9 Đặc điểm phân biệt người quân tử, kẻ tiểu nhân, bài học thấm thía

giác ngộ ta bà ha
51 người theo dõi
9 Đặc điểm phân biệt người quân tử, kẻ tiểu nhân, bài học thấm thía
#giacngotabaha #conhanday #loidaycuaconhan #phapthoai #nghephapthoai #loiphatday #phatphap
Cổ nhân dạy, chín bài học nhìn người, để biết đâu là quân tử, đâu là tiểu nhân, sống khôn ngoan nhất định phải nghe ít nhất một lần trong đời.
Quý vị thân mến, người xưa có câu, đường dài mới biết ngựa hay, ở lâu mới biết người ngay kẻ tà.
Có nghĩa là mỗi chúng ta khi cần kết giao với bất kỳ người nào, đều cần phải có thời gian để tìm hiểu về con người của họ.
Và chỉ khi thật sự nhìn ra những điều ẩn dấu bên trong, chúng ta mới có thể biết được tính cách hay đạo đức của người đó.
Tuy nhiên, để nhận ra bộ mật thật của một người, quả thực vô cùng khó khăn, và không phải ai cũng có khả năng làm được.
Có lẽ, chính cách nhìn người này đã được lưu truyền hàng ngàn năm qua của chiếc da trang tử dưới đây
sẽ phần nào giúp chúng ta có cái nhìn sáng suốt hơn khi đánh giá về nhân phẩm của một con người mà ta từng có cơ hội tiếp xúc trong cuộc sống.
Thứ nhất, tiền bạc giúp nhìn ra nhân nghĩa.
Khi đem lợi ích vật chất ra thử lòng người, chúng ta có thể nhìn ra phẩm chất đạo đức của họ.
Lòng tham của những người đó không thể kiềm trí được và bị vật chất làm mở mắt, chắc chắn không đáng để kết sao.
Họ có thể vì chút lợi ích trước mắt mà bán đứng bạn bè.
Thế nên, kiểu người này giống như một quả bom hệ giờ, có thể gây nguy hiểm cho chúng ta bất cứ lúc nào.
Ngược lại, những người có thể giữ được bình tĩnh và nguyên tắc khi đối mặt với tiền bạc sẽ chẳng có lý do gì để phản bụi bạn bè.
Thứ hai, hoạn nạn giúp nhìn ra khí tiết.
Khi gặp hoạn nạn, nhiều người sẵn sàng đạp lên lợi ích hoặc thậm chí là mạng sống của người khác để tìm cho mình một lối thoát.
Tuy nhiên, cũng có những người nghĩa khí lại không ngại ngần xả thân vì người khác,
bởi đối với họ thì trong cuộc sống này chẳng có gì quan trọng bằng nhân phẩm và khí tiết cả.
Người xưa thường nói, hoạn nạn mới biết chân tình.
Vì vậy, bạn bè với nhau thì đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn trong cuộc sống.
Từ đó, chúng ta có thể nhận ra ai là người thật lòng với mình và sẵn sàng hy sinh vì mình.
Thứ ba, phiên phức giúp nhìn ra năng lực.
Hãy xem cách họ xử sự khi được giao cho một sự việc phức tạp.
Chúng ta có thể biết được năng lực của họ đến đâu.
Tuy rằng khi tìm kiếm một người bạn chân chính, chẳng ai đập nặng lợi ích hay vì một mục đích nào đó.
Nhưng từ năng lực và sự hiểu biết của họ,
chúng ta mới biết cách hành xử sao cho vẹn cả đôi đường mà chính bản thân mình không bị tổn hại.
Thứ tư, khoảng cách giúp nhìn ra trung thành.
Để quan sát và nhận ra sự trung thành của một người, ta phải giữ khoảng cách với họ.
Trung thành ở đây không chỉ là tấm lòng chung với nước hay những điều cao xa vời vợi,
mà là những điều nhỏ nhặt ở ngay trong cuộc sống thường nhật của chúng ta.
Những người trung thành là đối tượng đáng để ngắn bó.
Cho dù đôi khi năng lực của họ có hạn, thì vẫn có thể giúp ta cảm thấy yên tâm nhẹ nhóm.
Ngược lại, đối với người không trung thực thì không nên kết giao sâu,
bởi họ có thể quay lưng lại với ta để chạy theo kẻ khác đem lại cho họ nhiều lợi ích hơn bất cứ lúc nào.
Nếu tình cảm đủ sâu đậm, cho dù xa xôi cách trở về khoảng cách,
người ta vẫn luôn nhớ về nhau và nghĩ cho nhau.
Còn nếu hời hợt về tình cảm, cho dù ở ngay trước mắt cũng chẳng thể nào thân thiết hay quan tâm đến nhau.
Khi tiếp xúc với một người ở khoảng cách gần,
chúng ta có thể nhìn ra họ có nhạy bén và biết tôn trọng những người xung quanh hay không.
Người biết cách bảo vệ hình tượng cho bạn bè trước mặt người khác là người đáng để gây dựng mối thâm tình,
bởi họ là những người biết cách tôn trọng bạn bè và có thể cảm nhận được niềm vui, nỗi buồn của người khác,
từ đó biết cách ứng xử sao cho không làm tổn thương người ta.
Hơn nữa, khi tiếp xúc lâu ngày, từ lời ăn tiếng nói hay cách hành xử,
chúng ta có thể dễ dàng nhận ra họ có phải là một người có giáo dục hay không.
Thứ sáu, bất ngờ giúp nhìn ra cơ chí.
Chúng ta có thể nhìn ra sự cơ chí của một người thông qua lối suy nghĩ của họ về một sự việc thành linh từ trên trời rơi xuống.
Tuy rằng kết quả là điều quan trọng, nhưng cách nghĩ hay lối tư duy mới là thứ giúp ta nhìn nhận về một con người.
Những người chẳng bao giờ bỏ công sức để suy nghĩ nghiêm túc về mọi việc
hoặc không đưa ra được ý kiến trụ quan của mình thường không đáng để kết giao.
Bởi họ thường là những người gió chiều nào che chiều ấy,
và khi giao du nhiều với kiểu người như này, sự mưu trí nhanh nhạy của chính ta cũng sẽ ngày càng bị mai một.
Thứ bảy, gấp gáp giúp nhìn ra tín nhiệm.
Vào lúc khẩn cấp, hãy đề nghị bạn bè trợ giúp,
rồi từ cách hành xử của họ có thể thấy được chỗ đứng của bản thân trong lòng người khác.
Khi giao hẹn với một người nào đó, hãy để ý xem họ có thật sự làm theo lời đã hứa hay không.
Hãy kết giao với những người không nuốt lời bởi họ sống rất có nguyên tắc và đáng tin cậy.
Đối với những người nói một đằng, làm một nèo và hay trốn tránh trách nhiệm,
tốt nhất là nên tránh ra xa, nếu không họ sẽ đổ dồn hết mọi thứ lên đầu chúng ta
hoặc khiến cho người khác phải lao đao hết lần này đến lần khác.
Thứ tám, tiểu phẩm giúp nhìn ra nhân phẩm.
Muốn biết nhân phẩm của một người, hãy nhìn vào cách mà họ uống rượu.
Thường thì khi uống vào, nhiều người sẽ mất đi khả năng kiểm soát bản thân.
Cả trong hành động lẫn lời ăn tiếng nói, một số người lại mượn rượu để làm càn,
gây ra những tổn thương và thiệt hại nghiêm trọng cho người khác.
Tất nhiên, chúng ta nên tránh xa kiểu người mượn gió bẻ măng như thế này.
Bên cạnh đó, cũng có không ít người, cho dù đã ngấm hơi men,
vẫn có thể suy nghĩ thấu đáo, vẫn làm trù được bản thân,
vẫn giữ được trừng mực trong cách hành xử hay lời nói.
Đó là những người luôn giữ vững nguyên tắc làm người, đáng để chúng ta kết giao và trân trọng.
Thứ chín, ứng xử giúp nhìn ra con người.
Trước khi đánh giá một người, hãy nhìn vào cách họ cư xử nơi đông người
và thái độ của họ khi đối mặt với những kiểu người khác nhau.
Có những kẻ khi đi với người này thì nói một đằng,
nhưng đi với người khác thì lại nói thành một nẻo.
Thường thì những người này rất dễ bị lòi đuôi vì không nhớ mình từng nói với ai những gì
hoặc rơi vào trường hợp, câu sau đá câu trước.
Từ cách cư xử của một người, ta có thể nhìn được ra con người thực sự của họ.
Quý vị thân mến!
Đừng để các mối quan hệ cản trở sự tiến bộ trong sự nghiệp và cuộc sống.
Tránh xa những kẻ tà ác để tránh thiệt hại.
Đặc biệt, người tốt và người xấu không phải lúc nào cũng dễ dàng,
nhưng ý niệm thiệt ác sẽ phản ánh trong nét mặt và cười chỉ.
Người phúc hậu thường có khuôn mặt tròn đầy đủ, đường nét thanh tú,
còn người có lòng dạ hẹp hòi, tính đấu kỵ thì hay có tướng miệng nhọ má hót.
Cho nên khi gặp gỡ người mang tướng lưng rùa, eo rắn và mắt xéo đông ngang thì nên cẩn trọng.
Sau đây, cổ nhân rằng có hai kiểu người này bạn nhất định không nên kết tâm giao.
Thứ nhất, lưng rùa, eo rắn chứ kết giao.
Thế nào gọi là lưng rùa?
Nếu nói hẹp, người ta dùng lưng rùa để trị những người có tật gù ở lưng hoặc do bẩm sinh mà có,
hoặc là do thói quen xấu sau này tự hình thành.
Nhân tướng học cho rằng những ai sở hữu tướng lưng rùa thường có tâm lý yếu
và dễ bị tác động bởi những tư di cực đoan bất thường.
Có thể họ đã phải chịu tổn thương từ ngoại hình của mình trong đời sống hàng ngày,
từ đó khiến tâm lý bị ảnh hưởng, trở nên nhạy cảm quá mức.
Nó giống với hành vi bản năng của một con rùa là thường rụt đầu rụt cổ,
tự bảo vệ lý mình mỗi khi gặp chuyện nguy hiểm.
Hành động này có thể hình tượng hóa lên thành tư duy ích kỷ, chỉ biết lý mình.
Nói rộng ra thì lưng rùa không phải là lỗi sai để người ta phải chịu sự dè biểu khinh thường.
Từ thuở xa xưa, vị quan Đại thần Nhà Thanh Liêu Dung cũng nổi danh là Tể tướng Liêu Gù,
nhưng vẫn làm nên nghiệp lớn, liêu danh nghìn đời vì tài đức của mình.
Thí nào là eo rắn? Người sư tưởng nói những người phụ nữ hay lắc hông đung đưa cơ thể quá
nhiều trong khi đi lại, nói chuyện là eo rắn, ám chỉ tính cách lặng lơ,
không phải đối tượng hiền thê lương mẫu điển hình.
Thời cổ đại, tiêu chuẩn đánh giá phụ nữ còn dừng lại ở hai chữ đoan chính.
Đi đứng hay nói chuyện đều phải thể hiện sự trang nhã, e ấp,
không được quá phóng khoáng và tùy tiện, sẽ bị người ngoài dèm pha.
Khi so sánh với loài rắn, một loài động vật máu lạnh thường có độc,
cổ nhân muốn nhấn mạnh rằng một người phụ nữ mà phẩm hạnh không đoan chính
thì chỉ dễ dước tới thị phi và phiền toái.
Tóm lại, khi nhắc đến lưng rùa eo rắn, người xưa không ám chỉ theo nghĩa đen,
mà cần chúng ta phải nhớ quan sát cẩn trọng hành vi bề ngoài của một con người
có các biểu hiện ích kỷ và vi phạm phẩm hạnh đoan chính hay không.
Không phải tự dưng mà, tục ngữ chúng ta có câu,
đứng có tướng đứng, ngồi có tướng ngồi.
Đây chính là tướng thể hiện hàm dưỡng, nhân phẩm của một người rõ ràng nhất.
Thứ hai, liếc mắt nhìn người chẳng cần đau.
Câu nói này không ám chỉ những người mắt bé, mắt hiếp,
mà thường nhắc tới hạng tiểu nhân, ti hí mắt lươn.
Ít dám nhìn thẳng và đối mặt với người khác, mà luôn liếc xéo nhìn ngang.
Kiểu người này không phải mưu mô xảo quyệt thì cũng tâm địa bất chính,
nghĩ một đằng, nói một nẻo, không đáng để tin tưởng và kết giao sâu đậm.
Người ta thường nói rằng đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, là nơi thể hiện tâm tư thiện ác.
Nếu một người không thích đối diện với ánh mắt của mọi người xung quanh,
rất có thể họ đang giấu giếm điều gì khuất tất trong lòng,
mà không muốn để người khác phát hiện.
Ngoài ra, liếc xéo cũng là một cách miêu tả hành vi coi thường,
không thể hiện sự tôn trọng cho người đối diện.
Trong khi lễ nghi cơ bản nhất trong giao tiếp giữa người với người
là nhìn thẳng vào đối phương trong khi nói chuyện.
Thông qua câu nói này, có thể tổng kết lại rằng,
dù ở độ tuổi nào, giao tiếp trong phân nhóm xã hội nào,
thì vẫn cần biết cách chọn bạn mà chơi.
Gần mực thì đen, gần đèn thì dạng,
vậy nên hãy tránh ra những người mang tứng xấu thể hiện những phẩm hạnh như trên.
Quý vị thân mến!
Trang tử có câu nói rằng,
sát đồ hoanh dư, tố đắc nhi bất hỉ,
thất phân tri vô thường giã.
Ý tứ rằng, nhìn rõ sự chuyển hóa của vật từ đầy sang trống rỗng,
do đó khi đắc được thì không vui mừng,
khi mất thì không ưu sầu,
bởi vì biết rõ nó luôn biến đổi không cố định.
Cuộc đời thường là như vậy,
khi chúng ta cho rằng đắc được,
có thể cũng chính là đang mất đi.
Khi chúng ta hối tiếc mất đi,
có lẽ lại đã có được điều khác.
Khi được thì không phô trường thích thú,
và khi mất mát mà không hối tiếc và buồn bã.
Chính là thẳng nhiên thông tỏ,
người trí tuệ đều biết,
mất mà không giận,
được mà không kêu,
tĩnh mà không tranh.
Thứ nhất, mất mà không tức giận.
Mạnh tử có câu,
mất mà không oán giận,
khốn cùng mà không ưu sầu.
Khi gặp gian nan khốn khó,
không cần phải ưu sầu,
ngay cả khi không được trọng dụ,
cũng không oán hận.
Có câu nói rằng,
chiến thắng không phải là tất cả,
tôi đã học được nhiều điều hơn
từ những trận thua,
và lĩnh ngộ được nhiều điều hơn.
Không ai sinh ra đã có thể biết tất cả,
và kinh nghiệm sẽ khiến bạn trưởng thành.
Đôi khi, đối mặt với khó khăn
và những điều không được như ý muốn,
việc quyết định thành công hay thất bại
tiếp theo không phải ở năng lực,
mà chính là ở tâm thái.
Sự tức giận vì đánh mất cơ hội
và minh quang sẽ không chỉ không được công nhận,
mà còn là mất đi phong thái và khuôn mẫu.
Trong cuộc đời,
con người sẽ luôn gặp phải những điều không như ý,
thậm chí là bất hạnh và đau khổ.
Nếu vì những kịch cảnh này mà tức giận,
không đứng dậy nổi, vứt bỏ lý tưởng theo đuổi,
thì thật sự đáng tiếc.
Như Đạt Lai Lạt Ma,
thương ương gia thủ, đã nói rằng,
mọi thứ đều là an bài tốt nhất,
rằng mọi người hạnh phúc vì đắt được,
chán ghét vì mất mát.
Thực tế, tất cả đều không cần phải như thế.
Mất mát không phải là không thể chấp nhận được,
càng không coi nó đáng sợ như hồng thủy mạnh thú.
Trong nhiều trường hợp,
mất mát thật sự là buông tay
để nắm giữ được điều tốt hơn.
Những người thực sự mạnh mẽ,
có trí khỏe,
để nhìn thấu được đắt và thất.
Đừng chìm đắm vào những lỗi lầm,
đừng giận dữ với bất công,
đừng tiếc muối khi thất bại.
Thứ hai, được mà không kiêu.
Trong cuốn Đạo Đức Kinh có câu nói,
dĩ kỳ trung bất tự vi đại,
cố năng thành kỳ đại.
Ý của câu nói đó là,
người cả cuộc đời không bao giờ cho mình là vĩ đại,
khiêm hạ ở dưới,
do đó thiên hạ quy về,
nên mới trở thành người vĩ đại.
Một người chỉ khi không tự cho mình là đúng
và cậy tài khích người,
thì mới có thể có được thành tiệu,
trở thành người tốt nhất.
Nếu không, ngược lại,
người đó sẽ dễ mất đi sự tin tưởng và đánh giá cao,
dứt lấy oán giận và thậm chí là gây mầm tai họa.
Đầu thời nhà Hán,
Hàn Tín được Lưu Bang trọng dụng nhờ Tiêu Hà
tiến cử hiền tài và tôn làm đại tướng quân.
Trong chiến tranh sở Hán,
ông đã phát huy tài năng quân sự xuất chúng của mình,
được Tiêu Hà ca ngợi là quốc sĩ vô song.
Lưu Bang cũng nhận xét về ông,
chiến tất thắng, công tất thủ,
tức là chiến đấu chắc chắn thắng,
tấn công chắc chắn giành được.
Hàn Tín có thể một mình dẫn số ít quân đánh bại
vô số quân địch đông đảo và hùng mạnh,
nhưng cuối cùng lại bị đánh bại
bởi sự kiêu ngạo tự đại của mình.
Trong Đạo Đức Kinh có một câu nói rằng,
Vạn vật tắc yên nhi bất từ,
sinh nhi bất hiếu, vi nhi bất thị,
công thành nhi phất cư.
Tạm dịch, người có đạo có thể
khiến vạn vật phát triển mà không nói,
khiến vạn vật sinh sôi nảy nở mà không chiếm hiểu,
nuôi dưỡng vạn vật mà không khoe tài năng,
thành công lớn mà không kẻ công.
Quân tử không tự cao tự đại,
không kẻ công của mình,
có công lao, có năng lực thì không khoe khoang,
có địa vị không cuồng vọ,
biết nặng nhẹ mới có thể giữ tốt đúng mực.
Chỉ bằng cách này mới có thể thấu tỏ thế sự,
mà không đánh mất các nguyên tắc cơ bản
và tỉnh táo thấu rõ.
Những người thực sự trí tuệ,
họ không đắm vào công trạng,
không phô trương thành tích,
và không kiêu ngạo với vinh quang.
Tính mà không tranh
Lão Tử từng nói
Thượng thiện nhược thủy,
thủy thiện lợi nhi bất tranh,
phù duy bất tranh, cố vô vu.
Ý nghĩa của câu nói này là
Người đại thiện giống như nước vậy,
nước nuôi dưỡng vạn vật mà không tranh,
chính vì không tranh nên mới không có lỗi.
Không tranh rành lớn nhỏ,
không tranh rành nhiều ít,
nhìn từng trừng như mất,
nhưng thực tế lại có được sự yên bình,
tĩnh lặng và ôn hòa.
Có một câu ngạn ngữ cầu rằng
Thế gian phù hoa đều như mộng,
hở hứng nhìn mây trôi là người hạnh phúc.
Suy nghĩ mãi không buồn về những được mất
là căn bệnh trung của nhiều người hiện nay.
Chỉ cần giữ được tâm an tĩnh,
không quên ý định ban đầu,
thực tế, bước đi vững chắc,
không màng quyền thế,
không ứng mộ phú quý,
thì mới có thể sống thanh bạch tự nhiên.
Cầu mong hạnh phúc vô lò mỗi ngày,
có đường giấc ngủ an yên suốt đêm,
mất mà không giận dữ,
biết đủ thường vui,
đạt được mà không kêu ngạo,
nở nụ cười bước qua,
tĩnh mà không tranh,
và sống một cuộc sống sàng khoái.
Quý vị thân mến,
xưa nay, việc coi trọng hòa khí
vẫn luôn là đạo đức truyền thống của dân tập.
Điều này được thể hiện trong lợi ngữ có viết rằng
Quân tử hòa mà không đồng,
tiểu nhân đồng mà không hòa.
Điều này cho thấy
quân tử không chỉ có khả năng lắng nghe
và bao dung các ý kiến khác nhau,
mà còn không giấu giếm quan điểm bất đồng của mình.
Họ đối xử chân thành với người khác
và xây dựng bầu không khí hài hòa.
Thế nên,
một chữ hòa phân biệt người quân tử
và kẻ tiểu nhân.
Kẻ tiểu nhân thường có thói quen
nói theo ý người khác,
vào hùa và phụ họa theo,
nhưng lòng lại không nghĩ giống như lời nói.
Bằng mặt mà không bằng lòng,
hễ có xung đột về lợi ích
thì họ chẳng thể chung sống hòa hợp
với người khác.
Đây chính là đồng mà không hòa.
Coi trọng hòa khí là
tôn sùng sự hài hòa,
hiếu hảo trong những mối quan hệ xã giao.
Chữ hòa gồm chữ thiên,
chữ nhân và chữ khẩu,
nghĩa là trên dưới,
trong ngoài,
nhìn người đều chung một tiếng nói,
một tâm tưởng.
Giữa người với người,
giữa các quốc gia với nhau,
đều cần coi trọng chữ hòa.
Giữa con người và tự nhiên,
cũng giảng về chữ hòa.
Nghĩa gốc của hòa chính là sự điều tiết hài hòa.
Trong cuốn luận ngữ có giảng
lễ chi dụng hòa vi quý,
tác dụng của lễ
là khiến mối quan hệ
trở nên hài hòa đáng quý.
Xưa có câu
đồng thanh tương ứng,
đồng khí tương cầu.
Những người và vật giống nhau
thường thu hút lễ nhau.
Trong cuốn hệ từ thượng
có câu nói rằng
nhị nhân đồng tâm, kỳ lợi đoạn kim.
Ý nghĩa của câu này
là hai người đồng lòng
sắp bén tới mức,
có thể chặt đứt vàng kim.
Tiếp câu sau là đồng tâm
chi ngôn, kỳ xú như lan.
Tiếng nói đồng lòng
thơm như hương hoa lan.
Câu kết nghĩa kim nan
mà chúng ta thường nói
chính là có nguồn gốc từ đây.
Trong cuốn Tây Tần Lục
Tam Thập Quốc Xuân Thu,
Thôi Hồng cũng giảng ra
đạo lý rằng, đơn giả dịch
triết, chúng tắc nan tồi.
Ý rằng một người
thì dễ diệt, nhiều người thì
khó phá. Ta có thể
thấy rằng cổ nhân vô cùng
coi trọng tác dụng của chữ hòa.
Đối với cổ nhân mà nói,
hòa chính là mở lòng
mở dạng, cương nhu thích hợp.
Đối với một nhóm người
mà nói, hòa chính là chung
sống hòa bình với nhau, dung
hòa lẫn nhau. Trong sách
Nghiêu Điển Thượng Thư,
một cuốn sách kinh điển của Nho Sa
có ghi chất rằng,
Nghiêu có thể tuyên dương
tài trí, đạo đức, dùng
điều này để bày tỏ sự thân thiện
với những người cùng dòng tộc,
thì dòng tộc cùng hòa hợp.
Tiếp đó, ông lại phân rõ
bách quan tốt xấu. Sự tốt xấu
của bách quan đã được
phân định rạch rời đâu ra đấy.
Ông lại nỗ lực đoàn kết các nước
chư hầu. Điều này được
miêu tả trong cuốn Nghiêu Điển Thượng Thư
chính là cảnh tượng
thiên hạ Thái Bình dưới thời
Nhiêu Thuấn. Lúc đó trên
dưới hòa hợp, bách tính an cư
lạc nghiệp. Có câu rằng
mặt trời mọc thì làm việc,
mặt trời lặn thì nghỉ ngơi.
Chính là nói về
xã hội lý tưởng của Nho Sa,
mà sự hình thành xã hội này lại
dựa vào một chữ hòa.
Già tộc hòa hợp, bách quan
hòa hợp, vạn bang hòa hợp,
thiên hạ Thái Bình.
Muốn con người hòa hợp với nhau
thì cần ai đấy đều
phải tự giác tuân thủ nguyên tắc,
đạo đức chung của xã hội.
Cổ nhân chủ trương Khắc Minh
Tuấn Đức cũng chính là nhấn mạnh
việc dùng tài trí và
đạo đức phục vụ con người.
Trước kia, các con trai
của vua Hùng Nô đòi phân tách
nhau ra. Vua Hùng Nô
bèn triệu tập họ tới, đưa cho
mỗi người một chiếc đũa,
bảo họ bẻ gãy phần giữa.
Các vương tử đều làm được
dễ dàng. Vua Hùng Nô
lại đưa cho mỗi người một bó đũa,
bảo họ bẻ gãy. Kết quả
là không ai làm được.
Vua Hùng Nô nói với
các con trai rằng, hiện nay
huynh đệ các con bất hòa.
Mỗi người đều giống như
một chiếc đũa, rất dễ bị
kẻ địch công phá. Nếu huynh đệ
các con đoàn kết lại,
thì sẽ giống như một bó đũa,
không ai có thể chiến thắng các con.
Đây chính là
sức mạnh của chữ hòa.
Nhắc tới chữ hòa, người ta
có thể sẽ nghĩ tới lời của mệnh tử.
Thiên thời bất như
địa cát, địa cát bất như
nhân hòa. Thiên thời
chẳng bằng địa lợi, địa lợi
chẳng bằng nhân hòa.
Đây chính là lời mệnh tử
đàm luận lúc chiến loạn.
Nhân hòa là nơi lòng người hướng
tới, là sự đoàn kết nội bộ.
Mệnh tử còn nhắc
tới quan niệm quản lý, việc
chính sự trên dưới, hài hòa
trong cuốn giữ dân đồng lạc.
Ông từng nói,
lạc dân chi lạc giả,
dân diệt lạc kỳ lạc,
ưu dân chi ưu giả,
dân diệt ưu kỳ ưu.
Ý nghĩa là,
vui niềm vui của dân,
thì dân lại vui niềm vui của ta,
lo nỗi lo của dân,
thì dân lại no nỗi lo của ta.
Bậc đế vương thánh minh
thường đồng cam cộng khổ
cùng dân chúng, trong tâm
đều chứa thiên hạ bách tính,
như vậy mới được nhân dân yêu mến
bảo hộ. Trong
mối quan hệ giữa người với người,
thì hòa khí và sự hài
hòa được giữ gìn như thế nào?
Phủ nhân cũng lưu lại
rất nhiều những lời tinh túy như
quân tử chi giao đạm
nhược thủy, tiểu nhân chi giao
cam nhược lễ. Câu
này ý nói rằng, tình cảm
sự giao hỏa giữa người quân tử
nhạt như nước, sự
giao hỏa giữa kẻ tiểu nhân
lại ngọt ngào như men rượu say.
Giao tình của người quân tử
tuy nhạt nhưng thân thiết
trường cều, giao tình của kẻ
tiểu nhân rượu ngọt ngào
nhưng rất dễ tuyệt giao.
Có thể thấy rằng, trong
con mắt cổ nhân, sự giao hảo
giữa người quân tử không hề
mang theo bất cứ màu sắc danh lợi nào
mà trong suốt thanh khiết
như dòng nước, có thể mới
giữ được hòa khí.
Bảo Thúc Nha và Quảng Trọng
là hai người bạn thân thời xuân thu.
Hai người cùng nhau buôn bán,
Quảng Trọng từng dành nhiều
tài vật hơn cho mình,
Bảo Thúc Nha cũng không
so đo, tính toán.
Ông biết rằng, Quảng Trọng làm vậy
là vì giá cảnh bần hàn.
Khi lâm trận, Quảng Trọng
bỏ trốn, Bảo Thúc Nha cũng
không dám chê cười, biết rằng
ông làm như vậy vì có mẹ già
cao tuổi cần người chăm sóc.
Quảng Trọng vì vậy mà
vô cùng xúc động nói với
mọi người rằng, sinh ngã
giả phụ mẫu, chi ngã
giả bảo từ giã.
Ý rằng,
người sinh ra ta là cha mẹ,
người hiểu ta là
Bảo Thúc Nha. Bảo Thúc Nha
không so đo tính toán nên
giữ được chữ Hoa này và
khiến tình bạn giữa Quảng Trọng và Bảo Thúc Nha
trở thành tiếng thơm lưu truyền thiên cổ.
Quý vị và các bạn
thân mến, hạnh phúc
và thành công không chỉ đơn
thuần là sự tích lũy của tài sản
và tiền bạc mà còn đến
từ những giá trị tinh tần khác.
Sự thành đạt trong
cuộc sống không thể đo đếm bằng
số tiền bạc mà mình có,
mà là những hành động nương thiện,
những câu nói chân thành.
Đó chính là tài sản vô giá
không thể mua bán, không thể
thay thế bằng bất kỳ món đồ vật nào
khác. Cuối chương trình
xin kính chúc quý vị và các bạn
có cuộc sống bình an, hạnh phúc
và tự tại.
