Đại Thủ Ấn – Mahamudra hành trì căn bản Đây là series 4 video chuyển tải từng phần chính trong bản dịch tiếng Việt tác phẩm Đại Thủ Ấn (Mahamudra) của Ouang Tchuk Dorjé, do Thích Trí Siêu chuyển ngữ và chú giải thegioiphatgiao.org Thư Viện Hoa Sen Thư Viện Hoa Sen thegioiphatgiao.org Hoa Vô Ưu phapthihoi.org Toàn bộ series được chia làm: Lời Giới Thiệu – nêu rõ bối cảnh, tinh thần từng pháp môn tu thiền, mục đích và lý do hành giả chọn Mahamudra thegioiphatgiao.org
Chương I – Dự Bị Tu Tập – các thực tập sơ khởi như lạy Phật, quán
Vajrasattva, Guru Yoga,... chuẩn bị nền tảng tâm linh đến thiền định Hoa Vô Ưu phapthihoi.org Chương II – Thiền Định – phương pháp Chỉ (Samatha), đối trị vọng loạn và rèn luyện tâm an tịnh YouTube Hoa Vô Ưu Thư Viện Hoa Sen Chương III – Thiền Quán – Vipasyana: quán chiếu bản tâm, tánh không, và các tầng khai mở nội tâm sâu sắc phapthihoi.org Hoa Vô Ưu thegioiphatgiao.org
📌 “Đọc nghe với giọng đọc trầm lắng, hình ảnh Thiền cảm, âm nhạc nền nhẹ nhàng để dẫn chúng ta bước vào từng cánh cửa tâm linh.”
🌱 Nguyện mọi người lắng nghe với một tâm thảnh thơi, mở lòng đón nhận giáo pháp, và cùng nhau hồi hướng công đức cầu giác ngộ giải thoát. Nếu Đạo Hữu cảm thấy video có ích cho việc tìm hiểu và tu tập, xin hoan hỷ nhấn Like, Đăng ký kênh và Chia sẻ đến những ai hữu duyên.
Chương 2
Thiền định
Tư thế căn bản của thân và tâm
Sự tu tập chính yếu bao gồm hai phần
An trụ tâm hay thiền định
Samatha
Sin
Và quán chiếu thâm sâu hay thiền quán
Vipassana
La gong
Trước hết về thiền định
Có nhiều phương thức tu tập để trụ tâm vào một điểm
Samadhi
Tinh dinh
Nếu biết cách thì những chướng ngại và vọng niệm sẽ không khởi lên nữa
Nhờ đó ta có thể trực nghiệm được dòng tâm thức nguyên thủy và đi sâu vào thiền quán
Hành giả ban đầu tu tập
Ngồi xếp bằng theo tư thế kiết già, va gia, hoặc bán già để tiết chế những mùa nguyên lực đi xuống
Để hướng dẫn những lùng nguyên lực thuộc địa đại chảy vào sạn đạo trung ương thì phải giữ xương sống thẳng như cột trụ
Để đem những lùng nguyên lực thuộc thủy đại trở về sạn đạo trung ương thì đế
Tay hai bàn tay phía dưới rúng theo ấn đại định và thả nhẹ hai vai về phía sau
Để điều khiển lùng thuộc hỏa đại trở về trung ương thì giữ cổ thẳng và thu cầm vào như lưỡi câu
Để hướng dẫn những lùng thuộc phong đại trở về trung ương thì giữ mắt khép hơn một phần ba, chú vào một điểm dọc theo sống mũi
Môi và lưỡi để tự nhiên, hoặc nếu được thì để lưỡi đụng ổ ga
Tư thế trên được gọi là tư thế vai rô can
Sự định tâm hay an trụ tâm là một trạng thái an lạc phát khởi nhờ tâm an trụ vào một điểm
Sau khi hàn phục được năm chứa ngại, tán loạn, hôn trầm
Nghi ngờ, mỏi mệt, mờ ám
Có nhiều cách tu tập, hoặc trú tâm vào một vật
Một việc hoặc suy tư về giáo lý như tứ diệu đế, nhưng vẫn không dính mắt vào về tà niệm
Tà niệm ở đây là những ý nghĩ hoàn toàn không liên quan gì đến đề mục đàn quán chiếu
Không nên lầm nghĩ ê vô niệm thì là ngồi trơ không nghĩ gì hết
Vô niệm có nghĩa là vô tà niệm
Theo giáo lý mật tông, tan tra, tâm và những lùng nguyên lực liên quan rất mật thiết
Nếu những lùng nguyên lực, hà na, lung, trôi chạy đúng đường thì tâm sẽ vắng lặng
Nhưng nếu chúng chạy sai trệch thì vọng tưởng, vọng niệm khởi lên loạn xạ
Những lùng này trôi chạy trong các ống dẫn lực hay kinh lực, na di, ta sa
Trong số đó có ba đường chính là đường kinh giữa, sạn đạo trung ương
Một ở bên phải và một ở bên trái, cả ba chạy song song phía trước đường xương sóng
Thông thường, những lùng nguyên lực chỉ di chuyển trong hai đường kinh phải và trái
Do đó làm khơi dậy vọng niệm, ảo tưởng
Một khi những lùng nguyên lực được điều khiển và hướng dẫn trở về sạn đạo trung ương
thì mọi vọng niệm tự dứt
Ngồi trong tư thế vai rô càng không ngoài thực hiện mục đích trên
Có nhiều cách phân loại sắp xếp các lùng nguyên lực
Theo sáu phép du dạ của Naropa thì có năm lùng nguyên lực
Một, lùng đi xuống
Nhằm tống khứ ra ngoài những quế trượt qua hai đường đại tiểu tiện
Hai, lùng đi lên, điều khiển sự hấp thụ thức ăn
Sự trung động của cổ họng và giọng nói
Ba, lùng tiếp giữ sức sống, sinh lực
Bốn, lùng điều hòa sự tiêu hóa
Năm, lùng chạy khắp châu thân, tàn ẩn trong mọi động tác
Có một cách phân loại khác được sắp xếp theo địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại và không đại
Trong tập sách này, cả hai cách phân loại được phối hợp để chỉ dậy về tư thế vai rô càng và điều khiển những lùng nguyên lực
Sau khi an trụ ở tư thế này
Tâm bớt dính mắt vào dòng tư tưởng vọng niệm, dần dần trạng thái vô khái niệm sẽ ảnh hiện
Để tránh sự căng thẳng hay vận công quá mức
Trước hết hãy thở ra vài hơi mạnh, rồi sau đó chỉ cần hít thở nhẹ nhàng tự nhiên
Khi thở ra hãy quán tưởng như đang tống khứ tất cả phiền não và hát nghiệp ra ngoài
Sau đó
Tập hít thở trong chánh niệm và khi tâm trở lại vắng lặng thì không cần chú tâm theo dõi hơi thở nữa
Quán niệm hay nhớ lại sơ về các pháp dự bị tu tập, sau đó cắt đứt tất cả ý niệm
Không nghĩ gì về quá khứ, tương lai, không bám víu hoặc xua đuổi
Chỉ để tâm trong trạng thái trôi chảy tự nhiên, bây giờ và ở đây
Trên đây là điểm thứ nhất, những tư thế căng bản của thân và tâm
Nền tảng quan trọng của thiền định, hành giả cần phải tinh tấn thực tập
Định tâm trên một hình sắc
Nếu không thể đem tâm trở về trạng thái tự nhiên và an trú trong đó
thì phải nương vào một vật bên ngoài để chú tâm như một khúc gỗ, hòn sỏi, tường phật, ngọn lửa, v.v.
Những vật nào tự cảm thấy thích hợp
Không cần suy nghĩ về màu sắc hay hình dáng của vật đó
Chỉ cần chú ý giữ tâm an trú vào vật trước mặt, không quá căng thẳng hay thả lỏng
Chặt đứt tất cả tư tưởng ngoại biệt
Nếu tâm quá căng thẳng sẽ cảm thấy lo âu và tức tối
Nếu thả lỏng thì lại bị hôn trầm và mờ ám
Điều tâm cũng giống như lên dây đàn
Không căng mà cũng không lỏng thì đàn mới keo
Cách thức chú tâm trên một hình sắc cũng tương tự như việc quan sát một hòn sỏi nằm dưới đáy ly nước đục
Hòn sỏi sẽ hiện rõ ràng sau khi tất cả buồn nhơ lắng xuống đáy
Cũng vậy, khi những ý nghĩ không còn khởi lên khuấy động, ta sẽ nhìn thấy rõ đối tượng hình sắc
Hãy tập nhìn hình sắc như một đứa trẻ nhỏ, không bình luận hay suy nghĩ
Nếu chú tâm mà không khởi ý nghĩ hay khái niệm thì tốt
Nhưng nếu chúng khởi lên, chỉ cần nhận biết và không theo
Vì chúng tự khởi tự diệt
Khi một ý niệm khởi lên, nếu không sáng súc nhận biết thì nó sẽ móc nối làm khởi lên muôn vàng ý niệm khác gây chứng ngại cho sự tu tập
Những ý niệm chỉ là trò chơi của tâm, tự như những gợn sóng trên nước, chợt khởi rồi tự tan biến
Ta có thể chú tâm vào những chủng tự ôm màu trắng, a đỏ và hung xanh
Viết để trước mặt hoặc quán tượng trong tâm
Ba chữ trên tượng trưng cho thân, ngữ, ý của chư Phật
Trong lúc tu tập, những ý niệm như ta đang thiền, ta không thiền, ta phải làm cho tâm yên lặng
Đều phải dứt bỏ
Cần phải kiểm soát và điều khiển tâm an trú vào đề mục
Hãy thực tập những khóa ngắn hạn như thường xuyên
Nhờ sự tập luyện này tâm sẽ trở về trạng thái sáng súc, tỉnh lặng
Đây là điểm thứ hai của thiền định
Chủ Thích
Bà Vác-Ô-U-CÔ-MÊN-TÌ-MÊN-TÔ
Thông thường những vọng niệm trong tâm thuộc hai loại
suy nghĩ và ảo tưởng
Suy nghĩ còn được gọi là nói chuyện trong tâm
Bà Vác-MÊN-TÔ
ảo tưởng là những hình sắc tượng hiện trong tâm
CINEMA-MÊN-TÔ
Những đối tượng khác
Sau khi tập trung và định tâm được trên một đối tượng hình sắc
Ta có thể chuyển sang các đối tượng khác như
âm thanh, đối tượng của nhỉ thức, mùi hương
đối tượng của tỉ thức, mùi vị, đối tượng của thiệt thức
sự xúc chạm, đối tượng của thân thức
Bất cứ lúc nào tiếp xúc với trần cảnh
Ta cũng phải chú ý định tâm, ghi nhận một cách khách quan
Không khởi phân biệt khái niệm tốt, xấu, ưa, ghét, v.v
Ở trong hoàn cảnh nào ta cũng có thể tu tập được
Nếu nơi ngồi thiền bổng có người vạn nhạc
Ta có thể trụ tâm vào sự nghe
mà không cần khởi xét đoán phân biệt xem đó là âm thanh gì
Về xúc chạm hay mùi vị cũng vậy
Khi tâm đã được tập luyện thuần thuộc an trú vào đối tượng
Ta nên ngưng nghỉ buổi tập trong lúc tâm còn sáng suốt
Như vậy sẽ tránh khỏi chán nản, mệt mỏi
Trong thời gian ngưng tập ngoài các thời khóa ấn định
Phải luôn luôn giữ tránh niệm, dù đi đứng, nằm
Ngồi hay nói, nín, động, tịnh
Cắt đứt những ý niệm suy tư, xì xào trong tâm
Đây là điểm thứ ba của thiền định
Nếu muốn sự tu tập được dễ dàng
Ta cần phải dứt bỏ việc đời
Nếu ôm nhiều việc đời
Tâm sẽ luôn luôn tính toán, rất khó điều trị
Hoặc giả nếu ép tâm thì nó sẽ chán nản, mệt mỏi và rơi vào hôn trầm
Đối trị hôn trầm và tán loạn
Muốn đối trị hôn trầm và tán loạn
Hãy quán tượng ở ngay giữa trán một điểm tròn nhỏ bằng hạt đầu
Màu trắng, tọa ánh sáng trong suốt và trụ tâm ở đó
Đôi khi quán tượng một điểm nhỏ như trên màu đen
Cũng tọa ánh sáng nhưng nằm phía dưới khoảng giữa hai đầu gối
Để đối trị hôn trầm, hãy chú tâm vào điểm trắng
Thân ngồi nơi thoáng khí, rộng rãi
Lâu lâu có thể dùng nước mát lau mặt
Nên mặt y phục nhẹ mỏng và ăn đồ dễ tiêu
Không nên ngồi chỗ nóng, gần lửa hoặc dưới mặt trời
Ngược lại nếu bị tán loạn, tâm dường như chạy khắp nơi khắp trốn
Thì phải quán tượng và chú tâm vào điểm đen
Thân nên ngồi chỗ nóng ấm
Hay tập thể dục và ăn những đồ bổ, lâu tiêu
Hôn trầm và tán loạn là những chứa ngại lớn nhất cho sự tu thiên
Hôn trầm khiến cho hành giả không còn nhìn rõ đối tượng và trở nên đờ đẩn
Màu trắng có công năng đối trị hôn trầm
Ban đầu hành giả có thể dùng một miếng vải trắng để trước mặt
Và mỗi khi hôn trầm thì chú tâm vào đó
Mặt khác, nếu ngồi dưới mặt trời hoặc nơi nóng bức sẽ dễ bị buồn ngủ
Do đó cần phải ngồi nơi mát mẻ và thoáng khí
Sự ảnh hưởng của thức ăn cũng quan trọng không kém
Ăn những món nhẹ dễ tiêu sẽ giúp tâm trở nên nhẹ nhàng, sáng suốt
Tán loạn thì ngược lại
Luôn luôn khích động và lôi kéo tâm ra khỏi đối tượng quán chiếu
Chú tâm vào điểm đen phía dưới sẽ hạm tâm lại
Và màu đen có công năng giảm sự kích thích của tâm
Bị tán loạn nhiều là do ảnh hưởng của những lùn nguyên lực quá nhanh nhẹ
Dùng thức ăn bổ và lâu tiêu sẽ khiến những lùn này chảy chậm lại
Nhờ đó tâm bớt phóng
Muốn tu tập dễ dàng cần phải biết điều hòa cơ thể
Vì dòng tâm thức nương chảy trên những lùn nguyên lực qua các sạng đạo của thân vi tế
Điều hòa thân, thô kệt, cũng tức là điều hòa tâm
Hãy nên ngừng nghĩ trong lúc tâm còn sáng suốt và sẽ tiếp tục lại sau
Nên chia sự tu tập làm nhiều thời khóa ngắn nhưng đều đặn
Đây là điểm thứ tư của thiền định
Thiền định không sự tướng
Trong phần tu tập này hãy mở mắt nhìn thẳng vào khoảng trống hư không trước mặt
Không trụ tâm trên một đối tượng nào cả
Hư không cũng tương tự như tánh của tâm
Không lệ thuộc vào sự giả hợp của nhân duyên
Quán chiếu hư không trước mặt là một phương pháp chuẩn bị để quán chiếu thẳng vào tâm
Pháp quán chiếu thẳng vào tâm không qua sự tướng rất thường trong mật tông
Nó tập cho hành giả làm quen với trạng thái trung ấm, bác đô, và trở về với pháp thân
Thiền quán không sự tướng không có nghĩa là làm cho tâm trống rỗng, mơ mơ màng màng, như ngu như ngây
Ngược lại đó là một trạng thái rất tỉnh thức, trong sáng và vắng lặng
Không khởi tâm suy nghĩ về quá khứ, hiện tại hay vĩ lai
Hãy trụ trong tỉnh lặng của ê bây giờ và ở đây
Luôn tỉnh táo và chăm chú quan sát tâm như đang sỏ một mũi kim nhỏ
Hãy xả bỏ mọi hy vọng và lo âu
Khi hoàn toàn tỉnh thức vắng lặng thì những ý niệm cũng mất dạng
Thoảng như hơi thất niệm sao lãng thì ý niệm sẽ tiếp nối nhau khởi lên tới tấp
Gặp trường hợp này hãy tập nhận diện và nhìn thẳng vào chúng khi chúng vừa khởi
Không nên nghĩ ấy ta phải ngăn chặn chúng, hoặc ấy ta đã tiêu diệt chúng y vân vân
Hãy di nhận chúng một cách khách quan không dính mắt và dùng ngay chúng làm đối tượng quan sát
Cẩn thận giữ tâm không quá căng thẳng cùng không sao lãng
Đây là điểm thứ 5
Khi mới tu tập thiền, ta có cảm tưởng như các ý nghĩ khởi lên không ngớt
Đó chẳng qua vì ta bắt đầu quay trở vào trong, biết nhìn và ý thức được sự hiện khởi của chúng
Tâm và những ý niệm không phải là một cũng không phải hai
Nếu là một thì không thể nào tu tập trở về bổn tâm và cùng lúc loại trừ ý niệm
Nếu là hai, vật khác biệt, thì cái bàn, cái ghế cũng có thể khởi ý niệm được
Tâm trong sáng ví như mặt gương, ý niệm ví như hình ảnh trong gương
Hình ảnh không phải là gương nhưng cũng không thể tách rời gương được
Ý niệm giấy khởi bắt nguồn từ sự lầm quên thực tánh của các pháp
Có nhiều loại ý niệm hay vọng tưởng, thô và tế
Thí dụ, khi ta đang quán chiếu về một cái ly
Bỗng nhiên ý niệm ý muốn uống trà ý khởi lên thế rồi ta liền gọi người đi pha trà cho ta
Đó là ý niệm thô, vì nó dẫn ta hoàn toàn ra khỏi đề mục
Những ý niệm như Ê đây là một cái ly
Cái ly này bằng sành gieo hoạt bất chợt chú ý đến một âm thanh thay vì định tâm vào cái ly
Đây thuộc loại vi tế
Phải luôn tỉnh thức nhận diện những ý niệm hiện khởi
Ghi nhớ chúng chỉ là trò huyển, ảo đồ, của tâm như những hình ảnh trong gương
Không nên dính mắt, cứ để chúng tự khởi tự diệt
Định tâm trên hơi thở
Còn một phương pháp khác
Đó là trụ tâm vào hơi thở
Hãy điều phục hơi thở theo cách y hít thở bình
Nếu không thể giữ lâu cách y hít thở bình Ê thì có thể Ê đếm hơi thở
Hít vào thở ra đếm 1
Ban đầu tập đếm tới 21 sau đó tăng dần đến 100
Cố gắng giữ tránh niệm trong suốt thời gian hít thở
Như đã nói ở phần trước, tâm liên hệ mật thiết với các luồng nguyên lực hay khí lực
Hít thở một cách loạn động sẽ khiến ý niệm theo đó mà giấy khởi
Hít thở một cách nhẹ nhàng đều đặn thì tâm cũng trở nên yên lặng
Có nhiều loại hít thở
Cách thông thường là hơi thở của một người không bệnh tật, không xúc động hay kích thích
Cách hít thở cỡ trung là hít vào, giữ hơi lại một chút rồi thở ra
Cách hít thở bình là hít hơi vào, hóp những cơ vòng, spincher và giữ hơi lại
Cách hít thở này cũng chia làm nhiều loại
Đại, tiểu, nội, ngoại
Đại, giữ hơi giữa rúng và cổ họng
Tiểu, giữ hơi ngay rúng, nội, hít vào rồi giữ ở trong
Ngoại, thở ra hết rồi nín hơi
Thông thường cách hít thở bình có bốn đặc tính
Một, giữ hơi
Hai, làm giản những thớ gân ở bụng
Ba, có thể khiến hơi khí thoát ra ngoài bằng những lỗ chân lông hoặc trở vào sạn đạo trung ương
Bốn, sau khi giữ hơi thật lâu, có thể tống lùn khí lực ra ngoài xuyên qua đường sạn đạo nơi đỉnh đầu
Cách hít thở bình thuộc loại tu tập khó và nguy hiểm
Chỉ được dạy sau khi đã hoàn tất các pháp dự bị tu tập
Nếu không tu tập đứng đắn, những lùn khí lực sẽ chạy loạn xạ, sanh ra tổn khí
Tâm thần cáu kính và có thể loạn trí
Khi hôn trầm và loạn tưởng kéo đến, hãy dùng phương pháp đối trị ở trên
Nếu không thể định tâm được trên những đối tượng trình bày ở trước thì có thể lựa một vật hay đề mục mà cảm thấy thích hợp
Vị căng cơ mỗi người không đồng, có người sau khi nghe giảng hai
Ba lần liền có thể an trụ được tâm, có người lại không an trụ được tâm dù đã tu tập thiền định lâu ngày
Ngoài ra cũng cần sự hướng dẫn của một vị thầy từng trải kinh nghiệm để giải tỏa những khúc mắt và chứa ngại khi tu tập
Tu tập đều đặn, ta sẽ trải qua ba giai đoạn điều tâm
Giai đoạn thứ nhất
Vọng tưởng hay ý niệm thô khởi lên rất nhiều tựa như thác nước đổ
Giai đoạn thứ hai, vọng niệm thô giảm dần, lâu lâu mới phát hiện nhưng ta nhận diện được ngay và nó liền biến mất
Ở đây tương tự như dòng sông chảy mạnh
Giai đoạn sau cùng, tất cả vọng niệm thô, tế đều tan biến và ta an trụ trong trạng thái bất nhị như sông nhập biển lớn
Đến trạng thái này
Tiếp tục gia công không gián đoạn
Đây là điểm thứ sáu
Đối trị bằng căng thẳng và buôn thả
Sau thời gian tu tập mà vẫn chưa đạt đến giai đoạn thứ ba
Ta cần phải dùng đến phương pháp làm cho tâm căng thẳng rồi thả lỏng và dung hòa cả hai trạng thái
Để làm căng thẳng, khi tâm lơ là thất niệm, hãy ngồi thẳng lưng, tư thế ngay ngắn
Mở to mắt và nhìn hơi xa rồi chú tâm vào cảm giác và tri giác
Tỉnh giác chăm chú như mèo đình chuột, không để cho tâm phóng đi một giây phút
Hãy tập làm nhiều thời khóa ngắn
Nếu tâm quá căng thẳng
Hãy xả thiền, tập thể dục hay làm việc khác rồi sau đó tập trở lại
Tiếp theo, không chú tâm vào vật gì nữa cả
Hãy để nó tự nhiên thoải mái trong trạng thái buôn thả
Không còn biết có một cái ta hay những điều lo
Cứ thế tự tâm sẽ trở về trạng thái vắng lặng của nó
Không cần phải làm gì thêm hay cố gắng cả
Hãy trụ trong bây giờ và ở đây
Ngoài việc này ra chả còn gì để quán tưởng hay suy nghĩ cả
Nếu có thể hãy tăng thêm thời gian tòa thiền
Hoặc khi có những ý niệm hiện khởi, ta chỉ cần nhìn thẳng và nhận diện chúng
Không cần xua đuổi hay ghét bỏ
Dù tâm tỉnh lặng hay loạn niềm cũng đừng khởi vui mừng hay chán nản
Không thể đạt được trạng thái vô niệm bằng cách ngăn chặn hay đè nén ý niệm
Chỉ cần chú ý nhận diện chúng, chúng sẽ tự diệt và trạng thái vô niệm được hiển lộ
Đây là điểm thứ 7
Chánh định
Sau đây là phần tăng trưởng trạng thái định và nhận rõ bản tánh của tâm
Theo định nghĩa, chánh định là một trạng thái trong đó tâm hoàn toàn vắng lặng
Không còn chút vọng động dù là ý nghĩ hay khái niệm
Không còn hôn trầm, tán loạn hay nghi ngờ
Trước đây phải khổ nhọc tu tập mới đạt đến
Nhưng nay trạng thái này được đạt đến một cách dễ dàng
Và ta cảm thấy an nhiên tự tại tự hồ không còn vướng bận vào gì nữa
Ngay cả lúc xả thiên
Dù đi hay đến trạng thái này vẫn thường trụ
Tương tự trường hợp của một con chim bồ câu
Được thả tự do từ một chiếc tàu trên biển cả
Nó không làm gì khác hơn là, sau khi bay đảo nhiều vòng
Trở về đậu lại trên tàu
Cũng vậy, một khi đã đạt được chánh định
Dù nói năng hay hoạt động
Tâm sẽ không làm gì khác hơn là trở về trạng thái vắng lặng
Dù làm bất cứ việc gì đi nửa
Tâm vẫn luôn luôn vắng lặng, thoải mái, tỉnh thức
Chiếu soi và nhận diện tất cả các pháp
Nhưng hoàn toàn không dính mắt vào chúng
Luôn luôn giữ tâm vẫn chắc như núi Tu Di
Trồng sáng như mặt gương phản chiếu mọi vật
Không nên nóng nảy hay tò mò
Vì sẽ làm khơi động các ý niệm
Hãy tập tự chủ và để tư tưởng
Cùng các hình ảnh trôi chảy tự nhiên
Mà không dính mắt vào chúng
Ngay cả khi đi trên đường
Nếu có một vũ nữ xuất hiện múa mây ca hát
Cũng không được hiếu kỳ để ý
Tự chủ và giữ được tâm vắng lặng trong mọi hoàn cảnh
Đó là biểu hiệu của chánh định
Khi đạt đến trạng thái này
Ta sẽ gặt hái được ba điều
Sự an lạc, sáng suốt và vô niệm
Từ đó có thể phát sinh nhiều loại thần thông như
Thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, v.v.
Đến trường hợp này cần phải đề cao cảnh giác
Không được khởi tâm ưa thích tìm cầu hay dính mắt
Vì chúng hoàn toàn không có tự tánh
Dính mắt vào chúng sẽ là nhân trói buộc vào sinh tử luôn hồi
Ba kết quả
An lạc, sáng suốt và vô niệm
Là những trợ duyên cần thiết cho sự thiền quán phá sanh
Trong toàn tánh không của nó
Nếu dính mắt vào một trong ba điều trên
Không ý thức được sự giả hợp của chúng
Sẽ dẫn đến tái sanh ở các cõi trời
Dục giới nếu ưa an lạc, sắc giới nếu ưa sáng suốt
Vồ sắc giới nếu ưa vô niệm
Cần phải tu tập dưới sự hướng dẫn của một vị thầy
Cả thầy lẫn trò đều không được lầm lẫn về phương pháp
Cũng như thành quả gặt hái trong tiến trình tu tập thiền định
Điều quan trọng cần nhớ là không bao giờ để tâm bị thu hút hay dính mắt vào dục vật
Luôn luôn thành tâm biểu lộ sự tôn trọng và kính mến vị thầy của mình
Phát triển chí nguyện giác ngộ
Cầu giải thoát để cứu độ sáu loài chúng sinh
Trong mỗi thời đều tập trung tâm ý không cho sao lãng
Nguồn gốc của mọi thành tựu đều xuất phát
Từ sự tôn kính và lòng tin tưởng vững chắc nơi vị thầy
Lama của mình
Phối hợp với chí nguyện tối thường của bồ đề
Tâm chắc chắn sẽ dẫn đến Phật quả
Vô thường có thể xảy đến bất cứ giờ phút nào
Không nên lập những dự án phù du như
Năm tới ta sẽ mua nhà, cưới vợ
Sẽ có ba con và sẽ dành cho chúng những phòng nhỏ, đẹp và...
Vân vân
Hãy sống với hiện tại nhưng không rời mục đích giác ngộ
Nếu dự định nhập thất ba ngày hoặc bảy ngày
Hãy làm đến nơi đến chốn
Không nên bỏ dở nửa chừng
Vì đó chính là nguyên nhân của thất bại
Không nên chạy theo những cám dỗ của cuộc đời
Như nịnh hốc bề trên để được lợi dưỡng
Hoặc dự uy thế để nhục mạ kẻ khác
Hãy noi gương Milarep
Sống đời du phương, ẩn giật
Không cần chủ tớ hầu hạ
Xa lìa mọi dục lạc thế gian
Nếu tu tập tinh tấn đúng như Pháp
Chắc chắn sẽ gặt hái nhiều thành quả và sự hiểu biết chân chánh
Đây là điểm thứ tám của sự tu tập chánh định