CÔNG NGUYÊN LÀ GÌ? CÓ TRƯỚC VÀ SAU CÔNG NGUYÊN HAY KHÔNG?

Về cội nguồn
451 người theo dõi
#vecoinguon
#BLVHảiThanh #History #BC #AD #CôngNguyên
CÔNG NGUYÊN LÀ GÌ? CÓ TRƯỚC VÀ SAU CÔNG NGUYÊN HAY KHÔNG?
Xin chào các bạn, nếu như bạn thường đọc những cuốn sách lịch sử,
thường xem những bộ phim lịch sử, thì có một khái niệm rất quen thuộc, đó là Công Nguyên.
Công Nguyên là gì? Trước Công Nguyên là thời điểm nào?
Và liệu có thời điểm sau Công Nguyên hay không?
Đó sẽ là chủ đề trong câu chuyện ngày hôm nay.
Chào mừng đến với Bình luận viên Hải Thanh History.
Khái niệm Công Nguyên xuất hiện lần đầu tiên vào giữa thế kỷ thứ 6,
được đưa ra bởi một tu sĩ.
Vị tu sĩ này có tên là H.C. Gersh.
Ông quê ở một khu vực có tên là Scythia Minor.
Khu vực này là một khu vực rộng lớn và ngày nay,
cả địa phận đó thuộc địa phận Rumani cũng như Bulgari.
Tuy được công khai vào từ thế kỷ thứ 6,
nhưng mà khái niệm Công Nguyên không được nhiều người chấp nhận,
và phải đến những năm 800 thì khái niệm này mới bắt đầu được lan rộng.
Công Nguyên là từ có nguồn gốc từ tiếng Latin ở thời Trung Cổ,
được gọi là Anno Domini, bởi vậy nên nó viết tắt là AD,
còn trong tiếng Hán Việt là viết tắt của Công Lịch Kỷ Nguyên.
Nguyên ở đây có thể hiểu là thời đại, còn Công là Công giáo.
Vậy Công Nguyên bắt đầu từ khi nào?
Theo Công giáo thì Công Nguyên bắt đầu tính từ năm 1,
tức là năm mà Chúa Giê-xu được sinh ra.
Công Nguyên tính thời gian theo Dương Lịch,
hay còn gọi là Lịch Phương Tây theo các hiểu nôm na của chúng ta.
Tính đến năm 2022, tức là chúng ta đang sống ở năm 2022, Công Nguyên.
Vậy trước Công Nguyên là gì?
Như chúng ta đã biết ở trên thì Bộ Lịch Công Nguyên dựa trên năm sinh của Chúa Giê-xu
và được coi là năm 1.
Trước năm 1 sẽ là năm một chiếc Công Nguyên,
năm hai chiếc Công Nguyên và hoàn toàn không có năm không.
Vậy chiếc Công Nguyên có bao nhiêu năm?
Thực tế là sẽ không có câu trả lời nào thỏa đáng cho câu hỏi trên đâu,
vì các quy ước chỉ đặt ra mốc thời gian là ngày sinh của Chúa Giê-xu.
Những năm trước năm đó được gắn thêm từ chiếc Công Nguyên mà thôi,
và cũng rất khó để biết chính xác chiếc Công Nguyên có bao nhiêu năm.
Vậy thì chiếc Công Nguyên có những sự kiện gì nổi bật của lịch sử thế giới?
Chiếc Công Nguyên chúng ta có thể kể đến một vài mốc tiêu biểu như sau.
Cung tên được phát minh vào năm 15.000 chiếc Công Nguyên.
Bánh xe được phát minh vào năm 3.500 chiếc Công Nguyên.
Sứ ra đời của kỳ nguyên đồ sắt cách đây khoảng 1.200 năm chiếc Công Nguyên.
Sứ ra đời của bê tông là 200 năm chiếc Công Nguyên.
Đó là những cái phát minh, những cái hiểu biết quan trọng.
Còn các nền phát minh thì sao?
Nền phát minh Ai Cập được thống nhất vào năm 3.150 chiếc Công Nguyên.
Nền phát minh lưu vực sông Ấn thì tồn tại khoảng những năm từ 3.000 cho đến 1.300 chiếc Công Nguyên.
Nền phát minh Hy Lạp cổ đại tồn tại khoảng từ năm 700 cho đến năm 480 chiếc Công Nguyên.
Và năm 221 chiếc Công Nguyên được gọi là Nam Trung Quốc bắt đầu trở thành một đế chế lớn mạnh
với một vị hoàng đế đó là Tần Thủy Hoàng Cai Trị, đánh dấu sự khởi đầu của đế quốc Trung Hoa.
Vậy hợp với lịch sử Việt Nam thì sao?
Vào thời kỳ đôi sắt, khoảng thế kỷ thứ 8 trước Công Nguyên,
nhà nước đầu tiên của người Việt đã xuất hiện trên miền Bắc Việt Nam bây giờ.
Theo sử sách thì nhà nước đầu tiên của Việt Nam là nhà nước Văn Lang của các vua hùng.
Đây là thời kỳ mà người Việt Nam đã có những tổ chức thống nhất đầu tiên,
gắn liền với truyền thuyết Con Rồng Cháo Tiên.
Đến thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên, thủ lĩnh của bộ tộc Âu Việt là Thục Phán đã đánh bại Hùng Vương thứ 18,
lập nên nhà nước Âu Lạc.
Nhà nước liên minh Âu Việt và Lạc Việt đã liên kết,
đánh bại cuộc xâm lược của nhà Tần để bảo vệ quốc gia khỏi ngoại xâm.
Sau đó thì định đô tại Cổ Loa thuộc Đông Anh Hà Nội ngày nay,
ông Sương Vương lấy tự là An Dương Vương.
Đó là những sự kiện tiêu biểu của lịch sử Việt Nam trước Công Nguyên.
Vậy có khái niệm sau Công Nguyên hay không?
Hiện tại thì lịch Công Giáo chỉ có thuật ngữ trước Công Nguyên
và Công Nguyên chỉ không hề có thuật ngữ sau Công Nguyên.
Tuy nhiên vẫn còn rất nhiều những tài liệu lịch sử sử dụng thuật ngữ sau Công Nguyên.
Thực tế là khái niệm này chưa hề tồn tại và cách dùng này cũng là sai hoàn toàn.
Trong nhiều tài liệu chúng ta vẫn nhìn thấy ký hiệu ví dụ như là 15SN,
10SN tức là sau Công Nguyên,
chúng ta ngầm nghĩ rằng ở những phía sau nam sinh của Chúa Giê-xu.
Nhưng mà thực chất các nhà khoa học vẫn chưa biết là Công Nguyên đã kết thúc chưa
và chúng ta vẫn đang sống trong Công Nguyên chứ không phải là sau Công Nguyên.
Công Nguyên hiện tại vẫn đang diễn ra,
khi nào con người có đủ khả năng và muốn kết thúc nó thì nó mới kết thúc mà thôi.
Vậy nên không có năm sau Công Nguyên các bạn nhé,
chúng ta đang ở trong Công Nguyên mà thôi.
Vậy lịch Công Nguyên sẽ được tính như thế nào?
Lịch Công Nguyên thì tính đơn giản thôi
bởi vì đó chính là lịch các bạn đang sử dụng.
Một năm thì có 365 ngày được chia thành 12 tháng,
riêng năm nhuận sẽ có 366 ngày.
Một thiên nhiên kỷ là 1000 năm,
một thế kỷ là 100 năm,
một thập kỷ là 10 năm,
một ngày thì có 24 tiếng,
một tiếng thì có 60 phút,
một phút thì có 60 giây.
Thắc mắc tiếp theo là vậy Chúa Giê-xu
được sinh ra chính xác vào năm nào?
Mặc dù hàng triệu người đã kỷ niệm
ngày sinh của Chúa Giê-xu vào ngày 25 tháng 12,
nhưng hầu hết các học giả đều đồng ý rằng
Chúa không được sinh ra vào ngày đó,
hoặc thậm chí Chúa cũng không được sinh ra vào năm 1 Công Nguyên.
Các nhà nghiên cứu tin rằng
Giáo hội Công Giáo La Mã đã chọn ngày 25 tháng 12
vì nhiều lý do,
chẳng hạn như mối quan hệ ngày đó với ngày Đông Chí,
khi đó thì giáo hội có thể tổ chức
nhiều sự kiện trong cùng một ngày rất là thuận tiện.
Tuy nhiên cũng không ai biết chính xác
là Chúa Giê-xu sinh ra vào năm nào,
mặc dù chúng ta vẫn lấy thời điểm
Chúa Giê-xu sinh ra là mốc Công Nguyên.
Một số học giả nghĩ rằng Chúa được sinh ra
vào khoảng 5-6 chức Công Nguyên,
hoặc 4 chức Công Nguyên.
Những nghiên cứu thì chưa có những bằng chứng khảo cổ
thực sự chính xác, mà nó chỉ mang yếu tố
phỏng đoán rất nhiều mà thôi.
Thậm chí là có những phỏng đoán dựa trên
những ghi chép của phương Đông, chứ không phải là phương Tây.
Để mà xác định năm sinh của Chúa Giê-xu
thì các học giả đã cố gắng tìm ra
cây mối tương quan giữa ngôi sao Belem.
Ngôi sao được cho là đã báo trước
ngày sinh của Chúa Giê-xu với các
sự kiện thiên văn học trên thực tế.
Ví dụ trong một bài viết năm 1991
thì nhà thiên văn học có tên là
Colin Humphreys đã đề xuất rằng
ngôi sao huyền thoại thực sự là
ngôi sao trổi di chuyển chậm mà
những nhà chiêm tin Trung Quốc đã ghi lại
vào năm thứ 5 trước Công Nguyên.
Ở trên thế giới này thì cũng
tồn tại rất là nhiều những bộ lịch đặc biệt khác.
Chúng ta sẽ nói đến một cái bộ lịch
cực kỳ đặc biệt của Triều Tiên
đó là bộ lịch Juche.
Juche dịch ra có nghĩa là chủ thể.
Chỉ cái hệ tư tưởng tự lực cánh sinh
không phụ thuộc vào bên ngoài của Triều Tiên.
Người sáng lập ra hệ tư tưởng này là
cố lãnh đạo Kim Nhật Thành, ông nội
của nhà lãnh đạo bây giờ Kim Jong-un.
Để mà tưởng nhớ công lao của cố chủ tịch
Kim Nhật Thành thì năm sinh của ông
năm 1912 đã được
Triều Tiên quy định là
năm chủ thể 1 trong lịch chủ thể.
Lịch này được thông qua vào năm
1997, 3 năm sau khi
nhà lãnh đạo Kim Nhật Thành qua đời.
Như vậy, năm 1912 là
năm chủ thể 1 trong lịch của Triều Tiên
và không có năm trước chủ thể 1.
Tất cả những cái năm trước năm 1912
thì đều ghi chép giống như
những con số trên lịch phương Tây một cách bình thường.
Còn các năm sau năm 1912
sẽ được tính bằng năm chủ thể.
Và để dễ hiểu hơn thì người ta
ghi năm chủ thể và năm dương lịch
tương ứng. Ví dụ,
năm 2022 sẽ là
năm chủ thể 111 mở ngoặc
2022.
Vậy còn Phật lịch thì được tính
như thế nào? Không giống như nhiều người nghĩ
Phật lịch không được tính bắt đầu
từ mốc thời gian Đức Phật ra đời.
Giống như chúng ta đang nói về khái niệm công nguyên
liên quan đến năm Chúa Giê-xu ra đời
mà Phật lịch được tính từ năm Đức Phật
Niết Bàn, tức là năm Đức Phật qua đời
chứ không phải là ra đời.
Phật giáo thế giới đã thông nhất lấy mốc
năm Đức Phật Niết Bàn là tính
năm đầu của Phật lịch, đó là
năm 544 trước công nguyên.
Như vậy, năm nay là năm 2022
thì năm Phật lịch sẽ là
544 cộng 2022
bằng 2.566
đó là năm Phật lịch.
Còn năm Phật Đản thì lại hoàn toàn khác.
Năm Phật Đản là năm
mà Đức Phật sinh ra. Đức Phật
thọ 80 tuổi thì phải lấy
năm Phật lịch cộng thêm 80 năm nữa.
Như vậy, năm 2022
sẽ là năm Phật Đản thứ 2.646
Hai khái niệm là
năm Phật lịch và năm Phật Đản rất là dễ
nhầm lẫn với nhau. Để mà dễ nhớ,
năm Phật Đản tính theo thời điểm Đức Phật
sinh, còn năm Phật lịch tính
theo thời điểm Đức Phật mất.
Hiện nay thì Phật Đản là ngày
nghỉ lễ tại nhiều quốc gia ở châu Á như
là Thái Lan, Nepal, Sri Lanka,
Malaysia hay là Singapore.
Tại Việt Nam thì ngày này
không phải là ngày nghỉ lễ được công nhận
chính thức. Và ngày lễ thì Phật tử
thường vinh danh tam bảo đó là Phật,
Pháp, Tăng thông qua các hình thức như là
dân cúng, tặng hoa hay là đến
ngoài thuyết giảng và thực hành ăn chay,
cũng như bố thí làm việc từ thiện,
tặng quà, tặng tiền cho những người
yếu kém ở trong xã hội.
Ở một số quốc gia, đặc biệt là Sri Lanka,
có hai ngày được dành riêng cho
việc cử hành lễ Phật Đản.
Việc bán rượu và thịt thường bị cấm
ở tất cả các cửa hàng và lò
giết mổ phải đóng cửa do quy định của chính phủ.
Chim, côn trùng và các loài thú
sẽ được phóng sinh như một hành động mang tính
Điểm kết trong câu chuyện ngày hôm nay,
câu chuyện về khái niệm công nguyên
và những loại lịch trên hành tinh này,
những loại lịch rất là đặc biệt.
Cảm ơn các bạn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện.
Nếu mà cảm thấy thú vị, bạn đừng quên nhấn nút đăng ký kênh,
bật chuông thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt.
