Một số tư liệu được sử dụng trong video thuộc về các chủ sở hữu đáng kính. Mọi vấn đề liên quan đến bản quyền, vui lòng liên hệ: [email protected] Some of the materials used in the video belongs to the rightful owners. All Copyrights related issues should be sent to [email protected] Bản chép lời Theo dõi nội dung video bằng bản chép lời.
Hiện bản chép lời
Xin chào! Rất vui từ gần được gặp lại các bạn trong 1 video hứa hẹn sẽ hải não.
Bạn có biết đâu là thiên hà lớn nhất vũ trụ?
Những quả bom nguyên tử lớn nhất đang tổ chức vũ trụ nặng bao nhiêu kg?
Nếu như bạn muốn biết, mời xem video
Những sự thật đáng sợ về vũ trụ phần 6
Bài toán cần vũ trụ
Thiên hà là 1 hệ thống lớn gồm nhiều sao, các tản tích sao, môi trường lên sao, chứa khí, bụi vũ trụ và vật chất tối
Kích cỡ hay quy mô của các thiên hà được quyết định bởi số lượng sao mà nó chơi đựng
Từ các thiên hà lùn chơi từ 100 triệu đến vài tỷ sao
Cho tới những thiên hà khổng lồ với hàng trăm nghìn tỷ sao
Quay quanh 1 tâm hay hạt nhân thiên hà
Thường là những siêu hô đen hay hô đèn siêu nặng
Với khối lượng gấp từ vài triệu cho tới vài trục tỷ lần khối lượng mặt trời
Theo định nghĩa này, ta có thiên hà lớn nhất vũ trụ
Hay chính xác hơn thì là thiên hà lớn nhất từ lĩnh vết đến trong phần vũ trụ quan sát được
Mang tên IC1101
Siêu thiên hà hình Ellipse này nằm ở trung tâm của tròng thiên hà Abel 2029
Phục tròng sao Vigo, cái trái đất khoảng 1,04 tỷ năm ánh sáng
Chơi đựng khoảng 100 nghìn tỷ ngôi sao cùng đơn kính khoảng 5,5 triệu năm ánh sáng
Để cho bạn có tương quan so sánh thì Milky Way
Thiên hà chơi đựng heo mặt trời của chúng ta
Và là một thiên hà sở hữu kích thước và loại trên mức trung bình của vũ trụ
Chỉ chơi chấp từ 100 đến 400 tỷ sao
Cùng đơn kính khoảng 105 nghìn năm ánh sáng
Tương đương khoảng 993,405 triệu tỷ km
Điều này có nghĩa là bạn có thể xếp khoảng hơn 50 cái
Đến đầu kia của IC1101
Hay thậm chí là nếu có thể phá vỡ những định luật vật lý hiện tại
Và chế ra được một siêu tổ vũ trụ
Có khả năng di chuyển với vật tốc ánh sáng
Và mang theo vô hạn nhân liệu
Ta vẫn cần tới 5,5 triệu năm
Để có thể bay từ đầu này tới đầu kia của thiên hà là nhất vũ trụ
Một khoảng thời gian quá dài đối với bất kỳ sinh vật hay nền vật mình nào
Tiện nói về thiên hà
Thì thiên hà nặng nhất từng được biết đến bởi nhân loại
Có tên ESO 146-IG005
Với khối lượng được ức tính bấy nghìn tỷ khối lượng mặt trời
Ở chiều ngược lại
Ta có thiên hà còi xương suy dính dở nhất vũ trụ
Có tên Segway-2
Một thiên hà lùn khỉnh cầu
Phục trọng sao Eris
Nằm cách chúng ta 110.000 năm ánh sáng
Chứa số lượng sao cá biệt chỉ khoảng 1.000 sao
Với đường kính khoảng 221,79 năm ánh sáng
Tức chỉ khoảng 2 triệu tỷ km
Cùng tổng khối lượng ức tính chỉ từ 550.000 đến 650.000 khối lượng mặt trời
Tức là chỉ bằng khoảng 13-16% khối lượng của Sagittarius A
Siêu hô đen nằm ở trung tâm Mercury
Với khối lượng gấp khoảng 4,1 triệu lần khối lượng mặt trời
Chúng ta đang sống trên trái đất
Rộng ra một chút là trong hệ mặt trời
Rộng ra chút nữa là trong giải ngân hà Mercury
Rộng ra chút nữa là trong một nhóm gác thiên hà được gọi chung là nhóm địa phương Local Group
Rộng ra chút nữa nhóm địa phương lại nằm trong siêu trọng thiên hà Vigo
Và rộng ra hết cỡ là trong vũ trụ
Nói như vậy để bạn phần nào đó hình dung ra được rằng
Con người chúng ta nhỏ bé như thế nào
Và rằng cái vũ trụ mà ta đang sinh sống bên trong
Nó bao la rộng lớn ra làm sao
Thế nhưng đã bao giờ bạn thắc mắc
Cái vũ trụ bao la rộng lớn mà bạn đang sống Logan chưa?
Một cách ngắn gọn và dung tích nhất
Của vũ trụ là vô hạn
Miễn là bạn đồng ý với tớ rằng vũ trụ rộng lớn vô hạn
Và nếu như có bất cứ đứa nào có ý định bật
Thì nó chứng minh đều ngược lại
Còn nếu như bạn chưa thấy ưng cái bụng
Với đáp án vô hạn kilogram
Một con số khổng lồ nào đó
Hãy cùng VFX đi giải bài toán
Căn nặng của Double Universe
Có đường kính khoảng 8.8 x 10 mu 26m
Tức 80 triệu tỷ tỷ km
Hay 93 tỷ năm ánh sáng
Theo đó
Bằng cách quan sát và sử dụng những phép tính bại đảo
Các nhà khoa học tính toán được rằng
Mật độ trung bình của vật chất thông thường trong vũ trụ
Vào khoảng 0.225 nguyên tử nitro
Trên 1m khối
Tương đương với khoảng 8.76 x 10 mu 28kg
Trên 1m khối
Tức là loạn hơn gấp 2659 tỷ tỷ lần so với nước
Nhân con số này với thể tích của phần vũ trụ quan sát được
Khoảng 4 x 10 mu 80m khối
Ta có khối lượng của toàn bộ vật chất thông thường
Trong phần vũ trụ quan sát được
Vào khoảng 1.5 x 10 mu 53kg
Tương 50 triệu tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ kg
Hay 50.000 tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ con voi cho phi trưởng thành
Sở dĩ nói là khối lượng của toàn bộ vật chất thông thường
Trong phần vũ trụ quan sát được
Chứ không phải là không chỉ bao gồm các nguyên tử
Vẫn theo đó
Người ta thường chỉ chiếm khoảng 4.9% tổng dùng lượng của vũ trụ
Số còn lại là vật chất tối
Một dạng vật chất giả thuyết chiếm 26.8%
Và năng lượng tối
Từ những con số trên
Ta dễ dàng tính ra được tổng khối lượng của phần vũ trụ quan sát được
Một cách tương đối chính xác
Vào khoảng 3 x 10 mu 54kg
Tức là khoảng tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ kg
Khoảng 600.000 tỷ tỷ tỷ tỷ tỷ con voi cho phi trưởng thành
Khoảng 502.34 tỷ tỷ tỷ trái đất
Hay khoảng 1.500.000 tỷ tỷ ông mặt rơi
Xin được lưu ý là các kết quả trong video này chỉ bằng tính tham khảo
Và dĩ nhiên cũng chỉ chính xác một cách tương đối
Các nguồn khác nhau có thể cho ra các kết quả khác nhau
Bên cạnh việc cần vũ trụ dựa vào mật độ trung bình và thể tích của vũ trụ
Người ta còn có một vài phương pháp tính toán vũ trụ khác
Như tính toán số lượng nguyên tử trong vũ trụ
Dựa vào chỉ số mật độ tới hạn
Critical density và thể tích của vũ trụ
Sau đó nhân với khối lượng trung bình của một nguyên tử
Hoặc tính toán vũ trụ dựa vào số lượng thiên hà trong vũ trụ
Số lượng sao trong từng thiên hà
Và số lượng nguyên tử trung bình trong mỗi người sao
Với mỗi cách tính có thể có những sẻ số nhất định
Gia đoạn 1.6 x 60kg
Quay trở lại với nội dung chính
Từ những phép tính và còn số trên
Ta rút ra được những kết luận sau
Thứ nhất, vũ trụ quả thực bao là rộng lớn
Thế nhưng cũng vô cùng trông giống
Thứ 2, dẫu nặng cách mấy
Miễn là biết được mật độ trung bình và thể tích
Y của VFX vẫn cực kỳ vi diệu
Ngay cả khi đứng cạnh những con số vĩ mồ nhất mà bạn có thể nghĩ ra
Hãy cùng quay trở lại một tí với bài toán cần vũ trụ
Nếu như bạn để ý
Sẽ thấy một số điểm hơi lân cấn khi VFX tiến hành cần vũ trụ
Đó là tổng khối lượng của vũ trụ được cấu thành từ 3 thành phần
Vật chất thông thường, vật chất tối và năng lượng tối
Năng lượng tối
Năng lượng nhưng lại chiếm tới 68,3% dung lượng và khối lượng của vũ trụ
Nghe nó cứ bưng bướng
Nhờ
Không hề
Trước hết, cần phải lưu ý rằng
Năng lượng tối là một dạng năng lượng như là một loại phản lực hấp dẫn
Bởi vũ trụ
Theo đó, dẫu có mật độ siêu siêu thấp
Sóc xỉ 7 x 10 mũ chữ 27 kg
Trên một đất khối
Tức là nhỏ hơn rất rất nhiều
So với mật độ của vật chất thông thường và vật chất tối bên trong các thiền hà
Thế nhưng
Năng lượng tối lại đồng nhất và tràn ngập khắp vũ trụ
Điều này khiến nó trở thành dạng năng lượng và vật chất chấm ưu thế trong vũ trụ
Thế nhưng mà năng lượng thì có liên quan quá lạ gì với công thức
M
Ở nhân C bình phương
Của Albert Einstein
Energy
M là khối lượng
Max
Và C là tốc độ
300.000 km trên giây
Công thức này nói rằng
Khối lượng và tốc độ của cùng một thứ
Trong những điều kiện phù hợp
Năng lượng có thể trở thành vật chất
Và năng lượng có thể trở thành năng lượng
Lấy ví dụ thế này nhé
Nếu như bạn có thể
Bằng cách nào đó
Chuyển đổi hoàn toàn số nguyên tử
Cho một cái kẹp giấy nhỏ xíu
Tức vật chất
Lượng thuần túy
Nguồn năng lượng đó sẽ tương đương lượng nổ khoảng
Mê Tà Sơn Hiroshima 5415
Tiện nói về bồng nguyên tử
Thì đây chính là một ví dụ không thể thực tế hơn
Cho việc chuyển đổi vật chất thành nắp bằng M nhân C bình phương
Trên thực tế
Quả little boy năm đó
Được nhồi tận 64kg uranium
Được làm râu
Thế nhưng trong số đó
Chỉ có chưa đầy 1kg
Chạy qua phản ứng phần hạch
3,6g uranium
Được chuyển hóa hoàn toàn
Tới chủ yếu là động năng
Bạn nhớ nhé
Chỉ 0,6g thôi đấy
Sau khi đã hình dung ra được
Sự liên quan giữa khối lượng và năng lượng
Cũng như nguồn năng lượng khủng khiếp
Được chuyển hóa từ 0,6g vật chất
Ở đây là uranium
Mời bạn quay trở lại với 1 khái niệm đã cũ
Chuyển tinh
Hiểu đơn giản là 1 nhân thiên hà
Hoạt động cực mạnh và cực sáng
Với 1 siêu hô đen ở trung tâm
Khi vật chất
Chủ yếu là bụi vô trụ và khí ga
Bị hút vào siêu hô đen
Chúng tạo thành 1 chiếc đẽ bồi tụ nóng hổi
Quay tròn với tốc độ cực cao
Gấp hàng nghìn tỷ lần độ sáng mặt trời
Điều đáng nói là mỗi chuyển tinh
Trùng Bình
Xe hốc 1 lượng vật chất
Có khối lượng gấp từ 10 đến 100 lần
Khối lượng mặt trời mỗi năm
Với 1 phần lớn trong số đó
Sẽ được chuyển đổi trực tiếp thành năng lượng
Thông qua phương trình E bằng mở nhân xe bình phương
Đấy
Giờ thì bạn có thể ngồi và tưởng tượng ra
1 có vòng nguyên tử
Với nhiên liệu làm môi tóc ông mặt trời mỗi năm
Xin chào, rất vui
Đã được gặp lại các bạn trong 1 video về vũ trụ
Bạn có biết
Đâu là những chiếc nhét lớn nhất trong vũ trụ
Các nhà khoa học làm cách nào
Để cân những hành tinh
Cắt trái đất cả nghìn năm ánh sáng
Hay Milky Way, thiên hà nhà của chúng ta
Không tốt đẹp như bạn nghĩ
Chào mừng đến với
Những sự thật đáng sợ về vũ trụ
Phần 7. Thiên hà ăn thịt đồng loại
Tương tự như hàng hà sa số
Những bí ẩn khác của vũ trụ
Sự hình thành của các thiên hà vẫn còn đang là 1 số hỏi lớn
Thế nhưng 1 trong số
Những giả thuyết gây được nhiều sự chú ý
Thời gian gần đây cho rằng
Ở thời kỳ đầu của vũ trụ
Tức là không lâu sau sự kiện Big Bang
Những cục vật chất khổng lồ
Với thành phần chính là khí ga
Làng vàng khắp nơi trong không gian vũ trụ
Qua thời gian
Chúng trụm vào nhau
Tự sụp đổ giữa tác động của lực hấp dẫn
Và tạo thành các thiên hà
Điều này vô tình ám chỉ rằng
Các sao thuộc cùng 1 thiên hà
Sẽ phải có độ tuổi xem xem nhau
Do chúng được hình thành trong cùng 1 giai đoạn
Thế nhưng thực tế lại cho thấy được ngược lại
1 thiên hà
Có thể sở hữu những ngôi sao cực trẻ
Tức là mới được hình thành
Vô tình dẫn các nhà khoa học đến với
Một sự thật đáng sợ rằng
Vô số các thiên hà trong vũ trụ
Trên thực tế là những kẻ anti tồng loại
Và còn đáng sợ hơn
Khi giải ngân hà, nguồn nhà chung của tất cả chúng ta
Cũng là 1 kẻ như vậy
Chỉ bằng vài đường google
Bạn hoàn toàn có thể tìm thấy
Danh sách của những ngôi sao dài nhất BQA
Cũng đồng thời thuộc nhóm những ngôi sao lão thành
Của vũ trụ với độ tuổi
Bên cạnh đó, ta cũng có vò vàn
Những ngôi sao trung tuổi như mặt trời
Khi đã tồn tại được khoảng 4,6 tỷ năm
Và còn ngạc nhiên hơn
Khi mà ở đâu đó trong giải ngân hà
Lại có những ngôi sao baby
Đang được hình thành từ những đống bụi vũ trụ
Và khí ga khổng lồ
Và cách duy nhất để lý giải
Cho sự tranh lệch mạnh về tuổi tắc này
Đó là nhiều khả năng những ngôi sao bên trong BQA
Không đến từ một thiên hà duy nhất
Có thể bạn còn nhớ
Trong video những sự thật đáng sợ
Nhưng có khi cũng không đáng sợ lắm
Về vũ trụ phần 2
VFX từng đề cập đến
Cuộc chiến lên thiên hà giữa Milky Way
Và Andromeda
Khi hai thiên hà này được dự báo
Là sẽ không thể tránh khỏi
Sau chỉ 4 tỷ năm nữa
Đó là chuyện của tương lai
Và cũng cần phải lưu ý rằng
Bản thân Andromeda
Tên gọi khác là Messier 31
Hay M31
Cùng với Milky Way
Là hai thiên hà lớn có đường kính khoảng
10 triệu năm ánh sáng sao nhỏ
Chỉ từ 100 triệu đến vài tỷ sao
So với khoảng 250 tỷ sao của Milky Way
Và khoảng 1000 tỷ sao của Andromeda
Đó là lý do mà vụ va chạm
Trong tương lai của hai thiên hà khủng bố đại ca này
Được gọi là một vụ va chạm
Thay một vụ sắp nhập
Khi mà phần lớn sao và vật chất
Của cả hai thiên hà bố mẹ
Với kích cỡ tương đương
Hoặc tranh lệch không đáng kể hợp nhất
Tạo thành một thiên hà lớn hơn
Về cơ bản là một sự kết hợp
Mà không có bên nào bị triệt tiêu
Quay trở lại với nội dung chính
Ta có khái niệm Galactic Cannibalism
Tạm dịch là thiên hà ăn thịt đồng loại
Được định nghĩa là sự va chạm giữa hai thiên hà
Mà trong đó
Một thiên hà lớn hơn đáng kể
So với thiên hà hay các thiên hà còn lại
Trong trường hợp này
Thiên hà lớn hơn chính là kẻ
Ăn thịt đồng loại khi chúng xé toạc
Thiên hà bé hơn
Hút hết gần như toàn bộ vật chất từ thiên hà nhỏ hơn
Để trở nên béo tốt hơn
Điều đáng sợ là trào lưu
Ăn thịt đồng loại của các thiên hà khá là phổ biến
Trong vũ trụ
Bằng chứng là bản thân Milky Way
Thiên hà chế tượng heo mặt trời
Được ưu ái là cho cái tên Milky Way
Mang nghĩa là dòng sông sữa hay dòng sữa
Cũng có bản chất là một kẻ ăn thịt đồng loại
Khi nó được cho là đang tiêu hóa
Ít nhất 4 thiên hà lùn
Có bản chất là nhân kinh ở thời điểm hiện tại
Đó là thiên hà lùn hình cầu Sagittarius
Thiên hà lùn Canis Major
Thiên hà lùn Large Magellanic Cloud
Và Small Magellanic Cloud
Trong số 4 thanh niên này
Thầm nhất có lẽ là
Canis Major
Thiên hà vệ tinh gần chúng ta nhất
Cách trải đất 25.000 năm ánh sáng
Và cách tâm của Milky Way khoảng 42.000 năm ánh sáng
Thiên hà này
Đã bị Milky Way tiêu hóa nhiều đến mức
Ở thời điểm được phát hiện năm 1994
Các nhà khoa học còn chẳng dám
Cảng định liệu nó có phải là một thiên hà hay không
Hay chỉ là một cây bướu
Trôi lên trên mực cánh tay của Milky Way
Nếu bạn theo dõi VFX
Đủ lâu
Có lẽ bạn không lần từng nghe chúng ta đánh trọng vô trụ
Bằng nhiều con số gây ngỡ ngàng cho các vị giả làm
Thế nhưng đã bao giờ
Bạn tự hỏi bản thân các nhà khoa học
Họ làm cách nào
Để tính toán ra được cân nặng của trái đất
Câu trả lời
Tưởng xa lạ mà vô cùng thân quen
Đó là nhờ lực hấp dẫn
Không thể dịch chuyển đến một hành tinh bất kỳ
Và đo đạt khối lượng của nó một cách trực tiếp
Cách duy nhất để các nhà khoa học
M1 M2 chia rờ bình
Trong đó F là lực hấp dẫn giữa 2 vật thể
Có khối lượng M1 và M2
R là khoảng cách giữa tâm khối 2 vật thể
Là hàng số hấp dẫn
Có giá trị bằng 6,674
Nhân 10 mũ chiều 11
M3 kg mũ chiều 1
S mũ chiều 2
Tiện nói về khối lượng
Có lẽ bạn còn nhớ
Khối lượng của trái đất sốc xỉ 5,972
Nhân 10 mũ 24 kg
Tức là khoảng 5.972 tỷ tỷ tấn
Hay khoảng
1.194 tỷ tỷ
Con voi trò phi trở thành
Thế nhưng có thể bạn chưa biết
Khối lượng của trái đất là một đơn vị không ngừng thay đổi
Và do đó
Con số 5,972
Nhân 10 mũ 24
Hiển nhiên chỉ tưởng đối chính xác
Theo đó trung bình
Cứ mỗi năm trái đất nhận thêm khoảng
45.000 tấn vật chất từ vô trụ
Với đa phần là các thiên thạch
Từ nhỏ cho đến rất nhỏ cũng như bụi vô trụ
Thế nhưng
Cũng trong khoảng thời gian đó khoảng 100.000 tấn khí
Với đa phần là hydro
Và heli lại đào thoát khỏi bầu khí quyển
Của trái đất
Khiến về cơ bản hành tinh của chúng ta
Lô vốn khoảng 55.000 tấn vật chất mỗi năm
Lấy ví dụ như cục thiên thạch
Chích dù lúc rơi xuống trái đất
Cách đây đâu đó khoảng 66 triệu năm trước
Sở hữu đường kính ức tính giai đoạn
Từ 11 đến 81 km
Nhân 10 mũ 17 kg
Với trung bình khoảng 2,3
Nhân 10 mũ 17 kg
Thay khoảng 30.000 tỷ tấn
Không, không, không, không
Điều này có nghĩa là chỉ riêng cục thiên thạch
Nhiều khả năng đã đổ sát vô số lại khổng lồng này
Đã là đủ để bùa đất cho lượng vật chất
Thất thoát vật thể HOX
Nguyên văn là HOX OBJECT
Là tên của một thiên hà không biển hình
Tức không có dạng xoắn ốc
Và cũng không phải hình ellipse
Thực loại thiên hà nhắn hay thiên hà nhắn
Là một trong những dạng thiên hà hiếm gặp nhất
Trong vũ trụ và được định nghĩa là
Một thiên hà có dạng hình tròn
Gần giống đó bao gồm một vùng trung tâm phát sáng
Một quảng trống lớn
Và tất nhiên rồi
Một chức nhẫn lớn và phát sáng
Là tập hợp của hàng tỷ ngôi sao
Với khối lượng lớn và tương đối trẻ
Quay trở lại với vật thể HOX
Thiên hà nhắn này lần đầu tiên được phát hiện
Bởi nhà thiên văn học nghề Mỹ Arthur HOX
Vào năm 1950
Nằm cách chúng ta khoảng 600 triệu năm ánh sáng
Thuộc trong South Surpense
Phần lõi trong cùng của vật thể HOX
Có đường kính khoảng 17.000 năm ánh sáng
Trong khi đó
Chức nhẫn dày khoảng 46.000 năm ánh sáng
Nằm cách phần lõi khoảng 58.000 năm ánh sáng
Nâng tổng đường kính
Của HOX OBJECT
Lên khoảng 121.000 năm ánh sáng
Tức là nhìn hơn một chút
So với dày ngân hàng của chúng ta
Khoảng 105.000 năm ánh sáng
Không rộng lớn nằm giữa phần lõi
Và phần nhẫn của vật thể HOX
Trông có vẻ trông giống
Thế nhưng theo các nhà khoa học
Nhiều khả năng đang chứa đựng một vài những cụm sao nhỏ
Nhưng quá mở nhạt để có thể được quan sát thấy
Một điểm thú vị khác
Về vật thể HOX đó là
Bạn hoàn toàn có thể quan sát thấy
Một thiên hà nhắn khác SDSS
Dây 151713.93
Công 213516.8
Ở phía đằng xa
Bằng cách nhìn vào góc 1 giờ
Của bức ảnh chụp vật thể HOX
Một cách chính thức
Nguồn gốc và quá trình hình thành
Của những thiên hà nhắn vẫn chưa được làm sáng tỏ
Thế nhưng nhiều ý kiến cho rằng
Chúng được hình thành khi một thiên hà nhỏ hơn
Bay ngang qua gấu
Sự va chạm trong mặt kép này
Gần như không dẫn tới bất kỳ sự va chạm thực tế nào
Giữa các ngôi sao
Do mật độ sao trong một thiên hà
Là cực kỳ thừa thớt
Với khoảng cách trung bình giữa 2 ngôi sao thuộc BigTWay
Vào khoảng 5 năm ánh sáng
Hay khoảng 47.000 tỷ km
Thế nhưng sự gián đoạn lực hấp dẫn
Gây ra bởi một sự kiện kiểu như vậy
Vẫn sẽ để lại những hậu quả
Theo đó
Các nhà khoa học cho rằng
Khi thiên hà nhỏ hơn quét qua thiên hà lớn hơn
Lực hấp dẫn từ thiên hà nhỏ hơn
Sẽ khiến ở dìa thiên hà lớn hơn
Sụp đổ
Ý tớ là sự bùng nổ
Về số lượng những ngôi sao mới
Nặng hơn và sáng hơn
Quanh phần dìa thiên hà lớn hơn
Từ đó tạo ra chất nhẫn sáng dựng bạn đang nhìn thấy
Tuy nhiên
Cũng cần phải lưu ý rằng
Các thiên hà nhẫn sẽ thiên hà đền hình
Có dạng hình xoăn ốc hoặc ellipse
Khi mà vụ va chạm trong ngoại
Chỉ còn khoảng vài trăm triệu năm nữa
Để trìm ngưng những chất nhẫn lớn nhất và đẹp nhất vô trụ
Trước khi chúng mờ nhạt và tan giã hoàn toàn
Nhắc đến vũ trụ
Đã bao giờ bạn tự hỏi
Đâu là hành tình lớn nhất
Ngôi sao lớn nhất
Cái hấu đèn lớn nhất
Hay hàng hà xa số những thứ nhất vũ trụ khác
Trong loạt video này
VFX sẽ cùng các bạn điểm qua
Những cái chất vài nhất của vũ trụ
Chào mừng đến với
Kỷ lục ra vũ trụ phần 1
Độ nóng tuyệt đối
Trong khi nhiệt độ bề mặt trung bình
Nhiệt độ sôi
Nhiệt độ đóng chảy
Nhiệt độ sát
Nguyên tố có nhiệt độ đóng chảy cao nhất từ lý vết đến
3422 độ C
Cao hơn một chút
Nhiệt độ bề mặt của mặt trời
lista thông lý
trong lõi của trái đất vào khoảng 6.000 độ C.
Móng mè hơn nữa, ta có nhiệt độ tại lõi của mặt trời,
nơi xảy ra các phản ứng tổng hợp hạt nhân vượt củng dư dội
vào khoảng 15 triệu độ C.
Hay một số tài liệu cho rằng,
nhiệt độ sinh ra bởi những vụ nổ bom nhiệt hạch.
Trên lý thuyết, vài nhấn mạnh là trên lý thuyết,
có thể đặt tới 100 triệu độ C,
đủ để làm bốc hơi liền, ngay và lập tức
bất kỳ vật chất gì bạn có thể nghi ra,
kể cả những loài thực diện linh vật như vai bụi cỏ châu Phi.
Và nói đến đây,
nhiều khả năng bạn sẽ chờ có khả năng nóng hơn 100 triệu,
thế mà có đấy bạn ạ.
Bằng việc sử dụng máy gia tốc hạt lớn Large Hadron Collider,
các nhà khoa học đã đập các ion trì thẳng vào mặt nhau
ở vận tốc tiệm cận tốc ánh sáng.
Vụ vai trạm đã pha vỡ các hạt neutron và proton
thành những loại hạt nhỏ hơn là hạt quartz và hạt gluon,
đồng thời sản sinh ra nhiệt độ khoảng 5.5000 tỷ độ C.
Tức là gấp 166.666 lần
nhiệt độ tay lõi của mặt trời trong một khoảnh khắc.
Và đó vẫn chưa phải là giới hạn lớn nhất về nhiệt độ trong tự nhiên.
Xin được giới thiệu khả niệm nhiệt độ Plank, Plank Temperature,
hay còn có tên gọi khác là độ nóng tuyệt đối,
Absolute Hot,
nhiệt độ lý thuyết cao nhất có thể đạt được trong vũ trụ.
Theo đó, độ nóng tuyệt đối có giá trị đúng bằng 1.417 x 10µ32,
tức là 1.417.000 tỷ tỷ tỷ độ C.
Vượt qua giới hạn này,
năng lượng của các hạt trong vũ trụ sẽ lớn tê mức,
lực hập dân do chúng trở nên quá mạnh
và khoảnh khắc duy nhất mà độ nóng tuyệt đối được cho là gần như đạt được trong vũ trụ,
đó khoảng 10.000 giây kể từ sự kiện Big Bang.
Đối lập với độ nóng tuyệt đối,
đó là độ không tuyệt đối,
Absolute Zero,
có giá trị bằng âm 273.15 độ C,
là giới hạn thấp nhất về nhiệt độ có thể đạt được trên lý thuyết.
Ở độ không tuyệt đối,
mọi hạt, mọi nguyên tử và mọi vật chất đều dừng lại.
Nghe thôi, có lẽ bạn đã phần nào đó đoán ra được
vật thể đen nhất vũ trụ là hố đen.
Thế nhưng tại sao hố đen lại đen nhất thì mời bạn nghe tiếp.
Theo đó, người ta định nghĩa hố đen,
dẫu gọi là hố nhưng không phải hố,
là một vùng trong không thời gian
sở hữu lực hập dân mạnh tê mức nó ngăn cản mọi thứ,
bao gồm cả các hạt tử như ánh sáng phát bên trong nó.
Và chính vì ánh sáng không thể thoát ra từ bên trong một hố hay lỗ đen,
chúng trở thành vật thể đen tối thương,
sở hữu một cái sự đen đặc đặc và thuần trỗng.
Về mặt bản chất,
hố đen chính là một trong các tàng dư hay tản tích sao,
bên cạnh một vài loại tản tích sao cần nghe thấy ở đâu đó
như sao lùn trắng hay sao neutron.
Chúng chính là điểm cuối hay hình dạng cuối cùng của một ngôi sao
trong một quá trình mà người ta vẫn gọi là sự tiến hóa của sao,
stellar evolution.
Theo đó, những ngôi sao nhỏ với khối lượng gấp từ 1 đến 10 lần khối lượng mặt trời
sẽ tiến hóa thành những ngôi sao lùn trắng.
Những ngôi sao lớn hơn với khối lượng gấp từ 10 đến 29 lần khối lượng mặt trời
sẽ tiến hóa thành sao neutron.
Chỉ những ngôi sao lớn nhất và nặng nhất
với khối lượng gấp từ 29 lần khối lượng mặt trời trở lên
mới sở hữu vinh hạnh được tiến hóa thành thực thể đen nhất vô trụ
với tên gọi hố đen mà thôi.
Tiện nói về cái sự đen,
thì nguồn cơn để hố đen sở hữu nguồn sức mạnh có thể giữ chân cả ánh sáng,
flash của vô trụ đến từ khái niệm mang tên điểm kỳ dị hấp dẫn,
điểm kỳ dị không thời gian hay đơn giản là điểm kỳ dị, singularity.
Sở thí người ta gọi điểm kỳ dị bằng một cái tên rất kỳ dị,
không hẳn bởi nó kỳ dị mà như khả năng là bởi người ta chưa hiểu
hay chưa thể hiểu hết được bản chất của nó.
Theo đó, người ta mô tả điểm kỳ dị nằm ở trung tâm của một hố đen
là một vùng hay một điểm mà tại đó độ cong của không thời gian đạt tới vô hạn.
Hay dễ hiểu hơn, người ta cho rằng điểm kỳ dị là nơi mà mọi vật chất còn lại
của ngôi sao được nén lại với độ đậm đặc đạt tới vô hạn tại một điểm nhỏ vô hạn,
từ đó sinh ra lời hấp dẫn lớn vô hạn.
Nói đến đây, ta biết thêm một kỷ lục nữa của hố đen,
rằng chúng là những vật thể sở hữu độ đậm đặc lớn nhất trong vô trụ.
Hãy cùng đến với một vài kỷ lục về kích thước của hố đen.
Dâu đúng là trên lý thuyết, một hố đen có thể được tạo thành từ bất cứ vật thể nào có khối lượng
và có thể nhỏ tùy ý. Nếu là bạn kiếm được một siêu phần mềm nén vật chất có khả năng nén
những vật thể có khối lượng bất kỳ về với ban kính Schwarzschild, Schwarzschild radius,
một khái niệm mà hiểu đơn giản là nếu ban kính của vật thể nhỏ hơn giá trị này,
thì nó sẽ trở thành một hố đen. Để cho bạn dễ hình dung,
thì nếu bỏ chai đất vào một máy nén hố đen, ta sẽ thu được một hố đen bao đen
với ban kính chỉ 9mm. Tuy nhiên, với sức mạnh của Winrar và những phần mềm nén phai hiện hữu,
ngày mà bạn có thể sản xuất hố đen, xem ra, cháu đời thứ 1 tỷ 080 của bạn một quay trở lại
với thực tế, ta có kỷ lục hố đen nhỏ nhất vô trụ bằng tên XTE J1650-500 với khối lượng được công bố
có thời điểm người ta tìm ra nó năm 2008 vào khoảng 3,8 lần khối lượng mặt trời
và chỉ có đường kính khoảng 24km. Ở một triều hướng trái ngược, hố đen lớn nhất vô trụ
từng được phát hiện nặng gấp 66 tỷ lần khối lượng mặt trời, nằm cách chai đất khoảng
10 tỷ 400 triệu năm ánh sáng trong một siêu chuẩn tình có tên TON-618.
Bỏ qua Tachyon, một loại hạt giả tưởng được cho là luôn di chuyển nhanh hơn tốc độ ánh sáng,
thì ánh sáng chính là thứ di chuyển nhanh nhất vô trụ với vận tốc trong trần không
cao khoảng 299.792.458m thến giây. Cũng cần phải lưu ý rằng, ánh sáng có bản chất
là các bức xạ điện tử đột cấu thành bởi các phô tông, một loại hạt cơ bản không có khối lượng.
Theo thuyết tương đối đặc biệt của Albert Einstein, chỉ có những hạt không có khối lượng
mới có thể di chuyển với vận tốc ánh sáng, và chừng nào học thuyết này còn chính xác,
sẽ không có bất kỳ vật chất nào có thể đạt được vận tốc ánh sáng,
đơn giản là bởi người ta định nghĩa vật chất, matter là những chất có khối lượng và có thể tích.
Và vật chất nhanh nhất trong vô trụ từng được ghi nhật là những khối plasma sâu nóng
với khối lượng sốc tỉ khối lượng của mộc tinh được bắn ra từ trong lõi của các thiên hà hoạt động cực mạnh,
vẫn thường được biết đến với cái tên Blazers, một dạng của chuẩn tinh Quasers.
Theo đó, người ta từng quan sát thấy các khối plasma khổng lồ có dạng hình giọt nước
bay ra từ trong các Blazers ở vận tốc khoảng 299.762 km trên giây,
tức là dốc xỉ 99,99% vận tốc ánh sáng.
Điều này cho thấy sự hoạt động tại lõi của những thiên hà này là vô cùng dư dội,
với khả năng tạo ra những nguồn năng lượng khó có thể được hình dung bởi bộ óc con người.
Để cho bạn dễ hình dung, khi chỉ riêng việc đưa một cỏ bóng bowling
đạt tới vận tốc như trên, ta cần tới toàn bộ nguồn năng lượng được sinh ra trên trái đất trong 1 tuần.
Vẫn tiện nói về tốc độ thì vũ trụ ở thời điểm hiện tại vẫn đang không ngừng nở ra
với vận tốc còn lớn hơn vận tốc ánh sáng. Đó là lý do khiến phần vũ trụ quan sát được,
chính xác hơn thì là phần vũ trụ tính toán được có đường kính lên tới 93 tỷ năm ánh sáng,
trong khi tuổi của vũ trụ mới chỉ vào khoảng 13,799 tỷ năm.
Thế nhưng điều này lại không hề vi phạm thuyết tương đối đặc biệt,
bởi hào thuyết này chỉ áp dụng đối với những vật thể nằm bên trong vũ trụ,
chứ không áp dụng đối với bản thân vũ trụ. Và thế là vũ trụ nó thích khi nó nở rộng với vận tốc nhanh hơn.
Một ngôi sao, dù ở trong showbiz hay vũ trụ biz, cũng luôn là tâm điểm của sự chú ý.
Theo Wikipedia, một ngôi sao được định nghĩa là một vật thể thiên văn,
bao gồm một khối cầu plasma phát sáng và được nén thành một khối nhờ lời khâm dẫn của chính nó,
với ngôi sao gần chú tài nhất là ông rơi.
Trong số khoảng 200.000 tỷ tỷ ngôi sao mà chúng ta từng đề cập trong video vũ trụ 7,
ngôi sao lớn nhất về mặt đường kính có tên Ui giải Scuti y ngắn hay BD12 5055,
cách chúng ta khoảng 5.100 năm ánh sáng, với đường kính nhấp khoảng 1.708 lần đường kính mặt trời,
tức là khoảng 2 tỷ 374 triệu km, nhưng lại chỉ nặng gấp từ 7 đến 10 lần mặt trời.
Cách riêng về khối lượng thì ngôi sao nặng nhất từng được biết đến có tên Rhoa 136 ai nhỏ 1,
nằm cách chúng ta 163.000 năm ánh sáng, với gần nặng gấp khoảng 315 lần mặt trời,
tức khoảng 626,22 tỷ tỷ tỷ tấn, nhưng đường kính lại chỉ gấp từ 28,8 đến 35,4 lần mặt trời mà thôi.
Đây cũng đồng thời là ngôi sao sáng nhất từng được tìm thấy,
với độ sáng gấp khoảng 8 triệu 710.000 lần độ sáng mặt trời, với 1 độ sáng mặt trời là nguồn
năng lượng được giải phóng ra dưới dạng các phô tông tương đương với 3,828 x 10 mu 26W,
tức là khoảng 382,8 triệu tỷ tỷ W. Ở chiều ngược lại, ngôi sao xịt nhỏ nhất từng được phát hiện
nhỏ, nằm cách chúng ta khoảng 640 năm ánh sáng, chỉ có đường kính và khối lượng bằng khoảng
8% so với mặt trời, và thậm chí còn nhỏ hơn một chút so với mộc tinh, hành tinh lớn nhất trong
hệ mặt trời của chúng ta. Xin chào, lật vui với các bạn đoạn video vmo và đôi khi là sản xí nhất
của VFX. Bạn có biết rằng, chị Hằng từng có một cô em gái? Điều gì sẽ xảy ra nếu ta kích nổ
một cỏ bò nguyệt tở ngoài không gian, hay sự sống trên trái đất đã suốt chút nữa thì bị xóa sổ vào
năm 1969? Chào mừng đến với Vũ trụ 10, những sự thật đáng sợ về Vũ trụ, phần 5.
Sự kiện con tàu Apollo 11 tha cánh xuống mặt trăng, cũng như việc Neil Armstrong và
Adrien trở thành người thứ 2 và 3 đặt chân lên mặt trăng sau Mr. Cuội của Việt Nam, trở thành một
trong những cuộc mốc lớn nhất trong lịch sử khai phá Vũ trụ của nhân loại, lớn đến mức nó làm lưu mờ
tất cả những sự kiện bền lể khác. Đấy là lý do mà đến tại ngày hôm nay, nhiều người vẫn không thể hay biết
rằng, nhân loại đã từng suýt bị tuyệt diệt sau sự kiện trong đời này. Có thể bạn chưa biết,
khi quay trở về trái đất, các phi hành gia đã không được đón kiếp một cách nồng hậu như cách mà
người hâm mộ mơ thể thâu vua, trao đón những người hùng chuyên khám hiểm mặt trăng năm 69, bên cạnh
mang lại cho họ tiếng vang trên trường quốc tế. Và dễ hiểu hơn, người mộ không chỉ con người mà là toàn bộ
sự sống trên trái đất. Hiển nhiên là đến thời điểm hiện tại thì ta có thể tự mức gây nguy hại gì cho
chúng ta cả. Thế nhưng, giả sử nếu năm đó Neil Armstrong và đồng bọn thực sự mang về trái đất
một bầm bệnh với khả năng xóa sổ mọi dạng sống, thì sao nhỉ? Câu trả lời là trái đất nhiều khả năng
đã trở thành một hành tinh chết. Thật vậy, Extra Terrestrial Exposure Law được soạn thảo bởi NASA
đã bao gồm những điều khoản, những quy trình cần thiết để đối phó với bất kỳ bầm bệnh nào
được phát hiện trên cơ thể của 3 thành viên Apollo 11, như đốt chuội ga binh cách ly để tiêu diệt bầm bệnh.
Nhưng điều mà NASA, người Mỹ hay thậm chí là cả thế giới đều không thể ngờ tới, đồng thời cũng chính là
nguyên nhân dân sự suy thảm kịch mà chúng tôi mới đề cập bên trên, chỉ mới được hé lộ một vài năm trở lại đây.
Theo đó, trong một bài hội con chim xanh, Boss thấy một con kiến chui qua, và là quá đủ để bất cứ bầm bệnh nào
có thể chẳng ra ngoài. Quả đúng là hú hồn cái... à mà thôi!
Ai cũng biết, trì hằng hay mặt trăng là vệ tinh tự nhiên lớn nhất và duy nhất của trái đất ở thời điểm hiện tại.
Thế nhưng, ít ai biết rằng trì hằng rất có thể đã từng có một đứa em gái nữa.
Thật vậy, một số nhà khoa học cho rằng, vụ vai trạm lớn giữa trái đất và Theia mà chúng tôi từng đề cập trong tập trước
của series vũ trụ, ngoài làm tăng đáng kể khối lượng của trái đất và đẻ ra mặt trăng, con tình đẻ ra thêm một vệ tinh tí hon
đường kính khoảng 1.200km. Tuy nhiên, vì một lý do nào đó mà sau khoảng từ 10 đến 100 triệu năm chung sống,
cô em gái đã trở nên bất mãn và một người bà chị ở vần tốc khoảng từ 7.200 đến 10.800km trên giờ.
Đẽ là lý do khiến bề mặt của trì hằng có sự khác biệt khá là rõ rệt ở hai mặt,
với phần hướng về trái đất lắng mịn và bằng khoảng, còn phần quay đi vào vùng tối hay vùng kín của trì hằng
dark side of the moon khi nhổm lên cao hơn bình thường, gồ ghê và khá là nhiều mút.
Mặt trời là vật thể lớn nhất và nặng nhất trong hệ mặt trời.
Trên thực tế, nó nặng gấp 330.000 đẳng trái đất, đồng thời chiếm tới 99,86% khối lượng
của toàn bộ hệ mặt trời. Và nếu như bạn đang cầm một con số thì một cách tương đối chính xác,
mặt trời nặng khoảng 1,988 tỷ tỉ tỉ tấn, trong đó bao gồm khoảng 13% hydro,
25% heli. Số còn lại là những vân tố nặng hơn như oxy, carbon, niông và sắt.
Tương tự như những ngôi sao khác, mặt trời sống được như vào phản ứng tổng hợp hạt nhân,
hay còn gọi là phản ứng nhiệt thạch hay nuclear fusion, xảy ra bên trong lõi. Một quá trình
mà trong đó 2 hay nhiều viên tử nhẹ hơn sẽ được tổng hợp để tạo thành những viên tử nặng hơn.
Theo đó, cứ mỗi giây, mặt trời sẽ nẹ tổng hợp 400 triệu tấn hydro thành heli.
Quá trình này khiến mặt trời mất đi khoảng 4 tỷ kg, tức 4 triệu tấn vật chất mới dân.
Để cho bạn dễ hình dung, thì cứ mỗi giây, mặt trời lại mất đi 1.800.000 con voi trô phi trưởng thành.
Nghe thì rất kinh khủng tởm, thế nhưng trên thực tế, hào mòn khối lượng như trên thì phải cần tới
473.443.049 năm nữa, mặt trời mới mất đi lượng vật chất xóc xỉ khối lượng trái đất,
khoảng 59.722 tỷ tỉ tấn, tức là mất đi khoảng 1 phần 330.000 hay 0.0003 khối lượng của mình.
Người ta định nghĩa hàn welding là phương pháp hay quá trình kết nối các chi tiết,
thường là kim loại bắt đưa các chi tiết tới điểm nóng chảy,
hoặc phổ lên bề mặt hai chi tiết cần kết nối bằng một kim loại nóng chảy khác.
Hàn kim loại bạn cùng một kim loại,
xe dính chặt lấy nhau bên trong cơ khí và âm thanh của những vệ tinh nhân tạo.
Lý giải cho hiện tượng kỳ quạc này, các nhà phương học cho rằng khi ở trong vũ trụ,
có bản chất là chân không, với chân không tạm hiểu là không có gì cả.
Các nguyên tử trên hai thanh kim loại cùng loại, lưu ý là phải cực tình khiết,
cực sắc nào để nhận biết rằng chúng đang thuộc về hai thanh kim loại riêng biệt và do nhỏ binh viên.
Tuy nhiên, trên trái đất và trong điều kiện thông thường,
không khí, các phân tử nước, các lớp oxy, dầu mỡ và tạm chất giữa hai bề mặt kim loại
là những thứ khiến các nguyên tử kim loại biết rằng chúng không thuộc với nhau.
Tính đến thời điểm hiện tại,
vũ khí hạt nhân là loại vũ khí có sức công phá khủng khiếp nhất mà con người từng tạo ra.
Với món vũ khí hạt nhân khủng nhất từng được chế tạo và kích nổ bằng tên Sarbomba,
một quả bom hydro hay bom hát với chỗ dài 8m, đường kính 2,1m cùng khối lượng chỉ 27 tấn,
nhưng lại sở hữu đương lượng nổ tương đương với 50 triệu tấn thúc nổ TNT.
Bạn tự hỏi, điều gì sẽ xảy ra vũ trụ chưa?
Bởi như chúng tớ từng trình bày trong những sự thật thú vị về nước Mỹ,
người Mỹ từng kích nổ quả bom hát bằng tên Starfish Pride
với sức công phá tương đương 1,4Mt, tức 1,4 triệu tấn TNT,
ở độ cao 400km so với mực nước biển vào ngày 9 tháng 7 năm 1962.
Cũng chính là quả bom nguyên tử đầu tiên phát nổ trong vũ trụ,
miễn là bạn đồng ý với tớ rằng biên giới của vũ trụ bắt đầu từ độ cao 100km.
Quay trở lại với câu hỏi, điều gì sẽ xảy ra nếu ta kích nổ một quả bom hột nhân ngoài vũ trụ?
Câu trả lời ngắn gọn nhất là nó sẽ nổ,
tuy nhiên mọi thứ có vẻ không được phân khích như bạn đã trông đấy.
Theo đó, do không có không khí, sẽ không có những đám mây hình đấm khổng lồ như bạn vẫn thường thấy,
và cũng không có những là sóng xuồng tuyết tự nóng,
nguồn sức mạnh chính và là thứ khiến bom nguyên tử trở thành một loại vũ khí hủy dật hàng loạt.
Thế nhưng điều đó không có nghĩa là những quả bom nguyên tử khi nổ ngoài không gian sẽ trở nên vô hại.
Nếu phát nổ gần trái đất, bụi phóng xạ được giải phóng từ vụ nổ sẽ va chạm với những tầng trên cùng của khí quyển
và gây ra hiện tượng động hàng nghìn km, tùy thuộc vào độ khủng bố của quả bom.
Ngoài ra thì bụi phóng xạ còn cực kỳ nguy hiểm khi nó có thể nướng chín các bo mạch điện tử của vệ tinh nhân tạo,
đồng thời đe dọa đến sức khỏe cũng như tính mạng của những phi hành gia đang làm nhiệm vụ trong khuy đạo.
Bên cạnh đó, các làn sóng sung điện tử,
tên tiếng Tây là Electromagnetic Force hay EMP, tu xa hàng nghìn km,
gây ra sự sập nguồn trên diện rộng, vô hiệu hóa các hệ thống radar, dân đường,
hệ thống đích trăm triệu người tạo thời về sống trong kỳ nguyên của trị dấu.
Bản thân vụ nổ tuy không có hình nấm nhưng văn xói cầu sáng trói,
đủ sáng và đủ trói để gây mù binh viên nếu bạn cố nhìn vào nó trong khoảng 10 giây đầu tiên.
Xa ra một chút, chuyện một quả bom nguyên tử được kích nổ ở một khoảng không nào đó trong vũ trụ,
ngoài để lại một lượng tàn dư phóng xạ không đáng kể, xem ra cũng chả có gì đáng để bàn tới.
Trong phần 2 này, EPEX sẽ cùng các bạn điểm qua những kỷ lục thậm chí còn thú vị hơn.
Như đã từng nói trong các video trước, có 3 điều kiện chính mà các thực thể vũ trụ hay thiên thể cần có
nếu muốn được công nhận là một hành tinh. Đó là có khuy đạo chuyển động quanh một người sao,
có khối lượng đủ lớn để có thể tự vo bản thân thành một khối tròn hoặc gần tròn,
và phải dọn dẹp sạch sẽ vùng quy đạo của mình trong không gian, hay nói cho dễ hiểu là một hành tinh
phải trở thành thực thể chấm ưu thế tuyệt đối trong trường hấp dẫn của mình,
thông qua việc hoặc là nuốt chứng, hoặc là xuất văng bất kỳ thiên thể lớn nào xung quanh.
Điều đó đồng nghĩa với, ngoại trừ các vệ tinh tự nhiên, không có bất cứ vật thể nào có kích thước
tương đối lớn được phép tồn tại trong phần được gọi là vùng quy đạo orbit neighborhood của một hành tinh.
Về mặt kích thước, người ta chia team hành tinh ra làm hai nhóm chính, đó là hành tinh đất hay hành tinh đá,
terrestrial planet hay rocky planet, với thành phần chính là những loại đá silicate và kim loại,
đồng thời sở hữu một bề mặt rắn chắc. Đây là nhóm hành tinh với kích thước nhỏ,
với bốn đại diện trong hệ mặt trời là thủy tinh, kim tinh, trái đất và hỏa tinh,
cùng hành tinh đá lớn nhất được phát hiện bằng tên BD-20594b chỉ có đường kính khoảng 28.414 km,
tức gấp khoảng 2,23 lần đường kính trái đất và nặng gấp khoảng 16,3 lần khối lượng trái đất,
khoảng 97.343 tỷ tỉ tấn. Nhóm còn lại được gọi là những hành tinh khổng lồ,
giant planet, bao gồm hai nhánh nhỏ hơn là những hành tinh khí khổng lồ, gas giant,
với thành phần chính là hydro và heli, cùng hai đại diện trong thái sường hệ là mộc tinh và thổ tinh.
Nhóm còn lại, những hành tinh băng khổng lồ, ice giant, được gói tạo chủ yếu
từ những chất dễ bay hơi nặng hơn là oxy, carbon, fitter và sulfur.
Trong hai loại hành tinh khổng lồ kể trên, dễ thấy gas giant là những hành tinh lớn hơn cả,
với đại diện lớn nhất trong hệ mặt trời là mộc tinh, Jupiter,
sở hữu đường kính trung bình lên tới 139.822 km, gấp khoảng 11 lần đường kinh trái đất,
cùng khối lượng khoảng 1,898 tỷ tỉ tỉ tấn, bằng khoảng 1 phần 1.047 khối lượng mặt trời,
gấp 317,8 lần khối lượng trái đất và gấp khoảng 2,5 lần khối lực của 7 hành tinh còn lại trong hệ mặt trời cộng lại.
Quay trở lại với nội dung chính, ta có kỷ lục hành tinh khí khổng lồ lớn nhất
kiêm hành tinh lớn nhất từng được phát hiện có tên GQ-Lupi B,
với đường kính ở thời điểm hiện tại gấp khoảng 3 lần đường kính mộc tinh,
tức khoảng 419.466 km, gấp gần 33 lần đường kính trái đất và bằng khoảng 1 phần 3 đường kính mặt trời.
Có thể thấy GQ-Lupi B lớn tới mức kích thước của nó tương đương và thậm chí là nhìn hơn kích thước của vô số bồi sao,
bởi nếu như bạn còn nhớ thì ngôi sao nhỏ nhất từng được tìm thấy,
xuất hiện trong kỷ lục giao vô trụ phần 1 EBLM-J0555-57AB chỉ có đường kính bằng 0.84 lần đường kính mộc tinh,
tức là chưa đầy 1 phần 3 đường kính của GQ-Lupi B.
Điểm duy nhất khiến EBLM-J0555-57AB được gọi là một ngôi sao còn GQ-Lupi B lại nằm ở khối lượng của chúng.
Theo đó, ngôi sao nhỏ nhất vô trụ vẫn nặng gấp tận 85,2 lần khối lượng mộc tinh,
thì lại chỉ nặng gấp từ 1 đến 36 lần mộc tinh mà thôi.
Đó là lý do khiến các hành tinh khí khổng lồ đôi khi được gọi là những ngôi sao thất bại, failstar,
khi chúng mang trong mình những nguyên liệu cần thiết của một ngôi sao nhưng lại không đủ nặng để các phản ứng tổng hợp hầu từ trong lõi.
Điều đó có nghĩa là nếu bạn có khả tục một lượng khổng lồ,
thì chắc chắn là đến một thời điểm nào đó, thệ mặt trời của chúng ta sẽ có tận 2 ngôi sao.
Điện nói về nặng thì hành tinh khí khổng lồ nặng nhất đồng thời là hành tinh nặng nhất từng được biết đến,
có tên HR-2562B với đường kính chỉ nhìn hơn một chút so với mộc tinh nhưng lại nặng gấp từ 15 đến 45 lần khối lượng hành tinh này.
Ở chiều ngược lại, ta có kỷ đục hành tinh nhẹ nhất vô trụ từng được xác nhật, Kepler-37B,
quanh tay ngôi sao Kepler-37, thuộc tròm sao Lyra, nằm cách trái đất 2.300 đảm ánh sáng,
chỉ nặng vỏn vẹn 59,72 tỷ tỷ tấn hay 12 tỷ tỷ con voi trò phi trưởng thành,
tức là chỉ bằng 81% khối lượng mặt trăng hay 10% khối lượng của trái đất.
Ngoài ra, ta cũng có kỷ lục hành tinh nóng nhất vô trụ thuộc về Kepler-70B
với nhiệt độ bề mặt tức tính khoảng 7.000 độ C, tức khoảng 6.726 độ C,
nóng hơn cả nhiệt độ bề mặt của mặt trời khoảng 5.500.5 độ C.
Thay hành tinh dài nhất vô trụ PSR-1620-26B, nickname Methuselah,
khi đã tồn tại được tận 12.7 tỷ năm, tức là già gấp tận 2.76 lần ông trời
và chỉ trẻ hơn bản thân vô trụ khoảng 1.1 tỷ năm mà thôi.
Một trong những cách đo độ sáng, luminosity của một ngôi sao,
một thiên hà hay bất kỳ nguồn sáng nào khác trong vô trụ.
Đó là so sánh nguồn năng lượng phát ra từ ngôi sao, thiên hà hay vật thể đó
với đồng vị độ sáng mặt trời, solar luminosity.
Với một độ sáng mặt trời là nguồn năng lượng được giải phóng ra
tới dạng các phố tông tương đương với 3.828 x 10-26W, tức khoảng 382.8 triệu tỷ tỷ W.
Trong kỷ lục ra vô trụ phần 1, ta biết rằng r136a1 là ngôi sao sáng nhất tới lời biết đến
với độ sáng gấp khoảng 8.710.000 lần độ sáng mặt trời.
Thế nhưng r136a1 vẫn còn cách danh hiệu vật thể sáng nhất vô trụ một đoạn rất là xa.
Theo đó, ta có các sự kiện siêu tân tinh, tên tiếng Tây là supernova,
được định nghĩa là các sự kiện xảy ra một cách bất hình lình,
chấp nhoáng và dư dội vào thời khắc những ngôi sao có khối lượng lớn
tiến hóa thành một ngôi sao mới hoặc một hố đen.
Hay khi hai ngôi sao hút nhau và đẻ ra một ngôi sao mới, trong đó bao gồm một vụ nổ lớn
thổi bay một lượng cực lớn vật chất của một khoảng cách ngôi sao và không gian vô trụ
ở vận tốc khoảng 30.000 km trên giây hay 10% vận tốc ánh sáng.
Một vụ nổ siêu tân tinh có thể đạt độ sáng trung bình gấp từ 5-10 tỷ lần độ sáng mặt trời.
Bên cạnh đó, ta cũng có vụ nổ siêu tân tinh sáng nhất từng được ghi nhận với định danh
ASASSN15LH được phát hiện vào ngày 14 tháng 6 năm 2015 với độ sáng gấp khoảng 570 tỷ lần
độ sáng của mặt trời và gấp khoảng 20 lần độ sáng của toàn bộ Milky Way.
Tiếp đó, ta có các chuẩn tinh, quaser hay quasi stellar object,
tạm dịch là vật tống sao, được định nghĩa là một nhân thiên hạ hoạt động cực sáng,
bao gồm một siêu hô đen ở trung tâm và được bao quen với một đĩa bồi tụ khí ga khổng lồ.
Theo đó, ta có độ sáng trung bình của một chuẩn tinh gấp khoảng 1000 tỷ lần độ sáng mặt trời
với TON618, siêu chuẩn tinh cho đựng siêu hô đen nặng nhất vũ trụ,
từng xuất hiện trong kỷ lục già vũ trụ phần 1, đồng thời là một trong những chuẩn tinh sáng nhất
trong phần vũ trụ quan sát được khi sáng gấp khoảng 140.000 tỷ lần độ sáng mặt trời
và làm lưu mở hoàn toàn siêu thiên hạ cho đựng nó.
Chưa chưa, bạn này vẫn chưa wow.
Táo bạo hơn chút nữa, ta có thiên hạ YJ224607.57, cạch ngang 052635.0
thay VK2246, cạch ngang 0526, cách chúng ta 12.5 tỷ năm ánh sáng.
Một thiên hạ thuộc nhóm các thiên hạ được gọi chung là Extremely Luminous Infrared Galaxy
tạm dịch là những thiên hạ hồng ngoại siêu sáng với độ sáng tối thiểu gấp 100 tỷ lần độ sáng mặt trời.
Theo đó, VK22460526 có vẻ như là thiên hạ sáng nhất vũ trụ ở thời điểm hiện tại
với độ sáng gấp 350.000 tỷ lần độ sáng mặt trời,
đồng thời sản sinh nguồn năng lượng gấp khoảng 10.000 lần so với Milky Way.
Thật vậy, thiên hạ sáng nhất vũ trụ vẫn chưa phải là thứ sáng nhất vũ trụ.
Nếu bạn còn nhớ khi chúng ta từng đề cập khái niệm Blazer
với bản chất là một chuẩn tinh Quasar nhưng có một trong hai luồng năng lượng
hướng thẳng về cây chai đất khiến Blazer gây hơn một Quasar thông thường.
Theo đó, ta có Blazer sáng nhất được ghi nhận, cũng đồng thời là vật thể thiên văn xa nhất
có thể được quan sát thấy bằng ống nhòm có tên CTA-102
nằm cách 100.000 tỷ đến 1 triệu tỷ độ sáng mặt trời.
Và cuối cùng, thứ sáng nhất vũ trụ từng được biết tới 10 con người.
Nó không thực sự là một thứ mà là một vụ nổ Tiagama với định danh GRB-0319B.
Cho bạn nào chưa biết thì Tiagama hay bức xạ Gama
chính là thứ khiến Bruce Banner bị biến đổi thành Hulk
đồng thời là loại ánh sáng mạnh mẽ nhất với khả năng đâm thẳng và sơn thủng
đáng sợ nhất vũ trụ. Bên cạnh một số loại ánh sáng hay bức xạ yếu hơn
thường gặp trong đời sống hằng ngày như Tia Ánh Sáng, Tia Hồng Ngoại, Tia Cực Tím hay Tia X.
Quay trở lại với nội dung chính, hình ảnh của vụ nổ Tiagama GRB-080319B
xảy ra cách chúng ta 7,5 tỷ năm trước, được ghi nhận tại chây đất vào lúc 6 giờ 12 phút
giờ quốc tế ngày 19 tháng 3 năm 2008 và đạt độ sáng cực đại 3 triệu tỷ lần độ sáng mặt trời.
Và rõ ràng là bộ óc con người chưa bao giờ được sinh ra cho những sự tước lượng
bằng tầm vũ trụ như vậy. Thế cho nên là để dễ hình dung, khi vụ nổ sáng nhất
kiêm thứ sáng nhất vũ trụ sáng tới mức trên lý thuyết, bạn hoàn toàn có thể chêm ngưng nó
bằng mắt thường, ở khoảng cách 7,5 tỷ năm ánh sáng, tức bằng 70.958 tỷ tỷ km.
Đó, bây giờ ông wow đi.
Wow