Chính Khí Ca - Văn Thiên Tường | Nét Đẹp Truyền Thống | Khí Phách Nam Nhân: Tập - 01

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K người theo dõi
Chính Khí Ca - Văn Thiên Tường | Nét Đẹp Truyền Thống | Khí Phách Nam Nhân: Tập - 01
Chào mừng quý khán thính giả đến với chuyên mục Khí phách nam nhân của kênh Nét Đẹp Truyền Thống.
Thưa quý vị, Kinh Dịch có viết: Trời vận hành mạnh mẽ, người quân tử nên tự cường không ngừng nghỉ. Đất có tính nhu hoà, người quân tử lấy đức dày để nâng đỡ vạn vật.
Trên dòng sông năm tháng, từng có rất nhiều nam nhân ưu tú, với phong thái tràn ngập chính khí lại ôn hoà như gió xuân. Xin mời quý vị cùng khám phá.
#netdeptruyenthong, #vanhoatruyenthong, #vietnamoi
—------------------------------------------------------
Tập 1: Chính Khí Ca - Văn Thiên Tường
Người đời tự cổ ai không chết
Lưu giữ lòng son sáng sử xanh
Chào mừng quý khánh thính giả đến với chuyên mục Khí Phách Nam Nhân của kênh Nét Đẹp Truyền Thổng
Thưa quý vị, Kinh dịch có viết
Trời vận hành mạnh mẽ, người quân tử nên tự cường không nghỉ
Đất của tỉnh Du Hòa, người quân tử lấy đứt dày để nâng đỡ vạn vật
Trên dòng sông Nam Tháng, từng có rất nhiều nam nhân ưu tú
Với phòng thái tràn ngập chính khí, lại ôn hòa như gió xuồng
Sau đây, xin mời quý vị cùng khám phá
Tập 1, Chính khí ca văn thiền tường
Người đời tự cổ ai không chết, lưu giữ lòng son sáng sửa xanh
Những câu thờ bi tráng này vẫn được rất nhiều người biết đến cho tới ngày hôm nay
Có thể nói là, người đã mất nhưng chính khí vẫn còn ngập tràn khắp nơi
Thấm vào câu chữ, tỏa sáng rực rỡ dù đã hơn 700 năm trôi qua
Lời thơ thể hiện khí phách của văn thiền tường
Một trong những vị quan tài năng và tận tâm nhất qua các triều đại
Tài năng hiển lộ khi còn trẻ
Văn thiền tường là người Giang Tây, sống vào thời kỳ cuối triều Nam Tống
Năm 20 tuổi, ông Đỗ Trạng Nguyên, do vua Tống Lý Tông đích thân lựa chọn
Quang giám khảo là Vương Ứng Lân Tấu Rành
Bài thi này cổ điển như một tấm gương, lòng trùng như sát đá
Thân xin chúc mừng vì có được người này
Nhưng vừa Đỗ Trạng Nguyên thì nghe tin cha mất
Văn thiền tường và em trai vội trở về quê nhà lo liều tang sự, chưa kịp nhận chức
Đến năm 1259, văn thiền tường mới được bổ nhiệm làm công sự phán quan, một chức quàn sử kiện
Tháng Giêng năm 1275, quân Nguyên đem đại quân tấn công, phong tuyến quân Tống bị sụp rổ
Triều Đình xuống chiếu các địa phương tổ chức binh mã trợ giúp Triều Đình cứu nguy cho xã Tắc
Văn thiền tường đem hết gia sản làm chi phí cho quân đội
Chiều mộ hào kiệt địa phương, giấy binh tổ chức 3 vạn nghệ quân tiến đến Lâm An
Với thân phận quang văn sông pha chiến trường, không ngại hiểm nguy
Tháng Giêng năm sau, quân Nguyên tiến đến Lâm An
Văn võ bá quàng nháo nhào bỏ trốn, văn thiền tường được bổ nhiệm làm thừa tướng kiệm khu mật sứ
Triều Đình phái ông ra khỏi thành đàm phán với tướng Nguyên là bá nhàng
Thế nhưng đồng thời Triều Đình Nam Tống lại phái người đến doanh trại của văn thiền tường
Và giải tán quân đội của ông để lấy lòng quân Nguyên
Vua Nguyên thấy ông là người có tài và có khí tiết nên định giam giữ để chiều hạn
Khi bá nhàng lấy cái chết đe dọa, ông đã khẳng khái nói rằng
Tôi hiện đang là tẩy tướng Triều Tống, chỉ lấy cái chết để đền nợ nước
Nếu lấy gươm đau doa nạt chẳng làm gì được đâu
Bá nhàng đã giữ ông lại và quyết định giải ông về đại đô
Này là Bắc Kinh
Văn thiền tường bị quân bá nhàng bắt
Ông thà chết không chịu khuất phục, bị áp giải về phương Bắc
Giữa đường ông được nghệ sĩ địa phương giải cứu thoát khiểm
Sau này Triều Đình Nam Tống đầu hạng quân Nguyên
Nhưng Văn thiền tường vẫn dẫn quân dân Triều Tống kiên trì kháng chiến
Anh hùng mạc lộ, ý chí không sần
Năm 1278, Văn thiền tường chiến bại, bị quân Nguyên bắt làm tù binh
Rồi bị giải đến kinh đô Yên Kinh của nhà Nguyên
Dọc đường đi, ông luôn tỏ rõ ý chí bất khuất, thà chết chứ không khuất phục
Bài thơ Qua biển lên đên của vị võ tướng xuất thân Tràng Nguyên
Đã ra đời trong hoàn cảnh đó
Với hai câu thơ danh chấn cổ kim mà chúng tôi đã nhắc tới trong phần đầu câu chuyện
Tháng 10 cùng năm, ông trong trạng thái cầu chết không được, muốn thoát không xong
Đã được đưa đến kinh đô Yên Kinh của nhà Nguyên
Nguyên Thế Tổ biết Văn thiền tường là nhân tài sự này hiếm gặp nên không muốn giết ông
Đã dùng nhiều cách gọi nhiều người đến thay nhau khuyên ông Quỳ Thuận
Người đầu tiên tìm đến là Lưu Mộng Viêm
Lưu Mộng Viêm và Văn thiền tường từng cùng là Tràng Nguyên, tẩy tướng nhà Nam Tống
Trong cuộc chiến bảo vệ Lâm An vào năm 1275
Lưu Mộng Viêm cùng nội gian Trần Nghi Trung ngầm thực hiện kế hoạch đầu hàng nhà Nguyên
Vì vậy ông ta dốc sức can thiệp ngăn cản Văn thiền tường, dẫn quân bảo vệ
Sau đó ông ta bỏ thành, bỏ chức tháo chạy
Đến khi Lâm An thất thủ, ông ta lại lấy quầy hương là cừ châu làm lễ vật dân hiến
Để trở thành bề tôi của nhà Nguyên
Lưu Mộng Viêm gặp Văn thiền tường liền nói
Tính quốc công ạ, ngày nay Đại Tống đã bị giết, cùng đế đã bị phế
Hai vua băng hạ, thiên hạ đã quy thuận Triều Nguyên hết cả rồi
Một mình ông khổ cực kiên trì thì có tác dụng gì?
Có cây đó vẫn là có cây của nhà Triệu
Nhật Nguyệt đó thì đã là Nhật Nguyệt của hốt tất liệt đại hãng rồi
Văn thiền tường quay đi, lạnh lùng quay lưng về phía ông ta
Lưu Mộng Viêm vẫn khùa mồi bú mép, ồn ào mãi
Văn thiền tường không nén được lỡ giận trong lòng, ông độc ngọc quay người lại
Chỉ mặt Lưu Mộng Viêm mắng rằng
Người hôm nay đến đây là để chỉ cho ta con đường này ư
Người là tên gian tạc bán nước, bán tổ tổng, bán mình
Người thân là trọng thần của Đại Tống lại bán Tống
Đó là kẻ bán nước
Người thân là người con cừu trâu lại bán cừu trâu
Đó là kẻ bán tổ tổng
Người thân làm người Hán mà lại bán khí tiết người Hán
Đó là kẻ bán mình
Người, người, người
Lão phù vốn của ý tốt
Người không nghe thì thôi
Giữa vào đâu mà dám ngầm máu phun người
Lưu Mộng Viêm gióng mặt dày, tầm đèn tối
Thì cũng không chịu nổi văn thiền tường vạch trần bóp mẻ như thế này
Ông ta mặt lúc đó rực, lúc trắng bệch, cuối đầu lũy đi bất
Người Nguyên lại sai vị vua cuối cùng của hoàn thất nhà Tống
Lạch Triệu hiển 9 tuổi đến khuyên Hàn
Vị cung đế nhỏ tuổi của nhà Nam Tống này
Khi nước hưng tình vẫn chưa làm vua ngày nào
Những ngày mất nước này dường như cũng không cảm thấy thống khổ lắm
Văn thiền tường đã dự liệu người Nguyên sẽ dùng chiêu này
Vì vậy về tư tưởng ông đã chuẩn bị kỹ rồi
Chỉ thấy ông bước vội lên trước mấy bước, ngăn triệu hiển lại
Sau đó quay mặt về phía nam và quỵ xuống, miệng hồ
Thần văn thiền tường tham kiến thánh giá
Ông nói rồi liền khóc lớn
Tiểu hoàng đế bị tiếng khóc bất ngờ này làm cho ngay người ra
Đứng ngay ra đó chẳng nói được lời nào
Văn thiền tường khóc lớn thế này vốn là sách lược
Nhằm khiến cung đế không thể nào mở miệng được
Nhưng ông khóc, khóc mãi
Nghĩ đến ngày nay ấu chúa bị người ta khống chế mà không tự biết
Còn bản thân ông cùng hàng ngàn vạn trung thần nghệ sĩ đổ máu xa trường
Liêu chết chiến đấu
Chẳng phải là để bảo vệ Giang Sơn cho nhà Triều Tống đó sao
Trong lòng bỗng trao lên vô vàng chua sót
Bức giác thành tình cảm chân thật
Ông quỵ mãi không đứng dậy, khóc mãi không nguôi
Đồng thời vừa khóc vừa nói liền hồi
Xin thánh giá trở về
Triều Hiển đứng bên bối rối chân tay
Càng nghe văn tường khóc
Triều Hiển thấy lòng càng rợn rợn
Đã quên hết những lời người nguyên dạy
Đã quên sạch
Một lát sau
Không chống đỡ nói lời đốc thúc liên tiếp của văn thiên tường
Triều Hiển quay người ra về
Nguyền Thế Tổ Hốt Tất Liệt
Là cháu nội của thành các tư hãng kiêu dũng khắp thiền hạ một thời
Tháng 3 năm 1282
Nguyền Thế Tổ hỏi Đại Thần
Tể tướng phương Nam, phương Bắc ai tài năng?
Quân Thần đáp
Người phương Bắc không ai bằng gia luật sở tài
Người phương Nam không ai bằng văn thiên tường
Hốt Tất Liệt hiểu rõ
Nếu muốn tiếp quản nhà Hán
Cần phải có nhân tài người Hán
Vì thế ông rất muốn có được vị anh hùng văn thiên tường
Sau hàng loạt nỗ lực chiêu an thất bại
Ngày 8 tháng 12
Nguyền Thế Tổ triệu kiến văn thiên tường
Đức Thần khuyên hàng rằng
Những ngày ông ở đây cũng đã lâu rồi
Nếu có thể thay đổi tâm tư suy nghĩ
Dùng lòng trung dốc sức cho triều tống đó đối xử với Trẩm
Thì Trẩm có thể trao cho ông chức vị ở trung thừ tỉnh
Văn thiên tường đáp
Tôi chỉ muốn mau chết, không muốn sống lâu
Nguyền Thế Tổ lại hỏi
Vậy ông nguyện ý thế nào?
Văn thiên tường trả lời
Chỉ muốn một cái chết là đủ rồi
Nguyền Thế Tổ không còn cách nào
Bèn lệnh lập tức xử tử văn thiên tường
Ngày hôm sau, văn thiên tường bị áp giải đến pháp trường
Ông quỳ về phương Nam bái lệ và nói
Sự việc của ta đã kết thúc rồi
Trong tâm không hổ thẹn
Năm ấy ông 47 tuổi
Dưới đây là bài Chính khí ca
Được ông viết trong những ngày cuối cùng ông còn ở Nhân Thế
Chính khí ca
Bản dịch của Hoàng Tạo
Trời đất có chính khí
Tỏa ra cho muôn loài
Là sông núi dưới đất
Là trăng sao trên trời
Đầy rảy cả vũ trụ
Khí hào nhiên của người
Gặp cảnh đời bình trị
Triều thịnh vàng lời vui
Khi cùng tiết tháo rõ
Sử sanh ghi đời đời
Ở tề sách Thái Sử
Ở tầng Búc Động Hồ
Ở tầng Tùy Bác Lãng
Ở hãng Cờ Họ Tô
Đầu nghiêm thách trước giặc
Máu kề trên áo vua
Răng trương công chửi địch
Lưỡi kiều khanh mắng thù
Hoặc là mũ liêu đông
Vẽ bằng tuyết phào phào
Hoặc là biểu rạc quần
Lấm liệt quỷ thần sầu
Hoặc qua sông gõ nhịp
Khẳng khái nút quần hồ
Hoặc giật hốt đánh giặc
Phương Tiếm nghịch toan đầu
Khí ấy tràn ngập tới
Ngoài nghiêm muôn thở còn
Khi đã vượt nhật nguyệt
Sống thác chuyện còn còn
Khuôn đất nhờ đó vững
Cầu trời nhờ đó còn
Ba dường được gìn giữ
Đạo nghĩa có khóc nguồn
Sóc tà gặp vận ách
Tướng sĩ thực hèn nhát
Giải mũ buộc thân tù
Xe chở lên cực bắc
Đinh nấu cũng cam lòng
Còn để ta mong mãi
Phong sâu ma lập lòe
Viện xuân thành ngục tối
Ngựa giỏi nhốt cùng trâu
Chuông ga phượng nhặt thóc
Thân này khi gió sườn
Đành rảnh ngồi lăn lóc
Thế mà hai năm qua
Tránh xa bào khí độc
Thương ồi chỗ lội lầm
Lại sống yên tối sớm
Phải đâu khôn khéo gì
Âm dương không dám phạm
Văn vặt tấm cô trùng
Ngấn nhìn mây trắng nổi
Buồn thay nỗi lòng ta
Trời xanh cao vợi vợi
Thánh hiện khuất lâu rồi
Khuôn phép vẫn không mất
Hiên gió mở sách coi
Gương xưa sòi trước mặt
Bản Hán Việt
Thiên địa hữu chính khí
Tạp nhiên phú lưu hình
Hạ tắc vi hạ nhạc
Thương văn vặt tấm cô trùng
Ừ nhần viết hào thiên
Phái hộ tắc thương mình
Hoàng lộ đường thanh di
Hàm hòa thổ minh định
Thời cùng tiết nải hiện
Nhất nhất thùy đàn thanh
Tại tệ thái sử giảng
Tại tấn đống hồ quốc
Tại tần trương lương trùy
Tại Hán tù vũ tiết
Vì nghiêm tướng quân đầu
Vì kề thị trung hồ
Vì trường tùy dương sĩ
Vì nhàng thường sơn thiệt
Hoặc vì liều đông mạo
Thành tháo lệ bằng tuyết
Hoặc vì xuất sư biểu
Quỹ thần khắp tráng liệt
Hoặc vì độ gian tiếp
Khẳng khái thùn hồ yết
Hoặc vì kích tạc hốt
Ngịch thù đầu phá liệt
Thị khí sở bàn bạc
Lấm liệt vạn cổ tồn
Đương kỳ quán nhật nguyệt
Xinh tử an túc luận
Địa duy lại dĩ lập
Thiên trụ lại dĩ tồn
Tam cương thực hệ mệnh
Đạo nghĩa vì chi căng
Ta dư cấu dương bửu
Lệ giả thực bất lực
Sở tù anh kỳ quán
Truyền sa tống cung bắc
Đỉnh hoạch cam như di
Cầu chi bất khả đắc
Âm phòng khuýt quỷ hỏa
Xuân viện quỷ hỏa
Ngưu ký đồng nhất tạo
Kề thề phụng hoàng thực
Nhất triều mong vụ lộ
Phận tác cầu trung tích
Như thử tái hàng thử
Bách lệ tự tịch dịch
Ai tài tự như trường
Vì ngã an lạc quất
Khởi hữu tha màu xảo
Âm dương bất năng tặc
Cố thử cảnh cảnh tại
Ngưỡng thị phù hợp
Dù dù ngã tầm ưu
Thương thiền hạt hữu cực
Triết nhân nhật dĩ viễn
Điển hình tài túc tích
Phong thiệm triển thừa độc
Cổ đạo chiếu nhàng sắc
