Trận Không Kích Nước Anh 1940: Cuộc Đụng Độ Trên Không LỚN NHẤT Lịch Sử Nhân Loại
Trên bầu trời nước Anh mùa hè năm 1940, khi ấy giữa một bên là Không quân phát xít Đức, còn bên kia là Không quân Hoàng gia Anh, hàng nghìn phi công đã săn đuổi nhau trong những chiếc máy bay chật chội, nóng bức. Mặc dù cũng phải chịu những thiệt hại không hề nhỏ nhưng cuối cùng người Anh đã lật ngược thế cờ, giành lấy chiến thắng, chặn đứng quân đoàn Phát xít trong chiến dịch thôn tính toàn bộ châu Âu. Vậy điều gì đã khiến cho Đức Quốc xã - Lực lượng không quân mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ phải nhận thất bại ê chề trước Không quân Hoàng gia Anh? ------------------------ ▶ ‘Kiến Thức Quân Sự’ là Kênh cung cấp cho các bạn những tri thức, hiểu biết chung về tình hình quân sự, chính trị trên thế giới. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ email: [email protected]
Ngày nay, hầu hết các cuộc chiến tranh đang diễn ra trong phạm vi của một nước
hoặc giữa các nhóm vũ trang vốn không có lực lượng truyền trách trên không.
Trong khi đó, ưu thế trên không cho phép Mỹ tham gia vào các cuộc xung đột trên thế giới
một cách tương đối tự do và ít có những rủi ro hơn so với tác chiến dưới mặt đất.
Ví dụ như các chiến dịch không kích nhằm vào phiến quân Nhà nước Hồi giáo IS đang diễn ra ở Iraq.
Tuy nhiên, trong suốt thế kỷ 20, khi các quân đội giao tranh với nhau,
và trước khi sức mạnh không quân của Mỹ có sự vượt trội,
các cuộc không chiến thường kéo dài nhiều giờ, nhiều ngày với sự tham gia của hàng nghìn máy bay chiến đấu
và thường đóng một vai trò rất lớn quyết định đến kết cục của chiến tranh.
Trong những cuộc chiến đó, trên bầu trời nước Anh mùa hè 1940,
khi ấy giữa một bên là không quân phát siết Đức, còn bên kia là không quân Hoàng gia Anh,
hàng nghìn phi công đã săn đuổi nhau trong những chiếc máy bay chật trội, nóng bự.
Cuộc đồng độ kéo dài gần 4 tháng này đã trở thành trận không chiến lớn nhất trong lịch sử thế giới.
Bởi trước đó, chưa bao giờ có một cuộc quanh tạc và đồng độ trên không nào lâu dài và ác liệt đến như vậy.
Mặc dù cũng phải chịu những thiệt hại không hề nhỏ, nhưng cuối cùng người Anh đã lật ngược được thế cờ,
giành lấy chiến thắng, chặn đứng quân đoàn phát siết trong chiến dịch thôn tính toàn bộ châu Âu.
Vậy điều gì đã khiến cho Đức Quốc xã, lực lượng không quân mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ,
phải nhận thất bại ê chề trước không quân Hoàng gia Anh?
Hãy cùng với kiến thức quân sự lên cỗ máy thời gian để đi tìm câu trả lời ngày hôm nay.
Sau chỉ thắng thân tốc và vẻ vang tại Pháp vào ngày 22 tháng 6 năm 1940,
Bộ Tư lệnh Đức cho rằng mặt trận phía Tây châu Âu đã kết thúc.
Đức đòi Anh quốc thương lượng ký hoa ước giữa hai bên,
nhưng Winston Churchill, Thủ tướng mới nhậm chức, cùng chính phủ Anh không chấp nhận và tiếp tục phản kháng.
Đức bắt đắc dĩ phải đặt kế hoạch thôn tính Anh quốc.
Để thực hiện điều đó, Hitler đã lên kế hoạch cho một cuộc xâm lực lớn bằng đường bộ và đường biển,
với mật danh Chiến dịch Sư tử biển.
Nhưng Quốc trưởng Đức Quốc xã cũng hiểu rằng cần phải đánh bại không quân Anh trước,
giành lấy ưu thế trên không làm suy yếu sức kháng cự của Anh,
mở đường cho cuộc đổ bộ của Hải quân và lính rủ Đức.
Hitler tự tin rằng không quân Đức Luftwaffe,
khi ấy là lực lượng không quân mạnh nhất và được huấn luyện tốt nhất trên thế giới,
với danh tiếng dữ dội đã đủ để uy hiếp khiến Anh phải đầu hàng và đàm phán hòa bình.
Tuy nhiên, mọi chuyện đâu có dễ như vậy.
Cả họa sĩ người Áo đã đánh giá thấp quyết tâm của người dân,
quân đội và thủ tướng tài giỏi của Anh Quốc.
Theo kế hoạch, quân Đức sẽ bắt đầu từ các hai cảng phía Tây của Pháp kéo sang Anh.
Lính rủ sẽ được thả vào Brighton và Dover.
Một khi kiểm soát xong khu vực bờ biển,
quân Đức sẽ tiến về phía Bắc chiếm Gloucester và 3 vây thủ phủ London.
Mục tiêu cuộc tấn công là vây khốn và pháo kích London, chứ không cho quân đánh tràn vào thành phố.
Chỉ cần kiểm soát được phần phía Nam lãnh thổ đảo Anh cho đến vĩ tuyến năm 2 là đủ
vì tư lệnh Đức nghĩ rằng một khi thủ đô London bị hạ,
quân đội tại những phần đất còn lại của Anh sẽ buông súng đầu hàng.
Trong trách lỡ lao này, Đức Hitler giao cho chỉ huy hải quân Erich Rieder
và tổng tư lệnh của không quân Đức Hermann Göring.
Theo như kiến thức quân sự tìm hiểu về tương quan lực lượng hai bên,
thì Đức chuẩn bị cho trận không chiến lịch sử với 2.550 máy bay.
Còn lực lượng phía Anh là 1.963 chiếc.
Máy bay của Anh vốn được sản xuất với chất lượng khá tốt nhưng thiếu các phi công dày dạng kinh nghiệm
bởi nhiều người đã thiệt mạng trong cuộc chiến ở Pháp.
Khi ấy những ai có bằng lái máy bay đều được xem xét đưa vào không quân.
Nhưng số lượng phi công bị mất đi vẫn thường xuyên vượt con số phi công được tăng cường.
Nguyên xói tư lệnh không quân Hoàng gia Anh là Hutch Downing
cuối cùng đã quyết định sử dụng cặp phi công nước ngoài tham chiến.
Tổng cộng trong khoảng 3.000 phi công lái máy bay Hurricanes và Spitfire
được đưa vào tham chiến trong thời gian này thì có khoảng một phần năm không phải là phi công của Anh.
Đóng vai trò là phe phòng thủ, không quân Anh có những lời thế nhất định so với Đức.
Anh có radar hiện đại giúp cảnh báo sớm về sự xuất hiện của máy bay Đức.
Bên cạnh đó họ cũng đã xây dựng 51 trạm radar ở bờ biển phía Nam
và duy trì quân đoàn quan sát phòng không Hoàng gia ROC.
Sử dụng các phương tiện theo dõi từ phức tạp đến cơ bản nhất như ống nhỏ.
Các máy bay Anh cũng có lợi thế về thời gian chiến đấu trên không ở Cannes và Sussex
do có thể nhanh chóng hạ cánh nạp nhiên liệu trong khi máy bay Đức phải trải qua quãng đường dài.
Việc biên chế quá nhiều máy bay ném bom mà thiếu đi các chiến đấu cơ cần thiết
cũng khiến cho chiến dịch của Đức gặp nhiều khó khăn.
Còn về phía các máy bay Đức, nếu sử dụng hết cơ sổ đạn
sẽ hoàn toàn vô dụng và không thể bảo vệ oanh tạc cơ trên bầu trời Anh.
Thủ tướng Anh Churchill khi đó đã đánh giá
Máy bay Đức nhanh hơn và có khả năng bay cao hơn
nhưng máy bay của Anh cơ động hơn và Đức trang bị vũ khí tốt hơn.
Để từng bước thực hiện kế hoạch thôn tính nước Anh, từ ngày 9 tháng 7
những hoạt động trinh sát của các máy bay ném bom Der Neue DO-17 của Đức Quốc xã
cùng với nhu cầu phải có các đội tuần tra thường trực cho những đoàn tàu vận chuyển
đã đặt các phi công không quân Anh vào tình trạng căng thẳng nghiêm trọng
làm tổn hao nhiên liệu và làm kiệt sức các thành viên.
Khi 9 chiếc Defiant thuộc đội bay 141 của Anh đi vào hoạt động vào ngày 19 tháng 7
6 chiếc đã bị máy bay BF-109 bắn hạ trước khi một đội bay Hurricane kịp đến can thiệp.
Không quân Anh bắn hạ được 16 máy bay địch nhưng cũng bị thiệt hại 7 chiếc.
Bộ Hải quân Anh quyết định yêu cầu các đoàn tàu vận tải phải di chuyển vào ban đêm.
Cho đến hết tháng 7 không quân Anh tổn thất 150 máy bay còn phía Đức là 268.
Từ tháng 8 Đức đổi chiến thuật oanh tạc sật bay chạm radar vào phòng trị huy với hy vọng máy bay Anh không thể cắt cánh.
Không có radar không quân Anh không thể kịp thời đưa ra các phương án phòng vệ trước hướng tấn công của Đức.
Trong ngày 8 tháng 8 thêm 18 tàu trở than và 4 khu trục hạm bị đánh đắm
nhưng bộ Hải quân vẫn quyết định sẽ huy động tiếp một đoàn tàu vận tải 20 tàu thủy
chứ không chuyên trở than bằng đường xe lửa.
Sau những đòn tấn công liên tiếp của máy bay Stuka trong ngày hôm đó có 6 tàu bị hư hại nghiêm trọng,
4 chiếc bị đánh đắm và chỉ có 4 chiếc khác tới được điểm đến.
Không quân Hoàng gia Anh mất 19 tiêm kích và bắn hạ được 31 máy bay Đức.
Đến lúc này bộ Hải quân Anh đã phải hủy bỏ mọi công tác chuyên trở qua eo biển và thay vào đó chuyên trở hàng hóa bằng đường sắt.
Tuy vậy những cuộc giao chuyến đầu tiên này đã đem lại cho cả hai bên nhiều kinh nghiệm thực tiễn.
Đồng thời Trung Quốc bắt đầu cho thấy những dấu hiệu đầu tiên rằng một số loại máy bay như Defense
và BF-110 không đủ khả năng để tham gia những cuộc cận chiến trong chiến dịch này.
Ngày 13 tháng 8 năm 1940 được gọi là Ngày Đại Bản.
Theo lệnh của Hitler không quân Đức phải rốc sức đánh bại lực lượng không quân Anh để có thể tiến hành chiến dịch Sự Tử Biển.
Tấn công nước này bằng tàu chiến và lục quần.
Từ đây không quân Đức đã chia thành hai đợt tấn công với tổng cộng 1.485 lượt máy bay cất cánh
để đồng loạt oanh tạc vào các sân bay, trạm radar và nhà máy sản xuất máy bay ở miền Nam nước Anh.
Không quân Anh đã chống trạc quyết liệt khiến phía Đức bị mất 55 máy bay trong một ngày
trong khi phía Anh chỉ mất có 13 chiếc.
Ngày 15 tháng 8 máy bay ném bom và tiêm kích của Đức lại mở một đợt tấn công ồ ạt mới
với tổng cộng 2.000 lượt máy bay cất cánh
kể cả từ Naui, phá hủy các sân bay và buộc không quân Anh phải lùi lại, vượt xa khỏi tầm bay của máy bay Đức.
Nhưng nào ngờ phát sĩ Đức đã phải chịu thiệt hại nặng nề với 75 máy bay bị bản hạ
trong khi Anh chỉ mất 34 chiếc và người Anh đã gọi đó là ngày vĩ đại nhất.
Ngày 18 tháng 8 sau đó là ngày kịch chiến dữ dội nhất với thiệt hại lớn nhất ở cả hai bên.
Phía Đức mất 100 máy bay trong khi phía Anh mất đi 135 chiếc.
Tình huống đã khác đi khi đêm 24 dạng sáng 25 tháng 8 năm 1940.
Một phi đoàn máy bay Hankel He111 ném bom xuống London
và ngay lập tức không quân Anh đã đáp trả với việc đêm hôm sau 81 máy bay ném bom Anh tấn công Berlin.
Trong đó có 29 chiếc tới được khu vực thành phố và ném xuống đây 22 tấn bom.
Thế nhưng cũng kể từ đó dân thường ở cả hai bên đều phải chịu nỗi thống khổ vô hạn.
Rốt cuộc rất nhiều thành phố Anh và Đức trở thành những đống cho tàn, rạch vụn.
Hàng trăm nghìn người đã chết dưới mưa bom, lửa đạn.
Ngày 14 tháng 9
509 máy bay ném bom của Đức cất cánh để tấn công thành phố nhỏ Convergy
một trung tâm của ngành công nghiệp máy bay Anh.
Kết quả đã khiến cho 554 người chết, 865 người bị thương nặng.
Mặc dù vậy người Anh vẫn tăng gấp đôi việc sản xuất máy bay và ngày càng mạnh hơn.
Cuối tháng 10 cường độ các cuộc tấn công giảm đi.
Chính phủ Anh luôn đô tin rằng
mối nguy hiểm lớn nhất đã quả.
Tuy nhiên các cuộc oanh kích phải tới tháng 5 năm 1941 mới chấm dứt.
Ngày 15 tháng 9
cũng là thời điểm cuối cùng mà Hitler còn kiên nhẫn
cho cuộc đối đầu trên không với Anh.
Và rồi vào ngày 17 tháng 9, chủng phát triết Đức đã tuyên bố hoãn vô thời hạn chiến dịch xâm lực Anh
dù những đợt ném bom lè tè vẫn diễn ra sau đó.
Cho đến ngày cuối cùng, phía Anh đã mất khoảng gần 80% số máy bay chiến đấu
tương đương 1.744 chiếc.
Phát triết Đức tồn thất gần 75% tổng số máy bay
tương đương 1.977 chiếc.
Tộc cộng hai bên thiệt hại hơn 3.700 máy bay.
Theo các chuyên gia quân sự
thêm một nguyên nhân dẫn đến thất bại ê chề của phát triết Đức
đó là không quân nước này bị nhiễu loạn bởi thời tiết dây đặc sương mù đặc trưng của nước Anh.
Viết về các cuộc oanh đặc của máy bay Đức xuống London trong thời gian này
nhà văn anh Constantine Fitz-Gibbon cho biết
Sau bốn giờ chiều
tuy tàu không còn chạy nữa
nhưng mà tất cả các ga đều đông nghịch người.
Nếu nhớ lại chúng tôi không nhớ tới những đám cháy và những ngôi nhà đổ sập
mà nhớ tới sự xen lấn không tà xiết của vô số người
mà hàng đêm tìm nơi trú ẩn
trong các nhà ga tàu điện ngầm.
Chỉ từ ngày 7 đến ngày 30 tháng 9 năm 1940
máy bay Đức đã ném 5.631 tần bom
và 7.499 quả bom cháy xuống London
khi đó là thành phố lớn nhất thế giới.
Thất bại trong trận không chiến trên bầu trời Anh Quốc
cũng là thất bại đầu tiên của quân đội Đức
kéo theo sự phá sản kế hoạch sư tư biển của Hitler
dẫn đến bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Thế chiến II.
Người Anh coi đây là một chiến thắng bằng tính quyết định
chặn đứng bước tiến của quân Đức ở mặt trận phía Tây.
Mặt khác, chiến thắng này còn dẫn đến sự tham chiến của nước Anh
trong trận chiến Đại Tây Dương và trận chiến Normandy năm 1944.
Không quân Hoàng gia Anh đã đánh bại ý đồ của Đức muốn làm chủ bầu trời.
Nhưng liệu chiến thắng của không quân Anh có phải là bất ngờ không?
Nếu tinh táo so sánh lực lượng, những điều kiện kỹ thuật
cũng như xuất phát điểm chiến lược trong mùa hè 1940
có thể thấy rõ một hình ảnh khác hẳn.
Không quân Đức tính về số lượng máy bay nhiều hơn tới cấp đôi
nhưng trong tổng số khoảng 2.600 máy bay sẵn sàng chiến đấu vào đầu tháng 7 năm 1940
thì chỉ có khoảng 800 máy bay tiêm kích một động cơ hiện đại.
Trên thực tế thì chỉ có loại Messerschmitt Bf 109E.
Ngược lại không quân Anh dù sao cũng có hơn 700 chiếc máy bay loại tương tự
trong đó có khoảng 250 chiếc Spitfire
có nhiều tính năng trội hơn máy bay Bf 109 trong chiến đấu trên không.
Chúng nhanh hơn, linh hoạt hơn, dễ lái hơn và được chế tạo chắc chắn hơn.
Nhưng điều quan trọng hơn số lượng máy bay là thời gian có thể hoạt động trong ngày.
Vì máy bay Hurricanes và Spitfire chủ yếu xuất phát từ những căn cứ ở Đông Nam nước Anh
nên chúng có thể dễ dàng tham chiến trong nhiều giờ đồng hồ và nhiều trận đánh trong một ngày.
Trong khi đó máy bay Messerschmitt
vì bình săng chỉ chứa được 400 lít lại phải bay từ xa tới
nên phần lớn chỉ có thể chiến đấu được 20 đến 30 phút trên bầu trời nước Anh.
Như vậy một máy bay Spitfire mỗi ngày có khả năng tham chiến ít nhất
như 3 chiếc Messerschmitt.
Một yếu tố nữa giúp ích cho không quân Hoàng gia Anh
là hệ thống radar lần đầu tiên được đưa vào sử dụng trong các trận không chế này.
Vì vậy các vị chỉ huy thường biết rất rõ thời gian, địa điểm và độ cao của máy bay địch
để dẫn dắt máy bay chiến đấu Anh đón đầu và gây bất ngờ cho đối phương.
Khi đó phía Đức chưa có cách gì để phá hệ thống radar này.
Mặc dù có những lợi thế như vậy
nhưng thời gian đầu không quân Đức vẫn có ưu thế vì có nhiều lực lượng giữ chữ
nên có thể dễ dàng vượt qua thiệt hại.
Vấn đề lớn nhất đối với không quân Hoàng gia Anh khi ấy là thiếu phi công.
Nguyên xoái tư lệnh không quân Hoàng gia Anh Huch Dauding
đã bày tỏ lo ngại là một phi công Anh phải trọi với 5 phi công Đức.
Nhưng phi Anh lại có lợi thế rõ ràng trong sản xuất máy bay.
Theo số liệu thống kê của nhà báo Cliff Ponting
trong thời gian từ đầu tháng 7 tới đầu tháng 10 năm 1940
mặc dù bị thiệt hại nhiều
nhưng số lượng máy bay chiến đấu của không quân Anh vẫn tăng từ 644 lên 732 chiếc
trong khi số lượng máy bay của không quân Đức giảm từ 725 xuống còn 275 chiếc.
Tuy nhiên giữa tháng 9 năm 1940
phía Đức cũng đã rút đi một số đơn vị không quân.
Bất chấp tình hình tương đối cân bằng với một chút lợi thế cho phía Anh
những trận không chiến trên xứ sở sông Mù vẫn có thể có kết cục khác
nếu Hitler và Goring tiếp tục theo đuổi chiến thuật ban đầu của mình
và tập trung vào mục tiêu làm chủ bầu trời.
Trận chính nước Anh là chiến dịch đầu tiên trong lịch sử
mà hai lực lượng quân sự chỉ đối đầu nhau bằng máy bay trên không.
Trước đó chưa bao giờ có cuộc quanh tạp và đụng độ trên không trong thời gian dài
và có mức độ tàn khốc như vậy.
Chiến thắng của Anh được xem là trận phòng không mẫu mực trong thế kỷ 20
thể hiện được lòng dũng cảm và sự kiên cường của quân đội và người dân đất nước này.
Nó cũng đã trở thành bước đệm để nước Anh tái lập các lực lượng quân sự của mình
và tự thiết lập thành một thanh trì của phe đồng mình.
Ngày 15 tháng 9 hàng năm được Anh và nhân loại ghi nhớ là trận không chiến lịch sử
một cột mốc quan trọng trong việc chặn đứng quân đoàn fascist
trong chiến dịch thôn tính toàn bộ châu Âu.
Vừa rồi là toàn bộ diễn biến trận không chiến Anh quốc
trận chiến mang tính bước ngoặt vĩ đại trong chiến tranh thế giới thứ 2.
Các bạn có nhận xét gì về trận chiến lấy lường này?
Hay chia sẻ quan điểm với mọi người bằng cách để lại bình luận dưới phía bên dưới?
Đừng quên nhấn nút đăng ký và chuông thông báo
để không bỏ lỡ những video mới nhất của Kinh tức Quân sự.
Còn bây giờ thay mặt chương trình
Việt Cương xin chào và hẹn gặp lại các quý khán giả trong những video tiếp theo.