CẦU CỔNG VÀNG - KỲ QUAN TRÊN MÂY CỦA NƯỚC MỸ | AMAZING WORLD - KHÁM PHÁ THẾ GIỚI

Cây cầu nào nổi tiếng nhất thế giới? Nếu tiến hành khảo sát với người dân trên khắp thế giới thì có lẽ chiến thắng sẽ thuộc về cầu cổng vàng Golden Gate tại thành phố San Francisco, nước Mỹ. Đó không chỉ là một cây cầu bình thường mà còn là một trong những biểu tượng của San Francisco, California và Hoa Kỳ được quốc tế công nhận nhất. Thậm chí cầu được Hiệp hội Kỹ sư dân dụng Hoa Kỳ tuyên bố là một trong những kỳ quan thế giới hiện đại. Cầu cổng vàng hay Kim Môn Kiều là cây cầu treo nối liền cổng vàng cửa ngõ vào vịnh San Francisco và Thái Bình Dương. Đây không phải là cây cầu dài nhất và cũng chẳng phải là cây cầu cao nhất nhưng là sự pha trộn hoàn hảo giữa kỹ thuật và nghệ thuật biến nó trở thành một trong những biểu tượng nổi danh của nước Mỹ. Cây cầu dài 2,7 km, khoảng cách giữa các nhịp cầu là 1.280 m, cách mặt nước 67 m, còn 2 tháp cầu có độ cao 230 m tính từ mặt nước. Chi phí ban đầu cho dự án xây cầu cổng vàng là hơn 35 triệu đô la. Tuy nhiên, khi dự án hoàn thành vào tháng 4 năm 1937 thì chi phí này thấp hơn ngân sách cho phép là 1,3 triệu đô la. Mặc dù gọi cây cầu này là cổng vàng nhưng thực tế thì màu của cây cầu được gọi một cách chính thức là màu cam đỏ. Kiến trúc sư tư vấn Ivy Monning là người lựa chọn màu sắc cho chiếc cầu bởi nó phù hợp với môi trường tự nhiên xung quanh và cũng để có thể đối bật giữa lớp sương mù, làm bậc lên vẻ đẹp của Vịnh San Francisco. Khi được hoàn thành vào năm 1937, cầu cổng vàng là cây cầu treo dài nhất trên thế giới và đã trở thành một biểu tượng quốc tế của San Francisco, California, Hoa Kỳ. Kể từ khi hình thành đến nay, đã có 8 chiếc cầu khác có chiều dài vượt qua cầu cổng vàng. Độ dài dịp chính là 1.280 mét của cầu cổng vàng đã giữ kỷ lục thế giới trong suốt 27 năm. Hai cặp tháp chính của cầu cao 227 mét, cao hơn 58 mét so với đài kỷ niệm Washington. Năm làng xe trên cầu băng qua eo biển cổng vàng trên độ cao 130 mét. Cấu tạo của hai dây cáp xuyên qua hai tháp chính và cố định ở phần bê cong ở hai đầu cầu. Mỗi dây cáp được làm bằng 27.572 sợi kim loại. Tổng chiều dài các sợi cáp có thành hai dây tháp chính là 129.000 km, bằng 5,79 lần đường kính của trái đất. Tổng số đinh ráng dùng cho cây cầu là 1 triệu 2 chiếc. Không chỉ là biểu tượng của riêng San Francisco, cầu cổng vàng còn là biểu tượng của Xứ Cơn Hoa, sánh ngang với các tượng nữ thần tự do, tòa nhà Imperial State hay hẹm núi lớn. Hằng năm, có hàng triệu lượt khách từ khắp nơi trên thế giới du lịch để chiêm ngưỡng và bàn hoàng trước những điều kỳ diệu mà con người có thể làm ra. Vào ngày 5 tháng 1 năm 1933, công trình xây dựng cầu cổng vàng bắt đầu khi các công nhân xúc khối đầu tiên trong hàng triệu khối đất để đạt cột mống khổng lồ của cấu trúc. Nhưng thật ra thì ý định menh ngai cho việc xây dựng cây cầu này đã có từ cơn sốc vàng bắt đầu từ năm 1849. Khi đó, các nhà đầu cơ nhận ra rằng khu đất phía Bắc Vịnh San Francisco sẽ tăng giá trị tỷ lệ thuận với khả năng tiếp cận thành phố. Chẳng bao lâu, một kế hoạch đã được triển khai nhằm xây dựng một cây cầu bắt qua một eo biển hẹp mang tên là Cổng vàng, sâu 120 mét, đóng vai trò là cửa của Vịnh San Francisco thông qua Thái Bình Dương. Khi xây dựng thì cây cầu này sẽ nối bán đảo San Francisco với đầu phía nam của hạp Marine. Mặc dù ý tưởng đã có từ năm 1869 nhưng phải đến năm 1916 mới có thể đề xuất khả thi. Lý do là việc xây cầu ở cửa vệnh biển, đòi hỏi kỹ thuật phức tạp mà thế kỷ thứ 19 thì chưa thể đáp ứng. Kỹ sư thiết kế Joseph Strauss kết luận rằng họ có thể xây dựng một cây cầu treo thuần tí trong phạm vi thực tế từ 25 đến 30 triệu đô với dịp chính dài ít nhất 1,2 km. Nói cách khác, kỹ sư vẽ ra đã thiết kế chính là ăn bớt một dịp cầu nên phải kéo dài dịp cầu chính lên đến 1,2 km chứ không phải 900 mét như dự định ban đầu. Tuy nhiên, kế hoạch xây dựng vẫn vấp phải sự phản đối kể cả kiển tụng từ nhiều phía. Vào thời điểm hầu hết các trở ngại được giải tỏa, cuộc đại suy thoái kinh tế năm 1929 lại xảy ra, làm hạn chế các lựa chọn tài chính. Chính vì vậy, các quan chức đã thuyết phục cử tri ủng hộ 35 triệu đô la tiền trái phiếu, với lý do dự án sẽ tạo ra việc làm. Tuy nhiên, trái phiếu không thể được bán cho đến năm 1932 khi ngân hàng Mỹ có trụ sở tại San Francisco đồng ý mua toàn bộ dự án để giúp đỡ nền kinh tế địa phương. Việc giải quyết bài toán tài chính là khó nhất nhưng bài toán kỹ thuật cũng vô cùng phức tạp. Như đã nói, kỹ sư trưởng của dự án đã rất táo bạo khi viết nên nhiệm chính dài hơn một bản trường ca. Tuy nhiên, do kỹ sư cũng là một nhà thơ, ông lại ít có kinh nghiệm và hiểu biết trong kỹ kế cáp treo nên phần lớn các nhiệm vụ liên quan đến kỹ thuật và thiết kế do những chuyên gia khác phụ trách. Có công chính trong việc xây dựng cầu cổng vàng là kỹ sư thuộc hàng trưởng lão Jack Anton Ellis. Trong vai trò là kỹ sư chính của dự án, ông nhờ nhà thiết kế cầu nổi tiếng Leon Mozart giải quyết hộ bài toán khó nhất là giúp cầu treo có độ dài miên mang đó chịu được sức gió biển. Với rất nhiều tâm huyết và trình độ, Mozart đã đưa ra lý thuyết độ lợt mà theo đó một con đường mỏng và mềm mại sẽ lút lát theo gió. Phát kiến làm giảm đáng kệ sức ép đối với cây cầu bằng cách chuyển các áp lực vào các dây cáp treo và đến tháp cầu. Cũng phải nói rằng, Mozart cũng gặp may trong các thiết kế cầu cổng vàng vì một thiết kế sau này của ông là cây cầu Tacoma Narrow đã đổ sập trong một trận dông bão không lâu sau khi hoàn tất. Sở dĩ nhà thiết kế cầu gặp may là nhờ có kỹ sư trưởng Ellis đằng sau bọc lớp. Ellis là một học giả và là một nhà tón học. Ông trở thành chuyên gia trong thiết kế kết cấu, tác giả của những quyển sách giáo khoa chuẩn mực thời bấy giờ. Ellis đã đóng góp nhiều lý thuyết và kỹ thuật để xây dựng nên cây cầu, nên ông có thể tính toán lại các thứ để đảm bảo các phát kiến của Mozart được an toàn. Trong quá trình giám sát thi công, kỹ sư cũng đưa ra các cải tiến như sử dụng lưới an toàn di động đặt bên dưới công trường xây dựng. Với chiếc lưới này, ông đã giúp 19 công nhân thoát khỏi những tai nạn đáng tiếc. Sau rất nhiều nỗ lực thì cầu Cổng Vàng chính thức được thông xe vào ngày 27 tháng 5 năm 1937. Nó trở thành cây cầu có nhập cầu dài nhất thế giới vào thời điểm đó và không mấy ai biết phát kiến không tượng đó do một nhà thơ nghĩ ra. Chuyến đi đầu tiên trên cầu Cổng Vàng cũng sẽ diễn ra một ngày trước đó khi 200.000 người đi bộ, chạy và thậm chí là trượt ba tim đi qua cây cầu mới. Còn nhà thơ kim kỹ sư Châu khi đó đã làm gì để ăn mừng công trình vĩ đại nhất cuộc đời? Ông đã viết một bài thơ có tên là Hoàn thành một sứ mệnh cao cả mà hiện nay bạn có thể đọc thấy khi đi trên chiếc cầu. Kể từ khi hoàn thành vào năm 1937 cho đến nay đã có 8 chiếc cầu khác có chiều dài vượt qua cầu Cổng Vàng. Nhưng sở dĩ cây cầu này được cả thế giới biết đến vì nó xuất hiện quá nhiều trong các bộ phim Hollywood. Từ các bộ phim hành động, rực đuổi cho đến những bộ phim thảm họa hư cấu thì các đạo diễn đều để cầu Cổng Vàng lọt vào mắt xanh. Lý do dễ hiểu là cây cầu này quá đẹp, quá hùng vĩ và nếu cần một không gian để tả cảnh hùng tráng, có trời cao nước sâu thì không thể nào quên được cầu Cổng Vàng. Nổi bật nhất phải chạy đến tập phim 007 ở Viettel Studios, trong đó siêu điệp viên Sean Paul đã phải vất vả chiến đấu với kẻ ác trên tòa tháp cầu. Hay trong bộ phim siêu nhân Superman cũng đã bay vòng quanh cầu Cổng Vàng để cứu một chiếc xe bếp chở đầy học sinh sắp lau xuống nước. Quá nhân Manetto trong phim X-3 đã nhổ tung chiếc cầu lên để làm hướng dẫn tới hòn đảo nhỏ giữa vịnh. Du khách được khuyên ngắm cầu Cổng Vàng vào lúc sáng sớm, xuyên qua công viên Presidio nằm dọc theo bờ biển. Đó là hành trình thú vị men theo các vách đá cheo leo và trên con đường đó, du khách sẽ được ngắm nhìn cây cầu từ nhiều góc độ khác nhau. Không có gì tuyệt vời hơn nếu du khách có cơ hội chứng kiến cây cầu huyền thoại này bị sương mù bao phủ. Trong nó rất huyền bí và phản phất chút gì đó thật mơ hồ. Lúc này đây, cầu Cổng Vàng sẽ lộ ra từng khúc, từng khúc khi mặt trời du lên để rồi cuối cùng rực rỡ trong ánh nắng chan hòa trên nền nước biển xanh ngắt. Từ cầu Cổng Vàng, du khách có thể dễ dàng đi thăm các điểm du lịch hấp dẫn khác trong thành phố San Francisco như công viên Cổng Vàng, khu phố Tàu hay tòa cao óc Transamerica, một bảng tuyên ngôn của nghệ thuật kiến trúc hiện đại.