Thủy triều là gì? Nó có đáng sợ không?

Trẻ Thông Thái
295 Người theo dõi
258 Lượt xem video·21 thg 10, 2024
Comments are disabled for this video.
Chào mừng các bạn đã quay trở lại với Trẻ Thông Thái.
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về một hiện tượng tự nhiên xảy ra đối với mực nước biển vô cùng thú vị, hiện tượng có tên là Thủy Triều.
Vậy Thủy Triều là gì?
Thủy Triều là một hiện tượng tự nhiên mà mực nước biển thay đổi theo chu kỳ,
được gây ra bởi lực hấp dẫn giữa trái đất, mặt trăng và mặt trời.
Thủy Triều có vai trò quan trọng đối với nhiều khía cạnh của đời sống và môi trường biển,
Nguyên nhân gây ra Thủy Triều?
Thứ nhất, do lực hấp dẫn của mặt trăng.
Mặt trăng, dù có khối lượng nhỏ hơn nhiều so với trái đất,
nhưng vì khoảng cách gần hơn nên lực hấp dẫn của nó có ảnh hưởng lớn đến sự thay đổi của mực nước biển.
Mặt bên của trái đất đối diện với mặt trăng sẽ trải qua lực hấp dẫn mạnh hơn, làm nước biển dâng cao,
tạo thành Thủy Triều cao, lực hút này cũng làm cho đất đá nhô cao một chút, nhưng không đáng kể bằng nước.
Mặt bên đối diện với mặt trăng sẽ có lực hấp dẫn yếu hơn,
tạo ra một Thủy Triều cao khác do nước bị kéo lại bởi phần trái đất giữa hai điểm này.
Thứ hai, do lực hấp dẫn của mặt trời.
Mặt trời cũng có ảnh hưởng đến Thủy Triều,
nhưng do khoảng cách xa hơn, lực hấp dẫn của nó nhỏ hơn so với mặt trăng.
Khi mặt trời, mặt trăng và trái đất thẳng hàng trong các kỳ trăng non và trăng tròn,
lực hấp dẫn của mặt trăng và mặt trời cộng hưởng tạo ra Thủy Triều lớn nhất gọi là Thủy Triều cường.
Khi mặt trời và mặt trăng tạo thành góc vuông với trái đất trong các kỳ trăng bán huyệt,
Thủy Triều sẽ nhỏ nhất gọi là Thủy Triều kém.
Thứ ba, do lực ly tầm.
Trái đất và mặt trăng quay quanh một trục chung gây ra lực ly tầm.
Lực này mạnh nhất tại điểm xa trục quay, thường nằm ở phía đối diện với mặt trăng, tạo ra Thủy Triều cao thứ hai.
Trung kỳ Thủy Triều
Thủy Triều bán nhật.
Nhiều nơi trên thế giới trải qua 2 lần Thủy Triều cao và 2 lần Thủy Triều thấp mỗi ngày.
Cách nhau khoảng 12 giờ 25 phút do sự quay của trái đất kết hợp với trung kỳ quay quanh trái đất của mặt trăng.
Thủy Triều nhật.
Một số khu vực chỉ có 1 lần Thủy Triều cao và 1 lần Thủy Triều thấp mỗi ngày.
Ảnh hưởng của Thủy Triều
Thủy Triều ảnh hưởng đến mực nước càng biển, cửa sông và lạnh, ảnh hưởng đến lịch trình của tàu thuyền.
Người dân ven biển thường dựa vào trung kỳ Thủy Triều để thu hoạch tôm, á và các loài hải sản khác.
Các vùng đất ngập nước, cửa sông và dạng săn hồ đều phụ thuộc vào Thủy Triều để duy trì hệ sinh thái đa dạng và năng động.
Thủy Triều có vai trò quan trọng trong việc vận chuyển chầm tích, duy trì hình dạng của bờ biển và vùng cửa sông.
Các hoạt động vui chơi, giải trí như lướt sóng, bơi lội và du lịch ven biển thường được điều chỉnh theo trung kỳ Thủy Triều.
Triều Cường còn có thể gây ra ngập úng các vùng ven biển, ven sông.
Ở Việt Nam, thành phố Hồ Chí Minh là một ví dụ điển hình về về Triều Cường gây ngập úng.
Con người đã lợi dụng hiện tượng này như thế nào?
Con người đã biết cách lợi dụng hiện tượng Thủy Triều từ hàng ngàn năm trước để phục vụ cho nhiều mục đích khác nhau trong cuộc sống hàng ngày,
từ sản xuất năng lượng đến giao thông và đánh bắt thủy sản.
Dưới đây là một số cách mà con người lợi dụng Thủy Triều.
Sản xuất năng lượng Thủy Triều
Một số quốc gia đã xây dựng các nhà máy điện Thủy Triều để chuyển đổi năng lượng từ sự tranh lệch mực nước Thủy Triều thành Việt Nam.
Ví dụ nổi tiếng là nhà máy điện Thủy Triều RANS ở Pháp.
Cơ chế hoạt động của nhà máy điện Thủy Triều
Khi Thủy Triều lên, nước biển được dẫn vào một hồ chứa.
Khi Thủy Triều xuống, nước từ hồ chứa được xả ra qua các tôa bin để tạo ra điện.
Giao thông hàng hải
Tàu thuyền thường dựa vào trung kỳ Thủy Triều để cập bến và rời bến một cách an toàn.
Các càng biển lớn thường điều chỉnh hoạt động của mình theo Thủy Triều để tận dụng mực nước cao, giúp tàu lớn có thể ra vào dễ dàng hơn.
Kênh và cửa biển
Một số kênh đảo và cửa biển tận dụng Thủy Triều để giúp điều tiết lưu lượng tàu thuyền qua lại, giảm thiểu lượng nước cần bơm hoặc giảm chiều sâu đảo bới cần thiết.
Đánh bắt và nuôi trồng thủy sản
Người dân ven biển tận dụng Thủy Triều để thu hoạch tôm, á và các loài hải sản khác khi nước rút, khiến việc bắt và thu hoạch trở nên dễ dàng hơn.
Các trang trại nuôi hải sản như hầu, chai và dòng biển được thiết kế để tận dụng sự lên xuống của Thủy Triều, cung cấp môi trường dinh dưỡng và giàu oxy cho các loài sinh vật này phát triển.
Khai thác mũi
Nhiều nơi trên thế giới sử dụng Thủy Triều để dẫn nước biển vào các dụng mũi. Sau đó, nước biển được để bốc hơi dưới ánh nắng mặt trời để lại mũi kết tinh.
Quá trình này đặc biệt phổ biến ở các vùng ven biển có khí hậu nóng và khô.
Hoạt động giải trí và du lịch
Các hoạt động như lướt sóng, treo thuyền ca giác và lướt phán rìu thường dựa vào chu kỳ Thủy Triều để tìm kiếm điều kiện tốt nhất.
Du khách thường tham quan các khu vực ven biển trong thời gian Thủy Triều lên hoặc xuống để chiêm ngưỡng cảnh quan thay đổi, tham gia các hoạt động như bơi lội, dạo biển và khám phá sinh vật biển.
Bảo vệ môi trường và khai thác bền vững
Thủy Triều đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ sinh thái đất ngập nước, cung cấp môi trường sống cho nhiều loài sinh vật.
Các dự án phục hồi đất ngập nước thường tính đến Thủy Triều để tạo ra môi trường bền vững.
Thủy Triều giúp phận chuyển trầm tích, duy trì và mở rộng các vùng đất bồi, đồng thời làm sạch môi trường ven biển.
Hiện tượng Thủy Triều, mặc dù phức tạp và ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và duy trì các hệ sinh thái ven biển, ảnh hưởng đến kinh tế, môi trường và cuộc sống con người.
Hiểu biết về Thủy Triều không chỉ giúp ích trong việc quản lý và khai thác tài nguyên biển một cách bền vững mà còn giúp chúng ta sống hài hòa hơn với môi trường tự nhiên.
