là đại diện của nhân dân
Cho nên
Việc người dân có phải đóng thuế hay không
Và phải đóng bao nhiêu thuế
Là do Quốc hội quyết định
Khi Quốc hội bỏ phiếu để quyết định mức thuế
Hoặc là khi chi tiêu gì đó
Các nghị sĩ cũng sẽ thay mặt cử tri
Giám sát xem tiền có chi tiêu hợp lý hay không
Có đúng mục đích hay không
Do đó
Mỗi khoản chi tiêu của chính phủ
Cần phải được Quốc hội phê duyệt
Ví dụ
Như là chi tiêu hàng năm cho quân đội Mỹ
Hay là đầu tư vào các lĩnh vực như là giao thông
Giáo dục v.v
Đây là những khoản chi tiêu tự nguyện
Mà Quốc hội phải tranh luận và thông qua
Với sự tham gia của lưỡng đảng và lưỡng viện
Loại chi tiêu thứ 3 của Mỹ
Là chi tiêu dành để trả lãi
Cho nợ quốc gia của Mỹ
Đây là nói về chi tiêu của chính phủ Mỹ
Về thu nhập của chính phủ Mỹ
Thì phần lớn thu nhập của chính phủ Mỹ
Đến từ thuế thu nhập cá nhân
Income Tax
Ngoài thuế thu nhập cá nhân
Nguồn thu lớn thứ 2
Là thuế tiền lương
Payroll Tax
Các khoản thuế bắt buộc trích từ thu nhập
Cho bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế
Hay còn gọi là thuế Social Security Tax
Và thuế Medicare Tax
Nguồn thu lớn thứ 3
Là thuế doanh nghiệp
Ngoài ra còn có thuế hải quan
Các loại phí và tiền phạt khác
Đây là các nguồn thu của chính phủ Mỹ
Xét ngân sắc của chính phủ Mỹ
Trong năm 2002
Tức là tình hình thu nhập và chi tiêu của chính phủ Mỹ
Năm đó
Thì trong năm 2002
Tổng chi tiêu của chính phủ liên bang
Là 6,3 nghìn tỷ đô la Mỹ
Trong đó
Chi tiêu bắt buộc như đã nói ai trên
Là chiếm 4,1 nghìn tỷ đô la Mỹ
Còn số này bao gồm
Chi tiêu cho bảo hiểm xã hội
Với 1,2 nghìn tỷ đô la Mỹ
Số tiền này
Lấy từ quỹ bảo hiểm xã hội
Social Security
Để chi trả cho những người đã nghỉ hôn
Loại chi tiêu thứ 2
Là bảo hiểm y tế hay còn gọi là Medicare
Với số tiền lên đến
747 tỷ đô la Mỹ
Loại thứ 3 là Medicaid
Hay còn gọi là trợ cấp y tế
Với số tiền là
592 tỷ đô la Mỹ
Ngoài ra
Còn có các khoản cứu trợ lương thực
Trợ cấp dinh dưỡng cho trẻ em v.v
Một khoản chi tiêu lớn nữa
Là vai học phí
Còn gọi là Student Loan
Với tổng số tiền chi là
482 tỷ đô la Mỹ
Loại chi tiêu thứ 4
Là các khoản chi tiêu khác
Tổng cộng là 520 tỷ đô la Mỹ
Đây là các khoản chi tiêu
Bắt buộc của chính phủ Mỹ trong năm 2002
Chi tiêu tự nguyện
Ước tính khoản
1,7 nghìn tỷ đô la Mỹ
Trong đó
Chi tiêu cho quốc phòng là
751 tỷ đô la Mỹ
Bao gồm cả các khoản viện trợ
Đặc biệt của chính phủ Mỹ cho Ukraine
Còn lại là các khoản chi tiêu khác
Tổng cộng là khoản
910 tỷ đô la Mỹ
Đây là các khoản chi tiêu tự nguyện
Được quốc hội phê duyệt
Ngoài ra còn có khoản chi tiêu
Để trả lãi cho phần nợ công của Mỹ
Với tổng số tiền là
476 tỷ đô la Mỹ
Chi tiêu để trả lãi
Nợ công của Mỹ năm 2002
Đã tăng 35%
So với năm 2001
Đây là con số rất đáng sợ
Năm 2001
Chi tiêu để trả lãi nợ công của Mỹ
Chỉ là
352 tỷ đô la Mỹ
Nhưng vào năm 2002
Khi Fed bắt đầu tăng lãi suất mạnh mẽ
Lãi suất tăng rất nhanh
Chính phủ Mỹ không thể trả hết nợ gốc
Cho nên phải phát hành thêm trái phiếu quốc gia
Để trả nợ gốc
Khi phát hành trái phiếu quốc gia mới
Thì lãi suất phải căn cứ vào
Lãi suất hiện tại của Fed
Khiến cho khoản chi tiêu cho lãi suất nợ công
Cũng tăng lên
Về tình hình thu nhập của chính phủ Mỹ
Trong năm 2002
Thì chính phủ Mỹ đã thu được tổng cộng
4,9 nghìn tỷ đô la Mỹ
Gần 5 nghìn tỷ đô la Mỹ
Trong đó
Thuế thu nhập cá nhân chiếm
2,6 nghìn tỷ đô la Mỹ
Chiếm hơn một nửa thu nhập của Chính phủ
Thuế tiền lương Payroll Tax
Bao gồm thuế bảo hiểm xã hội và thuế y tế
tức là Social Security Tax và Medicare Tax
Tổng cộng là 1,5 nghìn tỷ đô la Mỹ
Tiếp theo là thuế doanh nghiệp
Thuế doanh nghiệp chỉ đạt 425 tỷ đô la Mỹ
Các nguồn thu khác như là thuế quan, phí
và các khoản khác tổng cộng là
356 tỷ đô la Mỹ
Như vậy tổng thu nhập của Chính phủ
Mỹ trong năm 2002
là 4,9 nghìn tỷ đô la Mỹ
Trong khi chi tiêu là 6,3 nghìn tỷ đô la Mỹ
Cho nên thâm hụp ngân sách là
1,4 nghìn tỷ đô la Mỹ
Đây là tình hình thu nhập và chi tiêu
của Chính phủ Mỹ trong năm 2002
Hệ thống thuế phân cấp của Mỹ
Hệ thống thuế của Mỹ
có một đặc điểm rất thú vị
Đó là phân quyền thu thuế
Ở Mỹ có sự phân quyền
do Chính phủ Liên bang,
Chính phủ các tiểu bang và Chính phủ địa phương
Sau cuộc chiến tranh danh độc lập năm 1776
thì đến năm 1783 đã kết thúc
Khi đó Mỹ thậm chí không có thuế Liên bang
Chính phủ Mỹ nợ 13 bang
cùng chiến đấu rất nhiều tiền
bao gồm cả tiền chi do các cổ binh tham gia chiến tranh
Không còn cách nào khác
13 bang quyết định liên kết lại
thành lập một Liên bang
rồi thành lập quốc hội
để thiết lập chính sách thu thuế trên toàn quốc
Vào năm 1787
các đại biểu từ 13 bang của Mỹ
đã họp ở Philadelphia
thủ đô của nước Mỹ lúc bấy giờ
để tổ chức Hội nghị lập hiến
Hội nghị này
đã thiết lập một nguyên tắc rất đơn giản
đó là trung ương quản càng ít càng tốt
Khi ấy
Mỹ chưa có thuế thu nhập cá nhân
và các chính quyền địa phương
đóng góp một phần kinh phí cho Liên bang
Hiện nay
chính phủ Mỹ vẫn duy trì tư duy này
trung ương quản càng ít càng tốt
Những quyền không được
hiến pháp Mỹ trao cho chính quyền trung ương
đều thuộc về các tiểu bang
Các tiểu bang có hiến pháp liên
và những quyền không được hiến pháp tiểu bang
quy định cho chính quyền tiểu bang
sẽ được trao cho chính quyền địa phương
Cho nên
ở Mỹ có 3 cốc chính quyền
là Liên bang, tiểu bang và địa phương
Mỹ rất chú trọng vào
tinh thần tự trị
tức là tự quản ở cốc cơ sở
hoặc là cộng đồng
tiếng Anh gọi là self-governing
Để phát huy tinh thần tự trị
cũng cần có điều kiện
Nếu chính quyền địa phương không thể tự
chủ về tài chính mà phải dựa vào
các khoảng cấp phát từ chính quyền cấp trên
thì họ sẽ không thể thực sự tự trị
Để đảm bảo chính phủ Liên bang
không can thiệp vào các tiểu bang
và các tiểu bang không can thiệp vào
chính quyền địa phương
thì chính phủ Mỹ đã tạo ra một hệ thống
mà mỗi cấp chính quyền
đều có nguồn thu tài chính riêng
không phụ thuộc vào cấp trên
Thu nhập của chính phủ Liên bang
là thuế thu nhập cá nhân
Hơn 50% thu nhập của chính phủ Liên bang Mỹ
đến từ thuế thu nhập cá nhân
tức là thuế trên tiền lương
của người lao động
Một phần thu nhập khác đến từ thuế doanh nghiệp
và các nguồn thu khác như là
thu tư tài sản chính phủ Mỹ cho thuê
phạt tiền các doanh nghiệp bi phạm
thuế quan v.v
Thu nhập chính của chính phủ tiểu bang
chủ yếu là thuế tiểu bang và thuế tiêu thụ
Thuế tiểu bang
đó là ngoài thuế thu nhập cá nhân đóng cho Liên bang
thì một phần đóng cho tiểu bang
Nhưng tỷ lệ thuế tiểu bang
thấp hơn nhiều so với thuế Liên bang
Công ty cũng như vậy
một phần nộp cho chính phủ Liên bang
một phần cho chính phủ tiểu bang
Về thuế tiêu thụ
đó là khi bạn mua hàng hóa
sẽ có thêm một khoảng thuế tiêu thụ
khoảng thuế tiêu thụ này
một phần sẽ được nộp cho tiểu bang
phần còn lại sẽ được nộp cho quận
County
County là gì
dưới Liên bang là tiểu bang
dưới tiểu bang là quận County
dưới quận County
là thành phố City hoặc là thị trấn Town
mỗi quận có thể áp dụng
mức thuế khác nhau
Ví dụ như
nếu mua hàng ở tiểu bang New York
một món hàng chỉ giá
100 USD
thì bạn có thể phải trả
107 USD
hoặc là 108 USD
tuy thuộc vào tỷ lệ thuế tiêu dùng
do từng quận quyết định
thuế tiêu thụ của bang New York
giao động từ 7% cho đến
8,875%
sự khác biệt này phụ thuộc
vào tỷ lệ thuế do mỗi quận đặt ra
Chính phủ địa phương
Local government
cũng có nguồn thu riêng
Chính phủ địa phương
chủ yếu là nói về chính phủ
của một thành phố City
hoặc là thị trấn Town
các thành phố ở Mỹ
có thể rất nhỏ
có thành phố chỉ có vài chục nghìn dân
thậm chí chỉ có 30 nghìn dân
nhưng vẫn được gọi là thành phố City
điều này là do sự khác biệt
giữa thanh thị và nông thôn
ở Mỹ không quá lớn
cho nên một khu vực có
20-30 nghìn người
có thể hình thành một thành phố
nguồn thu của chính quyền địa phương đến từ đâu
chủ yếu là đến từ thuế tài sản
và thuế giáo dục
gọi là Property Tax
và School Tax
thuế tài sản và thuế giáo dục
thường tính dựa vào giá trị của ngôi nhà
ngôi nhà càng lớn và càng đắt
thì thuế phải trả càng cao
nhưng nếu một người
không có nhà cửa hoặc là tài sản khác
họ gần như sẽ không phải
đóng thuế cho chính quyền địa phương
nói về phát triển kinh tế
thì kinh tế không thể phát triển dựa vào chính phủ
chính phủ là cơ quan thu thuế
và cung cấp dịch vụ công cộng
chứ không phải là thực thể phát triển kinh tế
ở Mỹ
người ta sẽ không bao giờ nghe thấy
tổng thống hoặc là thống đốc bang nói
tôi sẽ phát triển kinh tế
bởi vì kinh tế chỉ phát triển khi có sự lưu động mạnh mẽ
sự can thiệp
và kiểm soát của chính phủ càng nhiều
thì tính lưu động càng thấp
kinh tế sẽ càng khó phát triển
cho nên công việc chính của chính phủ Mỹ
là đảm bảo một môi trường
thuận lợi cho phát triển kinh tế
ví dụ như là giảm thuế và cung cấp
hệ thống pháp lý hoàn chỉnh
để đảm bảo mọi thứ đều có tính xác định
khi ký hợp đồng
nếu không thực hiện thì sẽ có hậu quả
do đó chính phủ đảm bảo
việc thực hiện tất cả các hợp đồng
đảm bảo an ninh xã hội
sự ổn định của hệ thống
sự thay đổi có trật tự của chính phủ
và một hệ thống pháp lý hoàn chỉnh
cho nên chúng ta sẽ thấy
các công ty lớn ở Mỹ
thật sự rất khủng khiếp
họ lớn mạnh như một quốc gia
giống như Apple, Amazon
Nvidia của Hoàng Nhân Huân
OpenAI, SpaceX của Elon Musk
đều không phải do chính phủ
quyết định phát triển
chính phủ sẽ không nói kiểu như
chúng tôi muốn phát triển thương mại điện tử
cho nên chúng tôi xây dựng Amazon
hay là chúng tôi muốn phát triển
ngành truyền thông cho nên chúng tôi xây dựng
Starlink mà tất cả đều là
do người dân tự làm
đây chính là chìa khóa cho sự phát triển
của nền kinh tế Mỹ
trước khi kết thúc bài phân tích
chúng tôi xin chân thành cảm ơn anh
Đình Phương Tây Nguyên đã lại ủng hộ
chúng tôi thông quan thức SuperTanks
sự ủng hộ của mọi người
là động lực cho chúng tôi làm tốt hơn
chúng tôi sẽ ra những sản phẩm chất lượng
để phục vụ cộng đồng
quý khán giả có nhìn nhận như thế nào
hãy để lại bình luận bên dưới
nếu quý khán giả thấy video này hữu ích
thì hãy ủng hộ chúng tôi
bằng cách share video này cho bạn bè
để giúp chúng tôi lan tỏa nội dung này đến cộng đồng
nếu các nhà ý
thì quý khán giả hãy mời chúng tôi 1 ly cà phê
bằng link kế bên dưới
chúng tôi xin chân thành cảm ơn
hẹn quý khán giả trong những bài bình luận tiếp theo
