Có một câu nói tôi thường nói với những cộng sự của mình đó là "cách kiếm tiền tốt nhất là mang lại giá trị cho người khác". Và tôi nói câu này ở góc độ của một "con buôn" chứ không phải của một thầy tu hay làm một nhà từ thiện có tấm lòng cao cả gì.
Bởi vì tôi luôn tin là kể cả nếu chỉ nói thuần chất về kiếm tiền thì cách kiếm tiền hiệu quả nhất là mang lại giá trị cho người khác, khi tạo ra giá trị đủ lớn cho người khác, tự động bằng cách này hoặc cách khác tiền sẽ theo sau. Còn những kiểu kiếm tiền theo kiểu chụp giật, lừa đầu này hại đầu kia thì kể cả có qua mặt được pháp luật thì sớm muộn cũng sẽ không đi đến đâu.
Tuy nhiên đó chỉ là một mặt của vấn đề, câu chuyện giá trị còn một mặt nữa mà ít người nhắc đến. Trong tập ngày hôm nay tôi sẽ chia sẻ với các anh chị trọn vẹn cả 2 mặt của câu chuyện giá trị này.
MỤC LỤC: 0:00 - Giới thiệu 0:38 - Hai mặt của giá trị 1:12 - Tạo ra giá trị cho mọi người 6:59 - Giá trị về hạnh phúc
Xin chào các anh chị và các bạn.
Chào mừng các anh chị đến với podcast Hiếu TV.
Trước khi bắt đầu, dành cho anh chị nào mấy lần đầu đến podcast này
thì đây là nơi mà tôi chia sẻ về chủ yếu hai mảng nội dung chính.
Đó là các kỹ năng quản lý tài chính cá nhân
và thứ hai là những kinh nghiệm sống mà tôi đã tích lý được.
Các anh chị có thể ra thăm trong web của podcast ở địa chỉ là hiếu.tv
để tải về một số tài liệu mà tôi đang chia sẻ miễn phí.
Một lần nữa, xin chào các anh chị.
Và bây giờ thì chúng ta cùng nhau bắt đầu chủ đề ngày hôm nay.
Tập ngày hôm nay tôi sẽ chia sẻ với các anh chị
một cái rút tỉa khá là đơn giản
nhưng mà nó cũng mất một khoảng thời gian khá là dài
tôi mới nghiệm ra được cho bản thân mình.
Và cho đến khi mà nghiệm ra được rồi
thì tôi chỉ ước là phải chi là có ai đó nói với tôi
những cái điều này sớm hơn.
Đó là cái câu chuyện xung quanh hai cái chữ giá trị.
Với tôi thì đây là hai cái chữ rất là quan trọng
ở trong cả hai khía cạnh
mà nó cũng rất là quan trọng trong cuộc sống.
Đó là cái khía cạnh kiếm tiền
và cái khía cạnh đi tìm hạnh phúc.
Đầu tiên thì tôi muốn chia sẻ với các anh chị
về các hoạt động kiếm tiền.
Thì đến nay các anh chị nào mà theo dõi tôi đủ lâu
chắc đều biết là công việc chính của tôi xưa nay
là cố vấn cho các tổ chức và những doanh nghiệp
ở trong các hoạt động kinh doanh và quản lý.
Đó là nói cho hoa Mỹ.
Còn nói một cách trần trụi hơn
thì đó là tôi giúp cho các công ty thành công hơn
ở trong các hoạt động kiếm tiền.
Và một trong những điều cốt lỗi nền tảng nhất
mà tôi thường hay chia sẻ với những nơi tôi đang cộng tác
đó là trong những mô hình kinh doanh
thì mô hình kinh doanh hiệu quả và bình vững nhất
nó phải xuất phát từ việc tạo ra giá trị.
Đây là một điều đơn giản
mà lại có rất nhiều công ty thường quên.
Đặc biệt là những công ty công nghệ
là lĩnh vực mà tôi thường hoạt động từ trước tới nay.
Ở trong lĩnh vực này thì chúng ta thường thấy
là có những công ty
họ dùng đủ thứ những công nghệ phức tạp.
Các hàm lượng chất xám mà họ đổ vô rất là nhiều.
Họ áp dụng đủ thứ những công nghệ mới.
Nhưng mà bởi vì họ quá xa đà vô cái đó
cho nên đôi khi họ quên mất việc đặt câu hỏi
là cái giá trị thật sự mà họ đang tạo ra cho khách hàng của mình là bao nhiêu.
Rất là nhiều lần các bạn founder, các bạn đến gặp tôi
ngồi nói chuyện cả buổi
về những dự án của họ
Nói chung nghe rất là hoành tráng.
Các bạn nói rất là say sưa cả buổi.
Nhưng mà rồi cuối cùng khi mà hỏi đến cái đoạn
là các bạn đang giải quyết cái vấn đề gì
cái giá trị mà các bạn đang tạo ra cho người dùng là những cái gì
thì các bạn lại ấp úng
và cái kết quả là nó cũng chẳng có giá trị gì mấy.
Đó là cái lý do mà tôi luôn khuyến khích những người quản lý xung quanh mình
là trước khi mà bắt đầu vào một cái dự án nào đó
thì chúng ta phải bắt đầu bằng cái việc là giải cái bài toán giá trị.
Chúng ta càng mang tới giá trị càng nhiều cho người dùng
thì tự động tiền nó sẽ đến sau đó.
Và đó mới là cái mô hình kinh doanh bền vững nhất.
Có một cái bẫy mà nhiều người thường bị mắc
ở trong cái góc nhìn về hai cái dữ giá trị này.
Đó là mọi người thường nhầm lẫn giữa cái việc tạo ra giá trị cho bản thân
và tạo ra giá trị cho người khác.
Như trong cái ví dụ lúc nãy
những cái bản folder mà bạn xa đào vào những cái công nghệ
như là trí tuệ nhân tạo hay là blockchain kia
là do là các bạn đam mê làm những cái việc đó.
Xong rồi sau đó các bạn đi tìm một cái bài toán nào đó khả dĩ
mà nó phù hợp nhất với cái công nghệ mà các bạn đang đam mê.
Cái mục tiêu thực sự của cái việc này
nó là để thỏa mãn cái niềm đam mê của các bạn.
Lúc đó thì bản chất vấn đề nó là do bạn quá thích cái công nghệ đó
cho nên các bạn cố đi tìm những cái lý giải cho nó
thông qua cái việc là đi nhặt nhạnh những cái giá trị rải rác nào đó
để cố lái nó theo cái hướng là các bạn đang nghĩ là các bạn tạo ra giá trị cho người khác.
Nhưng mà thật ra cái việc mà các bạn đang làm
đó là tạo ra niềm vui và tạo ra giá trị cho các bạn.
Tất nhiên là không phải trường hợp nào cũng như vậy.
Đây là tôi nói những cái trường hợp điển hình.
Cái việc này nó cũng không khác mấy so với cái trường hợp
những cái người nhạc sĩ hay là họa sĩ nghèo
mà tôi đã có lần phân tích ở trong những cái tập podcast trước đây.
Ở đây thì một lần nữa trước khi mà tôi nói tiếp
thì tôi xin nhấn mạnh lại là tôi không có ý định phê phán
hay là nói xấu gì những người nhạc sĩ hay là họa sĩ này.
Tôi chỉ đang nhìn sự việc ở trên cái góc nhìn khách quan của cái việc kiếm tiền.
Còn tất nhiên là kiếm tiền nó không phải là tất cả.
Cái việc là họ có đang hạnh phúc hay không
và có cần tiền hay không
thì nó không phải là cái ý chính mà tôi đang muốn nói đến ở cái đoạn này.
Thì với những cái người nhạc sĩ hay là họa sĩ nghèo này
đây là cái trường hợp mà họ chỉ tập trung chạy theo cái đam mê của mình
mà họ quên đặt lại cái câu hỏi là cái giá trị mà họ đang tạo ra cho người khác nó là cái gì.
Khi đó thì hiển nhiên là họ để cái khía cạnh kiếm tiền
cho cái yếu tố may rũi nó quyết định.
Nếu mà may thì những gì họ tạo ra nó phù hợp với sở thích của người khác
thì sẽ có những người trả tiền cho những cái tác phẩm của họ.
Còn phần đông những cái trường hợp không may
là bởi vì họ chỉ tập trung vào cái việc tạo ra hạnh phúc
tạo ra giá trị cho bản thân
mà nó không có tạo ra giá trị cho người khác.
Đó là cái lý do vì sao mà ở trong kinh doanh
là một cái hoạt động gần như có thể gọi là thuần chất là tìm kiếm lợi nhuận
hoặc nói thẳng ra là kiếm tiền
thì chúng ta bắt buộc phải đặt ra cái câu hỏi lên trên hàng đầu
đó là mình đang tạo ra cái giá trị gì cho người khác
mà thậm chí là chúng ta còn phải đặt cái câu hỏi xa hơn nữa
là cái giá trị mà mình đang tạo ra nó có lớn hay không.
Giá trị càng lớn thì cái số tiền mà người ta sẵn sàng trả lại cho chúng ta càng nhiều.
Người ta có thể bỏ ra 200 ngàn để đi xem phim
để đổi lại cái giá trị là giải trí
nhưng mà người ta sẽ sẵn sàng bỏ ra 20 triệu để làm răng
bởi vì đó là cái giá trị về sức khỏe, về sắc đẹp.
Rồi xa hơn nữa là cái giá trị mình tạo ra thì có nhiều người cần hay không.
Ví dụ như cái sản phẩm của chúng ta là cái giày để cởi ngựa
thì sẽ chỉ có một nhóm nhỏ những người cởi ngựa
thì họ mới cần tới cái sản phẩm của chúng ta.
Còn nếu mà chúng ta tạo ra giày chạy bộ
thì sẽ có nhiều người cần hơn.
Ở trong kinh doanh người ta gọi đây là cái khái niệm market size
nghe là cái độ lớn của thị trường.
Tám tác lại cái ý mà nãy giờ tôi muốn nói
đó là tiền nó chỉ đến với chúng ta
khi mà chúng ta tạo ra giá trị cho người khác.
Dù là bất kỳ chúng ta làm cái gì đi nữa
nếu mà muốn bền vững
thì chúng ta không thể nào chúng ta đi xa ra khỏi cái quy luật này được.
Đó cũng là cái lý do vì sao mà tôi không thích
những cái mô hình kinh doanh theo kiểu lừa đảo người khác
hay là lợi dụng những cái khó khăn của người khác để mà kiếm tiền.
Ví dụ điển hình là hiện nay
có rất là nhiều những cái mô hình kinh doanh
nó dựa trên lòng tham
hoặc là dựa trên cái sự thiếu hiểu biết của người khác
để rồi trục lợi.
Những cái mô hình này
kể cả là các bạn có lách luật được đi chăng nữa
nghĩa là xét về mặt pháp luật
các bạn không phạm luật
thì đối với tôi
nó vẫn không bao giờ là một cái mô hình kinh doanh bền vững.
Các bạn có lừa đảo được người khác một lần, hai lần
nhưng mà không thể nào lừa người ta mãi được.
Rồi, nãy giờ chúng ta nói khá nhiều
về một cái mặt của giá trị
đó là dùng giá trị để kiếm tiền
nhưng mà cái tiêu đề của tập ngày hôm nay
đó là hai mặt của giá trị.
Vậy thì cái mặt kia là cái gì?
Cái mặt kia nó chính là cái mặt nghịch đảo
của những gì mà tôi vừa chia sẻ với các anh chị.
Đó là khi mà chúng ta đã có đủ tiền rồi
hoặc là chúng ta có một cái nguồn thu nhập
từ một nơi khác
và chúng ta cần tìm kiếm hạnh phúc cho bản thân mình.
Ở đoạn này tôi có một cái câu chuyện khác
nó liên quan tới một cái đam mê khác của tôi
đó là cái đam mê về nhấp ảnh.
Tính tới nay chắc cũng khoảng 2-30 năm rồi
và có thời gian thì những cái tác phẩm mà tôi chụp
nó cũng được những cái nghệ sĩ nhấp ảnh
có uy tín đánh giá khá là tốt.
Rồi có một giai đoạn tôi hỏi một người anh
là một cái quản lý khá là cao
ở trong hội nhấp ảnh
thì tôi hỏi anh là tôi có nên tham gia
chính thức vào hội nhấp ảnh hay không?
Thì lúc đó anh khuyên tôi một cái lời khuyên
mà tôi vẫn nhớ mãi tới ngày hôm nay.
Anh nói là Hiếu có một cái may mắn
là có một cái nguồn thu từ cái công việc khác.
Hiếu không có phải chạy theo cái việc kiếm tiền
bằng cái công việc nhấp ảnh này
và do đó nên Hiếu cũng không cần danh tiếng
để mà phục vụ cho cái việc này.
Có rất là nhiều cái trường hợp
mà nghệ sĩ tụi anh phải chụp
với cái mục đích là kiếm giải thưởng
chứ không hẳn là bởi vì tụi anh thấy đó là sáng tạo.
Do đó cho nên anh dặn tôi là
Hiếu cứ để đam mê của mình
được phát triển một cách tự nhiên.
Đừng có vào hội
và cũng đừng có chạy theo những cái giải thưởng
hay là danh tiếng gì.
Anh cứ để nó phát triển đúng là một cái đam mê của mình.
Và từ đó đến nay
thì tôi vẫn ghi nhớ cái câu trả lời của anh.
Tôi giữ thuần chất cái hoạt động nhấp ảnh của mình
là một cái niềm đam mê cho bản thân.
Thậm chí là gần đây là tôi còn không đăng
những cái hình ảnh mình chụp lên trên internet nữa.
Nó thuần chất là cái nơi tôi sáng tạo
và tôi tạo ra niềm vui cho riêng mình.
Và cái ví dụ này nó đưa tôi đến một cái kết luận thứ hai.
Đó là nếu mà chúng ta chỉ muốn
tìm kiếm hạnh phúc cho bản thân
thì đừng có để cái yếu tố kiếm tiền
nó ảnh hưởng quá nhiều lên những cái hoạt động mà mình làm.
Một khi mà chúng ta đã xác định được
cái việc mình làm nó để lấy vui cho bản thân mình thôi
thì chúng ta cũng đừng quan tâm tới
cái việc là người khác đang đánh giá gì về mình.
Khi đó thì chúng ta mới có thể trích xuất được
tối đa cái niềm vui từ cái công việc đó.
Quay lại cái ví dụ về cái người hòa sĩ nghèo lúc nãy.
Một khi mà cái người hòa sĩ đó
đã có được một cái nguồn thu nào đó khác
đủ để cho họ sống
thì lúc này ảnh có thể
ảnh tự do ảnh sáng tạo
và ảnh vẽ những cái bức tranh nào mà ảnh cảm thấy thích nhất.
Ảnh không có phải quan tâm tới cái việc
là cái bức tranh mà ảnh vẽ có ai mua hay không.
Lúc này thì cái niềm vui mà ảnh có được
từ cái việc vẽ tranh nó sẽ là lớn nhất.
Và tương tự như vậy cho người nhạc sĩ.
Nếu mà đã có một cái nguồn thu khác
thì ảnh có thể viết những cái bài nhạc
ảnh chơi nhạc đơn thuần
là chỉ bởi vì nó làm cho ảnh thấy vui.
Ảnh không cần phải quan tâm là có ai sẵn sàng
mua nhạc mà ảnh viết hay không.
Ảnh cũng không cần phải chỉnh sửa là cái đoạn này đoạn kia
cho nó phù hợp với cái nhu cầu của thị trường nữa.
Đoạn này thì tôi phải nói rõ một cái ý là
ảnh không có để những cái việc đó
những cái khía cạnh tài chính
nó ảnh hưởng lên công việc của ảnh.
Chứ không có nghĩa là ảnh nhắm mắt bịt tay
ảnh không nghe bất kỳ ai góp ý nữa.
Và tất nhiên là ở trên đời
thì cái gì nó cũng có tính tương đối.
Không có cái gì là tuyệt đối.
Vẫn sẽ có trường hợp chúng ta không tạo ra giá trị
nhưng mà chúng ta vẫn có thể kiếm được tiền.
Chính là mấy cái trường hợp lừa đảo
mà lúc nãy tôi vừa nhắc tới.
Và ngược lại vẫn sẽ có trường hợp
có những người chụp ảnh, những người viết nhạc,
vẽ tranh chỉ với cái mục đích
là thỏa mãn đam mê của họ.
Họ không có quan tâm xung quanh đang nghĩ cái gì.
Nhưng mà kết quả là vẫn có người súng lại
mua những cái tác phẩm của họ.
Nhưng theo tôi đó là những cái trường hợp ngoại lệ
và chúng ta không nên dùng ngoại lệ
để dùng nó làm cái mục tiêu
và hy vọng là nó sẽ xảy ra với chúng ta được.
Cái ý chính mà tôi muốn chia sẻ
với các anh chị trong bài nói chuyện ngày hôm nay
đó là chúng ta hiểu được cái gốc rễ
của mọi thứ nó đang vận hành
để từ đó chúng ta có cái phân định rạch rồi
và xác định cho mình một cái mức kỳ vọng hợp lý.
Một khi mà chúng ta đã xác định kiếm tiền
thì hãy tập trung vào cái việc
tạo ra giá trị cho người khác.
Cái niềm vui và cái hạnh phúc của chúng ta
khi đó nó nên được gác lại một chút.
Còn một khi mà đã xác định đây là tôi làm cho tôi
cho cái niềm vui và hạnh phúc của riêng tôi
thì khi đó chúng ta đừng có quan tâm
tới quan điểm hay là cách làm của người khác làm gì.
Chỉ có như vậy
thì chúng ta mới có thể trích xuất được trọn vạn
cái niềm vui và cái hạnh phúc từ cái hoạt động đó.
Khi mà chúng ta hiểu
và đã phân định được rạch rồi như vậy rồi
thì nó sẽ giúp cho chúng ta xác định được
cái mức kỳ vọng hợp lý
để rồi từ đó chính nó sẽ giúp cho chúng ta
không còn bị thất vọng bởi những cái kỳ vọng vô lý nữa.
Như cái hoạt động chụp ảnh của tôi lúc nãy
bây giờ thì tôi chụp ảnh
là đơn giản là bởi vì bản thân tôi yêu thích nó.
Tôi không quan tâm là cái hình tôi chụp
nó có được ai mua hay không
và tôi cũng không quan tâm là tôi chụp được
có ai trao giải hay không
và nó giúp cho tôi tự do được sáng tạo
và sống trọn vạn với cái niềm đam mê của mình.
Đối với tôi như vậy là đủ.
Tôi chủ động được cái hạnh phúc của tôi.
Ngược lại ở một cái góc độ khác
trong công việc kinh doanh
tôi xác định là tôi làm là vì giá trị của người khác
cho nên nhu cầu của họ là cái gì
vấn đề của họ là gì
thì tôi tập trung giải quyết cái vấn đề đó.
Tôi không có làm cho tôi
cho nên cái việc mà nó dùng công nghệ nào
cái màu sắc nó ra sao
tôi cũng không quan tâm.
Miễn sao nó đáp ứng được cái nhu cầu của khách hàng
và nó tạo ra cái giá trị của khách hàng của tôi
thì đó mới là cái điều quan trọng nhất.
Thì đó là một số cái chia sẻ của tôi
ở trong các tập ngày hôm nay.
Như tôi có nói lúc nãy
và tôi muốn lặp lại một lần nữa trước khi kết thúc
những cái gì mà tôi chia sẻ hôm nay
nó là hai cái bức tranh tuyệt đối
và các anh chị không có nhất thiết
là phải áp dụng nó một cách tuyệt đối như vậy.
Các anh chị hãy xem nó như là
hai cái nguyên liệu muối và đường.
Cái điều quan trọng là chúng ta phải hiểu được
muối nó có tác dụng gì và đường có tác dụng gì
để từ đó các anh chị có những cái
gia giảm cho nó phù hợp.
Thì đó là những gì mà tôi muốn chia sẻ
với các anh chị trong tập ngày hôm nay.
Tôi xin kết thúc lại tại đây.
Nếu mà thấy những cái nội dung này là hữu ích
thì nhờ các anh chị chia sẻ thêm cho bạn bè và người thân của mình.
Ngoài ra thì như thường lệ
bởi vì cái giải thuật của Youtube
họ ưu tiên cho những video có nhiều like.
Cho nên nếu mà thích video này
thì nhờ các anh chị bấm thêm vào cái nút like
để giúp cho podcast của chúng ta có nhiều người biết hơn nữa.
Xin cảm ơn sự theo dõi của các anh chị
và chúc các anh chị có một buổi tối
cuối tuần bình yên.