La Mã Thần Thánh - Đế chế kỳ lạ nhất lịch sử

LAMA THẦN THÁNH ĐẾ CHẾ KỬ LẠ NHẤT LỊCH SỰ Ngày 6 tháng 8 năm 1806, đế quốc Lama Thần Thánh của dân tộc Đức, Holy Roman Empire of Germany, chính thức cáo chung khi Hoàng đế Franz de Nys thuộc gia tộc Habsburg từ bỏ vương miện để trở thành hoàng đế khai quốc của đế quốc Áo. Đó là điểm chấm dứt gần 1.000 năm tồn tại của một thể chế kỳ lạ mà nhà triết học Tư tưởng Pháp Voltaire mô tả câu động. Cả đế quốc Lama Thần Thánh ấy không Thần Thánh, chẳng phải Lama, mà cũng không hẳn là đế quốc đúng nghĩa. Nếu yêu thích video này, bạn hãy tải ứng dụng sách tin gọn để ủng hộ nhóm nhé. Cảm ơn bạn rất nhiều. Đế chế Lama Thần Thánh là gì? Đế chế Lama Thần Thánh tồn tại từ năm 962 đến 1806 là một trong những quốc gia lớn nhất của châu Âu trong thời kỳ trung khổ và đầu hiện đại. Tuy nhiên, quyền lực trong đế chế này thường không ổn định và thay đổi liên tục. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là đế chế Lama Thần Thánh không phải là một quốc gia thống nhất, mà là một liên minh gồm nhiều thực thể chính trị vừa và nhỏ. Đế quốc Lama Thần Thánh cũng không hề liên quan gì đến đế quốc Lama cổ đại, Tây Lama hay đế chế Byzantine. Cũng chính bởi việc dễ bị nhâm lận đó mà vào thế kỷ 15, khổng tư của dân tộc Đức được thêm vào danh sân chính thức mà đế quốc Lama Thần Thánh sử dụng. Trong đế chế Lama Thần Thánh, Hoàng đế được lựa chọn thông qua một quá trình bầu cử do Đại học Hoàng gia Imperial College tiến hành. Để giữ vững vị thế, gia đình Hoàng gia đương quyền thường phải làm hài lòng các thành viên của Đại học Hoàng gia đôi khi bằng cách nhượng bộ để đảm bảo sự ủng hộ của họ trong các cuộc bầu cử. Tuy nhiên, quá trình này dần dần làm suy yếu quyền lực của các gia đình Hoàng gia. Kết quả là qua nhiều cuộc bầu cử, họ mất đi thầm ảnh hưởng, dẫn đến sự thay đổi triều đại và bắt đầu những chư kỳ quyền lực mới. Trong các thế kỷ 8 và 9, người Frank đã tạo dựng một quân quốc rộng lớn trải dài qua Trung và Tây Âu. Đặc biệt vào Giáng sinh năm 800, Charles Lamant, vua của người Frank, đã chiếm được Rome và đăng quan làm Hoàng đế. Tuy nhiên, dưới thời con cháu của Charles Lamant, vương quốc Frank bắt đầu suy tàn. Vương quốc này sau đó được chia thành 3 phần, Tây Francia, tiền thân của nước Pháp thời Trung cổ, Trung Francia, còn được biết đến là vương quốc, Lotharingia, và Đông Francia sau này trở thành vương quốc Đức. Theo lý thuyết, con cháu của Charles Lamant sẽ là người cai trị Trung Francia và giữ danh hiệu Hoàng gia. Nhưng do dòng dõi của triều đại Carolingian bị tuyệt diệt nên Trung Francia đã rơi vào hỗn loạn. Trung Francia sau đó bị chia thành 2 vương quốc riêng biệt là Burgundy và Ý. Đến thế kỷ thứ 10, công chúa Adelaide đã yêu cầu Ô Tô I, vua Đức và sau này là Hoàng đế La Mã Thân Thánh can thiệp vào tình hình vức tạp ở phía nam của dạy Anpa. Ô Tô sau đó đã tiến quân vào miền bắc Đức Ý, thiết lập trực tự, kết hôn với Adelaide và tiếp tục hành trình đến Rome. Ô Tô đã trở thành vua Đức và thông qua hôn nhân với Adelaide cũng trở thành vua Ý. Trong quan điểm của Ô Tô, hai vị trí lãnh đạo này đủ để ông xứng đáng với một tước hiệu đế vương. Thêm vào đó, giáo hoàng rất biết ơn Ô Tô vì đã đem lại sự ổn định cho Ý bằng quân đội Đức. Để bày tỏ lâu biết ơn, giáo hoàng đã quyết định trao tước hiệu hoàng đế, vốn đã không có người nắm giữ cho Ô Tô. Từ đó, hoàng cung của Hoàng đế La Mã Thân Thánh chính thức được chuyển từ Trung Francia sang Đông Francia, hay còn gọi là Vương quốc Đức. Điều này đã xác lập vị thế của Đông Francia trọng lịch sử đế chế La Mã Thân Thánh, đặt nên móng cho sự tồn tại của nó trong suốt thời gian còn lại của đế chế. Đây là lý do vì sao sự kiện năm 1962 khi Ô Tô được đăng quang thường được xem là điểm khởi đầu chính thức của đế chế La Mã Thân Thánh. Mặc dù một số nhà sự học cho rằng sự khởi đầu của đế chế này là vào năm 800 khi Charlemagne được đăng quang tại Rome, nhưng thời kỳ cai trị của ông thường được gọi là đế chế Frankish hoặc Carolingian, không phải đế chế La Mã Thân Thánh. Gia đình Ô Tô, còn được gọi là triều đại Othonian hay triều đại Saxon, đã cai trị đế chế La Mã Thân Thánh cho đến năm 1024. Trong thời gian này, họ đã mở rộng đế chế bằng cách sắp nhập công quốc Bohemia. Sau đó, quyền lực qua tay triều đại Salian, những người Salian tiếp tục mở rộng lãnh thổ bằng cách thêm Vương quốc Burgundy, phần còn lại của Trung Francia, vào đế chế. Kết quả là đế chế La Mã Thân Thánh trở thành một chế độ quân chủ hùng mạnh, bao gồm các khu vực chính như Đức, Ý, Bohemia và Burgundy. Trong quá trình này, triều đại Salian cũng bị cuốn vào một cuộc xung đột với nhà thờ thời Trung Cổ, được biết đến là tranh cãi về phong chức. Cuộc tranh cãi này xoay quanh vấn đề ai sẽ có quyền lực tối cao trong thế giới cơ đốc giáo Latin, là giáo hoàng hay là hoàng đế. Sau nhiều xung đột, cuối cùng một thỏa thuận đạt được với Hiệp ước Worms năm 1122 hạn chế quyền lực tôn giáo của hoàng đế. Nhưng đến triều đại Stavr, họ đã mở rộng quyền lực của đế quốc trong các vấn đề thế tục đến mức tối đa. Triều đại Stavr Triều đại Stavr là một trong những giai đoạn nổi bật nhất trong lịch sử của đế chế La Mã Thân Thánh. Dưới sự cai trị của họ, đế chế đã mở rộng lãnh thổ đến mức lớn nhất, bao gồm khu vực từ biên giới phía nam của Đan Mạch đến đảo Sicily ở địa Trung Hải vào thế kỷ thứ 13. Frederick I, còn được biết đến với miệng danh Barbarossa vì bộ râu đỏ nổi bật của mình, là hoàng đế Stavr đầu tiên. Trước khi trở thành hoàng đế, ông đã tham gia cuộc thập tử chinh thứ hai và tích lụy được nhiều kinh nghiệm quân sự. Khi nắm quyền cai trị, Barbarossa liên tục phải đối mặt với những thách thức từ các nước Cộng hòa Thương mại giàu có ở Vương quốc Ý, bên trong lãnh thổ của đế chế. Barbarossa đã tiến hành tới sáu cuộc thám hiểm quân sự chống lại những người dân của mình ở Ý. Tuy nhiên, những hành động này đã tạo ra nhiều kẻ thù cho ông, dẫn đến việc một số thành phố Ý, cùng với giáo hoàng Sicily và đế chế Byzantine liên minh chống lại ông. Sau một thất bại, Barbarossa trở về phía Bắc với quyết tâm trả thù. Barbarossa chuẩn bị cho một cuộc thám hiểm quân sự khác, nhưng cuộc thập tử chinh thứ ba đã thu hút sự chú ý của ông. Quân đội của Saladin, quốc vương Hồi giáo của Ai Cập và Syri đã chinh phạt Jerusalem. Barbarossa tham gia cuộc thập tử chinh thứ ba với mục đích là tái chiếm thành phố Thánh. Tuy nhiên, trong hành trình của mình, ông gặp phải một tai nạn không may khi tắm trên một con sông ở Thổ Nhĩ Kỳ và chết đuối. Frederick II, cháu trai của Frederick I, đã lên nắm quyền và để lại dấu ấn lớn trong lịch sử. Đến nỗi người đương thời gọi ông là Supermondi, nghĩa là kỳ quan của thế giới. Ông thành thạo sáu thư tiến và nổi tiếng với việc thúc đẩy thơ ca, triết học và văn học thời Trung Cổ. Frederick II còn chào đón các học giả Hồi giáo và Do Thái tại triều đình của mình ở Palermo, Sicily. Tuy nhiên, chính sự khoan dung này cùng với tham vọng mở rộng lãnh thổ không giới hạn đã khiến Frederick II liên tục xung đột với giáo hoàng. Giáo hoàng Innocent IV thậm chí còn gọi ông là kẻ phạm chúa. Mặc dù vậy, Frederick II vẫn coi mình là một người cơ đốc giáo chân chính và đã tham gia cuộc thập tử chinh thứ sáu. Khác với các cuộc thập tử chinh trước đó, thường mang tính quân sự, Frederick II đã sử dụng ngoại giao để đàm phán với Al-Kamil, quốc vương Hồi giáo và đã giành lại quyền kiểm soát Jerusalem. Sau khi Frederick II qua đời và kiến nguyên của gia tộc Stafford kết thúc vào năm 1250, những xung đột lại trở nên trầm trọng. Các nền Cộng hòa ở Ý và các thành phố phía Bắc đã tận dụng cơ hội để mở rộng quyền tự chủ của mình. Trên đất liền, các lãnh chúa phong kiến tranh giành quyền lực nhưng không ai có thể áp đảo được nhau. Mà đến năm 1312 mới có một hoàng đế mới lên ngôi sau hơn 60 năm kể từ khi triều đại Stafford kết thúc. Sau thời kỳ của các hoàng đế Stafford, quyền lực trung ương ở La Mã Thân Thánh đã suy giảm, mở đường cho sự phân cấp xã hội. Quyền lực dần dịch chuyển từ từng lớp quý tộc phong kiến truyền thống sang các nhóm thương gia giàu có ở các thành phố, nhờ sự phát triển của nền kinh tế dựa vào tiền tệ. Trong bối cảnh này, sở hữu đất đai không còn là yếu tố quan trọng nhất để xác định quyền lực, thay vào đó là sự giao có và ảnh hưởng kinh tế. Mặc dù vậy, cấu trúc chính trị vẫn không thay đổi nhiều. Đại học Hoàng gia, nơi bầu chọn hoàng đế, vẫn do các lãnh chúa phong kiến và nhà thờ cai quản. Cuối thời Trung Quốc, sự giao có của các thành phố bên trong đế chế tăng lên. Các nhóm giao có và quyền lực mới này bắt đầu đòi hỏi quyền lợi nhiều hơn từ các lãnh chúa phong kiến, mở đường cho sự phát triển của xã hội đô thị và thời kỳ hiện đại. Sự chuyển đổi này cũng ảnh hưởng đến Ý, nơi bắt đầu tách ra khỏi đế chế La Mã Thân Thánh. Các nền Cộng hòa hàng hại như Venice, Genoa và Pisa từng phát triển mạnh mẽ dưới thời Stavro và giờ dần đạt được quyền tự chủ. Khi quyền lực đế quốc ở Ý suy yếu, quá trình này tăng tốc, cuối cùng dẫn đến sự xuất hiện của thời kỳ Phục Hưng. Ở phía bắc dãy núi Alper, các thành phố đang phát triển mạnh đã bắt đầu đàm phán với những công thức của họ để tìm kiếm tự do kinh tế. Những sự kiện này cho thấy đế chế La Mã Thân Thánh không cần một hoàng đế. Trong quá trình này, tước vị hoàng gia đã qua tay các triều đại như Luxembourg, Bavaria và Bohemia, cuối cùng thuộc về Habsburgs của Áo vào thế kỷ 15. Từ năm 1415, gia tộc này đã cai trị đế chế La Mã Thân Thánh đến những ngày cuối cùng. Trong thời kỳ cai trị của nhà Habsburg, đế chế La Mã Thân Thánh đã trải qua một giai đoạn xung đột tôn giáo nghiêm trọng, biến nó thành một trong những thời kỳ khó khăn nhất. Trong khi gia đình hoàng gia trung thành với công giáo, thì ở phía Bắc, cuộc cải cách tinh lành bùng nổ vào năm 1517 khi Martin Luther chính thức đoạn tuyệt với giáo hoàng và làm rạng nứt cơ đốc giáo phương Tây. Nhiều thành phố đã nắm bắt cơ hội này để chống lại sự cai trị của Habsburg. Họ ủng hộ cuộc cải cách và biến nó thành một vấn đề chính trị sôi nổi. Những khu vực như Greenland, Bohemia, Áo và miền Nam Đức vẫn giữ vững đức tin công giáo, trong khi miền Bắc và các thành phố như Strasbourg và Frankfurt trở thành trung tâm của đảo tinh lành. Trong thời gian này, Charles V, hành đế La Mã Thân Thánh cũng đang đối mặt với những thách thức từ Pháp và đế quốc Ottoman. Đến năm 1555, Charles V đã phải chấp nhận các yêu cầu của phe tinh lành và từ nhiệm. Vào thời kỳ mà đảo tinh lành đang lan rộng, vương quốc Bohemia dần chuyển sang tín ngưỡng mới này. Vào thời điểm đó, Bohemia đang ở dưới sự cai trị của nhà Habsburg. Năm 1618, một cuộc nổ dậy của giới quý tộc Bohemia đã xảy ra. Họ đã lật đổ Ferdinand II khỏi ngôi vua Bohemia, nhưng ông vẫn giữ vị trí hoàng đế của đế chế và chọn một ứng nghiêng theo đảo tinh lành làm vua mới. Ferdinand II cảm thấy bị xúc phạm và quyết định phản đoàn. Ông tiến hành một cuộc viện chinh quân sự để lấy lại quyền lực, dẫn đến Chiến tranh 30 năm, một cuộc xung rột kéo dài và phức tạp. Ban đầu, Ferdinand II nhanh chóng lấy lại quyền kiểm soát Bohemia, đánh bại đối thủ tinh lành và trở lại với vị trí vua của Bohemia. Nhưng theo thỏa thuận Mitrox V ký kết vào năm 1555, hoàng đế được cho là chỉ tập trung vào các vùng đất do mình trực tiếp cai trị, không can thiệp vào các vùng lãnh thổ khác. Sự can thiệp của Ferdinand II vào công việc của người Bohemia tinh lành được xem là vi phạm quyền hạng của hoàng gia. Điều này đã khít lệ công tước Hallstein, đồng thời là vua của Đan Mạch, nổ dậy và chống lại hoàng đế. Dù ông ta cuối cùng bị đánh bại, nhưng sự mở rộng ảnh hưởng của Habsburg đã khiến cho nhiều người lo sợ. Sau Đan Mạch, đến lượt Thủy Điển và Pháp tham gia trực tiếp vào cuộc xung đột. Cuộc chiến kéo dài hàng thập kỷ đã gây ra sự tàn phá nghiêm trọng và suy yếu vị thế của đế chế La Mã Thần Thánh. Vào năm 1648, sau một thời gian dài đàm phán, một hiệp định hòa bình toàn diện cuối cùng đã được ký kết. Hòa ước Westphalia này đã kết thúc cuộc chiến tranh 30 năm, một trong những cuộc xung đột dài và tàn khốc nhất trong lịch sử châu Âu. Sau Hòa ước Westphalia, dù nhà Habsburg vẫn giữ danh hiệu Hoàng đế La Mã Thần Thánh, nhưng quyền lực của họ giảm đi đáng kể và chủ yếu giới hạn trong lãnh thổ nước Áo, Bohemia và Hungary. Tại Viên, họ đã chạm được một cuộc tấn công lớn của đế quốc Ottoman vào năm 1683 với sự giúp đỡ của Ba Lan, nhưng vẫn tiếp tục đối mặt với thách thức từ Pháp. Trong khoảng thời gian này, gia đình Hohenzollern, cai trị vùng Brandenburg bên trong La Mã Thần Thánh, đã phát triển vùng lãnh thổ của mình thành vương quốc phổ. Vào năm 1740, vua phổ đã bất ngờ xâm lược Silesia, một trong những vùng đất giàu có nhất của Habsburg. Cuối cùng, nhà Habsburg đã phải nhượng Silesia cho phổ. Cuộc xung đột giữa Áo và phổ này tiếp tục kéo dài, và sau này đóng vai trò quan trọng trong quá trình thống nhất nước Đức vào thế kỷ 19. Nhưng trước khi điều này xảy ra, đế chế La Mã Thần Thánh đã không còn tồn tại. Vào khoảng năm 1800, Pháp dưới sự lãnh đạo của Napoleon Bonaparte đã trở thành một thế lực mới đáng gợm ở phương Tây, mở rộng sang phía Đông một cách mạnh mẽ. Năm 1805, Napoleon đã gây ra một thất bại lớn cho hoàng đế La Mã Thần Thánh, đến nỗi quyền lực của nhà Habsburg bên ngoài lãnh thổ Áo đã biến mất. Năm 1806, đế quốc La Mã Thần Thánh chính thức bị giải thể và Pháp đã tổ chức lại hầu hết các bang của Đức thành Liên bang Songrin, một loạt các quốc gia vệ tinh dưới sự kiểm soát của Pháp. Tuy nhiên, sau khi Napoleon bị đánh bại, ý tưởng về một Liên bang Đức vẫn tiếp tục. Tất cả các bang Đức bao gồm phổ và áo đều tham gia Liên bang Đức mới. Từ Liên minh này, nước Đức hiện đại đã dần hình thành, nhưng áo và nhà Habsburg cuối cùng bị loại khỏi dự án do sự banh trướng của phổ. Ở Viên, nhà Habsburg vẫn nắm giữ quyền lực, nhưng với tư cách là hoàng đế áo hung và tiếp tục cai trị cho đến khi Chiến tranh Thế giới Thứ Nhất nổ ra. Cảm ơn bạn đã xem video trên kênh Người Nổi Tiếng. Đừng quên nhấn nút đăng ký bên dưới để ủng hộ nhóm nha!