CDTeam - Vũ Trụ Nguyên Thủy Bí Ẩn Nguồn Gốc Những Bảo Vật Thất Lạc Trung Hoa
Những bảo vật thất lạc của Trung Hoa, những di sản văn hóa và nghệ thuật quý giá đã biến mất theo thời gian. Từ cổ vật huyền bí đến tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mỗi bảo vật đều mang trong mình câu chuyện sâu sắc về lịch sử và nền văn minh lừng lẫy. Hãy cùng tìm hiểu về hành trình truy tìm và gìn giữ những báu vật này, cũng như tầm quan trọng của chúng trong việc hiểu biết về văn hóa Trung Hoa.
👍 CD Media - Khám Phá là nơi mở ra cánh cửa tri thức về những bí ẩn, câu chuyện kỳ thú và những hiện tượng chưa được giải đáp trong thế giới xung quanh chúng ta. Dựa trên việc tham khảo các nguồn thông tin phong phú và đa dạng, kênh kết nối những kiến thức và quan điểm khác nhau, giúp khán giả có được cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn về những bí mật từ tự nhiên, khoa học, vũ trụ, con người,….
Chúng ta đang quay ngược thời gian, trở lại những năm 219 trước công nguyên.
Chuyên thuyết kể lại rằng, năm đó Tần Thủy Hoàng vi hành xuống phương Nam.
Ngồi thuyền đến hồ Động Đình, thì đột nhiên có một cơn cuồng phong nổi lên
làm cho mặt hồ dần lên sông lớn cuồn cuộn.
Trong lúc nghỉ cấp khi thuyền sắp lật,
Tần Thủy Hoàng ra lệnh cho người lấy một ấn ngọc quý và ném vào hồ.
Kỳ lạ thay, mặt hồ đột nhiên trở nên tĩnh lặng, sóng dứ cũng không còn thấy nữa.
8 năm sau, Tần Thủy Hoàng một lần nữa đi vi hành thiền hạng.
Khi đi qua huyện Hoa Âm, tỉnh Thiền Tây, đột nhiên có một người lạ xuất hiện chạm đường.
Người này đưa cho ông một vật gì đó.
Tần Thủy Hoàng vừa nhìn vào thì thấy đây chính là ngọc ấn mà bản thân ông năm đó đã ném xuống nước.
Thì ra người lạ mặt kia chính là Thủy Thần đến trả lại bảo vật.
Có thể thấy, ấn ngọc mang thân lực này không hề đơn giản.
Chẳng trách nó được mệnh danh là quốc bảo đệ nhất của Trung Hoa cổ đại.
Nhưng không chỉ có ngọc tỉ này,
Trung Hoa còn có vô số bảo vật khác mang trong mình sức mạnh và thân lực bí ẩn khó lòng lý giải.
Những bảo vật ấy tùy đã thất lạc cả nghìn năm,
nhưng danh tiếng và sự uy nghiêm của chúng vẫn còn vang vọng trong thiên hạ tới tận hôm nay.
Không để các bạn chờ lâu thêm nữa,
video những bảo vật thất lạc của Trung Hoa cổ đại sẽ được bắt đầu ngay bây giờ.
Hẳn là các bạn còn nhớ ấn ngọc chúng ta vừa mới nhắc đến.
Thật ra nó có một cái tên uy nghiêm hơn rất nhiều, đó là ngọc tỉ truyền quốc.
Ngọc tỉ truyền quốc xứng đáng là bảo vật vô giá lưu danh ngàn đời,
bởi giá trị của nó không tính bằng tiền mà tính bằng cả thiên hạ.
Trong dòng sông dài của lịch sử hàng ngàn năm,
ngọc tỉ truyền quốc đã khơi màu bao cuộc chiến thạm khốc, đẫm máu.
Sự thật về nguồn gốc và tung tích của nó luôn được người ta bàn tán,
tranh giành đầu đá không ngừng nghi.
Nhưng bảo vật ngàn năm có một này, từ đâu mà có?
Triều theo ghi chép trong sách sử,
ngọc tỉ truyền quốc là do Tân Thủy Hoàng,
vị hoàng đế đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc,
ra lệnh cho Tể tướng Lý Tư chế tạo giả.
Trên đó có khắc tám chữ do Lý Tư viết bằng thể chữ trùng người.
Thụ mệnh ư thiên, ký thọ mĩnh xương.
Căn cứ theo thuyết pháp của Thôi hạo Triều Đại Bắc Nguyện,
ngọc tỉ truyền quốc được làm bằng ngọc Hòa Thị Bích nổi danh thiên hạ.
Người ta nói rằng ngọc Bích này nguyên bản là một phần của sao mộc,
rơi xuống núi Kinh Sơn và hóa thành một ngọn đá.
Biện Hòa, người nước Sở, nhìn thấy Phượng Hoàng đậu trên hòn đá này.
Nghĩ hòn đá này nhất định chữa lõi ngọc quý hiếm,
nên dâng tặng nó cho Sở Lại Vương.
Ai ngờ Sở Lại Vương không biết,
tượng Biện Hòa lừa tặng mình một hòn đá vỡ,
nên đã chặt đứt một chân của ông.
Sau khi Sở Lại Vương băng hạ, Sở Vũ Vương Liên ngồi,
Biện Hòa lại đến dâng ngọc.
Nào ngờ Sở Vũ Vương cũng không nhận ra,
lại nổi cơn tinh nộ,
và chặt đứt chân còn lại của Biện Hòa.
Đến sau khi Sở Văn Vương Liên ngồi,
Biện Hòa ôm hòn đá đứng khóc dưới trần núi Kinh Sơn 3 ngày 3 đêm.
Nước mắt cạn khô, huyết lệ tuôn rơi.
Sở Văn Vương biết chuyện,
đã sai Thượng Ngọc đến đánh bóng hòn đá.
Quả nhiên bên trong nó có một khối ngọc bảo.
Sở Văn Vương cảm động trước sự kiên trì của Biện Hòa,
đã đặt tên cho khối ngọc bảo là Hòa Thị Bích.
Khối ngọc này nhìn nghiêng có màu xanh lục,
nhìn từ phía trước có màu trắng,
đặt ở nơi tối tăm vẫn tỏa sáng,
quả nhiên là một bảo vật vô cùng quý hiếm.
Sau đó Ngọc Hòa Thị Bích đã trải qua nhiều lần đổi chủ,
cuối cùng mới rơi vào tay của Tân Thủy Hòa.
Với lai lịch phi phạm như vậy,
việc dùng Ngọc Hòa Thị Bích để làm ngọc tỷ truyền quốc là rất hợp lý.
Về kích thước của khối ngọc,
đáng tiếc ta không có khi chép nào mô tả lại.
Chúng ta chỉ có thể dựa vào các tư liệu lễ tế hay nghị thức thời đó để suy đoán.
Theo Quân Chù Lễ,
đường kính lỗ trống trong tâm khối ngọc tương đương khoảng 7cm.
Đường kính vào ngoài của nó thì gấp 3 lần như vậy.
Ngoài ra độ dày của khối ngọc bích chỉ là khoảng 0,5cm.
Vì vậy, một số nhà nghiên cứu suy đoán rằng
khối ngọc Hòa Thị Bích có thể có đường kính 21cm và dày 0,5cm.
Nhưng liệu kích thước này có phù hợp với kích thước của ngọc tỷ truyền quốc hay không?
Sau khi nghiên cứu,
các nhà sư học tin rằng ngọc tỷ truyền quốc có kích thước vuông với cạnh 9,24cm và cao 8,3cm.
Ngụ lòng uốn lượn phía trên là tạo hình của ly vấn,
một trong 9 con rồng theo truyền thuyết.
Trình thể nó có màu lục lam cùng các đường vấn ngọc.
Ngọc tỷ truyền quốc trong các tác phẩm điện ảnh,
truyền hình lỡ đi mức phải dùng cả hai tay mới cầm được.
Chỉ là biện pháp nghệ thuật khiến khối ngọc trở nên uy nghiêm hơn mà thôi.
Như vậy thì có vẻ, ngọc tỷ truyền quốc không giống như là do ngọc Hòa Thị Bích chế tác thành.
Vậy, nó được chế tạo từ đâu?
Có sách sử đề cập, ngọc tỷ truyền quốc được chế tạo từ ngọc Lam Điểm.
Vậy thì ngọc Lam Điểm là loại ngọc gì?
Đây là một trong những loại ngọc được phát hiện và sử dụng sớm nhất ở Trung Quốc,
được sản xuất tại núi Lam Điểm, Thành Tây An, tỉnh Thiểm Tây.
Loại ngọc này có màu sắc đa dạng, cảm quang mạnh và đường vấn độc đáo.
Ngọc Thủy Thương Lam Điểm có màu xanh lục.
Sách Ngọc Tỷ Phổ đề cập rõ ràng rằng, ngọc tỷ truyền quốc được làm bằng loại ngọc này.
Có lẽ vì xuất thân quá phi phàm mà người ta cho rằng,
chỉ có ngọc Hòa Thị Bích mới có thể làm thành ngọc tỷ truyền quốc.
Chờ dừng lại ở đó, sau thời Tân Thủy Hoàng, khối ngọc Hòa Thị Bích cũng đột nhiên biến mất,
nên giả thuyết lại càng được cục cố.
Quay trở lại với ngọc tỷ truyền quốc,
thường người ta còn hay gọi nó với một cái tên khác là ngọc ấn truyền quốc.
Trước thời Tân Thủy Hoàng trị vì, các loại con dấu khác nhau đều được gọi chung là ấn.
Chất liệu của chúng cũng vô cùng đa dạng, từ vàng, ngọc, cho đến cả đất xét.
Đến sau này Tân Thủy Hoàng quy định,
chỉ có con dấu của hoàng đế mới được gọi là tỷ,
còn của người khác chỉ có thể gọi là ấn.
Hơn nữa con dấu làm bằng ngọc chỉ có hoàng đế mới được sử dụng.
Như vậy, cái tên ngọc tỷ truyền quốc đã rõ ràng,
đặc biệt danh phận là một ấn ngọc do hoàng đế sử dụng.
Khi Tân Thủy Hoàng chế tạo ra các ngọc tỷ,
có tới tận 7 cái khác nhau ra đời.
Ngoài ngọc tỷ truyền quốc mà chúng ta đã đề cập,
còn có hoàng đế tri tỷ, hoàng đế hành tỷ,
hoàng đế tín tỷ, thiên tử tri tỷ, thiên tử hành tỷ, thiên tử tín tỷ.
Ở đây có một chi tiết mà chắc hẳn nhiều bạn sẽ thắc mắc.
Tại sao lại có hai loại ngọc tỷ hoàng đế và ngọc tỷ thiên tử?
Chẳng phải hoàng đế chính là thiên tử hay sao?
Thực tế thì hai khái niệm này hoàn toàn không giống nhau.
Hoàng đế là người cai trị một đế quốc.
Khái niệm này thường hướng đến nhân gian, thiên hạng.
Con thiên tử đại diện cho con trời, tượng trưng cho sức mạnh siêu nhiên,
tức là quyền lực của nhà vua vốn được thần giáo phó.
Vì vậy, vào thời cổ đại, ít nhất là vào đầu thời nhà Hán,
địa vị hoàng đế và địa vị thiên tử thuộc hai bộ nghì lễ khác nhau.
Địa vị thiên tử thể hiện bản thân đã trở thành nhà thống trị tối cao và được ông trời thừa nhận.
Bảy ngọc tỷ mà Tân Thủy Hoàng cho chế tác,
cũng vì thế mà có những nhiệm vụ rất khác nhau.
Sáu ngọc tỷ kia trên thực tế cũng thất lạ,
nhưng ngầu ép lại chẳng ai quan tâm chúng đã đi đâu.
Nhưng chỉ riêng ngọc tỷ truyền quốc với địa vị cao quỷ nhất
là luôn nằm trong tầm ngắm của các bậc đội vương sau này.
Nhưng ngọc tỷ truyền quốc đã đi đâu?
Ai đã từng may mắn có được ngọc tỷ truyền quốc?
Những lần đồi trụ của ngọc tỷ truyền quốc luôn gắn liền với các giai đoạn lịch sử quan trọng.
Sau khi Tân Thủy Hoàng băng hà, ngọc tỷ truyền quốc được truyền lại cho Hồ Hội,
hoàng đế thứ hai của nước Tân, rồi đến Tân Vương Tử Anh sau này.
Đến năm 206 trước Công Nguyên, Lưu Bang công phá Hạm Dương,
Tử Anh đầu hàng phải trao lại ấn ngọc, bình phủ và các vật phẩm khác cho Hán Cao Tổn.
Ngọc tỷ truyền quốc yên vị qua các đời vô Hán.
Cho đến năm thứ nhất trước Công Nguyên, Hán Ai Đế qua đời mà không có người thừa kế ngai vãng.
Thái Hoàng Thái Hậu Vương Chính Quân tạm thời nắm giữ ngọc tỷ truyền quốc.
Cháu trai của Thái Hậu là Vương Mãng được phòng làm Đại tư Mã,
phụ trách các quân đội và vệ binh hoàng gia.
Vào năm Công Nguyên thứ 9, Vương Mãng tự xưng hoàng đế,
phải an Dương Hầu Vương Thuấn đến xin ngọc tỷ từ Thái Hậu.
Nhưng Thái Hậu tỏ ra rất không hợp tác.
Bà mắng chửi Vương Thuấn một trận, nói bọn người Vương Mãng thất phù,
lây dụng thời cơ gia tục họ Lưu không người nối dõi mà cướp đoạt binh quyền,
chiều chính, không có đạo nghĩa, không bằng loài chó lợn.
Thái Hậu nói, nếu Vương Mãng tự xưng làm hoàng đế, muốn lập chiều khải quốc,
thì hãy tự mình đi khắc một ngọc tỷ mới,
tại sao cứ phải lấy cái ngọc tỷ vòng quốc bất hạnh này.
Cứ như vậy Thái Hậu khóc lóc thảm thiết,
những người bên cạnh bà cũng rơi nước mắt.
Vương Thuấn trong lòng cũng cảm thấy buồn bực,
nhưng hắn biết Vương Mãng sẽ nhất định phải đoạt ngọc tỷ truyền quốc bằng mọi giá,
để chứng minh đó là thiên mệnh của mình.
Hắn đứng đó hồi lâu rồi đưa ra lời đe dọa.
Thái Hậu đành phải lấy ấn ngọc ra, ném xuống đất,
làm gãy một góc hình dòng trên ấn ngọc.
Sau khi giao ngọc tỷ truyền quốc, Thái Hậu còn nói,
Vương gia sẽ vì bọn người Vương Mãng mà bị tiêu diệt.
Tưởng chừng chỉ là lời nói trong lúc tức giận, nào ngờ nó thực sự ứng nghiệp.
Vương chiều mới do Vương Mãng lập nên đã bị lật đổ chỉ sau 14 năm.
Vương Mãng cũng bị quân nổi dậy giết chết.
Người đời vì thế cũng truyền tai nhau rằng,
không phải thiên tử mà cố đoạt ngọc tỷ,
thì chết không chỗ trồn thần.
Sau thời đại này, nhà Đông Hán được thành lập.
Ngọc tỷ truyền quốc rơi vào tay Hán quàng võ đế Lưu Tú.
Cuối thời Đông Hán, xảy ra loạn thập thường thị,
hay loạn hoạn quan và động trác.
Động trác thao túng triều đình, làm nhiều điều ác.
Các trư hầu họp lại bản cách diệt chữ.
Năm 190, động trác bị quân các trường đánh bại,
bỏ kinh thành Lạc Dương rồi mang Hán hiền đế sang trường An.
Trước khi đi, chắc đốt phá kinh thành cũ.
Tướng trư hầu là Tôn Kiên tiến vào Lạc Dương
thì tìm được ngọc tỷ trong giếng chân cùng.
Dừng lại ở đây một chút,
tại sao người ta lại khẳng định đây chính là ngọc tỷ truyền quốc?
Theo ghi chép trong sách,
trên ấn ngọc này có khắc dòng chữ
Hình vương bốn tất,
phía trên có năm con dòng thắt với nhau
và quan trọng nhất là nó khuyết một góc.
Các đặc điểm đều phù hợp với sự ra đời
cũng như chuyện ngọc tỷ bị ném vỡ một phần.
Thời Tam Quốc đó,
trư hầu khắp thiên hạ chia phe phái thạo phản lất nhau.
Năm 191, Tôn Kiên nghe lời viên thuật
đem quân tiến đánh Kinh Châu nhưng tử trận.
Thuật bèn nhanh cơ hội vợ Tôn Kiên là ngô thị
đem quan tài chồng về quê,
bắt giữ lại và cướp đoạt ngọc tỷ
rồi xưng đế ở Thọ Xuân.
Nhưng rồi cũng như lời đồn,
ngọc tỷ truyền quốc này dường như có một thần lực vô cùng lớn.
Những người đức không xứng,
dùng thủ đoạn bất chính để đoạt được ngọc tỷ,
cuối cùng đều sẽ không có kết quốc tốt đẹp.
Chiều đại do viên thuật kiến lập không được ủng hộ,
trá lại còn bị trư hầu các lộ bảo vệ.
Viên thuật liên tục thất bại,
sau khi lên ngôi được 2 năm rưỡi
thì nôn ra máu, chết trong bi thẳng.
Sau khi viên thuật qua đời,
ngọc tỷ truyền quốc được dành tặng cho Tảo Tháo,
người nằm giữ thực quyền,
chi phối hoàng đế của nhà Đông Hán.
Vào năm 220 Công Nguyên,
khi hạn hình đế thoái vị
và nhưng ngôi cho con trai của Tảo Tháo là Tảo Phi,
ngọc tỷ truyền quốc đương nhiên được chuyển vào tay Tảo Phi.
Theo liêu sử ghi chép,
Tảo Phi còn khác dòng chứ,
Đại Nguy Thụ Hán truyền quốc trì báu trên Ngọc Ấn.
Tuy nhiên, liêu sử được viết sau thời Tam Quốc
cũng cả nghìn năm,
nên thông tin chưa hạn đã hoàn toàn chính xác.
Tiếp tục với những lần đổi chủ của ngọc tỷ truyền quốc,
thời Tam Quốc kết thúc dưới sự thống nhất của nhà Tấn.
Nhà Tây Tấn tồn tại 52 năm thì diệt vong,
phải chạy xuống Giang Nam.
Lưu thông nước Hán Triệu của người Hùng Nô diệt Tây Tấn,
nắm được ngọc tỷ.
Sau đó, hậu triệu của người Ít diệt Hán Triệu.
Ngọc tỷ thuộc về hậu triệu của thành lạc.
Sau khi nhà Triệu diệt vong,
Ấn Ngọc lại rời vào tay nhiếm ngụy.
Vị hoàng đế nhà ngụy này là họ nhiếm chứ không phải họ tảo.
Nên để dễ phân biệt,
trong lịch sử ông nên được gọi là nhiếm ngụy.
Khi nhiếm ngụy sắp bị tiền niên tiêu diệt,
Đắc cầu cứu Đông Tấn để biểu thị thành ý,
ông đem ngọc tỷ truyền quốc trả lại.
Nhưng ngọc tỷ mà nhiếm ngụy trả lại này,
rất có thể là giả.
Tại sao như vậy?
Câu trả lời là bởi dòng chữ khác trên ngọc gắn này là
Thụ Thiên Chi Mệnh,
Hoàng đế Thọ Sường.
Mà nam xưa hoàng đế Tân Thủy Hoàng khác chữ là
Thụ Thiên Ư Mệnh,
Ký Thọ Vĩnh Sường.
Theo lịch sử ghi chép,
Đông Tấn cuối cùng đã không đi giải cứu nhiếm ngụy,
phải chăng là vì họ nhận ra ngay,
ngọc tỷ là giả.
Nhưng dù thế nào đi nữa,
các nhà sử học đều tin rằng
ngọc ấn truyền quốc thực sự do Tân Thủy Hoàng chế tạo ra
đã biến mất trong dòng sông lịch sử chính vào thời điểm này.
Sau khi phổ nghi,
vị hoàng đế cuối cùng của nhà thành Thoái vị,
khi được hỏi về ngọc tỷ truyền quốc,
ông đã nói
Ngọc tỷ truyền quốc của Tân Thủy Hoàng đã biến mất từ lâu.
Không những ta chưa từng nhìn thấy,
mà ngay cả Khang Hy và Càn Long
cũng đều chưa từng nhìn thấy nó.
Cho nên nếu hỏi ngọc tỷ truyền quốc này rốt cuộc đã đi đâu,
thì đấy vẫn là một bí ẩn vĩnh cửu
không ai có thể giải đáp được.
Ngày nay, khi mà nền văn hóa trinh thống của người Hoa Hạ
được từ từ phục hưng toàn diện,
liệu ngọc tỷ truyền quốc có lại lần nữa xuất hiện
để mọi người chìm ngưỡng hay không?
Có thể thấy rằng,
Tân Thủy Hoàng chẳng nhất để lại một vạn lí trường thành hùng vĩ,
mà còn để lại một ngọc tỷ truyền quốc vô giá,
vang danh thiên hạ.
Nhưng không chỉ có vậy,
vị Hoàng đế quyền lực này còn xây dựng nhiều bảo vật thần bí khác,
nhưng đến nay đều đã bị thất lạc.
Như chúng ta đều biết,
Tân Thủy Hoàng là vị vua nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc
với chiến tích thống nhất 6 nước.
Từng truyền khi ông mới lên ngôi,
một trong những việc đầu tiên là ra lệnh tịch thủ vũ khí trong thiên hạ
và đúc thập nhị đồng nhân
để trấn giữ ở Hàm Dương, Thiểm Tây, Trung Quốc.
12 bức tượng bàng đồng này đứng trước sảnh Cung A Phòng ở Hàm Dương,
kinh đô của nhà Tần.
Theo mô tả,
những người này mặc trang phục ngoại lai.
Mỗi bức tượng đều rất to và nặng.
Ngày đêm canh giữ cung điện của vua Tần.
Có một số tài liệu đã ghi lại rằng
những bức tượng này thậm chí cao hơn 8 mét.
Nhưng trước hết, câu hỏi lớn nhất được đặt ra
là tại sao Tân Thủy Hoàng lấy đúc thập nhị đồng nhân?
Lý giải cho thắc mắc này có nhiều ý kiến khác nhau.
Trong đó có 3 giả thuyết được ủng hộ nhiều nhất.
Đầu tiên, đó như một vật trẩn niệm bảo vệ giang sơn.
Có người cho rằng sau khi thống nhất đất nước,
Tân Thủy Hoàng luôn trăn trở suy nghĩ làm sao để duy trì sự ổn định lâu dài
và làm cho đất nước trưởng tồn.
Để đảm bảo sự yên bình,
vấn đề đầu tiên cần giải quyết là thu giữ
và tiêu hủy các loại vũ khí nằm giải giác trong nhân dân.
Việc làm tượng chỉ là cái cớ để ông huy động số lượng lớn đồ đồng,
có khả năng trở thành vũ khí nếu xảy ra bạo loạn trong dân chúng mà thôi.
Lý do thứ hai,
đây cũng có khả năng là sự thể hiện lòng tôn kính với thần linh của Tân Thủy Hoàng.
Theo sách sử, Tân Thủy Hoàng có niềm tin mạnh mẽ vào thế lực siêu nhiên.
Ông từng cầu thân bất tử,
tin vào lời của các nhà giả kim,
dọc hết sức lực tìm kiếm thuốc trường sinh trong gần như cả cuộc đời mình.
Hán thư Ngũ Hành Trí có ghi,
vô tần từng chiêm bao,
có một người chân dài 5-6 thước đến báo mộng.
Người này nói rằng nếu có 12 bức tượng đồng,
thì chúng có thể gánh đại họa giúp thiên hạ Thái Bình.
Ngay sau giấc mơ này,
Tân Thủy Hoàng đã ra lệnh thu hồi binh khí kim loại khắp cả nước
để đúc 12 bức tượng khổng lồ.
Cuối cùng một số học giả cũng tin rằng
việc Tân Thủy Hoàng tiêu hủy vũ khí và đúc đồ đồng
là để chuẩn bị cho việc sử dụng đồ sắt trong tương lai.
Khi Tân Thủy Hoàng thống nhất thiên hạ,
ông đã kiên quyết loại bỏ vũ khí bằng đồng
và thay thế bằng đồ sắt.
Đồ sắt thực sự vượt trội so với đồ đồng về độ bền,
độ cứng và dễ dàng hơn khi sản xuất.
Tuy nhiên một số người đã bác bỏ vì không có căn cứ trong thực tế.
Dù có nhiều tranh cãi xoay quanh 12 bức tượng,
song thực hư về số tượng này vẫn chưa thể giải mã.
Tương tự như Ngọc Tỷ Truyền Quốc,
tung tích của 12 tượng đồng cũng đã không còn ai biết từ lâu.
Một số người tin rằng sau khi nhà Tân bị diệt vong
và Cung Nga Phòng bị đốt cháy,
những bức tượng này theo đó cũng bị thiêu rủi.
Lập luận này bắt đầu từ thời nhà Nguyên và nhà Minh,
nhưng bằng chứng lại không đủ thuyết phục.
Làm sao có thể thiêu cháy được 12 bức tượng đồng khổng lồ như vậy?
Kể cả có là cho vào lọ luyện kim,
cũng phải để lại vô số thanh phẩm.
Một số nhà sử học khác lại ý kiến rằng
12 bức tượng này đã bị tiêu diệt trong tay của Động Trác và Phục Duyên.
Theo đó, Động Trác đã phá hủy 10 trong số 12 bức tượng
và đúc chúng thành tiền đồng.
Sau đó ông ta ra lệnh chuyển hai bức còn lại đến Trường An.
Sau một thời gian lưu lạ khắp nơi,
hai bức tượng cuối cùng cũng bị thiêu hủy.
Một quan điểm khác lạc quan hơn cho rằng
thập nhị đồng nhân được mang xuống lăng mổ
cùng các bảo vật tinh xảo khác
và trở thành đồ tùy tán của Tân Thủy Hoàng.
Hiện tại vì một số lý do kỹ thuật,
nên việc khai quật lăng mổ Tân Thủy Hoàng
vẫn chưa thể thực hiện toàn bộ.
Nên tung tích của 12 bức tượng
vẫn là một bí ẩn chưa được giải đáp.
Nhắc đến các bảo vật của Trung Hoa cổ đại,
có lẽ chúng ta không nên bỏ qua Vĩnh Lạc Đại Điển.
Không mang trong mình thần lực phi phạm
hay những truyền thuyết lấy lường như hai bảo vật trước,
nhưng nó lại đại diện cho một sức mạnh khác,
sức mạnh trí tuệ ngàn năm của dân tộc Trung Hoa.
Vĩnh Lạc Đại Điển là một bộ sách khổng lồ
được biên soạn dưới thời Minh Thành Tổ trong 5 năm
từ 1403 đến 1408.
Minh Thành Tổ vốn được biết đến như một hoàng đế
cực kỳ quan tâm tới văn hóa và giáo dục.
Nên ông đã ra lệnh biên soạn bộ sách này
với mong muốn lưu giữ lại nhiều tinh hoa trí tuệ
từ thiên hạ nhất có thể.
Đây được coi là một trong những bộ bách khoa toàn thư
lớn nhất thời cổ, trung đại.
Nếu không muốn nói là lớn bậc nhất mọi thời đại.
Nội dung của nó bao gồm các lĩnh vực địa lý,
thiền văn học, lịch sử, y học, âm luật,
phật giáo, đạo giáo.
Khi bộ sách hoàn thành,
nó có 11.095 tập.
Mỗi trang sách có kích cơ quy chuẩn,
dài 50cm, rộng 30cm,
sử dụng lại dây trắng rất tốt và dẻo dài.
Năm 1557,
giới thầy Minh Thế Tông
từ cấm thành xảy ra một trận hỏa hoạn lớn.
Bộ vĩnh lạc đại điển may mắn không bị thiêu chủi,
nhưng cũng khiến vua và triều đình lo lắng.
Vì vậy người ta phải tiến hành
chép lại thêm một bản dự phòng nữa.
Sau này trải qua các biến cố lịch sử
như cuộc nổi dậy của Lý Tự Thành,
liên quan tám nước đánh Bắc Kinh.
Bộ sách đã bị thớt lạc và hư hỏng rất nhiều.
Đến nay chỉ có khoảng 400 tập sách
được tìm thấy và lưu giữ,
tức là chưa đầy 4% tổng số tập sách ban đầu.
Vậy thì phần còn lại đã đi đâu?
Có rất nhiều quan điểm nêu ra
về nơi cất giữ phần còn lại của vĩnh lạc đại điển.
Thậm chí còn có người cho rằng
nó đã được trồn cất cùng các khoảng đế nhà mình
ở trong lòng mộ.
Tuy nhiên theo cá nhân tôi,
có 2 giả thuyết tương đối hợp lý
mà chúng ta có thể xem xét như sau.
Thứ nhất, theo ông Vương Trung Lạng,
nhà sư học và giáo sư nổi tiếng
tại Đại học Sơn Đông,
thì có khả năng những tập sách
đang được cất giấu trong những bức tường
tại các khu vực nơi ở của quàng gia trong Cung điện.
Bởi theo ông,
có thể vào năm Gia Tĩnh thứ 13,
tức năm 1534,
giới thời Hoàng đế Minh Thế Tông,
Cung điện đã được giả cổ lại.
Các bức tường ở khu phía Đông và Tây
chỉ dày 3,5 mét,
còn khu phía Bắc và Nam
dày 6,1 mét.
Vì thế,
việc các tập sách được giấu vào phía trong
là hoàn toàn có thể.
Đối với giả thuyết thứ 2,
theo ghi chép từ kiết kỳ đình tập ngoại biên
thời vụ ung chính nhà Thanh,
thì Hoàng đế đã cho chuyển
toàn bộ bàn sao từ trong Cung
sang Hàn lâm viện khi ấy.
Như vậy, trong Cung có thể
chỉ còn bàn gốc.
Nhưng tới thời cháu của vua ung chính
là vua Ghi Khánh,
thì hỏa hoạn lại xảy ra ở một khu vực trong Cung
và nhiều người cho rằng
vĩnh lạc đại điện bàn gốc
đã bị thiêu cháy tại trận hỏa hoạn này.
Tuy nhiên, nhiều học giả lại phản bác
quan điểm đó. Họ cho rằng
có thay đổi lịch sử khẳng định từ đời vua Càn Long
phần lớn bàn gốc
đã được chuyển về điện Triêu Nhân
ở Cung Càn Thanh
Và khu vực này
không bị hỏa hoạn nên bàn gốc
không thể bị tổn hại.
Đến nay, những tập sách may mắn còn xót lại
đang được trưng bày tại Thư viện Quốc gia Bắc Kinh.
Còn số phận của hơn
10.000 tập sách gốc vẫn còn là
một ẩn số.
Không biết đến bao giờ người ta mới được tận mắt
chứng kiến hết sự đồ sộ của vĩnh lạc đại điện.
Những bảo vật
mà chúng ta vừa tìm hiểu thật sự
vô giá. Tuy nhiên,
các giả thuyết về tung tích của chúng
thì đều mờ hồ và không có nhiều
giá trị tìm kiếm.
Cá nhân tôi nghĩ rằng, chúng có thể
đã không còn ở Trung Quốc từ lâu.
Trên thực tế, số lượng
ký chân dị bảo hay các bảo vật
ngàn đời ở Trung Quốc bị thất lạc
là một con số không thể ước tính.
Theo thông kê từ năm 1959
đến 2018,
khu bảo tàng cố cung đã xảy ra 7 vụ mất
các cổ vật, trong đó có cả
những chiếc ấn vàng của các vị Hoàng đế.
Tháng 9 năm 1975,
bảo tàng Hà Gia Thôn
tỉnh Thiểm Tây bị mất trộm 6 con rồng vàng,
những chiếc ly tám
cạnh hoa văn mạo vàng và
14 ly cổ vật quý hiểm khác.
Mới gần đây thôi, tháng 6 năm 2018,
bảo tàng tỉnh Cam Túc
cũng bị mất những viên ngọc là
hán đời đường cùng với những viên
ngọc mã não thời thường.
Mới chỉ có vài chung năm ngắn ngủi,
số lượng cổ vật thất lạc đã nhiều đến vậy.
Thưa hỏi suốt mấy trăm năm
lịch sử, dẫu không có
chiến tranh loạn lạc,
thì các bảo vật dưới sự dòm ngó của những kẻ trộm
liệu có được an toàn?
Và ngay cả khi tìm ra được
những kẻ trộm, chưa chắc
người ta đã lấy lại được những cổ vật giá trị
mà chúng đã lấy cắp.
Tại sao lại như vậy?
Bởi vì cổ vật sau khi bị đánh cắp
sẽ được đem bán ngay cho bọn buôn lậu,
rồi bọn buôn lậu lại bán
cho các nhà sưu tầm,
và nhà sưu tầm này lại sang tay
cho các nhà sưu tầm khác.
Trong quá trình tiêu thụ
các cổ vật được sang tay nhau hàng chục lần,
thậm chí có những cổ vật sang tay
nhau mấy chục lần.
Quá trình truyền giao phức tạp này gây khó khăn
rất nhiều cho công tác điều tra và thu hồi
chúng. Ngọc Tị Chuyên Quốc
hay Vĩnh Lạc Bảo Điện
có thể cũng chẳng còn ở Trung Quốc nữa,
mà đã nằm trong bộ sưu tập
của vị tỷ phú nào đó rồi.
Theo thống kê chưa đầy đủ từ Hiệp hội
Cổ vật Trung Quốc, kể từ
sau Chiến tranh Nhao Phiến năm 1840,
có đến hơn một triệu cổ vật
của Trung Quốc bị mất và bị mang ra nước ngoài.
Còn theo thống kê của Tổ chức
Văn hóa và Khoa học của Liên Hợp Quốc,
thì có hơn 1,64 triệu
cổ vật Trung Quốc được trưng bày
tại hơn 200 bảo tàng của
47 nước trên thế giới.
Các số liệu khổng lồ vừa rồi là
còn chưa tìm những cổ vật nằm trong bộ
sưu tập tuyên nhân. Phần lớn
đường đi của những cổ vật bị mất
đã trở thành bí ẩn, và trong
nhiều năm người ta không thể tìm thấy
tùng tích của chúng.
Vậy những cổ vật bị đành cắp đã đi về đâu?
Theo tài liệu điều tra,
có một số bảo tàng Ấn Mỹ công khai
hoặc ngấm ngầm mua bán cổ vật
có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Phòng trưng bày Văn hóa nghệ thuật phương đông
của bảo tàng Anh là nơi có bộ sưu tập
cổ vật Trung Quốc đổ sổ nhất.
Trong phòng trưng bày của bảo tàng này,
trưng bày la liệt các cổ vật tinh sảo
đủ thời đại lịch sử khác nhau.
Từ văn hóa hồng sơn
cho đến các văn vật
đỉnh cao cận hiện đại.
Thậm chí, một số cổ vật
còn là cái duy nhất trên thế giới.
Theo các nguồn tin,
bảo tàng Anh có hơn 23.000 văn vật
văn hóa Trung Quốc, nhưng chỉ có
10% số đó được trưng bày cho công chúng xem,
còn phần lớn được cất giấu
trong các tầng hầm của bảo tàng.
Nếu bạn nghĩ Ngọc Tùy truyền quốc đang ở đây,
thì đó cũng không hạn là ý tưởng tội.
Không chỉ nước Anh,
mà ở Mỹ cũng có 7 trung tâm
sưu tầm cổ vật Trung Quốc được công nhận.
Đó là bảo tàng nghệ thuật Boston,
bảo tàng nghệ thuật Harvard,
bảo tàng nghệ thuật thành phố New York,
bảo tàng đéo Pennsylvania,
bảo tàng nghệ thuật Freer,
bảo tàng nghệ thuật Metropolitan
và bảo tàng nghệ thuật Nelson.
Ở bảo tàng nghệ thuật Boston,
có 10 phong trưng bày cổ vật văn hóa Trung Quốc
được chia thành các tác phẩm chạm khắc,
trành vẽ, đồng thanh
gồm sứ khác nhau.
Một điểm đến khác của lượng cổ vật
bị mắc cắp như đã nói
đó là những nhà sưu tầm tư nhân.
Người ta đoán rằng số lượng
các cổ vật văn hóa Trung Quốc trong các bộ sưu tầm tư nhân
ở nước ngoài còn nhiều gấp
10 lần các bộ sưu tầm trong các bảo tàng.
Chúng ta chỉ có thể ngẫu nhiên
tìm thấy những vật báo này
một cách tình cờ tại các cuộc đấu giá
trên khắp thế giới.
Ví dụ như Ấn vàng của vua Khang Hi,
vua Can Long hay các bức họa đời đường.
Ngoài ra còn có những cổ vật
lại được lưu trí trong két
của các ngân hàng lớn trên thế giới
với nhiều lý do.
Một số được sử dụng như một phương tiện
chuyển giao tài sản.
Một số bị láng quên vì lý do không rõ trụ sở hữu
hoặc trụ của nó không còn
trên thế giới này nữa.
Như vậy nếu có thể thu hồi
hết bảo cổ vật thất lạc
nhiều khả năng ngọc tùy truyền quốc
hay vĩnh lạc đại điển cũng sẽ xuất hiện.
Nhưng liệu năng lực thu hồi của Trung Quốc
có thể làm được điều đó hay không?
Một chuyên gia khảo cổ học Trung Quốc
đã nói rằng có hai loại trộm
cắp cổ vật văn hóa
một là loại theo đuổi lợi ích của đồng tiền
bất kể giá trị lịch sử
và văn hóa của các cổ vật
sau khi trộm được là vội bán để lấy tiền.
Cũng có một loại trộm lịch sự
đó là một số người được gọi là
nhà sư tầm thích thưởng thức cổ vật.
Những người này không trực tiếp
bàn cắp nhưng thuê người an cắp
hoặc trả tiền cho kẻ trộm
để có được cổ vật mà mình muốn.
Điều này phổ biến ở châu Âu
vì có nhiều bức tranh quý
bị đánh cắp trong các bảo tàng
hầu như rơi vào tay các nhà sư tầm tư nhân.
Loại cổ vật văn hóa bị đánh cắp này
không nhằm mục đích mua và bán
thời gian thu thập có thể được tính
theo thế kỷ. Những cổ vật này
thường xuất hiện sau thời gian truy tố pháp lý
hoặc thậm chí lâu hơn.
Vì vậy trong một thời gian dài
chỉ có những nhà sư tầm tư nhân mới
có thể nhìn thấy.
Đợi cho đến khi nhà sư tầm tư nhân qua đời
hoặc là người thừa kế không muốn lưu lại nữa
thì những cổ vật này mới lộ diện.
Hợp tác bảo vệ
di tích văn hóa cũng là một bộ phần
quan trọng trong giao lưu văn hóa giữa các nước với nhau.
Ngày 23 tháng 3
năm 2019, Ý đã trả lại
796 bộ cổ vật văn hóa
Trung Quốc bị mất cho Trung Quốc.
Những cổ vật văn hóa này
đã bị tịch thù trong quá trình chống buôn lậu
bao gồm một số cổ vật có từ
thời văn hóa Mã Gia Giao 5.000 năm trước
cho đến các cổ vật
đời Hán và các triều đại nhà Minh
và nhà Thanh.
Trung Quốc và Ý cũng đã ký bản ghi
nhớ liên chính phủ về việc hạn chế
nhập khẩu các di tích văn hóa Trung Quốc.
Sự trở về của 796
cổ vật văn hóa này
là sự hồi hương di tích văn hóa lớn nhất
năm 2019.
Đây cũng là bước đầu của sự tiếp nhận
di sản văn hóa bị thất lạc ở nước ngoài
trở về Trung Quốc.
Chúng ta hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng rằng
những bảo vật đã mất thích từ lâu
sẽ có ngày lộ diện.
Chúng không chỉ đại diện cho lịch sử
văn hóa Trung Quốc
mà còn là mảnh ghép quan trọng của văn minh nhân loại.
Còn về vấn đề thời gian
thật đáng tiếc vì không ai
có thể chắc chắn.
Ngày mà người ta một lần nữa thấy được
ngọc tỷ truyền quốc, tìm ra 12 tượng đồng
khổng lồ, hay khổi phục
vĩnh lạc đại điển, đôi khi
có thể là vài trăm năm sau.
Nhưng ta cũng có rất nhiều bảo vật thần kỳ
và đầy bí ẩn.
Nào thần của An Dương Vương, thanh gương
của Dùa Thần trao cho Lê Lợn
đều đã lưu danh sự sách tới tận hôm nay.
Bạn nghĩ rằng
liệu chúng có thật hay không?
Và nếu có, thì chúng phải chẳng
cũng đang ở đâu đó, chờ đợi
được khám phá.
Có lẽ chúng ta sẽ bàn luận về chủ đề này trong một video khác.
Còn video này
hôm nay đến đây sẽ được phép kết thúc.
Vì cường thay mặt ekip, chúc các bạn có một ngày tốt lành.