Trong tập này tôi chia sẻ lại hai bài học mà tôi đã tích lũy được trong suốt quá trình đầu tư tài chính của mình.
Đây cũng là lần đầu tiên tôi nhắc đến một chủ đề mà trước giờ tôi chưa bao giờ nhắc đến, dù là trên Facebook hay bất kỳ trang cá nhân nào. Thông qua đó tôi muốn chuyển tải đến các bạn hai bài học nhỏ, nhưng nó đã giúp tôi rất nhiều, không chỉ trong lĩnh vực đầu tư mà còn cả trong các khía cạnh khác của cuộc sống.
Nếu các bạn cũng thấy những nội dung trong tập này là hữu ích thì nhờ các bạn chia sẻ với bạn bè của mình. Hy vọng nó sẽ giúp ích được cho mọi người.
0:00 - Giới thiệu về loạt bài Tự Do Tài Chính 0:40- Về quá trình làm việc của tôi 3:54 - Câu chuyện về công nghệ Blockchain 24:24 - Hai bài học về đầu tư
Xin chào các anh chị và các bạn.
Thật ra thì tôi đang làm một loạt bài về chủ đề tự do tài chính.
Đây là một chủ đề rất hay và những gì tôi đang chuẩn bị để chia sẻ với các anh chị tôi cũng rất tâm đắc.
Tuy nhiên, tôi chưa có thu xong.
Cách đây mấy ngày thì có một câu chuyện khá là thú vị
và nó cũng có liên quan đôi chút đến chủ đề về đầu tư.
Do đó nên tôi tranh thủ thu nhanh cái số này để chia sẻ với các anh chị và các bạn trước.
Nói về đầu tư cá nhân thì tôi bắt đầu có hoạt động đầu tư tài chính cá nhân cho bản thân mình cũng khá là lâu rồi.
Chi tiết thì tôi sẽ chia sẻ nhiều hơn ở trong cái số về tự do tài chính.
Trong toàn bộ quá trình đầu tư của mình thì tôi cũng có tích lũy được một số kinh nghiệm.
Và trong cái chủ đề ngày hôm nay thì tôi sẽ chia sẻ lại với các anh chị hai cái bài học mà tôi rất là tâm đắc.
Tuy là cái số này nó có một số chi tiết về cái thị trường crypto.
Tuy nhiên tôi cũng xin nói trước là những cái gì mà tôi nói
nó không có liên quan gì đến cái việc là tôi đưa ra lời khuyên hay là tôi đưa ra cách
để mà các anh chị phân tích cái thị trường crypto để coi nó lên hay nó xuống.
Và tôi cũng không có ý định là khuyến khích hay là phản đối các anh chị đầu tư vô đó hay không.
Hai cái thông điệp mà tôi muốn chia sẻ đó nó nằm ở một cái khía cạnh hoàn toàn khác.
Thì với các bạn mà có follow tôi trên Facebook đó thì các bạn để ý là
từ trước đến nay tôi chưa bao giờ viết một cái bài
hay đăng bất kỳ một cái tin nào về cryptocurrency.
Ở Việt Nam mình thì người ta hay gọi là tiền kỹ thuật số hay là tiền ảo.
Thì đó là những cái mà như là bitcoin hay là ethereum hay là những cái đồng tiền altcoin khác.
Nhân tiện thì từ cái đoạn này tôi sẽ gọi nhanh nó là crypto thôi.
Cho nó nhanh. Thật ra thì gọi đúng nó phải là cryptocurrency.
Tại vì crypto nếu mà gọi không thì nó chỉ là chuyện mã hóa thôi.
Nó không có ý nghĩa lắm.
Nhưng mà cho phép tôi gọi ngắn như vậy cho nó nhanh.
Thì hôm nay sẽ là cái lần đầu tiên mà tôi phá lệ tôi nói về cái chủ đề này.
Nhưng một lần nữa thì tôi cũng muốn nhấn mạnh là
cái thông điệp mà tôi muốn chia sẻ nó không có liên quan gì nhiều
đến cái việc mà đầu tư tiền kỹ thuật số hết.
Thì để bắt đầu đó thì tôi sẽ kể lại cho các anh chị nghe
về cái câu chuyện, cái cơ duyên vì sao mà tôi biết tới cái cryptocurrency này.
Ở đây chắc là có một số anh chị biết là cái lĩnh vực chính mà tôi làm việc đó là trong lĩnh vực công nghệ.
Và tôi có một cái may mắn nữa là tôi được làm ở trong ngành tài chính ở Úc
trong một cái thời gian khá là dài.
Thì bắt đầu từ những cái năm đầu khi mà tôi mới vừa sang Úc đó
thì một trong những cái công ty đầu tiên mà tôi làm việc đó là ngân hàng Commonwealth Bank.
Ngân hàng Commonwealth Bank là cái ngân hàng lớn nhất ở Úc.
Nó kiểu giống như là Vietcumbank ở Việt Nam mình vậy đó.
Nhưng mà Commonwealth Bank thì đầu tư với công nghệ rất là nhiều.
Sau đó khi mà chuyển sang làm cành giao tình đó
thì cái khách hàng chính mà tôi phụ trách đó lại là ngân hàng ANZ.
Sau này thì tôi có làm thêm một số cái dự án ngắn với lại NAB
là National Australian Bank.
Cũng là một cái ngân hàng lớn khác của Úc.
Sau này khi mà không còn làm cành giao tình nữa đó
tôi chuyển sang làm việc cho một cái công ty FinTech.
FinTech có nghĩa là những cái công ty về công nghệ tài chính.
Nghĩa là họ ứng dụng công nghệ vô cái lĩnh vực tài chính.
Thì cái công ty FinTech mà tôi làm việc đó
nó lại có một số cái dự án hợp tác chung với một cái ngân hàng khác nữa là ngân hàng Westpac.
Do đó nên đếm đi đếm lại là tôi đã có dịp làm việc với đủ 4 cái ngân hàng lớn nhất ở Úc rồi.
Ở Úc họ gọi đó là The Big Four.
Thì chính vì có một cái thời gian làm việc khá là lâu
ở trong ngành tài chính và công nghệ
nên cũng vì đó mà tôi có một cái cơ duyên được biết tới crypto từ khá là sớm.
Khi đó thì hầu hết những người mà trao đổi về crypto
đa số là làm ở trong cái lĩnh vực công nghệ
mà chính xác hơn là FinTech
nghĩa là công nghệ về tài chính.
Thì ban đầu khi mà lần đầu tiên mà biết tới crypto
thì tôi rất là hứng thú.
Tuy nhiên cái thời điểm đó thì tôi cũng không có mua bán hay là đầu tư gì hết.
Chỉ là tôi thích tìm hiểu nó về cái khía cạnh công nghệ thôi.
Thì chia sẻ thêm với các anh chị về Bitcoin cái thời điểm đó.
Lúc đó thì hầu hết những người mà trong cái cộng đồng trao đổi về crypto
đa số là những người làm về kỹ thuật.
Một nhóm khác thì là những người làm về tài chính.
Nhưng mà hầu hết là lúc đó tất cả mọi người đều trao đổi
ở trên cái góc độ là kỹ thuật.
Nghĩa là trao đổi về công nghệ blockchain
hoặc là trao đổi về những kỹ thuật ở trong cái khía cạnh về tài chính.
Sẵn đây thì để tôi kể thêm cho các anh chị nghe một cái câu chuyện.
Đó là trong một cái khoảng thời gian dài đó
thì trong cái cộng đồng này nó có một cái sự tranh luận.
Nó chia ra làm hai nhóm.
Một cái nhóm thì có quan điểm là coi Bitcoin
nó như là một cái đồng tiền.
Thì tiếng Anh nó gọi là Fiat Money.
Cơ bản là cái nhóm này họ xem nó như là một cái công cụ dùng để thanh toán.
Và một cái nhóm còn lại đó
thì họ lại có xu hướng xem Bitcoin
là một cái công cụ dùng để lưu trữ giá trị.
Nó là giống như một dạng giống như vàng vậy đó.
Thì sau rất là nhiều những cái tranh luận
thì mọi người từ từ mọi người chuyển sang
có xu hướng xem nó như là một cái công cụ dùng để lưu trữ nhiều hơn.
Cái lý do là vì ở một số mặt kỹ thuật
cái Bitcoin nó có hai cái vấn đề lớn.
Cái thứ nhất đó là về tốc độ thanh toán của Bitcoin
nó khá là chậm.
Để mà dễ cho các bạn hình dung
thì các bạn tưởng tượng là các bạn đi ăn một cái tô phở.
Thì bạn để ý là khi mà thường
khi mà mình trả bằng cái thẻ tính dụng
thì từ cái khoảng thời gian mà mình tháp
cái thẻ lên cái máy thanh toán
thì nó sẽ mất đâu đó khoảng 2 đến 3 giây
để cái màn hình nó hiện lên cái chữ Approve.
Thì coi như là sau đó là cái transaction đó là nó xong.
Thật ra đằng sau nó thì nó chưa có xong đâu.
Nhưng mà nếu mà tôi nói chi tiết hơn ở phía sau đó
thì nó rất là phức tạp.
Nên tạm coi như ở cái khía cạnh của người dùng là coi như là nó xong.
Nhưng mà thỉnh thoảng bạn sẽ gặp cái trường hợp
là vì một cái trục trặc nào đó
ví dụ như là mạng chậm chẳng hạn
thì nó sẽ mất lâu hơn.
Lúc đó thì bạn với người bán sẽ đứng nhìn nhau
khoảng đâu đó khoảng 5-10 giây gì đó để chờ.
Còn riêng với Bitcoin
thì cái khoảng thời gian này nó dài hơn rất là nhiều.
Nó có thể lên đến 5 đến 10 phút
hoặc thậm chí là hơn nữa.
Nghĩa là bạn và ông chủ
trong cái trường hợp đó là phải đứng nhìn nhau
từ 5 đến 10 phút.
Nghĩa là riêng về cái đoạn này thôi
là Bitcoin là gần như không thể đáp ứng được
là một cái công cụ thanh toán.
Ngoài ra thì Bitcoin
và hầu hết các cái đồng tiền kỹ thuật số hiện tại
nó còn có một cái vấn đề nữa
đó là cái biên độ giao động
về giá trị của nó rất là lớn.
Ở trong tiếng Anh nó gọi là Volatile
ở tiếng Mỹ thì nó gọi là Volatile.
Nghĩa là cái giá cả của nó
lên xuống với một cái biên độ rất là cao
tuy ví dụ là một cái trường hợp
mà nó hơi extreme một tí xíu
ví dụ là bạn mua một cái tô phở
lúc mà bạn mua đó thì nó là 25.000
nhưng mà đến khi mà bạn ăn xong đó
có thể cái giá trị nó chỉ còn là 15.000
hoặc là nó tăng lên 25.000
nghĩa là cái biên độ và giá trị của nó
tăng giảm rất là nhanh.
Thì cái yếu tố này nó rất là khó
để mà nó dùng làm một cái công cụ thanh toán.
Các bạn để ý là hầu hết các cái đồng tiền fiat
là nó có thể lên xuống
nhưng mà với một cái biên độ rất là nhỏ
trừ những cái trường hợp đặc biệt
như là đồng Venezuela chẳng hạn
trong cái giai đoạn mà nó mất giá đó
thì ngày hôm nay là bạn xách 10 đồng đi
bạn có thể mua được một cái gói xôi
nhưng mà ngày hôm sau đó
thì bạn phải xách theo 100 đồng
thì bạn mới mua được một cái gói xôi tương tự như vậy.
Thì đó là cái ví dụ
về cái chuyện là giá trị
của cái đồng Bitcoin
nó tăng giảm, cái biên độ nó rất là lớn.
Nhưng mà thật ra thì cái thời gian đầu
cái đồng Bitcoin
nó cũng không có tăng nhiều
nên cái chủ đề chính mà tranh luận lúc đó
thì đa số là vì cái tốc độ thanh toán
Ngoài ra thì nó còn có những cái hạn chế khác nữa
và chính vì nó có những cái hạn chế như vậy
nên dần dần
ở trong cộng đồng lúc đó
thì mới bắt đầu thiêng về cái ý kiến
Bitcoin nó sẽ thiêng
về một cái công cụ lưu trữ
hơn là một cái công cụ thanh toán
Đó là lý do mà
vì sao mà bây giờ mọi người hầu hết đều nghe
là người ta so sánh Bitcoin với vàng
chứ không có còn mấy ai so sánh nó với tiền nữa
Thì
cũng cái thời điểm đó
là cái thời điểm mà tôi bắt đầu tôi tìm hiểu
về Ethereum
bởi vì lúc đó tôi rất là hứng thú
với cái khái niệm Smart Contract của Ethereum
Tôi sẽ không có đi sâu
về những cái vấn đề kỹ thuật
vì nó không phải là mục đích chính của cái clip này
Nhưng mà về cơ bản đó là
Ethereum được tạo ra
như là một cái hệ sinh thái
chứ không phải chỉ là một cái công cụ
Và riêng với cái Smart Contract
thì nó sẽ giúp
giải quyết được rất là nhiều những cái hạn chế
mà tôi vừa nói ở bên trên của Bitcoin
Quay trở lại cái câu chuyện về Bitcoin
Lúc đó thì tôi
và một cái nhóm bạn làm cùng công ty
và mấy người bạn đó đều là những người
rất là giỏi về kỹ thuật
thì tụi tôi rất là đam mê
về công nghệ và tài chính
Nên cả nhóm cứ cắm đầu cắm cổ
tìm hiểu rất là sâu về công nghệ Blockchain này
Thậm chí là có thời điểm
chúng tôi tổ chức liên tục những cái Lunch&Learn
ở trong công ty về cái chủ đề này
Lunch&Learn là một cái hoạt động
mà các công ty ở Úc rất là thường hay tổ chức
Nghĩa là trong những cái giờ ăn trưa
thì sẽ có những cái cá nhân
hoặc là một cái nhóm nào đó
đứng lên chia sẻ những cái kiến thức
mà mình biết cho những cái đồng nghiệp xung quanh
Thì tới cái thời điểm này
thì là tôi và các nhóm bạn đó
đã tìm hiểu cũng được khá lâu về Bitcoin rồi
Và lưu ý là
chúng tôi chỉ tìm hiểu về nó
dựa trên cái góc độ về công nghệ
và kỹ thuật tài chính
chứ hoàn toàn không phải là nhìn nó ở cái góc độ đầu tư
như đại đa số mọi người ở thời điểm sau này
Lúc đó thì chúng tôi có
một vài Coins chủ yếu là để test
những cái thứ mà tụi tôi tìm hiểu
Giống như là kiểu bây giờ các bạn nghiên cứu
về một cái gì đó thì các bạn bỏ ra
vài chục đô hoặc là vài trăm đô
để mua thiết bị để mà phục vụ
cho cái việc nghiên cứu đó
Và lúc đó thì cũng không có ai nghĩ gì
về cái việc đầu tư để mà sau này
nó trở thành mấy chục ngàn đô la như là giá hiện tại đâu
Rồi, bây giờ tới cái đoạn hấp dẫn
Tôi sẽ kể cho các anh chị nghe cái lý do
vì sao mà tôi có một trăm đồng Ethereum
Thì như hồi nãy đã nói đó, cho tới cái giai đoạn này đó
thì hầu hết là nếu mà chúng tôi có mua
những cái đồng tiền kỹ thuật số đó
thì là chủ yếu để mà thử nghiệm
để mà nghiên cứu là một số cái transaction qua lại
rồi là một số cái test
linh tin nào đó về kỹ thuật
Cho đến một cái đợt mà nó có
một cái sự kiện nó xảy ra như vậy
Thì tôi còn nhớ cái thời điểm đó
là cái khoảng mà cuối 2015
đầu 2016 gì đó
Thì lúc đó cái công ty chỗ tôi làm việc
nó có tổ chức cái hoạt động gọi là Hackathon
Dành cho các anh chị nào mà không biết đó
thì đây là một cái hoạt động
mà nó rất là hay được tổ chức
ở các công ty công nghệ ở nước ngoài
Thì đại loại là cái hoạt động đó
nó sẽ diễn ra trong vòng khoảng
24 đến 48 tiếng tùy theo công ty
Tất cả mọi người ở trong công ty
đều có thể tham gia
Ai có cái ý tưởng gì đó thì sẽ form lên cái team của mình
Rồi sau đó thì bắt đầu
cùng nhau mà làm cái dự án đó
Rồi cuối cái thời gian đó
thì bạn sẽ present lại
cái kết quả của cái dự án đó với công ty
và từ đó là cả công ty
mọi người sẽ vote cho cái dự án của bạn
Thì thời điểm đó tôi
với một cái bạn nữa trong công ty
thì cái bạn này là người thủy sĩ
thì hai đứa tôi quyết định là sẽ lập lên
một cái team và làm một cái dự án
có liên quan đến blockchain
Và sau đó thì cái dự án của
tụi tôi được giải nhì và cái giải thưởng
là 3.000 đô
Thì sau đó thì là tôi với bạn tôi
quyết định là chia đôi rồi sách đi mua crypto
coi như là kỷ niệm
Cũng nhắc lại một lần nữa
là cái thời điểm đó
đa số mọi người không có
mấy người biết tới crypto là gì
trừ những cái người làm công nghệ như chúng tôi
Và vì cái thời điểm đó
thì cũng còn rất là rẻ
nên cũng không có mấy ai mà quan tâm
tới cái khía cạnh tài chính của nó
Như hồi nãy giờ tôi có nói đó
thì trước đó tụi tôi nếu mà có mua
thì cũng chỉ mua vài trăm đô
với mục đích nghiên cứu là chính
Không có ai nghĩ gì tới cái việc
là sẽ đầu tư hay xin lời gì từ nó cả
Thì cái lần này
thì tụi tôi sắp tiền đi mua
thì cũng với cái mindset như vậy
Chủ yếu là mục đích mua để làm kỷ niệm
để mai mốt nhìn lại thì có chuyện
để kể với nhau cho vui
Thì tụi tôi chia cái khoản tiền thưởng đó ra làm hai
Cái bạn Jordan
là cái bạn mà làm chung với tôi
thì bạn sách 1.500 đô
bạn mua được đúng 2 đồng bitcoin
có dư ra được một chút tiền
Tôi thì tôi cũng lấy
1.500 đô của mình
để mua được 100 đồng Ethereum
Lúc đó Ethereum nó hình như là
12-13 đồng gì đó
thì nói chung là cũng dư được một chút
thì mấy cái khoản dư đó là tụi tôi lấy đi ăn trưa
Một cái lý do nữa đó
là do là trước đó tụi tôi có mua thử
mấy cái Ledger
và lần này tụi tôi muốn mua để mà bỏ nó vô
để mình lưu trữ
thì thật ra mua ít bỏ vô lưu trữ cũng được
nhưng mà tại vì nhân sẵn với cái mục đích là
mua kỷ niệm đó thì mua bỏ vô
Để tôi giải thích nhanh cho những ai không biết
thì khi mà mình sở hữu
crypto đó thì nó sẽ có
2 cái loại lưu trữ
một cái dạng nó gọi là Hot Storage
và một cái dạng còn lại nó gọi là Cold Storage
Hot Storage nó giống như là
kiểu bạn có vàng và bạn để
vàng ở trong gân hàng
Còn Cold Storage thì nó giống như là
bạn lấy vàng về rồi bạn bỏ vô tủ
nhà mình khóa lại, tự mình giữ
cái vàng đó
Thì đó là cái sự tích mà tại sao mà tôi có 100 đồng
Ethereum. Nói thêm với các bạn
là nếu mà tôi còn giữ nguyên 100 đồng
Ethereum này tới bây giờ đó
thì tôi sẽ có khoảng 200 ngàn đô
Nhân tiện thì
là tất cả những cái đồng đô la
mà tôi nói ở trong cái bài này đó là tất cả
là đô la Úc hết chứ không phải là đô la Mỹ
Rồi
sau khi mà mua thì Jordan nó giữ
2 đồng Bitcoin, tôi giữ
100 đồng Ethereum
Tôi mua xong bỏ vô cái ledger
vọc được vài ngày thì bắt đầu
cũng bỏ xó nó qua một bên
thì trong suốt khoảng 1 năm trời
tôi với Jordan thì thật sự là
tụi tôi cũng quên luôn cái khoảng mà mua đó
Cái ledger thì tôi cứ quăng
trong cái bàn làm việc ở nhà cứ để đó vậy thôi
Cho đến năm
2017 thì là bà con mới bắt đầu
mới nói nhiều và cái thị trường nó mới bắt đầu
nó tăng lên rất là nhiều
Và cũng chia sẻ thật với
các bạn luôn là cảm giác của
nguyên một cái nhóm tụi tôi lúc đó là cũng chân hứng
luôn không hiểu là tại sao mà nó tăng
dữ vậy
Mặc dù là tụi tôi đã tìm hiểu về crypto
trong một khoảng thời gian khá là dài
Và ít nhiều thì tụi tôi
cũng có một cái niềm tin về cái công nghệ này
Nhưng mà khi mà chứng kiến mà nó tăng
vậy đó thì tụi tôi ai cũng bất ngờ hết
Và nói thật lòng thì cũng có tiếc
Tiếc là tại sao tụi mình tìm hiểu sớm
như vậy mà không mua nhiều hơn
Thì tụi tôi cứ nhìn nó tăng như vậy
mà mỗi ngày tăng lên và cũng không hiểu
tại sao là nó tăng và rất là bất ngờ về cái chuyện đó
Cho tới cái đỉnh điểm
là cái thời điểm tôi vẫn còn nhớ
là khoảng tháng 11
năm 2017 đó là cái khoảng
thời điểm gần sinh nhật tôi
Thì tôi quyết định là thôi
không có tham nữa, nó lợi như vậy là quá nhiều rồi
Và tôi quyết định là bán
hết phần nửa cái số Ethereum của mình
Và
tôi bán nó ở giá là 400 đô
Bây giờ mà ai mà nghe nói là tôi bán
Ethereum với giá 400 đô
thì chắc là sẽ cười tôi dữ lắm
Nhưng mà các bạn nhớ đó là tôi mua
nó là ở giá 10 đồng
Và cái thời điểm này là Ethereum đang
ở cái giá là 400 đồng
Nghĩa là tôi lợi 4.000%
Và
thật ra là tôi cũng không có ý định
là mua nó để mà
đầu tư hay gì hết, nên gần như là tự nhiên
mình có một khoảng tiền ở đâu trên trời
rớt xuống
Thì lợi vậy thôi chứ muốn gì nữa
Cho nên tôi mới quyết định là
Thôi, cái này nó quá là crazy rồi
Lấy ra, bán phần nửa
Thì tôi còn nhớ là
tôi bán được đâu đó khoảng tầm 20.000
Và tôi còn nhớ
Tôi nhớ rất là rõ là tôi lấy khoảng 5.000
để đi mua một cái MacBook Pro
Và lúc đó tôi chọn
cái cấu hình gần như là cao nhất
Cái số tiền còn lại thì tôi bỏ hết
vô cái thị trường chiến khoán
là cái nơi mà tôi đã đầu tư nghiêm túc từ trước
tới giờ, chứ không có phải là cái kiểu
mua dẫn chơi như là Ethereum
Và bây giờ mỗi khi nghĩ lại
tôi vẫn còn tiếc là 50 đồng
Ethereum đó nếu mà tôi còn giữ tới ngày hôm nay
thì giá nó sẽ khoảng
hơn 100.000 đô
Nhưng mà
nói về thôi chứ thật ra tôi cũng
không có tiếc vì khi mà tôi
bỏ qua cái thị trường chiến khoán đó
thì sau này cái khoảng đó nó cũng sinh lợi
rất là nhiều
Rồi, bây giờ nếu mà ai theo dõi
cái câu chuyện của tôi đến lúc này đó
thì các anh chị đều biết là tôi vẫn còn 50 đồng
Ethereum nữa
Và tới cuối tháng 12 năm đó là tôi quyết định
là tôi bán hết, chỉ giữ lại đúng
10 đồng để mà làm kỷ niệm
Và sau đó thì tôi coi như là tôi không có
liên quan gì tới cái chuyện đầu tư crypto nữa
Thật ra thì nói đầu tư cũng không đúng
vì cho tới lúc này các bạn thấy là tôi chỉ
có mua duy nhất có một lần
mà cái lần đó là mua dẫn chơi
Còn từ đó tới nay cho tới tận bây giờ
luôn là hầu hết là tôi bán chứ tôi không
có mua nên gọi nó là đầu tư thì cũng
không đúng nữa. Nhưng mà anyway
sau đó thì tới tháng 12 là tôi quyết định là tôi
bán hết, tôi chỉ giữ lại đúng 10 đồng
để mà làm kỷ niệm
Thì nãy giờ kể dòng dài
tới cái đoạn này mới chính là cái thông điệp
mà tôi muốn chia sẻ với các bạn qua cái clip này
Cái lý do tại sao
mà tôi quyết định tôi bán hết
Bởi vì lưu ý với các bạn là cái
thời điểm đó cái giá crypto nó đang tăng
dẫn đứng lên và hầu hết
tất cả mọi người ở trên thị trường hay là
báo chí tất cả đều dự đoán
là giá bitcoin
có thể tăng lên đến 50.000 hoặc 100.000 đô
Còn cái giá ethereum có thể tăng
từ vài chục đến cả trăm ngàn đô
Nhưng mà tại sao
tôi lại quyết định bán hết trong cái
thời điểm đó và coi như tụi tôi
exit luôn khỏi mấy cái đầu tư này
Tất cả đó nó chỉ vì
một cái câu nói mà tôi đã học được từ trước đó
bởi một cái người mà tôi rất là kính trọng
Thì cái câu nói đó là sao?
Như hồi nãy
tôi có kể ở bên trên
Trong cái thời gian mà tôi làm cảnh giao tình
thì tôi có dịp tiếp xúc với rất là nhiều người
ở trong cái giới elite về đầu tư
Và nhờ đó
tôi có dịp học được rất là nhiều
những kinh nghiệm từ những người này
Và trong số đó
là có một cái ông tôi quen tên là Tim
Thì ông này, ông ấy dạy cho tôi
một cái câu mà cho tới bây giờ
tôi vẫn luôn luôn tôi giữ trong đầu
Cái câu này thì thật ra là
cũng không phải là do ổng nghĩ ra
Nhưng mà ổng là người đã dạy cho tôi cái câu này
Thì cái câu này dịch nominara
tiếng Việt đó, nó có nghĩa là
khi mà cái người tài xế taxi
của bạn bắt đầu mà chỉ cho bạn
về các cái thủ tự đầu tư đó
thì đó là thời điểm nên bán
Cái ý của câu này
không có ý nghĩa là miệt thị
những người lái taxi
mà là khi mà những người mà không có kinh nghiệm
họ mới tìm hiểu đầu này đầu kia được một chút
thì người ta sẽ có
su hướng là người ta nghĩ mình đã là
một cái chuyên gia rồi
Và đây là một cái hiệu ứng
mà nó gọi là hiệu ứng Dunning and Kruger
Trên cái website của tôi
thì có lần tôi có viết về cái chủ đề này
Tôi sẽ để một cái link
ở trong phần bổ tả bên dưới
để cho các bạn nào mà có muốn
tìm hiểu đó thì có thể đọc
Thì cái ý nghĩa của câu nói này
là khi mà thị trường có quá nhiều
những cái người này đó
thì đó là cái lúc mà mình nên tránh
Ông Warren Buffett thì ổng cũng có
một cái câu nói rất là nổi tiếng
mà nó dịch ra là mình hãy biết sợ
khi mà những người khác đang tham lam
và mình hãy tham lam khi mà
những người khác đang sợ
Thì cái ý của ổng là những cái khi mà
cái thị trường nó trở nên crazy
mọi người dành dật để mà mua
và giá nó cứ lên điên rồ đó
thì lúc đó là cái lúc nào nên cẩn trọng
Còn khi mà thị trường
đang sợ đó
mọi người đều nói những cái negative
về thị trường đó thì những cái lúc đó
là những cái lúc mà nên cân nhắc để mà mua
Rồi quay trở lại cái lý do
tại sao mà tôi bán
hết những cái động Ethereum
còn lại của mình
Thì tôi còn nhớ đó là một cái buổi ăn trưa
vào trước cái ngày Christmas
của năm 2017
cùng với một cái nhóm bạn ở trong công ty
Nhóm bạn này không phải là
cái nhóm bạn công nghệ mà nãy giờ tôi kể
nó là một cái nhóm bạn khác nữa
Thì đây là một cái buổi ăn trưa
trước cái ngày mà nghỉ Christmas
Thì trong đó có một cái người bạn
Trong suốt buổi
Các bạn đó cứ nói suốt về tương lai của Bitcoin
Và bạn ngồi bạn giảng cho những cái người còn lại
là vì sao mà Bitcoin tốt
Rồi vì sao
nó là một cái công cụ thanh toán xiên biên giới
Vì sao nó sẽ thay đổi thế giới gì đó
Thì tôi ngồi
thì ban đầu tôi nghe tôi không có nói gì
Nhưng mà sau đó thì tôi
ngứa miệng tôi bắt đầu tôi hỏi
một vài cái câu hỏi sâu hơn về kỹ thuật
và những cái về regulation, về quản lý
tài chính của các chính phủ
Thì cái người bạn đó bạn ú ớ
Thì tôi mới phát hiện ra là
À, đây là một người lái taxi
Và tối đó tôi về
Tôi quyết định tôi bán toàn bộ số Ethereum
còn lại của mình
Chỉ chừa lại đúng 10 đồng
Và tôi coi như đó là để làm kỷ niệm
Và tôi cũng không có phải
là hay gì đâu
Sau đó thì giá Ethereum nó tiếp tục nó tăng
Lúc mà tôi bán thì nó là khoảng
1000 đô út một đồng
Và nó tiếp tục nó tăng lên đâu đó
khoảng tới tháng 1 của năm sau đó
là đỉnh điểm của nó là 1700 đô la
một cái đồng Ethereum
Thì nếu mà bạn hỏi lúc đó tôi có tiếc hay không đó
Thì tôi có tiếc chứ
Nhưng mà bây giờ nhìn lại thì chắc là
ai cũng biết là sau đó là cả
cái thị trường crypto nó crash
Và có những cái thời điểm là giá Ethereum
nó giảm xuống còn có hơn 100 đô một đồng thôi
Kể từ đó
thì tôi càng tin cái bài học mà ông Tim
ổng đã dạy cho tôi
Đó là khi những người lái taxi trở thành những người
chuyên gia thì lúc đó là lúc nên exit
Ở đây tôi xin nhấn mạnh là
cái câu nói này nó không có ý chê bai
hay miệt thị gì những người lái taxi
Nó chỉ là một cái câu nói
mang tính hình tượng
ý là nói những người mới
tìm hiểu đầu này một chút
đầu kia một chút rồi nghĩ mình đã trở thành
chuyên gia
Thì cái câu chuyện nó cũng chưa dừng lại ở đây
Nếu mà các bạn còn nhớ đó thì tới
lúc này đó thì tôi vẫn còn giữ lại 10 cái đồng
Ethereum mà tôi giữ là làm kỷ niệm đó
Thì suốt 3 năm trời
tôi gần như là tôi không có để ý gì tới nó nữa
Tại vì tôi xác định khi mà tôi bán hết cái mớ
Ethereum kia đó là coi như tôi không có
quan tâm tới cái thị trường crypto nữa
Cho đến gần đây
Nghĩa là sau 3 năm trời
thì cái thị trường crypto nó bắt đầu
nó tăng trở lại và lần này nó tăng
còn kinh khủng hơn nữa
Và tôi vẫn giữ 10 đồng đó
Cho tới cách đây mấy ngày
mới tuần trước đây thôi là tôi quyết định tôi bán hết
Và cái lý do tôi bán
là cũng cùng một cái lý do
Cái lý do đó là ở trong một cái buổi tối
gần đây thì tôi có nói chuyện với một cái cậu em
Và sau một cái lúc trao đổi đó
thì tôi mới nhận ra
là cậu em này rất là giống
cái cậu bạn kia của tôi 3 năm về trước
Thì cậu này cũng có bỏ tiền mua
và thắng được một chút
Rồi cậu cũng có độc đầu này độc đầu kia một chút
Nhưng mà sau một lúc nói chuyện đó
thì tôi phát hiện ra là
cậu cũng là một người lái taxi
Thì trước giờ tôi có một cái nguyên tắc cho bản thân đó
là khi mà tôi đã
xác định được ai ở trong cái tình trạng này đó
thì tôi sẽ ngưng không có tranh luận nữa
Thì tôi kết thúc
cái buổi nói chuyện chỉ với một cái lời dặn
là hãy cẩn thận
coi chừng là em đang không biết
những cái gì mà mình không biết
Và tối hôm đó tôi quyết định là tôi bán
hết 10 đồng Ethereum còn lại của mình
Đó là tối ngày 22
Và bây giờ nếu mà mọi người
xem lại biểu đồ đó thì thấy là
ngay ngày hôm sau là ngày 23
là thị trường crash
Thì ở đây tôi không có
ý định nói là tôi hay
Cái việc mà nó crash sau những cái lần mà tôi bán
là hoàn toàn là trùng hợp
Bởi vì những cái lần tôi bán
đó là hoàn toàn không có tính toán gì hết
Tất cả là vì cái câu nói kia
Và cũng có thể là trong tương lai
nó sẽ tăng trở lại rất là nhiều nữa
Cái đó tôi không biết
Nhưng mà cho dù nó là trùng hợp hay không đi nữa
thì bây giờ tôi vẫn rất là tin vào cái câu nói kia
Khi mà cái người lái taxi
trở thành một chuyên gia
thì đó là lúc nên bán
Thì qua cái câu chuyện nãy giờ đó
là tôi đã lòng ghép vô hai cái điều
mà tôi muốn chia sẻ với các bạn
khi mà các bạn đầu tư vào bất kỳ một cái gì
Cái điều thứ nhất đó
là mình phải biết
cái gì mà mình không biết
Cái điều này rất là quan trọng
Sở diễn mà tôi kể cho các bạn nghe
một cái hành trình rất là dài của tôi
về crypto đó, chủ yếu
để các bạn thấy là tôi cũng có
một số cái hiểu biết nhất định về crypto
Đó là nói theo kiểu khiêm tốn
Còn nếu mà tạm bỏ
cái nón khiêm tốn xuống, thì tôi nghĩ
là tôi hiểu về crypto sâu hơn
khá là nhiều so với những người
mà đang tự nhận mình là chuyên gia
Tuy nhiên, tôi vẫn tự xác định
rất là rõ cho mình là cái lĩnh vực này
nằm ngoài cái tầm hiểu biết của tôi
Tôi có thể hiểu được đôi chút
về công nghệ, về cách nó vận hành
Nhưng mà toàn bộ
về những cái cách mà thế giới tiền tệ
nó vận hành như thế nào
Rồi cách mà các chính phủ quản lý đồng tiền
ở trên thế giới, thì tôi xác định
rất là rõ là tôi không đủ kiến thức
Cái đoạn này là tôi nói thật
chứ không phải là tôi đang giả bộ khiêm tốn
Những cái đó nó nằm ngoài tầm hiểu biết
của tôi ở thời điểm hiện tại
Và cái mấu chốt ở đây
là mình phải xác định được
cái gì mình biết và cái gì mình không biết
Nhân tiện đây thì tôi cũng xin
chia sẻ thêm một cái câu chuyện ngắn
cũng là từ cái cậu em lúc nãy
Thì cũng chính là cậu em đó
có một cái lần
là cậu đầu tư vào giàu
nghĩa là về community
và cậu thắng được một chút
Khi mà tôi nhìn vô thì tôi thấy rõ ràng
đó là may mắn chứ không có tính toán gì hết
Nhưng mà sau đó
thì tôi bắt đầu tôi thấy cậu bắt đầu cậu giảng
về community
Thì lúc đó tôi có bỏ thời gian để mà tôi chia sẻ
với cậu một cái kinh nghiệm như vầy
Trong cái thời điểm mà tôi làm cành sao tình
thì là do công ty tôi lúc đó
là một trong những cái đối tác
tài trợ cho cái diễn đàn kinh tế thế giới
đó là World Economic Forum
nên có một lần tôi được đi cùng cái công ty
tham dự cái sự kiện này
Cái diễn đàn kinh tế thế giới đó
nó là nơi mà các cái lãnh đạo
của các nước, các cái chuyên gia kinh tế
các cái tổ chức về dầu mỏ
các cái ngân hàng
các cái quỹ đầu tư lớn
họ ngồi lại với nhau
để mà từ đó họ trao đổi
và họ hoạch định một số cái chiến lược
về việc vận hành nền kinh tế cho cả thế giới
Thì khỏi phải nói là
với một cái người mà mới lần đầu tiên
được tham dự như tôi
thì hiển nhiên là tôi bị choáng ngợp rất là nhiều
Nhưng mà nhờ cái khoảng thời gian đó
mà tôi rút ra được một cái bài học
rất là giá trị cho bản thân mình
Đó là những cái thứ như là
dầu, vàng
nói chung là Comedity
hoặc là Forex
thì 90% người mà đầu tư những cái đó
đều là đánh bạc hết
không có đầu tư gì hết
chỉ có một cái nhóm nhỏ
là có một số cái kiến thức về phân tích
thì mới có cái sát xuất lớn hơn một chút
nhưng vẫn là đánh bạc
cái kiểu giống như là đánh bạc
nhưng mà có biết tính toán chút xíu
Còn 90% còn lại là
hoàn toàn là đánh bạc mây rũi
Còn cái nhóm mà những người
mà chơi cái này mà nó không phải là đánh bạc
thì họ ngồi xa chúng ta lắm
Họ chính là người ngồi
ở mấy cái diễn đàn kinh tế thế giới kia kìa
Thì nhờ có cái dịp trải nghiệm
cái chuyến đi đó đó
mà tôi xác định rất là rõ cho mình
là tôi không đủ kiến thức để mà trade
những cái Comedity
Nếu mà tôi có mua vàng
thì chỉ với một cái lí do duy nhất
là để tôi giữ trữ tiền
chứ tôi không có trade vàng để mà
tìm kiếm cái lợi nhuận từ nó
bởi vì đơn giản là tôi biết là mình không có đủ
kiến thức, không có đủ thông tin
để mà trade những cái thứ này
Thì tương tự như vậy
với cái câu chuyện về crypto cũng vậy
Như tôi đã nói với các anh chị
là tôi xác định rất là rõ
là mình không đủ hiểu biết
về cái mảng này
Những cái gì mà tôi biết nó không đủ
để mà tôi ra quyết định đầu tư
mà nó không phải là đánh bạc
Tôi chỉ dám nhận là mình hiểu được một chút
về cái công nghệ chạy đằng sau nó
về cách hoạt động của cái công nghệ blockchain
Một lần nữa
thì tôi muốn nhấn mạnh là tôi không bài bát
Bitcoin hay là Ethereum hay là
Cryptocurrency nói chung
Thậm chí là qua cái câu chuyện ngày hôm nay
thì các anh chị thấy là tôi rất là thích
những cái công nghệ này
Và ở một cái mặt nào đó thì tôi tin
là blockchain nó còn
áp dụng được rất là nhiều
cho những cái lĩnh vực khác
Nhưng cái mà làm tôi sợ
mỗi khi mà tôi nhìn vô cái thị trường crypto hiện tại đó
thì tôi thấy là quá là đông
những cái người mà tiếng Anh nó gọi là
fear of missing out
FOMO
là những cái người mà cứ nghe xung quanh đầu tư
thì mình cũng nhảy vô mình đầu tư
thấy giá tăng thì sợ là không đến lượt mình
nên cũng nhảy vô bỏ tiền vô để mà mua
để đầu tư theo mọi người
và nghe tin tức đầu này một chút đầu kia một chút
thì tôi nhìn xung quanh rồi tôi thấy là hết
90% là những cái người như vậy
10% còn lại là những cái người
mà đang manipulate thị trường
Mà nói một cách dân giả đó
thì tiếng Việt mình hay gọi đó là những cái người lùi gà
Cái chủ đề về bitcoin
nó là một cái chủ đề rất là nhạy cảm
Tôi thì tôi quan sát
và tôi thường thấy là nó chia ra làm 2 cái thái cực
Một đầu là những người
không tin về crypto
và chê nó thẩm tệ
Một đầu là những người rất tin vô nó
và ca ngợi nó hết lời
Tôi thì tôi không có ý định
bài bát theo cái hướng nào cả
vì như tôi nói đó thật sự là tôi cũng không biết
là tương lai của crypto nó sẽ đi về đâu
Nó có thể trở thành
500.000 đô và trở thành cái công cụ
để lưu trữ cái giá trị mới cho thế giới
Nhưng mà nó không có thể là một cái bong bóng
Tôi không biết được
Và cái mấu chốt ở đây là tôi không biết
Và chính vì không biết nên tôi quyết định
là tôi sẽ ngồi ở bên lề
và làm khán giả ít nhất là trong cái thời điểm hiện tại
thì theo tôi cái cách tốt nhất
ở trong cái thời điểm hiện tại đó
là mình có một số cái hiểu biết nhất định về nó
và mình có một cái nhìn công bằng
cho cả hai hướng
Nếu mà sau khi mà mình hiểu rồi
và mình thấy là cái lĩnh vực này
nó quá rộng so với những cái hiểu biết của mình
thì tôi cũng giống như bạn
chúng ta cùng ngồi xem
Muốn đầu tư thì còn rất là nhiều những cái kênh đầu tư khác
để chúng ta có thể đầu tư cho tiền của mình
Vì với bản thân tôi
thì tôi xác định rất là rõ
cái phương châm đầu tư của mình
Đó là khi mà tôi đầu tư vào một cái gì đó
thì nó phải là đầu tư
chứ không phải là đánh bài
Nếu mà muốn đánh bài thì tôi đi vô casino tôi chơi
Thì đó là cái điều thứ nhất
mà tôi muốn chia sẻ với các bạn
Không chỉ riêng trong lĩnh vực đầu tư
mà trong tất cả các khía cạnh của cuộc sống
Cái điều rất là quan trọng
là phải xác định được đâu là cái điều mình biết
đâu là cái điều mình không biết
Cái việc mà xác định được
những cái gì mà mình không biết
Tôi nghĩ là đôi khi nó còn quan trọng
hơn cả những cái gì mà mình đã biết nữa
Tiếng Anh nó có một cái từ
nó gọi là ignoring
Đây là những cái người mà không biết
những cái gì mà mình không biết
Và cái này tôi nghĩ nó còn nguy hiểm hơn cả
cái từ stupid nữa là dốt
Với dốt thì mình còn có thể học
để mà từ từ mình thoát ra khỏi cái dốt của mình
Còn đã là ignoring
là mình không biết
những cái gì mà mình không biết
Do đó nên mình cũng không có học tiếp
để mà lắp vô cái khoảng dốt đó
thì cái này còn nguy hiểm hơn cả stupid nữa
Đó là cái bài học thứ nhất
mà tôi muốn chia sẻ với các bạn
Cái bài học thứ hai đó
Thật ra là tôi đã chia sẻ với các bạn rồi
Nó chính là cái câu nói đó
Khi mà người tài xế bắt đầu
họ trở thành chuyên gia đó
thì đó là lúc chúng ta nên exit
Cái câu nói này tôi thấy nó đúng trong mọi trường hợp
Dù nó là bitcoin hay là
nó là thị trường chứng khoán hay nó là thị trường
địa óc
Khi nào mà bạn nghe quá nhiều
về những cái người mà không chuyên
bắt đầu đưa ra những cái lời khuyên cho xung quanh
thì đó là cái nút
mà nên cẩn trọng
Đó là hai cái thông điệp
mà tôi muốn chia sẻ với các bạn trong cái số kỳ này
Thứ nhất
Hãy cố gắng biết những cái gì mà mình không biết
Và thứ hai
là hãy cẩn trọng khi mà cái người lái taxi
trở thành chuyên gia
Thì tôi xin kết thúc cái số này tại đây
Nếu mà các anh chị thấy
những cái nội dung này nó có giá trị
thì nhờ các anh chị chia sẻ cho bạn bè của mình
Tôi thì tôi đang chuẩn bị
một cái loạt những cái số sắp tới
về cái chủ đề là tự do tài chính
Như nãy tôi có nói đó, đây là cái chủ đề
mà tôi rất là tâm đắc
Và bản thân tôi cũng đã thực hiện
cái hành trình tự do tài chính này cũng 10 năm nay rồi
Và nó mang lại rất là nhiều cái giá trị
cho cuộc sống của tôi
Và tôi nghĩ là nó cũng sẽ mang lại
rất là nhiều giá trị cho các anh chị
Cái chủ đề này thì tôi sẽ đăng
trong vài ngày tới
Các anh chị có muốn theo dõi
thì bấm vào cái nút đăng ký
và sau đó thì bấm thêm vào cái nút cái chuông ở bên cạnh
Làm như vậy thì khi mà tôi đăng cái số mới lên
YouTube nó sẽ báo cho các anh chị biết
Thì tôi xin kết thúc
cái số này lại ở đây
Xin chào các anh chị và hẹn gặp lại
các anh chị ở các cái số tới