NGAI VÀNG VIỆT NAM CÓ ĐƯỢC LÀM BẰNG VÀNG HAY KHÔNG?

Đình Sự
546 người theo dõi
Ngai vàng là biểu tượng của quyền lực. Vậy thì ngai vàng có được làm bằng vàng hay không?
Và ngai vàng của Việt Nam ta như thế nào?
Ngai vàng còn được gọi là ngai rộng, ngôi báu hoặc kiểu đỉnh.
Đây thực chất chỉ là một cái ghế mà thôi.
Nhưng chiếc ghế này được trạm chổ tinh xảo, được nạm các loại ngọc quý,
được rát vàng và trang trí điêu khắc tinh vi,
được đặt ở những nơi trang trọng nhất trong chính điện hoặc sảnh lớn.
Và điều quan trọng hơn, chiếc ghế này phải được dành cho hoàng đế,
dành cho vua hoặc cho nguyên thủ quốc gia ngồi,
mỗi khi thiết chiều hoặc trong những dịp quan trọng.
Ngai vàng tượng trưng cho người đứng đầu.
Và trong lịch sử, nhiều cuộc chiến tranh,
nhiều cuộc binh biến, nhiều cuộc ám sát lẫn nhau đã diễn ra chỉ vì muốn tranh giành ngai vàng.
Ở Trung Quốc, Việt Nam, thường vua ngồi ở ngai vàng còn gọi là ngai rồng,
bởi vì có trạm chổ hình con rồng và làm bằng vàng.
Ở châu Âu Trung Cổ thì ngai vàng là một chiếc ghế được trạm khắc tinh xảo,
thường có nạm ngọc, kim cương và ghế thì thường có tấm nệm màu đỏ.
Ở các nước Phật giáo thì dùng biểu tượng chim công hoặc là đài hoa sen.
Ở các bộ lạc thì có thể là một chiếc ghế có phủ một bộ da hổ hoặc là da sư tử,
một số khác thì có thể được làm bằng đá.
Vậy còn ngai vàng ở Việt Nam thì sao?
Chiều Nguyễn là triều đại phong kiến cuối cùng và cũng là triều đại duy nhất để lại ngai vàng còn nguyên vẹn đến tận ngày nay.
Chiều Nguyễn được vua Gia Long khai lập từ năm 1802, trải qua 143 năm.
Chiếc ngai vàng được xem là biểu tượng quyền lực của nhà vua,
theo những thông tin tổng hợp từ VN Express và Thanh Niên.
Nói đến ngai vàng của vương Chiều Nguyễn,
có nhiều người khắc mắc không biết chúng được làm bằng chất liệu gì,
thậm chí còn nghĩ được làm bằng vàng dòng.
Nhưng thực tế ngai vàng chỉ là biểu tượng cho quyền lực cao nhất của một vương Chiều,
còn về chất liệu thì thực tế nói chung kể cả ở Trung Quốc hay Việt Nam đều được làm bằng gỗ quý.
Riêng ở Việt Nam thì còn được sơn son thiếp vàng.
Thế nào là sơn son thiếp vàng?
Sơn son được chế từ nhựa cây sơn của nước ta.
Thiếp vàng ở đây là trang trí các lớp vàng lá vàng rắt mỏng lên các vận dụng bằng gỗ, bằng đá, bằng đồng.
Ở đây với ngai vàng là bằng gỗ để tạo ra màu vàng tự nhiên, có ánh kim bắt mắt và sang trọng.
Ngai vàng của nhà vua ngày xưa được thiếp vàng ở những chỗ chạm chỗ hoa văn.
Đây là một quá trình rất là kỳ công, đòi hỏi thợ phải có tay nề cao.
Vâng là rõ ràng, ngai vàng chỉ được thiếp vàng bên ngoài, chứ không phải là làm bằng vàng dòng.
Hiện tại ở Huế, ngai vàng của vương Chiều Nguyễn có lưu giữ và bảo tồn 3 chiếc.
Trong đó có một chiếc ở Điện Thái Hòa, một chiếc đang được lưu giữ ở Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế và một chiếc ở Triệu Miêu.
Đặc biệt, chiếc ngai ở Điện Thái Hòa hiện được công nhận là bảo vật quốc gia.
Trải qua 143 năm, chiếc ngai vàng này là biểu tượng quyền lực của triều đại nhà Nguyễn.
Ngai ở Điện Thái Hòa cao 101cm, rộng 72cm, dài 87cm.
Riêng phần đế dài 118cm, rộng 90cm và cao 20cm.
Phía trên ngai có bửu tán thép vàng lộn lẫy.
Tất cả được làm bằng gỗ với các hình trang trí rồng mang ý nghĩa là cầu phúc, cầu thọ và cầu may mắn.
Về kiểu dáng và trang trí của 3 chiếc ngai vàng ở Huế, nhìn chung là cơ bản giống nhau.
Điểm khác nhau cho thấy chiếc ngai vàng ở Điện Thái Hòa thì lại đơn giản hơn 2 chiếc ngai còn lại.
Điều khó hiểu ở đây, Điện Thái Hòa là nơi thiết chiều và cũng là nơi tiếp xứ giả các nước.
Nhưng chiếc ngai ở đây lại không có hình mặt trời.
Trong kia, 2 chiếc kia thì lại có.
Tiếp đến về kích thước thì chiếc ngai ở Điện Thái Hòa có chiều cao và chiều rộng lớn hơn 2 chiếc ngai kia.
Ngai vàng là biểu tượng quyền lực của triều đại.
Vì vậy mà chiếc ngai của Vương Triều Nguyễn luôn do các nghệ nhân tài giỏi bậc nhất thời ấy thiết kế.
Hội tụ đủ các yếu tố tốt lành cho Hoàng đế và cả Vương Triều.
Xung quanh những bí ẩn về chiếc ngai vàng của Vương Triều Nguyễn vẫn có rất nhiều câu chuyện.
Và một trong những câu chuyện được nói đến nhiều nhất đó là chiếc ngai vàng này đã chứng kiến nhiều cuộc tranh giành quyền lực.
Giai đoạn nhà Nguyễn độc lập kéo dài 56 năm, chả có 4 đời vua, Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị và Tựa Đức.
Đây là một giai đoạn yên bình.
Đến năm 1858, Thực dân Pháp xâm lược nước ta và đô hộ nước ta.
Có giai đoạn ngai vàng đẫm máu những cuộc tranh giành môi vua.
Như 4 tháng thay 3 vua, nhưng không ai dịch chuyển ngai vàng này đi nơi khác.
Câu chuyện 4 tháng thay 3 vua là giai đoạn đen tối nhất trong lịch sử nhà Nguyễn.
Xảy ra sau khi vua Tựa Đức băng hà.
Do không có con nới giỏi nên vua nhận 3 người cháu làm con nuôi.
Vua Dục Đức được chọn để truyền ngôi, nhưng trong lễ đăng quang trên ngai vàng,
đã yêu cầu quan đại thần bỏ bớt những dòng vua Tựa Đức đánh giá không tốt về mình trong di chiếu.
Sau đó, vua bị 2 quan đại thần phụ chính là Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết đề nghị phế chuất.
Dục Đức làm vua chỉ được 3 ngày, rồi bị bỏ đói đến chết trong ngục tối.
Sau Dục Đức, Hiệp Hòa là con thứ 29 của vua Thiệu Trị,
là em khắc mẹ của vua Tựa Đức, được Tôn Thất Thuyết và Nguyễn Văn Tường đưa làm vua.
Tương truyền trong lễ đăng quang có một con quả đen bay đến đậu trên ngọn cây trước điện Thái Hòa,
kêu lên 4 tiếng.
Như một điểm báo trước, vua giữ ngai vàng được 4 tháng và bị sử tử theo lệ của cung đình,
vì muốn chống lại 2 ông Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết.
Cũng chính Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết sau đó quyết định chọn người con nuôi khác của vua Tựa Đức,
là hoàng tử ưng đăng lên kế thừa ngôi bảo.
Từng người chứng kiến 2 cái chết liên tiếp,
hoàng tử này hoảng sợ khi 2 quyền thần đến đưa về Kinh làm vua lúc 15 tuổi, lấy hiệu là Kiến Phúc.
Tuy lên làm vua, Kiến Phúc luôn lo âu khi ngồi trên ngai vàng.
Tâm trạng căng thẳng khiến nhà vua thường xuyên đau ốm và chết sau 8 tháng đang qua.
Trong 13 vua Triều Nguyễn ngồi lên ngai vàng,
duy nhất vua Đồng Khánh lên ngôi không do vua cha truyền lại hay do Triều Đình tôn lên.
Ông tự vận động và được thức dân Pháp đặt lên ngai vàng.
Vị vua này cũng lén lút lấy của cái quốc gia trôn giấu trong đại nội để xây dựng lăng,
điện dựa vào sức mạnh của Pháp để giết hại những ai không về phe với mình.
Và ngai vàng của Triều Nguyễn là một ngai vàng mà không ai dám phạm thượng cả.
Vào những dịp lễ đăng quang, sinh nhật vua, đón tiếp xứ thần hay các buổi đại chiều,
nhà vua ngồi uy nghiêm trên ngai vàng đặt giữa điện Thái Hòa, khu vực đại nội của kinh thành Huế.
Phía trong điện chỉ có các quan tứ trụ và hoàng thân quốc thích mới định diện kiến nhà vua.
Các quan khác có mặt đông đủ, đứng sắp thành hàng ngang theo thứ tự ghi trên các phẩm sơn bằng đá nhỏ đặt bên sân.
Theo nguyên tắc, quan văn đứng bên trái, quan võ đứng bên phải.
Thời nhà Nguyễn, trong kinh thành, có những đội thợ chuyên chế tác đồ dùng cho hoàng gia và triều đình.
Do đó chiếc ngai vàng được đóng tại chỗ, chứ không phải đặt làm ở nước ngoài.
Đến thời vua khải định, nhà vua trùng tu lại điện Thái Hòa và cho làm lại phần phía trên ngai vàng,
chuyển từ chất liệu gấm lụa sang gỗ sơn son thép vàng và chạm các tinh xảo.
Đó là lần đầu tiên và duy nhất ngai vàng của triều đình nhà Nguyễn được sửa đổi.
Những người khi làm việc cho Trung tâm Bảo tồn Di Đích cố đô Huế cho biết,
đầu những năm 90, có một đoàn làm phim về vua Thành Thái vào điện Thái Hòa
để thực hiện một số cảnh quay vua ngồi trên ngai vàng.
Nhân vật đóng vai vua phải quy lại chiếc ngai rồi mới dám ngồi lên.
Hay năm 1945, khi vua Bảo Đại chính thức thói vị, đánh dấu sự sụp đổ của nhà Nguyễn
sau 143 năm tồn tại với người ba vị vua từng ngồi trên ngai vàng.
Thời điểm này, hàng trăm cổ vật như kim ấn, ngọc tỉ, kim sách
có từ thời các vua Nguyễn đều được chuyển ra Hà Nội.
Số cổ vật quỹ này được chuyển sang kho của Nghiên hàng Nhà nước Việt Nam Liêu Dữ vào những năm 1960.
Vậy tại sao ngai vàng, một bảo vật gắn liền với giá trị lịch sử văn hóa qua các đời vua Nguyễn
vẫn không hề bị xê dịch hay bị chuyển đi khỏi điện Thái Hòa?
Lý do là thời điểm bây giờ, người ta chọn các bảo vật gọn nhẹ để dễ di chuyển.
Riêng các thứ to lớn, cồng cành như ngai vàng, kiệu vua, bức trấn phong bằng đá thời Minh Mạng,
quả cầu hình kiểu long được an vị và đến nay vẫn được lưu giữ tại cố đô Huế.
Người Huế không bao giờ dám lấy một viên ngói hay gạch ở Hoàng Cung về xây dựng nhà mình
bởi rất tôn trọng sự thiêng liêng.
Khi chế độ phong kiến chấm dứt cho đến giai đoạn đất nước bị chia cắt,
không ai dám phạm thượng tự ý ngồi lên ngai vàng,
chứ chưa nói đến chuyện dịch chuyển ngai vàng đi nơi khác.
Ngày nay, trung tâm bảo tồn di tích cố đô Huế cho phục chế một số ngai vàng
đặt bên trong đại nội, bên trong lăng vua tự đức để phục vụ du lịch, thu phí với những du khách
muốn mặc áo hoàng bào, chụp ảnh kỷ niệm trên ngai vàng, muốn giống vua chúa ngày xưa.
Cảm ơn các bạn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
