Gió đổi chiều: Hollywood và các ngành sản xuất Mỹ đang tách khỏi Trung Quốc | Trí Thức VN

Từ Hollywood đến các ngành sản xuất và các công ty công nghệ, ngày càng nhiều doanh nghiệp Mỹ đã hoặc đang tách dần khỏi Trung Quốc, họ bắt đầu ngày càng tin tưởng rằng không có Trung Quốc cũng có thể thành công. Công xưởng thế giới thị trường 1,4 tỷ dân đầy mê hoặc này đã không còn là quy tắc của thế giới. Đầu tháng 6 năm nay, một bộ phim bom tấn của Hollywood không được cấp phép chiếu tại Trung Quốc lại đã được khởi đầu thành công rực rỡ. Top Gun Maverick hay phi công siêu đẳng Maverick đứng đầu doanh thu phòng vé toàn cầu với hơn 600 triệu đô la, đồng thời trở thành kỷ lục phòng vé tốt nhất của nam tài tử Tom Cruise từ trước đến nay. Trong Top Gun Maverick, bốn lá cờ của Đài Loan hay Trung Hoa Dân Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Liên Hợp Quốc được theo trên áo khoác của nam nhân vật do Tom Cruise thủ vai. Quốc kỳ của Trung Hoa Dân Quốc là hình ảnh cực kỳ nhạy cảm và cấm kỵ đối với chính phủ Bắc Kinh. Ông Tạ Kim Hà, chủ tịch của tạp chí tài chính kinh tế World Magazine Đài Loan nhận định rằng những dấu hiệu thế này cho thấy hướng gió đang đổi chiều một cách lặng lẽ. Hollywood không ngại mất đi thị trường Trung Quốc Hồi tháng 5 năm nay, một bộ phim bom tấn khác của Hollywood là Dr. Strange in the Mantiver of Madness hay còn gọi là Phủ thủy tối thượng trong đa vũ trụ hỗn loạn cũng thành công vang dội trên toàn cầu. Trong vòng trưa đầy một tuần, phim đã thu về hơn 200 triệu đô la Bắc Mỹ và gần 300 triệu đô la nước ngoài. Đến nay, bộ phim này vẫn chưa cấp phép chiếu tại Trung Quốc. Theo dối phân tích, điều này có liên quan đến hình ảnh hộp báo Epoch Times xuất hiện trong phim. Trong phân cảnh Phủ thủy tối thượng do tài tử Benedict Cucumbat thủ vai chiến đấu với quái vật Gargantos trên đường phố New York, hộp báo Epoch Times màu vàng nằm ở góc phố được thấy đã xuất hiện trong âm kính. Thời báo Epoch Times lâu nay vẫn là cái gai trong mắt của đảng quốc sản Trung Quốc vì sự kiên trì trong việc báo cáo phơi bày những hành vi đàn áp nhân quyền khốc liệt của Bắc Kinh. Trên thực tế, kể từ năm 2019, nhiều bộ phim của Marvel đã không được Trung Quốc chấp thuận cho công chiếu tại đại lục, bao gồm Black Widow, Quá phụ đen, Sang chi and the Nations of the Ten Rings, Sang chi và huyền thoại thập luân, Eternal, Chủng tộc bất tử, hay Spider-Man No Way Home, Người nhện không còn nhà, v.v. Trong số đó phải kể đến bộ phim Sang chi và huyền thoại thập luân của Marvel, chủ yếu tập trung vào các nhân vật châu Á do Lưu Tư Mộ và Lương Triều Vĩ thủ vai chính. Nhiều người đoán có lẽ bộ phim bị Bắc Kinh chặn là do liên quan đến việc Lưu Tư Mộ đã từng chỉ trích không kiên rề đạo sản Trung Quốc hồi năm 2016. Ngoài ra, trong phim còn có cảnh quay cho thấy trên áo của một tài xế xe buýt có ghi con số 8964, ám chỉ vụ thảm sát Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào ngày 4 tháng 6 năm 1989. Giới phân tích cho rằng điều này đã chạm đến dây thần kinh nhạy cảm của đạo sản Trung Quốc. Một bộ phim khác của Hollywood là Chủng tộc bất tử liên quan đến việc đạo diễn Triệu Đình phê phán Trung Quốc là đầy dối trá. Hai bộ phim quá phụ đen bị nghi ngờ liên lụy do mối quan hệ xấu đi giữa Trung Quốc và Mỹ. Còn đối với bộ phim Người nhiệt không còn nhà thì ngoại giới hồ nghi lý do khiến Bắc Kinh chặn không cho chiếu ở Trung Quốc là vì Sony đã từ chối làm mờ tượng nữ thần tự do. Vào ngày 11 tháng 5 vừa qua, ông Bojapek, chủ tịch hãng giải trí khổng lồ Disney của Mỹ cho biết Chúng tôi khá tự tin rằng, dù không có Trung Quốc, ngay cả khi các bộ phim của chúng tôi tiếp tục khó lòng đến được đó, điều này cũng sẽ không ảnh hưởng đến hành công của chúng tôi. Giờ đây, Hollywood cho thấy dường như họ đã không còn một mực triều trộm Bắc Kinh, mà đã đến lúc hỗ trợ người dân Trung Quốc kể những câu chuyện của họ, khám phá các giá trị và niềm tin của họ, những điều đã từng hiếm khi được kể trên màn ảnh rộng của nước Mỹ. Ngành sản xuất của Hoa Kỳ cũng đang tách dần khỏi Trung Quốc. Apple đã nói với một số nhà sản xuất theo hợp đồng rằng họ muốn tăng sản lượng bên ngoài Trung Quốc do chính sách Zero Covid khắc nghiệt của nước này ảnh hưởng mạnh đến chuỗi cung ứng. Các hạn chế đi lại cũng đã làm giảm cơ hội của Apple trong việc cử các giám đốc điều hành và kỹ sư đến Trung Quốc, khiến họ khó lòng đến được các địa điểm sản xuất để kiểm tra. Tháng 5 năm nay, giám đốc điều hành Apple, ông Tim Cook đã gặp Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính, bày tỏ thiện trí của Apple trong việc mở rộng chuỗi cung ứng của mình sang Việt Nam. Ngoài ra, nhà phân tích Quach Minker thuộc Tập đoàn Quốc tế Thiên Phong cũng tiết lộ rằng Apple Pro 2 sẽ được sản xuất hàng loạt tại Việt Nam vào nửa cuối năm nay. Tháng 10 năm ngoái, Apple đã công bố danh sách các nhà cung cấp toàn cầu cho năm 2020, trong đó 34 đối tác Trung Quốc đã bị loại bỏ. Ví dụ, nhà sản xuất ống kính điện thoại di động OFILM đã bị Apple chấm dứt hợp đồng, khiến lợi nhuận dòng của công ty này trong nửa đầu năm giảm 93,25% so với cùng ký năm trước. Không chỉ Apple, nhiều công ty lớn khác cũng đang rút lui dần khỏi Trung Quốc kể từ cuối năm 2021. General Motors cũng thông báo sẽ chi 7 tỷ đô la để mở rộng sản xuất xe điện và pin ô tô ở Michigan. Samsung của Hàn Quốc thông báo sẽ đầu tư 17 tỷ đô la xây dựng một nhà máy sản xuất chất bán dẫn ở Texas. Trong khi đó, Micron tuyên bố sẽ đầu tư 150 tỷ đô la nghiên cứu phát triển và sản xuất chip trong vòng 10 năm tới, một phần lớn trong số đó sẽ được thực hiện tại Mỹ. Một cuộc khảo sát với 260 nhà lãnh đạo chuỗi cung ứng toàn cầu do công ty nghiên cứu Gartner thực hiện vào tháng 2 và tháng 3 năm 2020 sau đợt bùng phát dịch viêm phổi Phủ Hán, cho thấy 33% các doanh nghiệp đã chuyển hướng tìm nguồn cung ứng và sản xuất ra khỏi Trung Quốc hoặc hiện đang có kế hoạch chuyển ra khỏi Trung Quốc. Trên thực tế, cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung dưới thời Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy các chuỗi cung ứng toàn cầu bắt đầu thực hiện chiến lược rút khỏi Trung Quốc từ ngay trước đại dịch. Cây viết kinh tế Harold Serkin, đối tác cấp cao của tập đoàn tư vấn Boston, cho rằng kỷ nguyên nước Mỹ giao thầu cho Trung Quốc gia công trên quy mô lớn sắp kết thúc. Hoa Kỳ sẽ giành lại ngôi vị sản xuất. Người dân sẽ dần thấy càng ngày càng nhiều hàng hóa trên thị trường Hoa Kỳ là Made in America. Không có Trung Quốc cũng có thể thành công. Các nhà sản xuất đã rời khỏi Trung Quốc vẫn đang hoạt động tốt. Unionware, một công ty dệt có trụ sở tại thành phố Newark, bang New Jersey, chuyên sản xuất mũ bóng chay, khăn quàng cổ và cặp học sinh, có chuỗi cung ứng hoàn toàn tại Hoa Kỳ. Chủ tịch của công ty là ông Mitch Kahn nói với VOA rằng, năm nay doanh thu của họ rất tốt. Nhiều khách hàng trước kia nhập khẩu những mặt hàng này từ các nước khác, nay đã quay về mua sản phẩm trong nước. Chính sách Zero Covid nghiêm ngặt của Bắc Kinh đã khiến nhiều nhà máy ở Trung Quốc phải đóng cửa và hàng hóa không thể rời các biến cảng của nước này. Nhiều công ty Mỹ đang bắt đầu xem xét lại việc đặt sản xuất tại Trung Quốc có còn là lựa chọn tốt nhất của họ hay không. Ông Kahn cho biết, trước khi xảy ra đại dịch, mũ bóng chay do công ty ông sản xuất đắt hơn nhập khẩu khoảng 30%-40%, trong khi cặp học sinh đắt hơn khoảng 25%, nhưng hiện nay cả hai dòng sản phẩm này đều hoàn toàn có thể cạnh tranh được với hàng nhập khẩu. Trên thực tế, một số công ty lớn của Hoa Kỳ đã rút khỏi thị trường Trung Quốc từ lâu nhưng họ vẫn rất thành công. Giữa năm 2019, Amazon đã đóng cửa hoạt động kinh doanh thương mại điện tử của mình tại Trung Quốc. Nhưng 7 tháng sau, giá trị thị trường của Amazon chính thức đạt 1.000 tỷ đô la chỉ đứng sau Apple Microsoft Alphabet của Google. Thông tin mới nhất là Amazon sẽ tiếp tục rút lui khỏi Trung Quốc. Bắt đầu từ ngày 2 tháng 6, công ty này đã ngừng cung cấp máy đọc sách khai đồ cho các nhà bán lẻ Trung Quốc và sẽ đóng cửa các cửa hàng sách điện thử khai đồ tại đây vào năm sau. Home Depot, một chuỗi siêu thị vật liệu xây dựng gia đình, cũng đã tuyên bố rút hoàn toàn khỏi thị trường Trung Quốc. Nhưng sau khi rời khỏi đại lục, hoạt động kinh doanh của Home Depot vẫn tiếp tục được mở rộng. Năm 2021, doanh thu thuần của Home Depot là 151,2 tỷ đô la, tăng 19 tỷ đô la so với năm 2020 và tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong 2 năm qua, Home Depot đã đi ngược xu hướng và đạt được mức tăng trưởng doanh thu 40 tỷ đô la, tương đương với mức tăng trưởng trong 10 năm từ năm 2009 đến năm 2018. Năm 2010, Google chính thức đóng cửa trang web google.cn tại Trung Quốc, đại lục và ngừng lọc thông tin theo quy định của Bắc Kinh. Nhưng 6 năm nay, công ty mẹ của Google là Alphabet đã vượt qua Apple về giá trị thị trường, trở thành công ty có giá trị lớn nhất thế giới với gần 520 tỷ đô la. Ông Tạ Kim Hà, Chủ tịch của World Magazine Đài Loan nói, 2 năm qua, mối quan hệ giữa Úc và Trung Quốc xấu đi, xuất hậu tôm hùm và rượu vàng đỏ của Úc bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mọi người đều cho rằng kinh tế Úc xa xút, nhưng không ngờ Úc lại tìm được bên mùa khác. Trong 2 năm qua, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Úc rất tốt. Ông Tạ cho rằng, chuyến đi lần này của Tổng thống Mỹ Joe Biden đến châu Á, từ thỏa thuận song phương giữa Mỹ và Hàn Quốc đến 13 quốc gia thành viên khởi sướng cuộc khuân khổ kinh tế Ấn Độ-Thái Bình Dương và sau đó là cuộc đàm phán bộ tứ, chuỗi mặt trận liên kết này tất cả đều là nhằm vào đảng sản Trung Quốc. Thế giới tương lai, có thể mọi người sẽ muốn từ từ mất đi luật chơi tại thị trường 1,4 tỷ dân của Trung Quốc.