THÁP EIFFEL: SỰ SỈ NHỤC CỦA PARIS 1 THỜI

Tháp Eiffel bị cháy, đó là chuyện rất thường tình với ngọn tháp nổi tiếng này, thậm chí nó đã bị mắng, bị chửi, bị tấn công. Ví dụ trong thế chiến thứ nhất, tháp Eiffel đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tín hiệu vô tuyến cho quân đội Pháp, điều này khiến nó trở thành mục tiêu tấn công. Hay trong thế chiến thứ hai, khi Đức quốc gia chiếm đóng Paris vào năm 1940, người Đức đã ra lệnh trao cờ Đức trên đỉnh tháp, thậm chí họ từng cân nhắc việc phá hủy nó, nhưng cuối cùng kế hoạch này không thực hiện. Người ta đồn rằng Đức không muốn phá hủy vì sợ làm xấu hình ảnh quân đội trước thế giới. Tuy vậy, người Pháp cũng có một cách chống đối đẩy thông minh. Khi quân Đức muốn leo lên tháp để trao cờ, các kỹ sư Paris đã cắt đứt dây thang máy, khiến lính Đức phải leo bộ 1.665 bậc thang để lên đến đỉnh. Hay như vào năm 1995, tháp Eiffel trở thành mục tiêu của một kế hoạch tấn công do nhóm Hồi giáo cực đoan G.I.A, một nhóm vũ trang Hồi giáo Algerie thực hiện. Rất may, âm mưu này đã bị lực lượng an ninh Pháp phát hiện và ngăn chặn kịp thời. Con người muốn tấn công nó, và thiên nhiên cũng vậy. Với chiều cao hơn 300 mét, tháp Eiffel là một trong những điểm dễ bị xét đánh nhất ở Paris. Trung mình mỗi năm, xét sẽ đánh vào tháp từ 4 đến 10 lần. Tuy vậy, nhờ hệ thống chống xét hiện đại, các tia xét này không gây hư hại nặng đáng kể. Và không gì chống lại nổi thời gian. Mặc dù làm bằng thép, tháp Eiffel cần sơn lại 7 năm một lần để tránh bị rỉ xét. Và mỗi lần sơn lại, người ta cần sử dụng khoảng 60 tấn sơn và mất 1 năm rưỡi để hoàn thành. Có vẻ như tháp này dễ bị ghét. Và đúng như thế thật. Nó từng là nỗi sỉ nhục của thủ đô Paris, nỗi sỉ nhục của kinh đồ ánh sáng. Tháp Eiffel, biểu tượng tiêu hãnh của Paris và nước Pháp, ngày nay là nơi bất kỳ ai đến Paris cũng muốn check-in một lần cho bạn bạn bạn bè. Nhưng bạn có biết rằng, hồi xưa khi mới xuất hiện, tháp này bị người Paris ghét cay ghét đắng. Chiều cao nguyên bản của công trình là 300 mét nếu đúng theo thiết kế ban đầu. Nhưng cột antenna radio kỹ thuật số trên đỉnh tháp giúp nó đạt độ cao là 325 mét, có một số nguồn nói là 330 mét. Từ khi khánh thành vào năm 1889, tháp Eiffel là công trình cao nhất thế giới và giữ vị trí này trong suốt hơn 40 năm. Ngay từ đầu, ngoài chức năng để du lịch, tháp còn được sử dụng cho nhiều mục đích nghiên cứu khoa học. Nếu bạn nghĩ, ngay từ khi mới được sinh ra, nó đã là một niềm yêu thương của thủ đô Paris, thì bạn đã nhập. Đầu tiên, hãy quay ngược về thời gian năm 1887. Lúc đó, nước Pháp chuẩn bị tổ chức hội trợ thế giới để kỷ niệm 100 năm cách mạng Pháp. Chính quyền muốn tìm một thứ gì đó độc nhất vô nhị. Và thế là người ta tổ chức một cuộc kỳ thiết kế các công trình kiến trúc. Trong số hơn 100 ý tưởng, bản thiết kế của Gustave Eiffel, một kỹ sư cầu đường chuyên về sắt thép, được chọn. Dự án là xây dựng một ngọn tháp cao 300 mét và toàn bộ nó được làm bằng sắt. Ban đầu, Gustave Eiffel dự kiến sẽ thi công công trình này trong vòng 12 tháng. Thế nhưng thời gian thực tế đã cáo dài gấp đôi. Nghe đến đây, nhiều người chắc nghĩ, ô ngọn tháp này trông thật hay. Nhưng không, người dân Paris lúc đó không hề thấy hay ho và cũng chẳng hào hứng. Chẳng chờ đón nó nhưng người ta vẫn suy nghĩ. Khi Eiffel giới thiệu kế hoạch xây dựng tháp cho Hội trợ Thế giới năm 1889, ông cũng không hề lương trước được rằng công trình này sẽ trở thành tâm điểm chỉ trích dữ dội. Giới nghệ sĩ và chí thức Paris lúc đó, vốn quen với vẻ đẹp cổ điển, đã coi tháp Eiffel là một sự xúc phạm đến nghệ thuật và văn hóa Pháp. Họ cho rằng giữa một Paris hoa lệ với những công trình như Nhà thờ Đức Bà hay Khải Hoàn Môn, ngọn tháp bằng thép cao chọc trời, trông không khác gì một đống phễ liệu khổng lồ. Nên biết rằng, hồi đó và cả bây giờ, Paris vẫn luôn là kinh đô ánh sáng, nổi tiếng với những công trình thanh lịch và cổ điển. Tự nhiên, mọc lên một cái tháp bằng thép khổng lồ, cao vút giữa trời, trông chẳng khác gì một cột thu sóng. Và thế là người ta ghét ra mặt. Người ta mới đặt một loạt những biệt danh để mỉa mai với tháp Eiffel. Nào là, đây là cột đèn đường khổng lồ. Nào là, đây là ông khói của một nhà máy. Nào là, đây là đống sắt phễ liệu. Chưa dừng lại ở đó. Hơn 300 nghệ sĩ, nhà văn, kiến trúc sư, đình đám, những người có tiếng nói rất lớn lúc bấy giờ, đã ký vào một bức tuyên ngôn chống tháp Eiffel. Trong số này có Guy de Maupassant, một nhà văn nổi tiếng, có Charles Gonod, một nghệ sĩ, và Alexandre Dumartius, tác giả của Trà Hoa Nữ. Họ cho rằng, tháp Eiffel là một sự xúc phạm đến nghệ thuật. Một số người dân đã vẽ tranh biếm họa để chế diệu tháp. Ví nó như một chiếc ghế trồng ngược, một đống dây thép lộn rộn, hay thậm chí là một cái lồng chim khổng lồ. Tại sao lại thế nhỉ? Bây giờ nhìn tháp Eiffel lâu rồi có lẽ quen mắt. Ở lúc bấy giờ thì người ta ghét tháp Eiffel. Có lẽ vì 3 lý do chính sau đây. Đầu tiên là về thẩm mỹ. Người Paris xưa thì vốn quen với vẻ đẹp cổ kính. Những đường nét sắt thép thô cảnh của tháp Eiffel bị xem là quá xấu, chẳng ngăn nhập gì với phong cách của thành phố. Thứ hai là về công dụng. Dân tình thì kháo nhau, xây cái tháp này để làm gì chẳng có chút thực tế nào, chỉ tổ tốn tiền. Thậm chí người ta còn lo rằng tháp sẽ sụp đổ vì không đủ chắc chắn. Thứ ba là vì mục đích. Tháp Eiffel là biểu tượng của chủ nghĩa công nghiệp. Một thứ mà nhiều nghệ sĩ Pháp ghét bỏ. Họ coi đây là mối đe dọa với các giá trị nghệ thuật truyền thống. Câu chuyện thú vị nhất trong làn sóng anti này phải kể đến Guy de Maupassant, một trong những người phản đối dữ dội nhất. Ông thường xuyên ăn trưa ở nhà hàng trên tháp Eiffel. Tại Seoul, ông cho biết đây là nơi duy nhất ở Paris mà ông không cần phải nhìn thấy cái tháp kinh khủng này. Dẫu bị ghét bỏ, tháp Eiffel vẫn ngang nhiên mọc lên và hoàn thành vào năm 1889. Ban đầu, nó chỉ được dự kiến tồn tại khoảng 20 năm rồi phá bỏ. Nhưng may thay, nó đã bắt đầu chứng minh giá trị của mình. Tháp Eiffel đã trở thành minh chứng cho kỹ thuật xây dựng hiện đại băng sát thép, đứng vững trước gió mạnh và thời tiết khắc nghiệt. Và ngay từ khi khảnh thành, tháp đã thu hút hàng triệu lần du khách tham quan, mang lại một nguồn thu lớn. Đặc biệt, trong thế chiến thứ nhất, nó được sử dụng để chuyên tín hiệu vô tuyến, giúp quân Pháp giành lợi thế. Điều này củng cỗ vị trí của nó trong lòng người dân. Giờ đây, tháp Eiffel trở thành biểu tượng không thể thay thế của thủ đô Paris nước Pháp. Mỗi năm, hơn 7 triệu lần khách ghé thăm ngọn tháp này, biến nó trở thành một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng nhất trên hành tinh. Và bây giờ, phải nói là chính quyền Pháp yêu tháp Eiffel bởi vì nó thực sự là con gà đẻ trứng vàng, nhất là về mặt kinh tế. Đây không chỉ là một công trình kiến trúc, mà còn là một cỗ máy in tiền khổng lồ, mang lại nguồn lợi kinh tế khủng khiếp cho Paris và cả nước Pháp. Mà có lẽ Eiffel khi xây cái tòa tháp này, ông cũng không tính nổi. Tháp Eiffel trước hết kiếm bộn tiền từ việc bán vé tham quan. Mỗi năm, khoảng 7 triệu lần khách đến đây để được chiêm ngưỡng vẻ đẹp nổi tiếng này, với vé giao động từ 11 euro cho đến 28 euro tùy vào tầng mà bạn muốn lên. Và chỉ riêng việc bán vé đã mang loại doanh thu từ khoảng 100 cho đến 200 triệu euro mỗi năm. Đây là nguồn thu khổng lồ giúp duy trì, bảo dưỡng công trình khổng lồ của Paris. Thử tưởng tượng mà xem, một ngọn tháp như vậy lại có thể tạo ra một doanh thu khủng khiếp như thế thì quả là rất ngạc nhiên. Không chỉ dừng lại ở việc bán vé, tháp Eiffel còn có những nhà hàng nổi tiếng. Đây không phải là những nhà hàng bình thường, mà là nơi bạn có thể vừa thưởng thức bữa ăn sang trọng, vừa ngắm Paris hoa lệ. Một bữa ăn ở đây có giá từ 50 cho đến vài trăm euro, và nếu muốn đặt bàn thì thường sẽ phải chờ cả tháng. Và những nhà hàng này thì lại kiếm về hàng chục triệu euro mỗi năm, và lại còn tạo công ăn việc làm cho hàng trăm nhân viên phục vụ, đầu bếp và quản lý. Và đừng quên, tháp Eiffel còn kiếm tiền từ bán đồ lưu niệm. Móc khóa có hình tháp Eiffel bé sinh. Những chiếc áo thun cũng y hình tháp, hay những mô hình thu nhỏ. Đây đều là những món quà không thể thiếu của du khách khi rời Paris. Và không đến Paris thì người ta cũng mua những món đồ này. Những món đồ lưu niệm này thường có giá từ 5 cho đến 50 euro, nhưng mỗi năm có hàng triệu món được bán ra. Người ta ước tính rằng, doanh thu từ đồ lưu niệm cũng chiếm một phần không nhỏ trong tổng thu nhập từ tháp. Không chỉ trực tiếp kiếm tiền, tháp Eiffel chính là thỏi nam châm thu hút khách du lịch đến Paris. Mỗi năm thì ngành du lịch Paris đón khoảng 30 triệu lưu khách quốc tế, và phần lớn đều phải ghé thăm tháp Eiffel. Du khách không chỉ chi tiền để lên tháp, mà còn tiêu sài để các khách sạn, nhà hàng, quán cà phê, cửa hàng xung quanh. Những khách sạn gần tháp luôn trong tình trạng cháy phòng với giá vé siêu đắt. Những quán cà phê nằm dưới chân tháp lúc nào cũng đông nghịn người, tạo nguồn thu khổng lồ cho ngành du lịch tại đây. Và chưa hết, sự yên diện của tháp Eiffel còn đẩy giá bất động sản trong khu vực lên mức cao ngất ngỡ. Quận 7, nơi tọa lạc của tháp, được coi là một trong những quận đắt đỏ nhất Paris. Những căn hộ mà có view tháp thì luôn được giới thượng lưu săn đón, đẩy giá trị bất động sản khu vực lên một mức cao không tưởng. Nói chung, nó không chỉ là điểm nhẫn của thành phố, mà còn giúp cho thành phố bán đất, bán nhà rất dễ nếu mà có view tháp. Nó cũng tạo ra hàng ngàn công ăn việc làm trực tiếp, lẫn gián tiếp. Hàng trăm người làm việc trực tiếp tại tháp. Nhân viên bảo vệ, nhân viên bán vé, đầu bếp nhà hàng, ngoài ra những ngành công nghiệp phụ trợ như là vận chuyển khách sạn hay là những khu vực xung quanh cũng tạo ra việc làm cho cả nghìn con người. Cuối cùng, đây là công cụ quảng bá không có đối thủ vì nó độc nhất vô dị. Hình ảnh tháp xuất hiện trên mewtip, phim ảnh, affix du lịch, thậm chí là cả đồ chơi trẻ con. Nhờ con tháp Eiffel, Paris luôn duy trì hình ảnh là một thành phố lãng mạn và hấp dẫn nhất thế giới, mặc dù thực tế chưa chắc đã là như vậy. Người ta nói rằng chỉ cần nhìn thấy tháp, bạn đã nghĩ ngay đến Paris và điều đó giúp Pháp không phải tốn quá nhiều tiền để quảng bá du lịch. Ngọn tháp này là một ví dụ hoàn hảo cho việc một ý tưởng táo bạo có thể biến thành một biểu tượng kinh tế mạnh mẽ dù ban đầu nó bị ghét cay ghét đắng. Ai bảo rằng một đống sắt vụn lại không thể làm nên chuyện lớn và chính đống sắt vụn của người Paris đã từng chê bai, bây giờ đã trở thành một biểu tượng của cả nước Pháp. Có một vài người thì hiểu lầm rằng cha đẻ kiến trúc tư của tháp Eiffel cũng là người đã thiết kế cầu Long Biên, nhưng không phải như vậy. Gustave Eiffel, cha đẻ của tháp Eiffel cũng chính là người tham gia vào việc thiết kế cầu Long Biên ở Hà Nội Ư. Tuy vậy, có một số chi tiết thú vị mà bạn cần phải hiểu biết rõ. Cầu Long Biên được khánh thành vào năm 1902 là một trong những cây cầu thép đầu tiên bắt qua sông Hồng và cũng là biểu tượng lịch sử của Hà Nội. Dự án do công ty Eiffel thực hiện, công ty do Gustave Eiffel nổi tiếng sáng lập. Tuy nhiên, vào thời điểm thiết kế cầu Long Biên thì ông Eiffel không trực tiếp tham gia vào việc thiết kế hay xây dựng cầu. Lý do vì ông đã bán lại công ty của mình từ năm 1893 trước khi dự án này được triển khai. Dù không trực tiếp thiết kế, nhưng cây cầu vẫn mang đậm dấu ấn của Eiffel và phong cách kiến trúc sắt thép đặc trưng. Không chỉ là tác giả của Tháp Eiffel, thì Eiffel còn nổi tiếng với nhiều công trình khác như là cầu Cạn Garabit tại Pháp, một cây cầu thép nổi tiếng với thiết kế vòng cao, khánh thành vào năm 1884. Hay như tượng Nữ Thần Tự Do tại Thương Mỹ cũng mang dấu ấn của ông. Eiffel chính là người thiết kế khung thép bên trong của tượng, giúp tượng đứng vững trên hoàng đảo Liberty. Ông cũng tham gia thiết kế nhiều cây cầu ở châu Âu, châu Mỹ và châu Á. Như vậy, Tháp Eiffel không chỉ là câu chuyện về một công trình kiến trúc mà còn là bài học về cách con người phản ứng với những điều mới lạ, những thứ bị ghét vào ban đầu, đôi khi lại trở thành biểu tượng quý giá khi người ta học cách nhìn nhận và trân trọng nó. Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật xuống thông báo và chia sẻ. Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt. Cảm ơn các bạn đã dành sự đồng hành cùng Hải Thanh Story đi qua những vùng đất, khám phá những điều mới. Đừng ngân ngại hãy để lại những góp ý và xin được hẹn gặp lại.