Hành Trình Hơn 100 Năm Phát Triển Của Máy Bay Trực Thăng: Những Cú Chuyển Mình Ngoạn Mục

có mặt trong hầu hết mọi nhiệm vụ tại mọi cuộc chiến khốc liệt trên thế giới có thể đến bất cứ nơi đâu trong bất kỳ điều kiện khắc nghiệt nào cơ đậu linh hoạt và vô cùng nguy hiểm Hành trình hơn 100 năm tiến hóa máy bay trịt thăng đã chuyển mình mạnh mẽ như thế nào? Tất cả sẽ được kiến thức quân sự tiết lộ trong video ngày hôm nay Lịch sử phát triển máy bay trịt thăng gắn liền với lịch sử phát triển hàng không và lịch sử máy bay có cánh cố định Ý tưởng về trịt thăng còn ra đời trước cả ý tưởng của máy bay thông thường Nhưng số phận của trịt thăng chỉ có ý nghĩa hiện thực ở đầu thế kỷ 20 khi con người đã có động cơ nhiệt là nguồn năng lượng để bay Thời điểm ấy song hành cùng các nhà tiên phòng của máy bay cánh cố định là một loạt nhà kỹ thuật hàng không khác cũng đưa ra thử nghiệm các mô hình máy bay trịt thăng Ngày 29 tháng 9 năm 1907 là lần đầu tiên một mô hình trịt thăng trên thế giới bay lên được Nó có tên Brigitte Richard Seidelbrand No.1 Do anh em nhà Brigitte người Pháp chế tạo dưới sự cố vấn kỹ thuật của giáo sư Charles Richard Các bạn có thể thấy tỏa ra từ cấu trúc trung tâm là 4 cánh tay thép hình ống được ràng bằng dây mỗi cánh mang một cặp roto 4 cánh xếp trồng lên nhau Nó hoàn toàn không thể điều khiển và không thể chở người Chỉ có thể bay lên được ở độ cao 0,6m Nhưng sau đó nó đã bay lên độ cao 1,52m so với mặt đất Dựa trên thiết kế này họ đã cải tiến và cho ra đời Gyroplane No.2 chỉ một năm sau đó Còn tại nước Nga Igor Sikorsky Người mà sau này trở thành nhà tiên phòng trực thăng và nhà công nghiệp sản xuất trực thăng nổi tiếng thế giới đã thử nghiệm trực thăng đầu tiên của mình vào năm 1909 Từ chiếc S-1 không thể bay được cho đến chiếc S-6 có thể chở được 3 hành khách và được chọn là người chiến thắng trong triển lã máy bay Moscow do quân đội Nga tổ chức vào tháng 2 năm 1912 Tuy nhiên người đầu tiên thực sự bay lên được bằng trực thăng lại là nhà sáng chế người Pháp Paul Cornu Ngày 13 tháng 11 năm 1907 ông tự lái chiếc trực thăng do mình chế tạo bay lên được 30cm và ông đã ngồi trên trực thăng được 20 giây Máy bay thời ấy cơ động rất kém và gần như không điều khiển nổi Và đến năm 1916 thì kỹ sư người Argentina là Raúl Panteras de Pecara mới thành công chế tạo ra chiếc máy bay trực thăng đầu tiên có thể điều khiển được Từ đó máy bay trực thăng đã được sản xuất hàng loạt vào những năm 1930 với cánh quạt nâng tự do và được gọi là Auto Gyro Thời kỳ này dưới sự đầu tư của nhà nước Liên Xô các kỹ sư đã tiến hành các thí nghiệm với máy bay trực thăng TS-AGI 1EA Nhưng có lẽ ấn tượng hơn cả vào thâm niên 1930 là các thành công của người Đức Năm 1934 máy bay Focke-Upp Fw 61 ra đời và thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 6 năm 1936 Nó được nữ phi công huyền thoại của Đức Quốc xã là Heinrich thường xuyên sử dụng để bay biểu diễn trong các chiến dịch tuyên truyền cho đế chế thứ 3 Loại máy bay này có một động cơ duy nhất dẫn động 2 cánh quạt đặt trên các ống thép ở bên trái và bên phải của thần máy bay Mỗi roto chính bao gồm 3 cánh côn và có khớp nối được dẫn động bởi động cơ thông qua các bánh rang và trục Điều khiển theo chiều dọc và các hướng bằng cách sử dụng bước nâng tuần hoàn và roto không đối xứng Focke-Wulf Fw61 đã lập nhiều kỷ lục về độ cao tốc độ và thời gian bay Định điểm là vào tháng 6 năm 1938 Nó xác lập kỷ lục với độ cao 3.427m phá vỡ kỷ lục độ cao 600m của máy bay trực thăng TSRG-1ER Liên Xô thiết lập vào tháng 8 năm 1932 Chính vì thế mà việc Fw61 xuất hiện trên những con tem của Đức vào năm 1979 đã trở thành một niềm vui nho nhỏ đối với những ai vừa đam mê quân sự lại vừa thích siêu tầm Trong thế chiến thứ 2 lần đầu tiên Đức Quốc xã sử dụng trực thăng trong chiến đấu là loại Fletner FL-282 Colibri với số lượng rất nhỏ tham chiến trên chiến trường địa trung hải Đặc điểm dễ nhận thấy nhất là nó có 2 cánh quạt nâng đặt cạnh nhau trục nghiêng theo hình chữ V quay đông bộ ngược chiều như bánh rang Tuy nhiên khi chiến tranh dần đi đến hội kết thì phát triển Đức đã phá hủy hết chỉ còn sót lại 3 chiếc được đem về Mỹ nghiên cứu Theo đánh giá thì đây là loại trực thăng hoàn thiện nhất đương thời và nó có một số yếu tố của máy bay trực thăng hiện đại Để đây có thể coi là kết thúc giai đoạn trực thăng sơ khởi và bước vào thời kỳ của trực thăng hiện đại Mà đặc trưng cơ bản của thời kỳ sơ khởi là trực thăng chưa có hệ thống biến bước để tạo tranh lệch lực nâng làm nghiêng đĩa cánh quạt nâng Hoàn toàn chưa có cơ cấu collective và cơ cấu cyclic lại càng không Có thể các bạn chưa biết cơ cấu collective tức là thay đổi góc tấn của toàn bộ các cánh của đĩa cánh quạt không theo chu kỳ quay Chiếc cần này được sử dụng để làm thay đổi lực nâng chung của đĩa cánh quạt nâng dùng để kết cánh, hạ cánh và tăng giảm độ cao Còn cơ cấu cyclic có nghĩa là thay đổi góc tấn của từng cánh theo chu kỳ tùy thuộc vào vị trí của cánh so với máy bay Chiếc cần này làm thay đổi độ nghiêng của mặt phẳng cánh quạt nâng so với mặt phẳng ngang dùng để chuyển động ngang, phải, trái tiến lùi Do không có cơ cấu cyclic nên hầu hết trực thăng của thời kỳ này chỉ có thể bay thẳng về phía trước bằng cánh quạt đứng thổi gió ngang như của máy bay có cánh cố định Chỉ duy nhất, máy bay Flatnir FL282 Colibri của Đức Quốc xã ở trên là có lực đẩy ngang nhờ cánh quạt nâng nghiêng góc, nhưng độ nghiêng góc này là kết cấu cố định và máy bay cũng chỉ có thể bay thẳng về phía trước mà cũng rất vụn về Do cơ cấu điều khiển còn mang tính kiểm nghiệm, nên chúng hay cảm giác dối, dân đến rơi nhiều từ những lý do khí động học Như chúng ta đã biết sự phát triển trực thăng diễn ra cùng thời với máy bay có cánh cố định Nhưng trong khoảng 50 năm từ đầu thế kỷ 20, khi máy bay thông thường phát triển cực nhanh, thì trực thăng tiến triển rất khó khăn Máy bay trực thăng chỉ thực sự bắt đầu có ứng dụng rộng rãi ở những năm 1950 trong khi đến thời điểm đó, máy bay cánh cố định đã đi từ khung vải của máy bay anh em nhà Wright năm 1903 qua bay plane vỏ gỗ như tiềm kích Sopwith Camel của Thế Chiến Thứ Nhất Rồi đến các máy bay ném bom khổng lồ bay xuyên đại dương như siêu pháo đải bay B-29 chồng Thế Chiến Thứ Hai Và đến những năm 1950 khi áp dụng đại trà trực thăng thì máy bay cánh cố định đã bước vào thời đại máy bay phản lực rồi Việc quân đội đưa trực thăng vào sử dụng sớm là điều hiền nhiên Nhờ khả năng cất hạ cánh thẳng đứng của nó Tuy nhiên, nguyên nhân của sự phát triển chậm chạp đó, chủ yếu là vấn đề cộng hưởng Tất cả các tác động cơ học khí động học rất phức tạp làm cánh quạt nâng rất dễ gãy hoặc rơi vào chế độ mất cân bằng Chỉ đến những năm 1950 sau khoảng 50 năm khi khoa học vật liệu cho ra đời được các loại thép đặc biệt thì kỹ sư các nước mới giải quyết được vấn đề rất phức tạp này và máy bay trực thăng mới phát triển được Và không ai khác Hoa Kỳ luôn là quốc gia có đầu tư lớn nhất vào nghiên cứu trực thăng Tháng năm 1942 nước này đưa vào sản xuất theo dây chuyển loại trực thăng Sikorsky XR4 cho quân đội nước mình Và năm 1946 loại trực thăng Bell 47 của Arthur Young đã được cho phép sử dụng vào mục đích dân sự Những chú chìm sát này thực sự với bản chất đã không khác gì máy bay trực thăng ngày nay với đầy đủ các cơ chế điều kiện hiện đại Gần như ngay lập tức từ năm 1950 trở đi máy bay trực thăng dường như bùng nổ mạnh mẽ và đơm hoa kết trái trong mọi lĩnh vực Các quốc gia nhất là các nước đối địch trong chiến tranh lạnh như Liên Xô và Mỹ đã vặn hết tay gà giúp sức cho cuộc chạy đua vũ trang trong đó có chạy đua trực thăng Trong khi Hoa Kỳ tối đa trực thăng hóa quân đội và các lĩnh vực kinh tế đầy sống thì Liên Xô lại luôn theo đuổi để xây dựng các kỷ lục và cố gắng thiết kế các loại máy bay trực thăng khổng lồ, cao hơn, nhanh hơn và mạnh hơn Đây cũng là thời kỳ mà các bộ não dầu trí tưởng tượng cho ra đời những thiết kế vô cùng táo bạo Giống như chiếc Delugner HZ-1 Aerocycle Loại trực thăng do thám được Mỹ công bố vào năm 1954 Nhìn vào thì thật khó để ai đó cho rằng đây là một chiếc trực thăng Để lái HZ-1 Aerocycle bạn phải đứng trên bục lái gắn cùng 4 cánh quạt thép lớn quay âm Mỹ và rất có thể sẽ trở thành bia tập bắn cho địch Nhưng ai sợ độ cao và không đủ dũng cảm thì không nên đứng trên chiếc máy bay này bởi vì bạn chỉ cần hụt chân thôi là cánh cửa thiên đàng chưa bao giờ gần đến như vậy Các nước châu Âu đặc biệt như Pháp và Ý cũng đầu tư rất nhiều vào trực thăng Hiện nay các mẫu máy bay trực thăng của các nước này đã đạt được những uy tín nhất định trên thị trường thế giới Từ năm 1955 đến 1975 cuộc chiến mà các nước đế quốc phát động ở Việt Nam là lần đầu tiên cho thấy sức mạnh ghê gớm của trực thăng Với sự có mặt của chiến thuật trực thăng vận những kỳ bình bay đi mây về gió ám ảnh người dân Việt Nam cho đến tận ngày hôm nay Tuy nhiên chúng ta không thể phủ nhận rằng máy bay trực thăng đã khiến cho chiến thuật này trở nên hiệu quả hơn bao giờ hết Nó giúp bình lính có thể ngay chấp nhoáng đến được mọi nơi chiến sự khiến đối phương không kịp trở tay Đồng thời trực thăng vũ trang được dùng làm vũ khí tiến công mặt đất và yểm trợ bộ binh cực kỳ hiệu quả Với kinh nghiệm của cuộc chiến tranh này tất cả lục quân các cường quốc quân sự đều cố gắng xây dựng bộ binh trực thăng vận và các loại trực thăng chiến đấu khác nhau làm thay đổi sâu sắc hình thái chiến đấu chiến tranh hiện đại trên bộ Đồng thời đây là loại máy bay rất thích hợp Với phía Liên Xô thì nước này cũng đã thiết kế những máy bay trực thăng khổng lồ liên tiếp phá vỡ những kỷ lục thế giới như của tổ hợp thiết kế chế tạo Mi-6 Mi-10 Mi-12 Và cuối cùng là trực thăng khổng lồ mạnh nhất thế giới hiện nay là Mi-26 Một tổ hợp trực thăng lớn khác của Liên Xô, Nga là Kamov cũng rất nổi tiếng với đặc sản sơ đồ trực thăng 2 tầng cánh nâng đồng trục có thể kể đến như trực thăng săn ngầm huyền thoại Ka-27 Công suất máy của trực thăng cũng tăng lên rất nhiều từ những ngày sơ khởi trực thăng còn dùng động cơ piston chạy xăng Nhưng đến thời kỳ này chỉ còn rất ít những máy bay dân dụng nhỏ tiếp tục dùng động cơ piston Còn lại đều đã trang bị động cơ turbine khí gọn nhẹ độ tin cậy cao và đặc biệt nó còn giữ chữ tiềm năng công suất cho một thời gian rất dài có thể là hàng chục năm nữa Đến như năm 1980 đến năm 1990 thì máy bay trực thăng đã không còn những bước phá lớn về nguyên tắc nữa nhưng chúng đã đạt đến độ hoàn thiện và ngày càng có nhiều đất diễn trong các nhiệm vụ khác nhau Để kết thúc hành trình khám phá lịch sử phát triển của máy bay trực thăng ngày hôm nay mời các bạn cùng chiêm ngưỡng những màn trình diễn vô cùng mãn nhãn đến từ những chú chim sắt độc lạ và hiện đại qua những thức phim sau đây Các bạn ở đây liệu có ai kể được hết tên của những chiếc trực thăng này hay không? Hãy chia sẻ câu trả lời của bạn xuống phía bên dưới phần bình luận Nếu thấy video này thú vị thì đừng quên chia sẻ cho mọi người cũng biết Và bây giờ thay mặt ekip chương trình Trung Hiếu xin chào và hẹn gặp lại các bạn trong những video tiếp theo