1:10 Chứng tích một triều đại. 4:20 Bảo tàng cổ vật của nhiều triều đại.
Thái Bình nổi tiếng là nơi phát tích triều đại nhà Trần. Ngược về quá khứ xa hơn, vào thế kỷ thứ VI, địa phương từng là nơi vị hoàng đế đầu tiên của nước Nam - Lý Nam Đế - lựa chọn để xây đồn đắp lũy, chiêu binh luyện võ đánh đuổi giặc Lâm Ấp, khai sinh ra nước Vạn Xuân, mở đầu cho kỷ cai trị của triều đại Tiền Lý.
Và khu di tích lịch sử văn hoá Miếu Hai Thôn xã Xuân Hòa huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình ngày nay, chính là một phần còn sót lại của thành lũy do Lý Nam Đế khởi công xây dựng.
Miếu Hai Thôn Tọa lạc ở ranh giới của 2 thôn thuộc 2 xã khác nhau, là Thôn Phương Tảo xã Xuân Hòa, và thôn An Để xã Hiệp Hòa huyện Vũ Thư.
Vị trí Miếu Hai Thôn ngày nay, ban đầu là thành lũy của Lý Tướng Công Lý Bí. Sau khi ông xưng đế, nơi này vừa là thành luỹ vừa là hành cung của hoàng hậu.
Kể từ khi hoàng đế và hoàng hậu băng hà cho đến ngày nay, ngôi miếu trở thành nơi thờ tự nhị vị.
Với niên đại đã hơn 1.300 năm, Miếu Hai thôn hiện lên một cách trầm mặc, yên bình dưới tán cây cổ thụ, khung cảnh cổ kính mang đậm dấu ấn thời gian. Ngôi miếu ngự trên một gò đất cao hình đầu rồng với tổng diện tích lên đến 4.500m2. Mặt bằng bố trí theo hình chữ “tam” gồm 3 hạng mục: tiền tế, trung tế và hậu cung.
Miếu được đại tu vào những năm niên hiệu Chính Hòa thời vua Lê Hy Tông. Lúc đó cấu trúc ngôi miếu có hình chữ nhị.
Đến năm Thành Thái thứ 2, miếu được mở rộng thêm 5 gian bái đường, đưa tổng thể kiến trúc chữ nhị thành chữ Tam. Khi tìm hiểu về khu di tích lịch sử văn hoá quốc gia Miếu Hai Thôn, chúng tôi không chỉ được chiêm ngưỡng một bảo tàng cổ vật phong phú rực rỡ của các triều đại, mà còn hiểu thêm về lịch sử thời kỳ Tiền Lý, hiểu được tinh thần trượng nghĩa của tiền nhân, từ đó hiểu được lý do vì sao nhân dân hai xã Xuân Hoà và Hiệp Hoà truyền đời tôn thờ nhị vị và gìn giữ ngôi miêu cổ như một bảo vật vô giá. Xin cảm ơn quý vị đã bớt chút thời gian quý báu để xem video của chúng tôi. Nếu thấy hay và ý nghĩa xin cho 1 like ạ. Xin cảm ơn!! #netdepnguoiviet#khamphathaibinh#mieuhaithon#xaxuanhoa#xahiephoa#tamlinh#vanhoatruyenthong#vietnamtuoidep
Thái Bình, nổi tiếng là nơi phát tích triều đại nhà Trần, ngược về quá khứ xa hơn.
Vào thế kỷ thứ sáu, địa phương từng là nơi vị hoàng đế đầu tiên của nước Nam, Lý Nam Đế,
lựa chọn để xây đồn đắp lũy, chiêu binh luyện võ đánh đuổi, giặc lầm ấp,
khai sinh ra nước Vạn Xuân, mở đầu trước kỳ cai trị của triều đại Tiền Lý.
Và khu di tích lịch sử văn hóa Miếu Hai Thôn, xã Xuân Hòa, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình ngày nay
chính là một phần con sót lại của thành lũy do Lý Nam Đế gửi công xây dựng.
Người trong coi ngôi Miếu cho biết sở dĩ gọi là Miếu Hai Thôn vì Miếu tọa lạc ở danh giới
của hai thôn thuộc hai xã khác nhau là thôn Phương Tảo, xã Xuân Hòa và thôn An Đẻ,
xã Hiệp Hòa, huyện Vũ Thư. Vị trí Miếu Hai Thôn ngày nay ban đầu là thành lũy
của Lý Tướng Công Lý Bí. Sau khi ông xưng đế, nơi này vừa là thành lũy vừa là hành cung của Hoàng hậu.
Theo Ngọc Phả, Tiền Lý Nam Đế lưu tại xã Xuân Hòa và xã Bạch Đằng như sau.
Lý Nam Đế tên thật là Lý Bí, sinh năm 503, tổ tiên là người phương Bắc. Cuối thời Tây Hán,
đất nước loạn nạc, lên chuyển về đất Giao Châu lánh nạn. Sau bảy đời thì thành người phương Nam.
Lý Bí giữ chức giám quân ở châu cửu Đức. Bây giờ có người tên là Tinh Thiểu,
nổi tiếng tài trí. Vì không phục nhà lương nên theo Lý Bí giấy binh.
Tiếp đó tù trưởng Phù Chu Riên tên là Triệu Tức cũng phục tài đức của Lý Bí mà đầu quân.
Rất nhiều hào kiệt ở góc châu khi biết tin đã về phủ Long Hưng để cùng tụ nghĩa.
Vào một ngày Lý Tướng Công qua Trang Tây Đẻ, nay là thôn hữu lộc, an đẻ, thấy địa thế,
dòng chầu hổ phục, nhân dân no đủ, phong tục thuần hậu liền cho binh lính xây dựng thành lũy.
Tại đây Tướng Công được biết con gái của Đỗ Công Cẩn là Đỗ Thị Khương,
nổi tiếng tài đức, hội tụ đủ công, dung, ngôn hạnh, liền rước về làm đệ nhất phu nhân.
Bà được Tướng Công rất sủng ái. Sau khi ổn định đồn lũy,
Tướng Công giao cho phu nhân tiếp quản rồi tiếp tục lên đường, chiêu binh mộ tướng, mở rộng căn cứ.
Mùa xuân năm nhâm tí 542, Lý Tướng Công về an đẻ, hội quân và xuất quân đi đánh châu Thành.
Đại quân hai dinh thủy bộ cùng tiến, cờ bay dập đất, binh khí trói trời, ngựa thuyền trùng trùng điệp điệp,
tiến về thủ phủ giao châu. Chỉ trong một trận mà Lâm Vũ Hầu sợ đến vỡ mặt,
kinh hồn phải vất mũ áo trà trộn trong đám luận quân chạy về nước.
Năm quý hợi năm 543, Lý Bí đánh tan giặc Lâm ấp, tháng riêng năm nhâm tí 544,
Lý Bí xưng đế, tấn phong phu nhân làm hoàng hậu, đóng đô ở Long Biên.
Năm thiên đức thứ năm 548, sau nhiều lần xông pha trận mạc chống cử giặc Lương,
Lý Nam Đế vì tuổi cao sức yếu đã băng hà tại đầu khuất lão.
Nghe tin dữ, hoàng hậu vô cùng đau đớn nhưng kìm nòng đến tận nơi để tế lễ cho trọn đạo.
Sau khi an táng Nam Việt Đế, hoàng hậu quay trở về Trang An Để nhưng lòng thương xót hôn nguôi
nên đã ngã bệnh mất cùng năm với tiên đế.
Kể từ khi hoàng đế và hoàng hậu băng hà cho đến ngày nay, ngôi miếu trở thành nơi thờ tử nhị vị.
Hàng năm vào ba ngày từ ngày mùng 10 đến ngày 12 tháng 2 âm lịch,
nhân dân lân cận miếu hai thôn lại tổ chức tế lễ,
tưởng nhớ công ơn xây dựng và bảo vệ thành ấp của nhà tiên lý.
Với niền đại hơn 1.300 năm, miếu hai thôn hiện lên một cách trầm mặc, yên bình dưới tán cây cổ thủ.
Ngôi miếu ngự trên một gò đất cao hình đầu rồng với tổng diện tích lên đến 4.500 mét vuông,
mặt bằng theo hình chữ tam gồm ba hạng mục tiền tế, trung tế và hậu cung.
Ngoài hệ khung cột bộ vì bao che hệ mái được xây dựng theo kiến trúc truyền thống,
miếu còn có những mảng trạng khác nội trên gỗ với các hình tượng như rồng, phượng, lần, vân xoắn, lá lật
và hình tượng con nghe với nhiều sắc thái biểu cảm khác nhau.
Sau kỷ tiền lý, các triều đại sau này vẫn tiếp tục trùng tu ngôi miếu,
để lại nhiều hiện vật biến nơi đây thành một bảo tàng cổ vật của các thời kỳ khác nhau.
Miếu được đại tu vào những năm niên hiệu chính hòa thời vua Lê Hy Tông,
lúc đó cấu trúc ngôi miếu có hình chữ nhị
chức sân dựng cuốn cổ thư, cổng hoành mã, tả môn trồng riêm đào đắp song lan,
cổ gáp đắp tứ linh, bốn cột trụ biểu đắp nghe thần, lồng đèn trang trí phủ điêu, lòng, ly, quy, phụng,
tường hoa trang trí gấm quy bối và gấm toán tử.
Hai tòa kiến trúc hồi nóc đều đắp ngạc lòng, đại bờ chạy hoa chanh,
bờ gáp đắp nghe thần lòng mã, đào đắp dòng trầu phượng mớm.
Tường sau hồi tả, hồi hữu đều đắp đố lụa bằng gỗ lim.
Đến năm thành thái thứ hai, miếu được mở rộng thêm 5 gian bái đường,
đưa tổng thể kiến trúc chữ nhị thành chữ tam.
Trong miếu còn lưu giữ lại nhiều đồ thờ kể từ thời Lê, Mạc, Nguyễn,
chứa từng giá trị nghiên cứu về văn hóa và nghệ thuật đương thời.
Tấm bình phong chắn chức hậu cung được chạm rồng
và các họa tiết văn hóa linh vật mang đậm phong cách chạm khắc nghệ thuật thời Nguyễn.
Không gian diếng trời nhỏ hẹp, đại dài ngân cách giữa cung cấm và tòa trung tế
tạo thành một khoảng trống vừa đủ mang lại sự tôn nghiêm cho cung cấm,
vừa cung cấp ánh sáng và giúp không khí bên trong miếu được lưu thông.
Trong cung cấm vẫn còn lưu giữ được bức tranh sơn mài
miêu tả vua Lý Nam Đế và hoàng hậu Đỗ Thỷ Khương Ngự Song Ngai.
Đặc biệt nhất, phải kể đến cỗ ngai thờ có niên đại từ thời Lê Trung Hưng.
Món đồ cổ này được siêu tầm từ miếu về Bảo tàng Thái Bình trước năm 1999
và được công nhận là bảo vật quốc gia.
Ngoài ra, một số món đồ cổ bằng cỗ được sơn son thiếp vàng như
cỗ luyện thời Lê, cỗ kiệu bắt, cống thời Nguyễn
được siêu tầm từ xã Xuân Hòa hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng thành phố,
cũng được cho là đồ thờ của miếu hai thôn xưa kia.
Theo như chúng tôi được biết, trước đây nơi này là một hào lưỡi dài gần 1 km,
gồm 11 tòa kiến trúc, đồ sổ, tình mỹ,
nhưng cho đến ngày nay thì tổng thể chỉ còn lại một tòa kiến trúc nhỏ.
Miếu xưa điện cũ có lẽ rất đẹp, bởi Lý Nam Đế khi đạt chân đến nơi đây
đã tức cảnh mà viết câu thơ, thành thị, lâu đài, tựa, bảo ngọc.
Tuy nhiên, gần 15 thế kỷ trôi qua,
thời đại biến hóa, dấu tích xưa không còn, song sự hiện diện của kiệt tác miếu hai thôn
cũng phần nào giúp hậu thế hình dung ra vẻ đẹp sự uy nghiêm rực rỡ của hành cung xưa.
Khi tìm hiểu về khu di tích lịch sử văn hóa quốc gia miếu hai thôn,
chúng ta không chỉ được chiêm ngưỡng một bảo tàng cổ vật phong phú rực rỡ của các triều đại,
mà còn hiểu thêm về lịch sử thời tiền lý, hiểu được tinh thần trượng nghĩa của tiền nhân,
từ đó hiểu được lý do vì sao nhân dân hai xã Xuân Hòa và Hiệp Hòa truyền đời tôn thờ nhị vị
và gìn giữ ngôi miếu như một bảo vật vô giá.
Hãy liên hệ với chúng tôi thông qua email để truyền tải nét đẹp văn hóa tại địa phương.
Cuối cùng, xin gửi những lời chúc tốt đẹp nhất đến quý vị và gia đình.
Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại!