Bài giảng được trích từ khóa học online lớp 12, được biên soạn theo chương trình mới. Đây là bài giảng chứa nhiều nội dung lý thuyết và cung cấp những kiến thức ứng dụng vào thực tế đời sống. - Đăng kí học online ĐẦY ĐỦ VIDEO LÝ THUYẾT VÀ VIDEO BÀI TẬP TỰ LUYỆN nhắn tin cho thầy nhé: http://m.me/trungthongftu
Vậy thì lúc này chúng ta đã cung cấp năng lượng cho cái vật và chúng ta làm nóng vật và tạo ra cái sự chuyển thể giữa các chất.
Vậy thì nhiệt lượng cần truyền cho một vật để cho nó nóng lên hoặc là chuyển từ cái thể này sang thể khác thì nó sẽ phụ thuộc vào những cái yếu tố nào và có thể được xác định ra sao.
Trong cái chủ đề số 4 hôm nay chúng ta sẽ được tìm hiểu qua cái bài nhiệt dung riêng, nhiệt đóng chảy riêng hay là nhiệt hóa hơi riêng.
Đầu tiên thì chúng ta sẽ đi vào một một nhỏ đó chính là nhiệt dung riêng.
Vậy để hiểu hơn về nhiệt dung riêng là cái gì, có lẽ là các bạn cũng đã nghe được cái thuật ngức này khi các bạn học môn vật lý ở cấp 2.
Tuy nhiên trong cái chương trình lớp 12 này chúng ta sẽ nhắc lại cũng như là chúng ta sẽ khái niệm hóa nó một cách rõ ràng hơn.
Thế thì các bạn trả lời cho tôi một câu hỏi đầu tiên nhé.
Thế chính là theo các bạn khi chúng ta đun nóng một cái ngồi cơm chẳng hạn thì cái nhiệt lượng mà chúng ta cung cấp để cho cái ngồi cơm nó nóng lên và nó tăng nhiệt độ thì nó sẽ phụ thuộc vào những yếu tố nào.
Đây là một cái ví dụ tôi nghĩ là khá là cơ bản cũng như là dễ dàng cho các bạn có thể suy luận từ những vấn đề thực tế.
Thế thì để trả lời cho cái câu hỏi này thì đầu tiên nhé để hỏi các bạn nhé.
Một cái cục thịt đúng không 5kg với một cục thịt 1kg thì các bạn thấy cái cục thịt nào nó sẽ chín nhanh hơn.
Rõ ràng là lúc này luộc một cái cục thịt có khối lượng 1kg thì nó sẽ nhanh chín hơn so với luộc một cái cục thịt 5kg.
Hay nói khác là nhiệt lượng cung cấp cho cái cục thịt 1kg nó sẽ ít hơn so với cái nhiệt lượng cần để cung cấp cho cái cục thịt 5kg.
Hay là một ví dụ như tiếp theo như sau.
Bây giờ các bạn đã từng đun nước đúng không ạ.
Vậy thì khi mà các bạn đun nước thì các bạn đun nước đến 50 độ C sẽ nhanh hơn hay là chậm hơn so với các bạn đun để cho nước sôi ở 100 độ C.
Rõ ràng là 50 độ C đúng không thì nó sẽ đun nhanh hơn.
Hay nói khác là nhiệt lượng của chúng ta nó sẽ phụ thuộc thêm vào cái nhiệt độ chúng ta cần phải cung cấp cho nó.
Và cái thứ 3.
Có một cái ví dụ tiếp theo như sau này.
Theo các bạn nhé.
Tại vì sao trong các thực vận tạo nhiệt thì người ta sẽ sử dụng nước hơn là các chất lọc khác.
Đúng không ạ.
Thế thì các bạn đều biết rồi.
Nước của chúng ta nó là một chất cách nhiệt tốt.
Đúng không.
Nước là một chất cách nhiệt tốt.
Nghĩa là lúc này nó có khả năng hấp thụ và giữ nhiệt lượng ở trong đó.
Sau đó thì để mà chúng ta làm tăng cái nhiệt độ của nước ấy.
Chúng ta cần phải cung cấp một cái nhiệt lượng lớn hơn rất là nhiều.
So với các bạn cung cấp nhiệt lượng để làm tăng cái nhiệt độ của một cái chất kim loại.
Đúng không ạ.
Đấy các bạn đun nước thì nó sẽ nhanh, nhanh, nhanh, nhanh nóng hơn.
À quên đun nước ấy.
Thì các bạn thấy là nó chậm nóng hơn so với các bạn đun kim loại.
Đúng không ạ.
Các bạn chỉ cần lấy một cái vật lượng các bạn hơn kim loại tầm mấy phút đấy thôi.
Thì các bạn thấy là nó bắt đầu nóng ra rồi.
Nóng ra rồi.
Còn nước ấy thì chưa chắc.
Đúng không ạ.
Như vậy lúc này các bạn đã thấy được là
Cái độ lớn của nhiệt lượng cần cung cấp cho một vật để làm tăng cái nhiệt độ của vật đó.
Thì nó sẽ phụ thuộc vào 3 yếu tố chính.
Thứ nhất là phối lượng của vật.
Thứ hai là độ tăng nhiệt độ.
Và thứ ba là tính chất của cái chất làm vật đó.
Nó là kim loại hay nó là nước hay nó là một chất loại khác.
Đúng không ạ.
Và thì lúc này cái nhiệt lượng Q để làm thay đổi cái nhiệt độ của vật ấy.
Thì vì nó tỉ lệ thuận với 3 yếu tố như thầy vừa nói.
Cho nên công thức của nó sẽ tùy theo công thức đấy.
Chính là Q bằng Cm nhân với ΔT.
Trong đó C là nhiệt dung riêng của chất.
Mỗi một chất thì nó sẽ có một cái giá trị nhiệt dung riêng khác nhau.
Thứ hai là cái phối lượng M là phối lượng của vật cần nung.
Và thứ ba nữa là độ tăng nhiệt độ của vật.
Nó tính theo đơn vị là độ Kelvin.
Thì chú ý là cái độ tăng nhiệt độ trong độ thang Kelvin ấy.
Thì nó sẽ bằng độ tăng nhiệt độ trong cái thang độ C luôn.
Thì cái bài này các bạn đã được học bài thang đoạn nhiệt độ rồi.
Đúng không ạ.
Từ công thức này thì chúng ta sẽ thấy được một điều.
Đấy chính là cái công thức để chúng ta tính cái nhiệt dung riêng của vật ấy.
Nó sẽ tính theo biểu thức.
Đấy chính là C bằng Qy trên M nhân về ΔT.
Đúng không ạ.
Từ công thức này này thì các bạn sẽ dễ dàng suy ra C bằng Qy trên M nhân về ΔT.
Vậy thì từ đây chúng ta có thể thái nghiệm hóa cái C này là gì.
C này là nhiệt dung riêng.
Và nhiệt dung riêng chính là nhiệt lượng cần cung cấp để nhiệt độ của nó tăng thêm 1K.
Cho một cái lượng chất có phối lượng là 1kg.
Vậy thì lúc này C của chúng ta nó sẽ bằng Qy.
Vậy nhiệt dung riêng chính là nhiệt lượng cần cung cấp để nhiệt độ của 1kg chất đó tăng thêm 1K.
Tăng thêm 1K cũng được mà tăng thêm 1 độ C cũng được.
Tại vì độ tranh lệch K với độ tranh lệch độ C nó là bằng nhanh.
Đấy.
Các bạn học cách đổi đơn vị rồi đúng không ạ.
Đấy.
K thì sẽ bằng độ C cộng với lại là 273.
Đúng không ạ.
Và trên đây là một số cái giá trị nhiệt dung riêng của một số chất ở cái nhiệt độ là 0 độ C.
Vậy thì các bạn thấy ở đây là nhôm của chúng ta có nhiệt dung riêng là 880.
Đồng là 380.
Đấy.
Cho nên là lúc này nếu như chúng ta mà muốn giữ được cái nước nó lâu nguội hơn thì chúng ta sẽ sử dụng ấm bằng nhôm.
Chứ ít khi người ta sử dụng ấm bằng đồng.
Vậy thì từ đây chúng ta có thể thấy được là cái vật của chúng ta mà làm bằng cái chất có nhiệt dung riêng nhỏ
thì nó sẽ dễ nóng và cũng sẽ dễ nguội đi.
Cho nên là nếu như chúng ta có cùng một cái khối lượng thì vật làm bằng đồng nó sẽ nóng lên nhanh hơn và cũng sẽ nguội đi nhanh hơn so với vật làm bằng nhôm.
Đúng không ạ.
Cho nên trong các cái bình giữ nhiệt thì người ta sẽ sử dụng nhôm chứ không sử dụng đồng.
Tại vì đồng thì cái việc mà tọa nhiệt diễn ra rất là nhanh dẫn đến là lúc này nó nguội cái nước nhanh hơn.
Ngoài ra chúng ta có trì này, nước đá này, nước biển diện từ ngân.
Có bạn là mỗi vật chất thì sẽ có một cái nhiệt dung riêng khác nhau.
Vậy làm thế nào để chúng ta có thể đo được cái nhiệt dung riêng của vật chất thì bây giờ phải lấy cho bạn một cái thí nghiệm.
Đấy chính là thí nghiệm đo nhiệt dung riêng của nước đá.
Để mà làm được cái bộ thí nghiệm này thì chúng ta cần phải có các thiết bị như sau.
Thứ nhất là biến thế nguồn để chúng ta có thể cung cấp được cái nguồn điện cho bạn.
Thứ hai nữa là chúng ta có đồng hồ đo điện năng.
Đồng hồ đo điện đa năng, chúng ta có thể đo công suất, đo hiện thế, đo cùng dòng điện.
Dây nối, nhiệt lượng kế, rồi đồng hồ đo thời gian, rồi là nhiệt kế có độ chia nhỏ nhất.
Chai nước, ở nhiệt độ phòng, thông thường nhiệt độ phòng người ta lấy là 20 độ C.
Các cái cân điện tử có độ chia nhỏ nhất là 0,01 gram.
Chúng ta sẽ tiến hành cái thí nghiệm này như thế nào?
Thì đầu tiên chúng ta có các bước tiến hành nhé.
Đầu tiên các bạn phải điều chỉnh đơn vị đo của cân, về đơn vị là gram chắc là đã.
Thứ hai nữa là chúng ta đặt cái bình nhiệt nước kế lên cái mĩa cân và chúng ta hiệu chỉnh nó về cái số 0.
Sau đó rồi chúng ta sẽ đến bước số 2,
đó là nhấc cái bình nhiệt nước kế ra khỏi cân và rót nước ở nhiệt độ phòng vào bình,
sao cho nó nhúng ngập hoàn toàn cái bình nước.
Và chúng ta đặt cái nhiệt lượng kế chứa lên cái mĩa cân,
sau đó rồi chúng ta ghi cái khối lượng nước và nhiệt độ ban đầu về không của nước.
Và bước 3 chúng ta mắc cái thí nghiệm như hình vẽ sau.
Đây các bạn có thể nhìn vào cái thí nghiệm như hình vẽ nhé.
Rồi, thì với cái thí nghiệm này thì các bạn lưu ý cho thầy này.
Chúng ta có một cái nguồn điện.
Nguồn điện này để chúng ta phương cấp điện năng.
Đúng không?
Đấy, dòng điện nó sẽ chạy qua một cái dây cuốn mai so ở đây.
Lò so ở chỗ này.
Thấy chưa?
Chính cái dòng điện chạy qua cái dây cuốn lò so này này,
nó sẽ làm cho cái lò so nóng lên.
Và khi lò so nóng lên, nó sẽ tỏa nhiệt ra để cho làm nóng cái nước này.
Thấy chưa? Đấy.
Và chúng ta có một nhiệt độ ở bên cạnh chỗ này.
Các bạn hiểu về cái nguyên lý đo nhiệt dung tiêm của nước chưa?
Tại vì muốn đo đo nhiệt dung tiêm của nước,
thì chúng ta sẽ sử dụng thức C bằng Qy trên M nhân với DNT.
Đúng không?
Thì các bạn phải biết Qy là bao nhiêu,
rồi là M là bao nhiêu, DNT là bao nhiêu,
thì chúng ta mới tính thức C.
Đúng không? Đấy.
Thì chúng ta sẽ thực hiện một cái thử nghiệm như thế này.
Còn cơ sở của nguyên lý,
đấy chính là cái dây bay so này này,
nó sẽ nóng lên và nó sẽ tỏa nhiệt lượng ra cho nước.
Và nước nó sẽ nhận nhiệt lượng đó để tăng cái nhiệt độ của nó lên.
Thấy chưa? Đấy.
Chúng ta đóng công tắc và chúng ta bắt đầu bấm thời gian,
đồng hồ thời gian,
và chúng ta ghi nhận các kết quả U trên bôn kế
và từng dòng điện Y trên amé kế.
Đấy.
Thì tiếp theo nữa là chúng ta sẽ sử dụng
cái que khuấy nhẹ nhàng liên tục
để nước cho mình nó nóng lên đều.
Thấy chưa?
Không có chỗ nóng lên mà chỗ không nóng,
và chúng ta phải khuấy đều cho nó nóng lên đều toàn bộ luôn.
Thấy chưa?
Đấy.
Và bước tiếp theo,
đấy chính là chúng ta sẽ quan sát
và ghi lại cái thời gian
ở mỗi cái thời điểm trên bôn kế
và chúng ta ngắp cái mạch điện
đến khi chúng ta thực hiện sau.
Thấy chưa?
Thế thì ở đây thầy cũng có làm qua
cái thí nghiệm này cho các bạn
và thầy ghi lại cái bộ số liệu cho các bạn như sau.
Với cái khối lượng của nước
khoảng tầm độ 150 gram.
Đấy.
150 gram.
Thì khi đó,
khi đó,
với cái nhiệt độ ban đầu của chúng ta
T0 là 299K.
Thì hiệu được thế thầy chỉ lấy khoảng
1,6V thôi
và cơ hội dọng điện là 2,5A.
Thì lúc này,
ở cái lần đầu thứ nhất,
thì cái độ tranh định nhiệt độ
sau khoảng thời gian là 171 giây
thì thầy đo được trên cái nhiệt kế
là,
nhiệt độ là 300K.
Và với 300K này
thì độ tranh định nhiệt độ của chúng ta
sẽ là 300
trừ cho 299
thì sẽ thành là 1K.
Thấy chưa?
Tiếp theo nữa,
là C của chúng ta
thầy có,
với cái lần đầu thứ 2
thì thầy cho nó lên là 301K.
Thì lúc này,
với cái thời gian là 350 giây
và độ tranh định thứ 3
là 3K
thì lúc này,
hết thời gian tổng là 528 giây.
Và thầy sẽ sử dụng cơ thức
C
bằng Qy
trên M
nhân dân T.
Thì trong trường hợp này,
cái Qy của thầy,
tức là cái nhiệt lượng
mà nước nhận vào
để nó tăng nhiệt độ
thì nó được nhận ra
từ cái
sự tỏa nhật của dây may so.
Đúng không ạ?
Mà các bạn học rồi,
sự tỏa nhật ra của điện trở
kế hoạch tính là gì ạ?
Qy bằng P nhân T
trong đó P là công suất.
Đúng không ạ?
Mà P thì là bằng U
nhân với là gì?
Nhân với là Y.
Như vậy lúc này,
chúng ta có Qy
thì bằng UY nhân với T.
Thầy nói lại này,
nhiệt lượng để cho nước
nóng lên
thì nó sẽ chính là
nhiệt lượng do
cái dây may so
dây lò xo
nó tỏa ra.
Thì dây lò xo tỏa ra này
cũng thích tính là bằng
UY T.
Thấy chưa?
Chia khối lượng nước
trên cho độ tranh định
nhiệt độ
chính là T
chỉ cho T0.
Và thầy sẽ đo được
lần thứ nhất
là thầy tính đất C
bằng 4560.
Lần thứ 2
thầy tính được 4667.
Và lần thứ 3
thầy tính được
là 4693.
Thì các cái lần đo
thì điều kiện
thực hiện thí nghiệm
nó khác nhau.
Do đó thì lúc này
các bạn thấy được là
các số liệu này của chúng ta
nó cũng sẽ
tranh nhau.
Cho nên để mà chúng ta
xác định được
những nhiệt dung riêng
của nước
thì chúng ta
cần phải đo nhiều lần
và chúng ta sẽ lấy
các giá trị trung bình
của nó.
Thì đấy là cái cách
đo nhiệt dung riêng
của nước.
Nói hơn một chút
về cái nhiệt dung riêng
của nước
thì các bạn đều biết
nước của chúng ta
nó là một cái chất
có nhiệt dung riêng
lớn hơn nhiều so với
các chất lỏng thông thường.
Các bạn nhìn vào cái bảng
nhiệt dung riêng hồi nãy
các bạn cũng thấy là điều đấy.
Nhờ đó mà nước
của chúng ta
có vai trò rất là quan trọng
trong đời sống con người
và các bạn biết là
70% trên bề mặt
của trái đất của chúng ta
được bao phủ
với nước.
Và nhờ có cái nhiệt dung riêng
đó là cái nhiệt lượng
khổng lồ
của cái năng lượng
mặt trời của ta
và vẫn giữ được
cho nhiệt độ trên bề mặt
trái đất của ta
tăng nhanh
và không nhiều
tạo cho
các loài sinh vật
và con người của chúng ta
một điều kiện sống
rất là thuận động.
Cũng nhờ
cái nhiệt dung riêng
của nước
mà lúc này
cái đất biển
của chúng ta
nó nóng lên
và nó cũng nguội đi
chậm hơn
so với các vùng đất xung quanh.
Đúng là
các bạn biết là
nhiệt dung riêng của đất
khoảng tầm 800
nhưng mà nhiệt dung riêng
của nước
khoảng tầm 4.200
Đúng không ạ?
Do đó thì lúc này
các bạn thấy được là
cái sự ổn định
của cái nhiệt độ nước biển
mà các cái vùng đả
và các cái vùng ven biển
của chúng ta
có khí hậu
tương đối là ôn hòa
thích hợp với
con người
và cũng nhờ có
nhiệt dung riêng
của nước
lớn như vậy
cho nên là
nó được sử dụng
trong các cái thiết bị
làm mát của nổi cơ nhiệt.
Chạy
Làm mát
của nổi cơ nhiệt.
Tại vì sao
nó lại được sử dụng
trong các cái thiết bị
làm mát của nổi cơ nhiệt?
Tí nữa
chúng ta sẽ có một câu hỏi.
Trước tiên đi vào câu hỏi này
thì chúng ta giải thích
một cái hiện tượng
trong đời sống của chúng ta.
Tại sao
ban ngày
gió
thổi từ biển
vào đất liền
mà ban đêm
lại có gió ấm
thổi từ đất liền
ra biển?
Câu hỏi này
thì các bạn biết rồi
đúng không?
Các bạn đã biết
hiện tượng
nhưng mà các bạn
chưa biết cách giải thích.
Thì bây giờ
Thầy sẽ giải thích
Các bạn đều biết
nhiệt dung riêng của nước
là khoảng tầm độ 4.200
Nó lớn hơn nhiều
so với nhiệt dung riêng của đất
khoảng tầm độ 800
Nó khác khác
đấy chính là
đất của chúng ta
nó sẽ dễ tăng nhiệt
và nó cũng sẽ dễ giảm nhiệt hơn
so với nước.
Đúng không?
Mà không khí
thì nó sẽ
chuyển
dịch chuyển
từ nơi
lạnh hơn
sang nơi
nóng hơn.
Tức là
lúc này
không khí của chúng ta
nó sẽ di chuyển
từ vùng lạnh
sang vùng nóng
Đúng không?
Thì lúc này
ban ngày của chúng ta
thì đất liền của chúng ta
nó sẽ nóng nhanh hơn
so với không khí
Đúng không?
Tại vì đất
có nhiệt dung riêng
nhỏ hơn
cho nên lúc này
nó sẽ nóng nhanh hơn
Đúng không?
Đấy
Cho nên là lúc này
ở đất
ở đất liền
thì nó sẽ nóng
còn ở ngoài biển
thì lúc này
nó vẫn đang lạnh
tại vì lúc này
nhiệt dung riêng của nước biển
nó cao hơn
so với nhiệt dung riêng của đất
Đúng không?
Cho nên lúc này
nó sẽ có gió mát
thổi từ
gì đấy ạ?
Thổi từ biển
vào đất liền
Đấy chẳng?
Còn vào ban đêm
thì sao?
Ban đêm
thì hết ánh nắng mắt trời rồi
Thì khi mà hết ánh nắng mắt trời rồi
thì bắt đầu
đất và nước biển
bắt đầu tỏa nhiệt ra
Đúng không?
Tuy nhiên là đất của chúng ta
nó sẽ nguội nhanh hơn
so với đất liền
Đây
À quên
đất sẽ nguội nhanh hơn
so với nước biển
Mà khi đất nguội nhanh hơn
so với nước biển
thì lúc này
đất có nhiệt độ
lạnh hơn
và nước biển có nhiệt độ
nóng hơn
Cho nên lúc này
không khí sẽ chuyển đội
từ đất điển
ra biển
Hiểu vấn đề chưa?
Này
Ok la chưa?
Đấy là vấn giả thích
của chúng ta nhé
Như vậy trong cái ý này
trong cái câu hỏi này
các bạn cần phải chú ý như thế này
Thứ nhất
là nhiệt dung riêng của nước
thì lớn hơn nhiệt dung riêng của đất
Thứ hai
là không khí
luôn luôn có xuống
chuyển từ nơi lạnh
cho đến nơi nóng
Đó chính là
các bạn dựa vào cái bảng nhiệt dung riêng
cách chất hồi nãy thầy cho các bạn
Các bạn giải thích cho thầy
tại vì sao
cái bộ tạm nhiệt
của động cơ nhiệt
thì người ta sẽ sử dụng nước
mà không sử dụng dầu
Còn trong cái bộ tạm nhiệt
của máy biến thế
thì tại sao
người ta lại sử dụng dầu
chứ không sử dụng nước
Tại vì sao
cái bộ tạm nhiệt
Bộ tạm nhiệt các bạn
bây giờ dùng máy tính
các bạn thấy đúng không?
Nếu như các bạn
mà dùng máy tính cây
máy tính như bàn
thì lúc này các bạn thấy
là có một cái bộ tạm nhiệt
thì trong cái bộ tạm nhiệt này
nó sẽ là sử dụng
gì đấy ạ?
Sử dụng nước
chứ không phải chất khác
Cái câu hỏi này
được giải thích như thế nào?
Các bạn lưu ý cho thầy này
Khi động cơ nhiệt
hay là máy biến thế
hoạt động
thì chắc chắn
nó đều là tỏa ra nhiệt năng
Đúng không ạ?
Tuy nhiên đối với
động cơ nhiệt
thì động cơ nhiệt
tức là gì?
Tức là nhiệt năng
chuyển hóa vào thành thơ năng
Cho nên là lúc này
Càng duy trì nhiệt càng lâu
thì cái cơ năng tạo ra
thì nó sẽ càng tốt
Càng càng càng lớn
Hay nói cái khác
Đấy chính là
phải duy trì cái nhiệt càng lâu
thì càng tốt
Dùng nước
thì nó sẽ có lợi hơn
Đúng không ạ?
Đấy
Còn đối với dầu
Đối với dầu
thì lúc này
nhiệt dung riêng của dầu
nó nhỏ hơn nhiệt dung riêng của nước
Đúng không ạ?
Cho nên với cái máy biến thế
cái việc duy trì nhiệt lâu
nó sẽ dẫn tới
việc khẩu pháp thiết bị
Đúng không?
Máy nào mà hoạt động lâu
thì nó cũng sẽ
nếu như nóng lâu
thì lúc này nó sẽ dễ bị hỏng hóc hơn
so với các máy bình thường
Cho nên là lúc này
nếu như chúng ta làm giảm
cái điều càng nhanh
thì nó sẽ càng tốt
Do đó thì chúng ta sẽ sử dụng dầu
sẽ tốt hơn
so với sử dụng
nước
Đấy
Câu hỏi số 3
Đấy là các bạn thử so sánh
nhiệt dung riêng của thịt
và nhiệt dung riêng của khoai tây
Biết rằng là khi chúng ta múc
cả thịt với khoai tây
ra từ một cái nồi hầm
thì chúng ta thấy miếng thịt
nó sẽ nguội nhanh hơn
so với miếng khoai tây
Miếng thịt sẽ nguội nhanh hơn
so với miếng khoai tây
Đấy
Thì để trả lời câu hỏi này
thì các bạn phải nhớ
một cái tính chất
hồi nãy tôi nói với các bạn
Vật làm bằng chất
có nhiệt dung riêng nhỏ hơn
thì sẽ dễ nóng hơn
và cũng sẽ dễ nguội đi
Đúng không?
Vậy thì bây giờ nếu như
thịt của chúng ta
nó nguội đi nhanh hơn khoai tây
thì thịt mà nguội đi nhanh hơn khoai tây
thì thịt của chúng ta
nó sẽ có nhiệt dung riêng nhỏ hơn
so với khoai tây
Đấy chứ
Đấy
Ok là chứ
Thế thôi
Rất là đơn giản nhé
Rồi
Như vậy là các bạn đã hiểu hơn
về cái phần nhiệt dung riêng rồi đúng không?
Cái phần nhiệt dung riêng này
khá là quan trọng
cho nên thầy sẽ dạy cho bạn kỹ hơn
so với các cái phần khác nhé
Các cái phần sau
thì cứ thế mà làm thôi
Thì đầu tiên
là chúng ta sẽ có
cái phần thứ 2
đấy chính là
phần nhiệt nóng chảy riêng
thì cũng tương tự thôi
Các bạn nhớ lại
cái sự
sự
sự nóng chảy của một vật
và cái đồ thịt này
khá là quen thuộc với các bạn rồi
Đấy chính là đồ thịt
ở ngay từ những buổi đại học đầu tiên
Đúng không ạ?
Đấy
Cái bài sự truyền thể ấy
thì khi mà chúng ta
nung nóng một cái chất vắn kết tinh
Đấy
Khi nung nóng
một chất vắn kết tinh ấy
thì lúc này
chúng ta sẽ có 3 cái giai đoạn
giai đoạn từ đầu tiên
là giai đoạn để cho nó
hấp thụ
nhiệt lượng
và
để đạt đến cái nhiệt độ
nhiệt độ nóng chảy
là TC
Trong giai đoạn B
thì nó bắt đầu nóng chảy
và
khi mà nó nóng chảy hoàn toàn
thì nếu như chúng ta tăng
thời gian lên
thì nhiệt độ của chúng ta
cũng tăng lên
Đúng không ạ?
Vậy thì lúc này
cái nhiệt lượng
cần thiết
để truyền cho vật
bắt đầu nóng chảy
cho
bắt đầu nóng chảy nhớ nhé
nhiệt lượng
tức là ở trong giai đoạn B
nhiệt lượng
cần thiết
bắt đầu làm cho vật nóng chảy
cho tới khi vật nóng chảy hoàn toàn
phụ thuộc vào khối lượng của vật
và tính chất của chất làm vật
Rõ ràng nếu như
vật của chúng ta
mà càng lớn
thì lúc này
cái nhiệt lượng
truyền vào vật
để cho nó nóng chảy hoàn toàn
nó phải càng nhiều
Đúng không ạ?
Đấy
và phụ thuộc vào
cái khối chất làm vật nữa
Đúng không ạ?
Và do đó thì
cái ốc thức tính nhiệt lượng
nóng chảy
thì nó tính theo ốc thức
quy bằng lambda
cho đó lambda
được gọi là
nhiệt nóng chảy riêng
của chất
Nó tương tự như kiểu
Tuy là nhiệt lượng
cần truyền cho vật
và M chính là
khối lượng của vật
Đấy
Nhớ nhá
nhiệt lượng
cần truyền cho vật
khi vật bắt đầu nóng chảy
tức là chúng ta chỉ tính
cái nhiệt lượng
truyền trong cái giai đoạn B thôi
Đấy chưa
Chúng ta không nói về
giai đoạn A và giai đoạn C
Giai đoạn A chỉ là
nó vật nóng lên
đến đạt
nhiệt độ nóng chảy
Còn giai đoạn B
thì bắt đầu
mới chính là
lúc mà vật
bắt đầu nóng chảy rồi
Chúng ta chỉ tính
trong giai đoạn B thôi
Thì cái nhiệt lượng
cung cấp trong giai đoạn B này
nhiệt tính thông thức là
bằng lambda như với M
Trong đó lambda là
nhiệt nóng chảy riêng
Còn M
đấy chính là khối lượng riêng
Đấy chưa
Và từ đó chúng ta sẽ thấy được
là công thức tính
nhiệt nóng chảy riêng
Đấy
nhiệt nóng chảy riêng của chúng ta
thì nó sẽ tính
thông thức đấy là gì đấy
Lambda bằng gì đấy
quy truyền M
Đúng không ạ
Rồi
Lambda bằng quy truyền M
Và nhiệt nóng chảy riêng
của một chất
là gì
được hiểu
đấy là chính là
nhiệt lượng cần thiết
để 1 kg chất đó
chuyển hoàn toàn
từ thể giấm
sang thể lọc
Đấy chưa
Đấy
1 kg
tức là nếu như khi M của ta
bằng 1 kg
thì lambda của ta
sẽ bằng quy luôn
Như vậy là lúc này
nhiệt nóng chảy riêng
chính là nhiệt lượng
cần thiết
để 1 kg chất đó
chuyển hoàn toàn
từ thể giấm
sang thể lọc
ở cái nhiệt độ nóng chảy
Và cái nhiệt độ
nóng chảy của chúng ta
Đấy
Và cái nhiệt độ
nóng chảy riêng
nó là những thông tin
rất là quan trọng
giúp chúng ta
có thể xác định được
cái năng lượng
cần thiết
để cung cấp cho
những cái lò nung
và cái thời gian nung
và cái thời điểm
đầu kim loại nó nóng chảy
và thời điểm
lấy sản phẩm ra khỏi cuôn
Đấy
Nó được ứng dụng rất nhiều
trong cái công nghiệp
lúc hiện nay
Và các đại lượng này
cũng cần cho
cái việc lựa chọn
vật liệu
chế tạo hợp kim
cho nó phù hợp
với từng yêu cầu
để cho cái nhiệt
nóng chảy của chúng ta
nó thích hợp
Thì đây chúng ta có
một số cái nhiệt
nóng chảy riêng này
Thứ nhất
Đấy là
chúng ta có nước đá này
Ai cũng biết rồi đúng không
Nước đá tan chảy
ở không độ C
Tiếp theo là đồng này
1.084
Sắt là
1.535
Cho nên các bạn thấy được là
nhiều khi hiện nay
người ta đúc đồng
là nhanh hơn
so với đúc sắt
Đúng không
Tại vì sắt
nó phải làm tăng
tại cái nhiệt độ
nóng chảy riêng này
Nhiệt nóng chảy riêng của nó
lớn hơn
2.77
Còn trong cái đó
đồng của ta là
1.88 thôi
Đấy
Chi này
là 327
Đấy
Hình dung vẫn hay chưa
Đó
Rồi
Ok
Thế thì làm thế nào
để ta đo được
nhiệt nóng chảy
riêng của một chất
Thì bây giờ thầy sẽ lấy cho bạn
một cái thí nghiệm
Đấy là
chúng ta sẽ đo
cái nhiệt nóng chảy riêng
của cái nước đá
Thì nó có 3 thôi nhé
Còn các bước
thực hành giống như hồi nãy
Thôi
Vì cái phần này thì
nó cũng không quan trọng lắm
về cái vấn đề
thí nghiệm
Vì là
các bạn đã học rất kỹ
trong cái thí nghiệm
đo nhiệt dung riêng rồi
Để mà đo được
nhiệt nóng chảy riêng
của nước đá
chẳng hạn
Thì người ta tiếp thành
thí nghiệm như sau này
Người ta có một cái
biến đáp nguồn
là dùng để làm gì đấy
Đúng rồi
Dùng để đo cái
Dùng để lấy
cái điện
từ cái biến đáp nguồn này
Chúng ta sử dụng quát kế
Quát kế
Đấy chính là
chúng ta để
đo cái công suất
tiêu thu điện
của cái mạch này
Sau đó chúng ta thiết
cái mạch điện của chúng ta
là có một cái dây may so này
Dây may so này
khi mà có dòng vệ chảy qua
thì lúc này nó sẽ bắt đầu nóng lên
và
cái nhiệt được
mà dây may so này nóng lên
nó sẽ làm
tan chảy
toàn bộ cái khối đá
ở trong này
Thấy chưa
Đá chảy xong rồi
thì
nó sẽ thành nước
Mà nước thì
người ta sẽ hứng vào
trong cái cốc ở đây
và người ta sẽ sử dụng
cái cân điện tử
để chúng ta đo được
cái khối lượng
nước tan chảy ta
là bao nhiêu
Thấy chưa
Thì
cái công suất của chúng ta
sẽ là gì
Đấy chính là
lambda đúng không
thì bằng qi chia m
Thế thì lúc này
người ta sẽ tính qi
tính qi ở đây
qi đấy chính là
cái nhiệt được
để cho nó nóng chảy hoàn toàn
Thì cái qi ở đây
thì nó sẽ
do cái dòng vệ chảy ra
cho nên lúc này
cái qi của ta
công suất hoàn toàn
vẫn là bằng ui t
Còn cái m này
chính là
cái nhiệt
cái khối lượng
của nước đá tan ra
thì lúc đó
sử dụng cái cân
chúng ta sẽ đo được
cái khối lượng nước đá tan ra đó
Sau đó các bạn lấy
cái qi chia m
các bạn ra được
cái nhiệt nó chảy riêng
Thấy chưa
Đấy
Thế thì
Thí nghiệm
thì nó chỉ có cơ bản
như vậy thôi
Rồi ok
Thế thì bây giờ
các bạn giải thích cho thầy
tại vì sao
khi chúng ta chế tạo
các cái vật
bằng trì bằng đồng
thì người ta thường
hay sử dụng
thông qua nút
hơn là các bước khác
Đấy
Rồi
Thế thì
các bạn biết là
nút của chúng ta
là một cái phương pháp
rất là phổ biến
và hiệu quả
cho các vật điều
bằng kim loạn
như trì bằng đồng
Nó cho phép
tạo ra các chi tiết
phức tạp
với cái chi tiết
thấp
so với các phương pháp khác
Chúng ta còn có
nhiều phương pháp nữa
thí dụ như
luyện kim chẳng hạn
hoặc là
phương pháp điện
phân nóng chảy
chẳng hạn
Đúng không
Đấy
Thì quá trình nút
của chúng ta
cho phép tạo ra
các sản phẩm
tổng thước
và hình dạng xác định
Người ta sẽ đưa vào
nút xong
thì nó sẽ tạo ra
cái chất lỏng
và đổ cái chất lỏng
đấy vào trong nút khuôn
chúng ta sẽ ra được
cái hình thủ
và hình dạng xác định
Thấy chưa
Và cái việc này
để đảm bảo
tính chính xác
và đồng nhất
với sản phẩm cuối cùng
nút cũng cho phép
tạo ra các sản phẩm
có độ bền cao
và khả năng chịu nhiệt tốt
phù hợp với
các ứng dụng khác nhau
Thấy chưa
Đấy
Thì đấy
sẽ chính là
cái phần liên quan đến
cái phần nhiệt nóng chảy
riêng
Và bây giờ
chúng ta có một cái cuối cùng
đấy chính là
nhiệt hóa hơi riêng
Đúng không ạ
Và cũng xem qua
cái thí nghiệm
hôm trước
Hôm trước thì các bạn
có một cái
hình ảnh
đấy chính là
chúng ta
một cái thí nghiệm
đấy chính là
chúng ta đun sôi nước
Đúng không ạ
Đun sôi nước
thì nó sẽ
chia thành 2 giai đoạn
Giai đoạn 1
đấy chính là
giai đoạn để cho nước
thay đổi nhiệt độ
từ 20
cho đến
100 độ C
Sau đó
đến khi đạt được
nhiệt độ
100 độ C
Tất nhiên là
ở áp suất tiêu chuẩn
thì lúc đó
nước bắt đầu
bị hóa hơi
Và giai đoạn
từ T1 đến T2
là nước bắt đầu hóa hơi
Và đến
giai đoạn T2
trở đi ấy
thì nước đã hóa hơi
một khoảng thời gian
Và thì các bạn
cũng đã biết được là
cái nhiệt lượng
mà cần cung cấp
cho một cái nhiệt lượng
chất lỏng hóa hơi
ở nhiệt độ không nổi
nó sẽ
phụ thuộc vào
cái khối lượng
và bản chất của chất lỏng
Tức là
lúc nhiệt lượng
cung cấp
để cho nước
hóa hơi
thì nó phụ thuộc
vào khối lượng
của nước hóa hơi này
bao nhiêu
và thứ 2
đó là nước
hay là rượu
hay đó là
cồn
Đúng không ạ?
Đấy
Và từ đó
chúng ta sẽ có
cái tính nhiệt lượng
hóa hơi
sẽ chính là
Qy bằng L
như thế M
Hồi nãy là
Qy bằng Lambda
như thế M
Rồi bây giờ là
Qy bằng L
như thế M
Trong đó
L này được gọi là
nhiệt hóa hơi
riêng của chất
Nhiệt hóa hơi
riêng của chất
Và từ lúc này
chúng ta có thể dễ dàng
sử dụng ra
L của chúng ta
bằng Qy trên M
Đúng không ạ?
L bằng Qy trên M
Và cái cách tình
của chúng ta
cũng hoàn toàn giống
với cái hồi nãy
Đấy chính là
nhiệt hóa hơi riêng
được định nghĩa là
nhiệt lượng cần cung cấp
để cho 1 kg chất đó
chuyển hóa hoàn toàn
thành từ thể lỏng
sang thể khí
ở cái nhiệt độ sôi
Nhớ nhá
Nhiệt hóa hơi riêng
của một chất
là nhiệt lượng
cần để cho
1 kg chất đó
chuyển hoàn toàn
từ thể lỏng
sang thể khí
ở cái nhiệt độ sôi
Và cái nhiệt hóa hơi
riêng này này
là cái thông tin
rất là cần thiết
và quan trọng
cho việc thiết kế
và chế tạo
các cái sản phẩm
có sử dụng
cái hiện tượng hóa hơi
nhằm tiết kiệm
năng lượng
và bảo vệ môi trường
Ví dụ như khi các bạn
có các thiết bị làm lạnh
như kiểu điều hòa công khí
chẳng hạn ấy
hay là giảm bay hơi
thì nồi hấp
tiệt trùng trong y học
hay là thiết bị sử lý
các cái rác thải
sử dụng trong công nghệ
nhiệt hóa hơi
trên đây là
cái bảng
nhiệt hóa hơi riêng
của một số chất
và cái
nhiệt hóa hơi riêng
thì nó sẽ phụ thuộc vào
cái nhiệt độ sôi
của chất đó
là bao nhiêu
Ví dụ nước
mà sôi 100 độ C
thì nhiệt hóa hơi riêng
của nó là
2,26 x 10,6
Diệu
ở nhiệt độ sôi 78
thì tại cái nhiệt độ đó
thì nhiệt hóa hơi riêng
của nó là
8,57 x 10,5
Tương tự với thủy mân
với cây tem
Thì lúc này
người ta thấy được
một điều đấy là
cái chất lỏng của chúng ta
có thể hóa hơi
ở các nhiệt độ khác nhau
Thường thì
cái nhiệt hóa hơi riêng
của một chất
nó sẽ tăng
với nhiệt độ giảm
Ví dụ như
nhiệt hóa hơi riêng
của nước
ở 100 độ C
là 2,26 x 10,6
Thì ở 50 độ C
thì nước cũng hóa hơi
đúng không ạ
Tại vì các bạn biết rồi
Hóa hơi thì chia thành 2 loại
là bay hơi
với là sôi mà
Thì lúc này
sôi 100 độ C
nhưng mà bay hơi
thì có thể ở
nhiệt độ bất kì đúng không ạ
Thì ở 50 độ C
thì để mà hóa hơi
1 kg
của nước
thì chúng ta cần
phải cung cấp cho nó
một cái nhiệt lượng
đó là 2,39
x 10,6
Đấy
Để xác định được
cái nhiệt hóa hơi
riêng
của cái
chất
thì chúng ta hoàn toàn
có thể thực hiện
các thí nghiệm
như
thầy cho các bạn
xem ở đây
Thì lúc này
các bạn chuẩn bị cho thầy
một cái cân này
một cái ấm siêu tốc
một cái đồng hồ
và một cái
chai nước
Thì các bước tiến hành
sẽ là như sau
Đầu tiên các bạn
sẽ điều chỉnh
đơn vị đo
của cân về là gam
và chúng ta đặt
cái
ấm siêu tốc này lên
cái cân
Mục đích ở đây là
để chúng ta đo
cái khối lượng
nước ở trong đấy
là bao nhiêu
Đặt ấm đun lên
thì chúng ta dót
nước vào trong ấm
Đấy cái giá trị
khoảng tầm
320 gram
Sau đó chúng ta bắt đầu
đặt ấm đun nước
lên cái địa cân
bật cái cốc tắc
đun nước
và khi nước vừa sôi
thì chúng ta mở
cái nắp vung lên
Thì khi mà
khi mà mở nắp vung lên
mở nắp vung ra
thì các bạn sẽ thấy được
là cái hơi nước
sẽ bay ra
Mà hơi nước bay ra
thì lúc đầu
khối lượng của nó là 320 gram
thì nước bay ra
thì bây giờ khối lượng
chỉ còn khoảng
300 gram nữa thôi
Thì khi đó
các bạn sẽ thấy được là
20 gram
đã
hóa hơi rồi
Đấy
Vậy thì lúc này
chúng ta sẽ quan sát
chúng ta quan sát
quan sát đến khi
ví dụ như là
số chỉ trên cân
là 200 gram chẳng hạn
Đấy
thì lúc này chúng ta
sẽ bắt đầu ghi nhận
cái thời gian T
tại cái
giá trị lúc mà
cái số chỉ trên cân
là 200 gram
Sau đó chúng ta cứ lặp lại
khép đo cho nhiều lần đi
200
100 gram
Thì lúc này
chúng ta sẽ
Khi khối lượng
của cân là
250 gram
Thì cái độ
thay đổi
khối lượng là
50 gram
Thì thời gian là
77 giây
Khối lượng trên cân
bây giờ còn có
200 gram nữa
Thì lúc này
cái phần hóa hơi
của chúng ta
là 100 gram
Thì lúc này
thời gian là
156
Nếu như hóa hơi
được 150 gram
thì phần hóa hơi
của chúng ta
sẽ là 235
Thì lúc này
chúng ta sẽ
sử dụng công thức
L bằng PT
PT là bằng
Q
Thì các bạn biết
ấm siêu tốc nào
cũng sẽ có công suất thôi
Thì chúng ta sẽ sử dụng
công suất
của ấm siêu tốc
nhân với
thời gian
rồi chia cho
lượng hóa hơi
chúng ta sẽ ra là L
Thì lúc này
các bạn thấy
L nó tranh nhau
cũng không đáng kể lắm
tầm 2,3
nhân với 116
Đấy
Thì đấy là cách
để chúng ta đo
nhiệt hóa hơi riêng
Thì trên đây
là một số
phần lý thuyết
Trên đây
là một số phần lý thuyết
về cái phần
nhiệt hóa hơi riêng
Bây giờ chúng ta sẽ
tiếp tục chuyển sang
cái phần bài tập
để cho các bạn có thể
dễ dàng thấy dung hơn
cách làm các bạn nhé