Sách Nói | Tư Duy Phản Biện | Từ làm quen đến thói quen
2 Lượt xem video·30 thg 9, 2024
Hãy bấm flower để ủng hộ chúng tôi. Bản quyền thuộc về Fonos.
Bạn đang nghe từ Phonos
Critical Thinking Series
Tư duy phản biện
Từ làm quen đến thổi quen
9 tiêu chuẩn
8 yếu tố
7 đặc điểm đối với nhà tư duy phản biện
Tác giả
Nhóm Thinetic
Người dịch An Tri
Độc quyền tại Phonos
Phiên bản sách nói được chuyển thể
từ sách in theo hợp tác
bản quyền giữa Phonos
Khi sử dụng tư duy phản biện
cho các vấn đề hàng ngày
chúng ta sẽ đạt được 2 điều tuyệt vời cùng lúc
Bộ não của chúng ta
trở nên sát bén và phản biện hơn
Nhưng quan trọng hơn
chúng ta đưa ra quyết định tốt hơn
Tư duy quan trọng nhất
trong thế giới hiện đại
Kỹ năng nào trong cuộc sống
có thể còn quan trọng hơn bằng đại học
Đó là tư duy phản biện
Một kỹ năng cơ bản
đang ngày càng trở nên quan trọng
trong thế giới hiện đại
Một trong những lý do
khiến hầu hết chúng ta
đưa ra các quyết định sai lầm
nhiều khi đi theo đám đông
đầu tư theo xu hướng
và hành động theo phong trào
dẫn đến thất bại
mà thiếu những quyết định đúng đắn
là vì hệ thống giáo dục
không dạy tư duy phản biện
Đó là lý do khiến hầu hết chúng ta
không bao giờ phát huy hết
tiềm năng của mình
không có tư duy phản biện
dẫn đến suy luận kém
không có khả năng phân biệt sự thật
từ hư cấu, từ những lừa dối và nguy biện
Trong một xã hội tràn ngập thông tin
và đầy cạm bẫy như ngày nay
nhận thấy tư duy phản biện
ngày càng trở nên quan trọng
và cần thiết đối với mọi người
từ các em học sinh đến sinh viên
người lao động, quản lý, điều hành
và cả những nhà lãnh đạo
Nên Alphabet
tìm kiếm và lựa chọn những cuốn sách
hữu ích nhất về chủ đề này
để giới thiệu tư duy phản biện là gì
cách xây dựng thói quen tư duy phản biện
và phân biệt sự thật
với hư cấu
Qua đó giúp các bạn vững chắc hơn
trong hành trình của mình
Bộ sách này bao gồm
1. Tư duy phản biện
từ làm quen đến thói quen
9 tiêu chuẩn, 8 yếu tố
7 đặc điểm đối với nhà tư duy phản biện
2. Rèn thói quen tư duy phản biện
Công cụ và ứng dụng kiến tạo tư duy ưu việt
3. 7 nguy biện trong tư duy phản biện
4 quy luật logic và các lỗi thường gặp
4. Giải phóng sức mạnh tư duy phản biện
Giải mã 10 kiểu nguy biện
Triệt tiêu chiêu trò lừa đảo
và hiểu chính xác về nguy khoa học
Chúng tôi tin rằng
Bộ sách này sẽ giúp các bạn
Đầu tiên là
Khung tư duy phản biện được phát triển
bởi 2 trong số những nhà khoa học
về tư duy phản biện giàu kinh nghiệm nhất
mọi thời đại
và cách biến nó thành của riêng bạn
Thứ 2
8 đặc điểm tư duy phản biện bạn đã có
nhưng không biết cách tối ưu hóa chúng
Thứ 3
Cách xác định tin giả và thông tin sai lệch
Tìm hiểu điều này
và bạn sẽ có lợi thế lớn hơn
hầu hết mọi người xung quanh mình
ngay bây giờ
Thứ 4
Lý do bạn nên nghi ngờ bất cứ ai
trích dẫn một nhân vật có thẩm quyền
Thứ 5
6 quy tắc biến thói quen hiện tại của bạn
thành thói quen lành mạnh
Thứ 6
Các bài tập dễ áp dụng, dễ thực hiện
để bạn luyện tập mọi điểm đã đề cập
Bạn sẽ không đọc hoặc nghe
và quên bộ sách này
Và nhiều, nhiều hơn thế nữa
Chúng tôi tin rằng
những người không ngừng học tập
sẽ tiếp tục phát triển và thành công
Vì thế, cách thức trở thành một người
có tư duy độc lập
và đưa ra các quyết định thông minh
là mục đích của chúng tôi
Chúng tôi mong rằng bộ sách thực tế
dễ đọc hoặc nghe này
sẽ giúp bạn xây dựng những lập luận vững chắc hơn
đưa ra các quyết định tự tin hơn
và phát hiện ra
những lỗi logic trong cuộc sống
Tư duy phản biện
sẽ giúp bạn có các quyết định đúng đáng hơn
thông minh hơn
trong cuộc sống cá nhân
và nghề nghiệp của bạn
Theo Nguyễn Cảnh Bình
Chủ tịch Alphabet
Viện trưởng Viện lãnh đạo ABG
giới thiệu
Bạn có một nhiệm vụ
cần xử lý trong công việc
Để giải quyết vấn đề, bạn cần thay đổi rất nhiều thứ
Bạn cần nhắc thiết lập
một kế hoạch có tác động lớn
để giải quyết vấn đề cơ bản
Nhưng bạn biết, điều đó là không thực tế
Bạn không có thời gian và năng lượng
để thực hiện những điều trái với kỳ vọng
Nếu làm vậy
bạn biết mình sẽ bị người khác phản đối
Do đó, bạn quyết định
lập một kế hoạch
có nhiều cơ hội thành công
Nhưng một kế hoạch như thế
sẽ không tạo được nhiều ấn tượng
hoặc cung cấp sự thay đổi cần thiết
Tuy nhiên, bạn sẽ có cảm giác không hài lòng
khi thực hiện kế hoạch để nhạc này
Bạn có từng cảm thấy mình
có thể làm mọi thứ tốt hơn không?
Rằng bộ não của bạn có khả năng
thực hiện những nhiệm vụ phức tạp
Bạn có những ý tưởng tuyệt vời
nhưng không phải lúc nào cũng có đủ
thời gian và năng lượng để thực hiện
Bạn muốn nỗ lực hết mình
trong công việc và cuộc sống
nhưng có quá nhiều áp lực cạnh tranh
về thời gian
Thật khó để bạn biết nên bắt đầu từ đâu
và đôi khi chỉ làm việc
ở mức tối thiểu có vẻ dễ dàng hơn nhiều
Bạn có thể từng nghe
mọi người nói rằng tư duy phản biện
là kỹ năng cần thiết
trong môi trường làm việc ngày nay
Hầu hết các nhà tuyển dụng nói rằng
họ tìm kiếm những ứng viên
có các kỹ năng này
và rất khó tìm được họ
Mọi chương trình giảng dạy của trường học
đều tập trung vào cách trao dồi
những kỹ năng này
Tư duy phản biện đã trở thành
một biệt ngữ công ty
giống như cầm tư sự hiệp lực
hoặc năng lực cốt lõi
Tuy nhiên, không giống như những lời nói suôn
tư duy phản biện thể hiện
một hệ tư tưởng đã được chứng minh
về vốn hiệu biết sâu sắc
và kỹ năng giải quyết vấn đề
Thứ đã giúp xã hội của chúng ta
phát triển vượt bật
Nếu không có nó, khoa học, công nghệ
và triết học sẽ không thể tồn tại
Bạn cũng có thể nghĩ rằng
tư duy phản biện
tiêu tốn nhiều thời gian của bạn
Ai có thời gian để ngồi
Bạn hoàn toàn đúng
Việc sử dụng toàn bộ sức mạnh
của tư duy phản biện
cho mọi quyết định nhỏ nhạt của bạn
là không thực tế
và hoàn toàn lãng phí thời gian
Tuy nhiên, khi đưa ra
một quyết định quan trọng
tư duy phản biện không chỉ giúp bạn
có quyết định đúng đáng hơn
mà còn giúp bạn tiết kiệm thời gian
Các kỹ năng được rèn rũa
trong tư duy phản biện
sẽ giúp bạn có tâm nhìn xa
để dự đoán và chuẩn bị trước
cho các vấn đề lãng phí thời gian
Không có gì tiết kiệm
thời gian hơn là làm mọi thứ đúng
ngay từ lần đầu tiên
Tôi sẽ truyền cảm hứng cho bạn
trên hành trình này
Tôi đã là nhà giáo dục
trong hơn một thập kỷ
và dành nhiều năm làm việc
ở các công ty tư nhân
cũng như chính phủ
Tôi cũng có băng tiến sĩ
trong ngành khoa học chính trị
Nhưng quan trọng hơn
tôi có cam kết rõ ràng
và có mục đích
được minh chứng
bởi nhiều năm đào tạo
sinh viên và nhân viên
Tôi hy vọng khi đọc
hoặc nghe cuốn sách này
bạn sẽ cảm nhận được
niềm đam mê của tôi
với chủ đề này
Bạn đã sẵn sàng
để hiểu hơn
về thế giới chưa?
Bạn đã sẵn sàng để tạo ra
các giải pháp mới
và hiệu quả hơn
cho các vấn đề
trong cuộc sống chưa?
Hãy cùng tôi khám phá
cách sử dụng thành thảo
kỹ năng tư duy phản biện
để bắt đầu những thay đổi
tích cực trong cuộc sống của bạn
Đọc hoặc nghe cuốn sách này
chúng ta có thể cùng nhau
giải phóng sức mạnh
Chương 1
Tư duy phản biện là gì?
Cái chết của Socrates
Các nhà lãnh đạo của Athens
đã tuyên bố tử hình
bộ ốc vĩ đại nhất
trong thế hệ của ông
Socrates đã phải uống thuốc độc
Một cái chết thật khủng khiếp
Toàn bộ cơ thể của nhà trước học
bị tê liệt trước khi
bàn quan của ông tràn ngập chất độc
Socrates xui bọc mép
và bắt đầu cảm thấy khó thở
Cuối cùng
ông co giật rồi tử vong
Nhiều người cáo buộc Socrates
không thờ kính các vị thân linh
của thành phố Athens
mang tới các vị thân ngoài lai
và làm băng hoài giới trẻ
Trong vai trò nhà giáo dục không chính thức
Socrates đã dạy
nhiều người trong số những người trẻ
và sáng giả nhất đặt câu hỏi
về một giả định
Ông đã dạy họ rằng
những ý tưởng không nhất thiết phải đúng
dù cho cha mẹ hoặc lãnh đạo của họ
nói rằng nó đúng
Socrates nói với các học trò của mình rằng
hãy xem xét mọi ý tưởng
dựa trên giá trị của nó
Mặc dù bị cáo buộc là coi thường chính quyền
nhưng Socrates
chưa từng thực sự ủng hộ việc nổi loạn
Thay vào đó
ông nhấn mạnh rằng
các ý tưởng do giới cầm quyền đưa ra
không phải là không thể phản biệt
Thay vì bảo vệ một cấu trúc quyền lực cụ thể
Socrates
dạy học trò cách đi tìm sự thật
Khi ông qua đời
hai học trò của ông là Plato
và Aristotle
tiếp tục kế thừa truyền thống đó
Tuy ông đã ra đi
nhưng di sản của ông vẫn mãi trường tồn
Phương pháp đặt câu hỏi
mà ông đi tiên phong vẫn được gọi là
Phương pháp Socrates
và nó tập trung vào việc phát triển
các ý tưởng thông qua
đối thoại liên tục
Mỗi lập luận được đưa ra
và chia nhỏ thành các giả định cơ bản
Mỗi giả định đều được xem xét kỹ lưỡng
bất kể người tạo ra chúng
và lý do
Phiên tòa xét xử Socrates
nhấn mạnh sức mạnh của việc
đặt nghi vấn cho các nguồn thẩm quyền
và thông tin đã được thiết lập
Một mặt, những sức mạnh quyền lực
đã dẫn đến cái chết của nhà triết gia
Mặt khác, tư tưởng của Socrates
đã truyền cảm hứng cho một truyền thẩm lâu đời
Tư duy phản biện
là một thành phần thiết yếu
trong sự tiến bộ của con người
Nếu không đạt câu hỏi về thẩm quyền
và hiểu biết thông thường
chúng ta sẽ không thể đạt được khoa học
và tiến bộ như ngày đây
Việc nghiên cứu sự tiến hóa
sẽ không thể thực hiện nếu các nhà khoa học
không thách thức cách giải thích
theo nghĩa đen của kinh thánh
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta
vẫn tin rằng thế giới là phẳng
hay rằng các vị vua
được hưởng một quyền lực thân thánh
Các kỹ năng tư duy phản biện
là những kỹ năng được tìm kiếm
nhiều nhất trong nền kinh tế hiện đại
Trong một cuộc khảo sát lớn
về các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ
93% người được hỏi
đồng ý với nhận định rằng
khả năng suy nghĩ chính chắn,
giao tiếp rõ ràng và giải quyết
các vấn đề phức tạp quan trọng hơn
chuyên ngành đại học của một ứng viên
Bằng cách trở thành những nhà
tư duy phản biện mạnh mẽ
chúng ta trở nên toàn diện hơn
Càng có đầy đủ kỹ năng
chúng ta càng dễ tìm việc
Cách định nghĩa về tư duy phản biện
Khi mọi người sử dụng thuật ngữ
tư duy phản biện,
nó có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau
Tuy nhiên, để hiểu đầy đủ hơn
về khái niệm này, bạn cần biết
một số yếu tố quan trọng
Dự án Delphi đã cung cấp
một trong những định nghĩa nổi tiếng nhất
Tư duy phản biện
là quá trình đánh giá có mục đích
từ kiểm soát nhằm làm sáng tỏ
phân tích, đánh giá và suy luận
cũng như giải thích về
các bằng chứng, khái niệm,
phương pháp luận, tiêu chí
hoặc ngữ cảnh của đánh giá
Giải thích rõ hơn về khái niệm này
thì đó là khả năng tư duy
về các ý tưởng được kết nối
một cách thấu đáo và độc lập
căn cứ theo các ý tưởng
dựa trên bằng chứng thực tế
Đó là hành động hướng toàn bộ
lập luận của chúng ta
sang việc giải quyết các vấn đề
trong thế giới thực
Chúng ta thực hiện điều này bằng cách nào?
Các nhà tư duy phản biện thu thập
và phân loại dữ liệu bằng chứng
liên quan đến vấn đề của họ
để mở rộng hiệu biết liên quan
Khi hiểu rõ các yếu tố khác nhau
của vấn đề và giải pháp tiềm năng
các nhà tư duy phản biện kết nối
các phần khác nhau của vấn đề
thành một khuôn mẫu có thể giải quyết được
Khi đã phân tích, chia vấn đề
thành các khái niệm và danh mục dễ hiểu
nhà tư duy phản biện
sẽ sử dụng kiến thức này
để giải quyết vấn đề
Sau đó, họ tạo ra các kết nối cần thiết
để hiểu và xác định vấn đề
cũng như tất cả thành phần của nó
Một cách tiếp cận khác
để định nghĩa tư duy phản biện
là xem xét những điều trái ngược về nó
Từ phản biện
có thể khiến mọi người thất vọng
Đây không phải là một cách tiếp cận
Tư duy phản biện được thiết kế
để chỉ trích những điều chúng ta không thích
Bạn biết một người trong công việc
mà bạn không thích
Bạn có bao giờ để ý xem
mỗi khi họ nói chuyện
bạn đều cố gắng tìm ra điều gì sai
với ý tưởng của họ không?
Đó không phải là tư duy phản biện
Đó chỉ là sự chỉ trích
Tư duy phản biện không phải là cách
để chúng ta bảo vệ ý tưởng
mà mình đồng tình theo hướng bài bản hơn
Đôi khi trong lúc tranh luận
chúng ta bảo vệ rất tốt quan điểm của mình
cho rằng tất cả điều đối phương nói
là sai
Bạn có thể thấy điều này xảy ra
trong mọi cuộc tranh luận trên mạng xã hội
Khi sử dụng tư duy để chứng minh
một điểm mà mình chưa suy nghĩ thấu đáo
chúng ta đang không hề tư duy
theo cách phản biện
bất kể chúng ta làm tốt đến đâu
Chúng ta thường cố gắng khiến các ý tưởng
trông tốt hơn hoặc tệ hơn
bản chất của chúng vì lợi ích của mình
Đây không phải là tư duy phản biện
Một nhà tư duy phản biện
chỉ quan tâm đến việc đánh giá sức mạnh
trong bản chất của một lập luận
mà không phóng đại thực tế
Khi áp dụng tư duy phản biện
chúng ta cố gắng đối xử khách quan
và công bằng với những lập luận
mà chúng ta thích và không thích
Tư duy phản biện tốt cho điều gì?
Khi thực hiện tư duy phản biện
bạn chỉ muốn có được sự thật
Việc này có nghĩa là
bạn có thể tránh bị lừa gạt
và xác định được sự thật nào là chính xác
Đó là vì bạn sẽ biết cách
tách biệt sự thật ra khỏi vòng lập
và tìm ra các giải pháp thực sự
Đôi lúc bạn có cảm giác
dường như thế giới xung quanh mình
đang vận hành sai
Bạn có bao giờ tự hỏi
tại sao bạn lại phải gặp quá nhiều
hệ thống vô tổ chức
và kém hiệu quả không?
Bạn từng nghĩ rằng nếu có cơ hội
bạn có thể làm mọi thứ tốt hơn chưa?
Bạn có thể
Ở mức độ lớn
điều này là do chúng ta không đặt câu hỏi
về các truyền thống và quy trình hiện có
Các hệ thống hiện tại
thường không được thiết kế kỹ càng
Thay vào đó
chúng ta thường gặp phải các niềm tin xã hội
chuẩn mực văn hóa lỗi thời
và sự tri trệ định hình các hệ thống
Những người có thẩm quyền
cho chúng ta biết những gì nên tin
và chúng ta thường chấp nhận niềm tin chung đó
Tư duy phản biện
cung cấp cho chúng ta những công cụ
để giải quyết các vấn đề khó khăn
Từ những vấn đề nhỏ
như đi du lịch ở đâu
cho đến những vấn đề lớn
như cưới ai
Tư duy phản biện cho phép chúng ta
đưa ra những quyết định tốt hơn
Những kỹ năng này rất cần thiết
trong nền kinh tế hiện nay
với trọng tâm là các công ty khởi nghiệp
và tinh thần doanh nhân
Các công ty công nghệ ủng hộ
cách tiếp cận đội mới đột phá
Họ cố gắng tạo ra các thị trường
và hệ thống giá trị mới
thay thế những mô hình kinh doanh hiện có
Một kế hoạch đột phá
là một bài tập về tư duy phản biện
Để thay thế một mô hình hiện tại
trước tiên bạn sẽ kiểm tra
rồi đánh giá điểm yếu
và mạnh của nó
Tiếp theo, bạn sẽ thiết kế một kế hoạch hiệu quả hơn
bỏ qua các mô hình
thường tình, truyền thống
Amazon tiếp quản thị trường sách
bằng cách phá vỡ thị trường truyền thống
Các hiệu sách vẫn là
những tổ chức được yêu thích
và việc đến cửa hàng để bán
hoặc mua một cuốn sách vẫn là chuyện bình thường
Tuy nhiên,
mô hình kinh doanh truyền thống này
có những hạn chế nghiêm trọng
Một số sách mà khách hàng muốn
không có sẵn vì không gian kề hạn chế
Giá cao do chi phí trung cao
Cuối cùng,
các hiệu sách không thể dễ dàng
cho khách hàng biết thông tin
về những cuốn sách mới
Amazon.com đã cách mạng hóa
việc bán sách bằng cách
kinh doanh từ bên ngoài
Jeff Bezos, giám đốc điều hành
của công ty, không quan tâm đến
việc duy trì mô hình bán hàng truyền thống
Thay vào đó,
ông có nhiệm vụ sử dụng Internet
để cung cấp hiệu quả các dịch vụ
Chỉ sau khi nghiên cứu một số ngành không hiệu quả
ông mới quyết định tham gia
kinh doanh sách
Ông chọn bán sách thay việc các sản phẩm khác
bởi khách hàng không cần xem thử
Chúng rất phù hợp để mua hàng từ xa
Điều này nghe có vẻ khó chịu
nhưng từ góc độ kinh doanh
các hiệu sách được cho là
không cần thiết
Sau khi đi đến kết luận này
Bezos đã thiết kế một hệ thống
có thể khắc phục những hạn chế
của mô hình hiệu sách
Vấn đề cung cấp thông tin đã được khắc phục
bằng cách tập trung các đề xuất
và đánh giá trên trang chủ của trang web
Amazon đã khắc phục vấn đề tồn kho
bằng cách lưu trữ sách
tại các trung tâm giao hàng lớn trên toàn quốc
Trong khi đó, nó giảm giá
bằng cách tích trữ hàng loạt
và trả phí ít hơn
Những gì Jeff Bezos thiết kế
là một giải pháp đơn giản và trực quan
cho các vấn đề tồn tại lâu đời
trong ngành công nghiệp truyền thống
Nó mang tính cách mạng
vì nó đã bỏ qua hệ thống giá trị
và niềm tin chung của ngành sách
Thay vào đó, Bezos
đã nghiêm túc xem xét từng giả định cơ bản
Amazon.com là sản phẩm sinh lời
và thành công của tư duy phản biện
Tư duy phản biện
bao gồm những gì?
Quá trình tư duy phản biện
liên quan đến các khái niệm
và thành phần lập lại
Nhận thức
Bước đầu tiên để tư duy
về bất cứ điều gì là nhận thức tình hình
Chúng ta không thể phát hiện ra
một vấn đề cần phải giải quyết
trừ khi chúng ta đã nhận ra nó
ngay từ đầu
Điều quan trọng cần ghi nhớ
là nhận thức của chúng ta không khách quan
hoặc trung lập
Nhận thức là cách chúng ta tiếp nhận
thực tế khách quan
thông qua các hệ thống giá trị chủ quan của mình
Ví dụ, giả sử
bạn đang thiết lập ngân sách hàng tháng của mình
Bạn chắc chắn mình không thể tiết kiệm được
một số tiền đáng kể
Tuy nhiên, cha mẹ bạn đã dạy cho bạn
tâm quan trọng của việc tiết kiệm tiền
Bạn có thể xem đây là vấn đề nghiêm trọng
với việc lập ngân sách của mình
Nếu sống hết mình cho ngày hôm nay
bạn có thể nhúng vai và nói
Ơn trời, tôi có đủ rồi
Các giả định
là những niềm tin chưa được xem xét
và được coi là hiện nhiên
Các kế hoạch và hành động của chúng ta
thường vô tình được xây dựng
dựa trên các giả định
Để thúc đẩy tư duy phản biện
chúng ta phải sẵn sàng xem xét nghiêm túc
các giả định của mình
để xem chúng có chính xác
và phục vụ cho mục đích thực tế hay không
Hãy nhớ rằng
bạn không thể cho rằng điều gì là đúng
trừ khi bạn đã xem xét nó kỹ lưỡng
Quay trở lại ví dụ trước của chúng ta
Không có xu hướng nào nhất thiết
phải là chính xác
Hãy kiểm tra chúng cẩn thận
Nếu sẽ chủ động giảm
ngân sách của mình trong tương lai
bạn có thể không cần chắc bóp từng xu
Nếu ngân sách hiện tại của bạn
là ngân sách dài hạn
thì việc không tiết kiệm bất cứ thứ gì
có thể là một vấn đề nghiêm trọng
Dù niềm tin của bạn
vào việc tiết kiệm là gì
hãy kiểm tra mức độ phù hợp của chúng
với tình hình hiện tại của bạn
Cảm xúc
Nhiều người tin rằng
bạn không thể suy nghĩ lý trí
trừ khi gạt cảm xúc của mình sang một bên
Điều này không đúng
và cũng không thực tế
Thay vào đó, cảm xúc là một phần
không thể thiếu trong quá trình tư duy phản biện
Là con người
chúng ta rất giàu cảm xúc
và cảm xúc tự nhiên tác động đến
mọi quyết định chúng ta đưa ra
Đây không phải là điều xấu
Chúng ta có thể sử dụng
các kỹ năng tư duy phản biện của mình
để cải thiện thế giới xung quanh
Chúng ta không thể làm điều đó
mà không sử dụng các chỉ số cảm xúc
Ví dụ, giải quyết các vấn đề
trong cuộc sống của con cái chúng ta
là một mục tiêu cao cả
và xứng đáng để suy nghĩ sáng suốt
Tuy nhiên, điều đó là vô nghĩa
nếu không có dấu hiệu cảm xúc
của tình cha mẹ và thiết chế gia đình
Đừng ngài sử dụng các chỉ báo
và sự gắn kết cảm xúc
để xác định vấn đề bạn muốn giải quyết
và cách thức giải quyết nó
Ngôn ngữ
Tư ngữ chúng ta sử dụng
là những điểm mấu chốt
của tư duy phản biện
Chúng ta có thể biến những suy nghĩ của mình
từ các khái niệm mơ hồ
thành những khái niệm chính xác
bằng cách áp dụng ngôn ngữ chính xác
vào vấn đề
Để suy nghĩ chính chắn về bất kỳ chủ đề nào
chúng ta phải xác định vấn đề
và cách tiếp cận để xử lý nó
theo cách khả thi về mặt hành động
Tư duy phản biện chỉ có thể thực hiện được
khi chúng ta trình bày thực tế
thông qua từ ngữ
Trở lại với ví dụ lập ngân sách
Để xác định số tiền mình cần tiết kiệm
chúng ta cần xem xét
một số khái niệm
ví dụ như làm phát
Chắc chắn
ngân sách của chúng ta có thể đủ cho ngay lúc này
Nhưng trong tương lai thì sao?
Khả năng tăng giá như thế nào?
Tương ứng
Để tính được số tiền mình cần tiết kiệm
chúng ta phải hiểu khái niệm lại suất
Đưa các yếu tố liên quan vào từ ngữ
và khái niệm
giúp chúng ta hiểu được những vấn đề
mà mình phải đối mặt
Lập luận
Lập luận là một khối tạo dựng cốt yếu
của tư duy phản biện
Nó không ám chỉ mọi người
không đồng ý với nhau
Thay vào đó, nó là một danh sách
các giả định và tiền đề được hợp lý hóa
Khi những giả định này
hình thành một lập luận
chúng dẫn đến một kết luận hợp lý và hiệu quả
Như đã thảo luận
chúng ta sao lưu các giả định logic
bằng logic và sự thật
Nếu không, chúng ta có thể đưa ra
kết luận dựa trên logic
không chắc chắn
Nguy biện
Những khuyên hướng nhất quán của con người
đối với lỗi tư duy không phản biện
được gọi là những nguy biện
Nguy biện là một niềm tin
hoặc kết luận đạt được
thông qua logic không chắc chắn
Đó là một lập luận
hoặc niềm tin không thể phản biện được lại
sự soi xét kỹ lưỡng
Mặc dù một nguy biện có thể không sai
nhưng nó lại được xác định
dựa trên một quá trình tư duy phi logic
Áp dụng nguy biện
trong quá trình tư duy
làm tăng khả năng bạn đưa ra kết luận sai
Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy
Đôi khi, một quá trình tư duy
mang tính nguy biện
có thể đạt được kết quả xuất sắc
Hãy nhớ lại câu nói
Những người thường đưa ra thông tin sai
đôi khi cũng đúng
Đúng là như vậy
Ví dụ, hãy tưởng tượng
bạn đang ăn một túi kẹo jelly bean
đủ các màu
Bạn của bạn nói với bạn
Tôi cá với cậu 100 đô la
rằng cái kẹo tiếp theo
cậu lấy ra khỏi túi có màu xanh lục
Khi bạn hỏi tại sao
Người bạn giải thích
Cái kẹo gần nhất mà cậu ăn có màu xanh lục
Do đó, tất cả các cái kẹo
đều có màu xanh
Bạn tranh luận nhưng đã đặt cực
Cái kẹo tiếp theo mà bạn lấy ra
chính xác là màu xanh lục
Bạn của bạn nói
Thấy chưa
Trong trường hợp này
Logic của bạn bạn không chắc chắn
Nhưng cậu ta đã đúng
Đây là một trường hợp đặc biệt
Nhưng thông thường
Các người biện nghe có vẻ hợp lý
Và thậm chí lập luận nghe rất thông minh
Logic
Đây là một từ chỉ tư duy
có cấu trúc
có mục đích đánh giá chính xác thông tin
Bằng cách phân tích tính chính xác
của các tiền đề và giả định
Một nhà tư duy phản biện
có thể phân biệt giữa các người biện
và những giả định mạnh mẽ
Do đó, họ biết được đâu là sự thật
và đâu là sự giả dối
Nếu tư duy một cách logic
chúng ta sẽ thay thế một tiền đề
hoặc giả định sai
bằng một giả định chính xác
Ví dụ, giả sử
chúng ta chỉ tiết kiệm được 10 đô la một tháng
chúng ta có thể lo lắng
cũng như cho rằng
bản thân sẽ luôn sống chật vật
và chúng ta cần thực hiện những thay đổi đáng kể
trong việc làm
Tuy nhiên, một góc nhìn hợp lý
về ngân sách của chúng ta
có thể cho thấy điều này không đúng
Ví dụ, nếu trả
500 đô la một tháng cho khoản
vay sinh viên của mình
và tháng tới là lần thanh toán gần nhất
chúng ta có thể sẽ sớm tiết kiệm được
510 đô la một tháng
Áp dụng cách nhìn hợp lý
cho tất cả các thông tin có sẵn
có thể thay đổi đánh giá tổng thể
của chúng ta về vấn đề
Giải quyết vấn đề
Tư duy phản biện
theo hướng trừ tường có thể thú vị
nhưng nó không làm cho
thế giới xung quanh chúng ta tốt đẹp hơn
Chúng ta thường áp dụng
những kỹ năng tiêu tốn khá nhiều thời gian này
khi đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng
cần giải quyết
Tìm ra cách tốt hơn để tiếp cận vấn đề
hoặc đạt được mục tiêu
chẳng có nhiều ý nghĩa
trừ khi bạn thực hiện các bước
để áp dụng nó vào thực tế
Các bước hành động
Hãy thực hiện một bài tập
và xem tư duy phản biện đã đóng vai trò
như thế nào trong cuộc sống hiện tại của bạn
và cách bạn có thể áp dụng nó
trong tương lai
Thực hiện một trong những quyết định
quan trọng nhất và khác biệt nhất
mà bạn đã thực hiện trong đời
Có thể bạn chuyển đến một thành phố
hoặc quốc gia khác, kết hôn
hoặc chia tay người thương, hoặc nghỉ việc
Điều đó không quan trọng
miễn là bạn có các lựa chọn
và không dễ để lựa chọn giữa chúng
Tiếp theo, hãy làm như sau
Thứ nhất
Viết ra tất cả lựa chọn thay thế
mà bạn đã có cho quyết định
cuối cùng đã đưa ra
Thứ hai
Viết ra lý do tại sao bạn chọn cái này
thay vì cái kia
Thứ ba
Những lý do này dựa trên các sự kiện
bạn đã nghiên cứu kỹ lưỡng hay những giả định
Thứ tư
Các giả định nào cấu thành quyết định đó
Thứ năm
Làm thế nào để bạn biết những giả định này
là đúng
Bạn đã kiểm tra tính chính xác của chúng chưa
Thứ sáu
Bạn có đưa ra nhiều quyết định của mình
dựa trên những giả định vô căn cứ không
Một số ví dụ là gì
Khi đưa ra quyết định
chúng ta đưa ra nhiều giả định chưa được chứng minh
Đôi khi chúng là sản phẩm
của sự giáo dục hoặc niềm tin
của chúng ta
Ví dụ, trong xã hội Mỹ
chúng ta được dạy phải trả nợ
và nhấn mạnh khả năng tự lập
Xu hướng văn hóa này
khiến một số cá nhân tiếp tục tích lụy
các khoản nợ mà họ không thể trả
mặc dù nộp đơn xin phá sản
sẽ là một lựa chọn tốt hơn nhiều
Có thể những ý tưởng này
đã được một người có thẩm quyền
truyền đặt cho chúng ta
Đôi khi, chúng ta thậm chí không biết họ đến từ đâu
Mặc dù việc đưa ra
những giả định vô căn cứ
là điều hoàn toàn bình thường
Nhưng xu hướng này
có thể gây ra những hậu quả tiêu cực
Nó có thể có nghĩa là
chúng ta đang đưa ra các quyết định tồi
dựa trên thông tin không chắc chắn
Tin tốt là không quá khó
để giải quyết vấn đề
Khi đưa ra một quyết định quan trọng
chúng ta nên xem xét kỹ lượng
các giả định của mình
và hành động dựa trên thông tin chính xác
và lập luận hợp lý
Đúng vậy, nó cần thêm một chút công sức
Nhưng sau tất cả
Socrates đã bị kết án tử hình
vì quyền được đặt câu hỏi
về sự giả dối
Chúng ta không nỗ lực thêm nữa
vì ông ấy sao
Bạn vừa nghe xong chương 1 của quyển sách
Để nghe phần còn lại
Bạn có thể mua sách nói trực tiếp
hoặc mua bằng thẻ sách
khi đăng ký gói cước hội viên cao cấp
của Phonos
Không chỉ tiết kiệm lên đến 60% chi phí
so với mua trực tiếp
Gói cước hội viên cao cấp của Phonos
Còn cho phép bạn truy cập vào
tất cả các nội dung độc quyền hấp dẫn khác
như tổng tác sách
truyện ngũ, thiền
và nhiều hơn nữa

