VẠN LÝ TRƯỜNG THÀNH DÀI KHỦNG KHIẾP RA SAO?

Thành Phạm
511 người theo dõi
Vạn lý Trường Thành, đây là công trình nổi tiếng bậc nhất của Trung Quốc.
Người Trung Quốc có câu, bất đáo Trường Thành phi hảo hán,
ý nói chưa đến Trường Thành thì chưa phải là hảo hán.
Ngụy ý rằng, đã đến Trung Quốc thì nhất định phải gái thăm Vạn lý Trường Thành.
Ngoài mục đích phòng thủ, Vạn lý Trường Thành còn có mục đích khác như kiểm soát biên giới,
cho phép áp thuế đối với các hàng hóa vận chuyển dọc theo con đường tơ lụa,
điều tiết hoặc khuyến khích thương mại.
Nó giống như cửa khẩu bây giờ.
Dù được ca ngợi là công trình phòng thủ vĩ đại của người Trung Quốc,
nhưng thực tế, Vạn lý Trường Thành không phải là bức tướng bất khả xâm phạm.
Trong lịch sử, nó đã bị phá vỡ không chỉ một lần,
mà bị phá vỡ nhiều lần và bị vượt qua bởi nhiều đội quân mạnh mẽ.
Bạn có biết những đội quân nào không?
Hãy để lại ý kiến của bạn dưới phần comment.
Vạn lý Trường Thành đã từng thất thủ,
nhưng điều đó không dám giảm đi giá trị lịch sử và văn hóa của nó.
Và có một câu hỏi lớn được đặt ra,
Vạn lý Trường Thành thực sự dài như thế nào?
Vạn ở đây có nghĩa là 10.000, một con số rất lớn.
Trong văn hóa Trung Quốc thì vạn thường mang ý nghĩa biểu tượng,
chỉ sự to lớn, không nhất thiết chính xác là 10.000.
Lý là một đơn vị đo lường cổ của Trung Quốc.
Trường có nghĩa là dài, và Thành ở đây chính là tường thành.
Vạn lý Trường Thành có thể dịch là bức tường thành dài vạn dạng.
Các tên Vạn lý Trường Thành thì không nói lên chiều dài cụ thể,
mà còn mang tính chất tượng trưng cho sự vĩ đại của nó.
Nó thể hiện sự kiên cường trong việc bảo vệ đất nước trước những mối đe dọa từ phương Bắc,
đó chính là người Hung Nô và người Mông Cổ.
Nhưng thực tế, nếu mà dịch quá sát nghĩa,
tức là một lý tương ứng với 0,5 km,
thì vạn lý cũng chỉ là 5.000 km mà thôi.
Trong khi thực tế, tổng trình này có chiều dài không chỉ là một vạn lý,
mà là vài vạn lý.
Cụ thể, theo khảo sát của Cục Di sản Văn hóa Quốc gia Trung Quốc vào năm 2012,
vạn lý Trường Thành có tổng chiều dài là 21.196,18 km.
Và con số này bao gồm không chỉ phần tường Thành,
mà gồm cả những phần sau kết hợp với nhau,
gồm những thành phần như này,
chứ không phải là xây toàn bộ hơn 21.000 km.
Nó bao gồm có 6.259 km là tường chính,
2.232 km là các đoạn dựa vào địa hình tự nhiên.
Địa hình tự nhiên ở đây chính là núi và sông và có được tính vào tường Thành.
359 km là các con hào bảo vệ.
Ngoài ra còn có những thành phần khác như là pháo đài, đài quan sát,
các đoạn phụ trợ khác bổ sung tăng đáng kể chiều dài của vạn lý Trường Thành.
Khi mà xác nhận chiều dài của vạn lý Trường Thành là 21.196,18 km,
thì chiều dài này đã dài hơn 1 phần 2 chuvi của trái đất.
Và hãy thử so sánh khoảng cách giữa Việt Nam đến Trung Quốc,
cụ thể đây là khoảng cách từ Hà Nội đến Bắc Kinh.
Vạn lý Trường Thành dài khoảng gấp 9 lần khoảng cách từ Hà Nội đến Bắc Kinh
nếu mà bạn đi theo đường chim bay.
Nó dài gấp khoảng 6,5 lần quãng đường bạn lái xe từ Hà Nội đến Bắc Kinh.
Nếu bạn trải dài vạn lý Trường Thành ra như một đường cao tốc,
nó có thể nối từ Hà Nội đến Paris, rồi vòng lại Hà Nội,
thêm một chuyến nữa sang Tokyo mà vẫn còn dư vài trăm km.
Và tiếp tục nếu trải thẳng, có thể nối từ Hà Nội qua Bắc Kinh,
vòng sang Moscow, chạm Paris và kết thúc ở London.
Một lần nữa nếu vạn lý Trường Thành được trải dài từ đầu đến cuối trên khắp châu Âu,
nó sẽ gần như bao phủ toàn bộ vùng bờ biển,
kéo dài từ điểm cực Bắc của Đan Mạch đến điểm cực Nam, đó chính là Hy Lạp.
Sông Nin, con sông dài nhất thế giới,
có chiều dài chỉ bằng gần một phần ba chiều dài của vạn lý Trường Thành.
Hai danh giới đất liền giữa Mỹ và Canada, một đường danh giới nổi tiếng dài,
thì cũng có chiều dài chỉ bằng 42% tộc chiều dài của vạn lý Trường Thành mà thôi.
Nói tóm lại, không có công trình nào trên thế giới cổ đại hay hiện đại
vượt qua nổi chiều dài 21.196,18 km của vạn lý Trường Thành.
Ngay cả tuyến đường sắt xuyên Siberia của Nga,
tuyến đường dài hơn 9.000 km,
một tuyến đường kỳ vĩ, nổi tiếng và hoành tráng của nước Nga,
thì vạn lý Trường Thành cũng dài gấp 2,3 lần chiều dài của tuyến đường sắt này.
Hay bức tường Mỹ-Mexico với chiều dài 3.145 km,
thì vạn lý Trường Thành cũng dài gấp 6,7 lần chiều dài của bức tường này.
Nói tóm lại là vạn lý Trường Thành quá dài và quá kỳ vĩ.
Vậy mất bao lâu để đi bộ hết vạn lý Trường Thành?
Ta hãy làm một phép toán như thế này.
Nếu một ngày bạn đi bộ tầm 8 tiếng,
mỗi giờ đi được 5 km,
thì tổng cộng mỗi ngày sẽ đi được 40 km.
Nghe có vẻ nhiều, nhưng khi so với chiều dài khủng khiếp của vạn lý Trường Thành,
bạn sẽ mất đâu đó trong 530 ngày,
tức là gần một năm rưỡi.
Đấy là tính kiểu không nghỉ, còn thực tế sẽ phải nghỉ để lấy sức ăn uống.
Nếu bạn đi kiểu nhản nhã, 6 ngày đi, 1 ngày nghỉ,
thời gian sẽ kéo dài tới khoảng 1 năm và 8 tháng.
Nhưng đi bộ 40 km mỗi ngày trên đường phẳng thì còn dễ.
Còn vạn lý Trường Thành thì không phải như vậy.
Có những đoạn leo núi, có những đoạn băng qua rừng,
có những đoạn đi dọc các vùng sa mạc nóng như đổ lửa,
và tốc độ lập tức sẽ bị tụt xuống.
Lúc này thời gian chắc chắn sẽ phải tăng lên gấp đôi,
có khi là gấp 3 và phải mất từ 3 đến 4 năm để hoàn thành.
Đã có những người thử nghiệm thử thách này.
Một người đàn ông người Anh có tên là William Le Desais
đã thực hiện thử thách này,
nhưng cũng không phải là đi bộ theo toàn bộ chiều dài của vạn lý Trường Thành.
Ông lần đầu tiên đến Trung Quốc để đi theo vạn lý Trường Thành
vào năm 1986.
Và quãng đường ông đi được là 2.470 km trong một năm.
Một năm cũng chỉ đi được có 2.470 km mà thôi.
Trong câu chuyện được kể lại,
thì ông đã đến vạn lý Trường Thành để thực hiện giấc mơ của mình,
một người rất đam mê Trung Hoa.
Sau một quãng thời gian đi không ngừng nghỉ,
ông mới nhận ra hành trình này khó khăn đến như thế nào.
Ông đã bị lạc, bị kiết lị, bị gãy xương ở bàn chân,
rồi không thể xâm nhập vào một số khu vực cấm.
Ông cũng mất hơn 20 năm để nhặt rác tại vạn lý Trường Thành
vì tình yêu với câu chuyện này.
Cũng có những câu chuyện đi bộ để rồi chia tay ở vạn lý Trường Thành.
Câu chuyện này đã truyền cảm hứng cho một số tác phẩm nghệ thuật trong lịch sử.
Trong đó nổi tiếng có The Great World War,
buổi biểu diễn đầy kịch tính cao dài 90 ngày,
chứng kiến một cặp tình nhân là Marina Abramovic
và Frank Uwe Lesiepen gặp nhau để chia tay.
Trong màn trình diễn này, cả 2 người sẽ đi từ 2 đầu của vạn lý Trường Thành.
Ulay bắt đầu đi từ sa mạc Gobi,
còn Marina bắt đầu đi từ phía Hoàng Hải.
Cả 2 sẽ gặp nhau ở điểm giữa của vạn lý Trường Thành.
Và cả 2 người đã đi bộ hơn 2.500 km,
dòng dã trong suốt hơn 6 tháng.
Khi gặp nhau, họ nói lời từ biệt, ôm nhau một cái cuối cùng và không bao giờ gặp lại nữa.
Câu chuyện của cặp đôi này thực tế thì cũng chưa kết thúc,
bởi vì những năm sau đó, họ còn kiện nhau vì những tác phẩm họ đã cùng nhau thực hiện.
Sau khi bạn đã hình dung ra chiều dài khủng khiếp của vạn lý Trường Thành,
thì dưới đây là một số sự thật thú vị liên quan đến công trình này.
Đầu tiên là thời gian xây dựng.
Thời gian xây dựng của công trình này kéo dài hơn 2.300 năm.
Nó được khởi công từ thế kỷ thứ 5 trước công nguyên từ thời chiến quốc
và được nhà Minh hoàn thiện vào thế kỷ 17.
Tính ra trung bình, mỗi năm xây thêm chỉ khoảng 9 km,
từ chậm nhưng thực tế lại rất bền lâu.
Và công trình này không phải là một bức tường độc lập,
mà là sự ghép nối của nhiều bức tường khác nhau.
Và trong thời gian xây dựng dài đến như vậy,
có giai thoại kể rằng hơn 1 triệu người,
bao gồm có binh lính, tù nhân và cả những dân công đã tham gia xây dựng.
Rất nhiều người đã ngã xuống tại công trình
và nên Vạn lý Trường Thành còn được gọi là nghĩa địa dài nhất trên thế giới.
Về quy mô của Vạn lý Trường Thành,
Vạn lý Trường Thành có chiều rộng trung bình từ 4-5m,
đoạn rộng nhất đạt đến 9m,
chiều cao trung bình từ 6-7m
và đoạn cao nhất lên đến 14m,
tức là tương đương với khoảng một tòa nhà 4 tầng.
Vì xây lâu như vậy nên không có số liệu cụ thể
về chi phí để xây dựng Vạn lý Trường Thành,
nhưng theo ước tính của các nhà sử học,
giá trị để xây dựng Vạn lý Trường Thành
bằng hàng tỷ lạng vàng thời đó.
Nếu quy đổi, nó có thể tương đương
với hàng nghìn tỷ đô la Mỹ hiện nay,
đủ để xây dựng vài chục hệ thống
đường cao tốc xuyên quốc gia.
Các nhà khoa học cũng ước tính
lượng đá, gạch và đất
để xây dựng Vạn lý Trường Thành
có thể xây cả một bức tường cao 1m,
dài 1m, dài vòng quanh trái đất.
Hiện tại, khoảng 30% chiều dài
của Vạn lý Trường Thành đã bị sói mòn
hoặc phá hủy do thiên nhiên
và do chính con người.
Các đoạn tường thành chủ yếu thuộc thời nhà Minh
tức là cũng rất gần đây thôi.
Vữa để xây từ thời nhà Minh được làm
từ hỗn hợp gạo nếp và vôi,
giúp tăng độ kết dính và bền vững.
Công nghệ này đã giúp bức tường đứng vững hàng trăm năm.
Và trên toàn bộ chiều dài
của Vạn lý Trường Thành có hơn 25.000 pháo đài
và tháp canh.
Cứ khoảng 500m lại có một tháp canh.
Nó như hệ thống camera quan sát chạy bằng cơm.
Với những pháo đài và tháp canh này,
một tháp canh trong vòng 10 phút
bạn sẽ mất khoảng 174 ngày liên tục mà không ngủ.
Chỉ riêng đoạn nổi tiếng nhất
ở Bắc Kinh đó là đoạn Bắt Đạn Lĩnh
thì Vạn lý Trường Thành đã đón hơn
10 triệu lượt du khách mỗi năm.
Ngày lễ lớn ở Trung Quốc, đoạn này có thể trật kín người
thậm chí là kẹt người ngay trên tường thành.
Có một niềm tin phổ biến
rằng Vạn lý Trường Thành có thể nhìn thấy từ mặt trăng.
Thực tế thì điều này không chính xác
bởi vì nó quá nhỏ khi nhìn từ không gian.
Cận phải hiểu rằng
Nếu bạn nhìn thấy Vạn lý Trường Thành
với triệu rộng khoảng 4-5m từ mặt trăng
thì có thể bạn đã quan sát được
hầu hết tất cả các công trình trên trái đất này
cũng từ mặt trăng.
Thậm chí có thể xem được bóng đá từ mặt trăng.
Vạn lý Trường Thành có rất nhiều trộm.
Một số người dân sống gần các đoạn
tường thành từng lấy cạch về xây nhà
hoặc là chuồng gia súc, nhất là thời điểm
kinh tế Trung Quốc còn gặp nhiều khó khăn.
Điều này khiến một số đoạn đã bị xuống cấp nghiêm trọng.
Ai là tác giả của Vạn lý Trường Thành?
Nói đến Vạn lý Trường Thành,
nhiều người nghĩ ngay đến Tân Thủy Hoàng.
Đúng là ông ấy đã có công lớn, nhưng trên thực tế
thì Vạn lý Trường Thành là công sức của nhiều đời vua
và kéo dài hàng ngàn năm.
Tân Thủy Hoàng chỉ là người đầu tiên gom
các đoạn tường nhỏ lại thành một hệ thống lớn
chứ không phải tự tay ông xây hết
tất cả những đoạn của Vạn lý Trường Thành.
Và cuối cùng, Vạn lý Trường Thành bây giờ rất nổi tiếng
nhưng trong quá khứ thì nó không được biết đến
rộng rãi như vậy.
Người châu Âu không biết đến Vạn lý Trường Thành
ở thời điểm nó được xây dựng.
Thật ra mãi về sau, khi mà giao thương
và khám phá giữa phương Đông và phương Tây phát triển,
họ mới bắt đầu nghe về công trình này.
Thời gian đầu, nhiều thông tin người châu Âu
có được khá mơ hồ, thậm chí là phóng đại.
Marco Polo được coi là một trong những người đầu tiên
có những mô tả về Vạn lý Trường Thành.
Nhưng bởi vì Trường Thành xây thành
nhiều đoạn khác nhau nên ông cũng không mới ấn tượng.
Đến thế kỷ 19, khi Trung Quốc mở cửa
giao thương nhiều hơn với phương Tây,
Vạn lý Trường Thành mới thực sự được
người châu Âu nghiên cứu kỹ lưỡng.
Và cũng phải nói rằng, trước thời nhà Minh,
Vạn lý Trường Thành chỉ là các đoạn rời rạc,
không có sự liên kết hoàn chỉnh.
Điều này khiến nó không đủ nổi bật để thu hút sự chú ý.
Vâng, như vậy tổng kết lại,
Vạn lý Trường Thành không chỉ là một công trình
vĩ đại của nhân loại mà còn là một huyền thoại sống.
Nhất là khi chúng ta so sánh chiều dài của nó
so với tất cả những công trình khác,
so với những khoảng cách khác,
đúng là người xưa làm những điều
khiến cho hậu thế bây giờ
thật khó mà có thể tin nổi.
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh,
bật chuông thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt.
Cảm ơn các bạn đã dành sự đồng hành
cùng Hà Thanh Story
đi qua những vùng đất,
khám phá những điều mới.
Đừng ngần ngại hãy để lại những góp ý
và xin được hẹn gặp lại.
