Đây Là Cách Mà Đức Quốc Xã Có Thể Biến Bạn Thành Ác Quỷ
MR.X8
1.3K người theo dõi
#mrx8 #milgram
Bạn có thể xem thêm những video liên quan khác tại đây:
Hiệu Ứng Lucifer: Khoảnh Khắc Một Người Bình Thường Trở Thành Ác Quỷ:
https://www.youtube.com/watch?v=rZr1j-0hqn4
SÁCH CẤM TIẾT LỘ: "Lời Thú Tội Của Một Con Quỷ":
https://www.youtube.com/watch?v=dUV-CDBUt5Q&t=41s
Sự Thật Tàn Khốc: Tại Sao Chúng Ta Không Thể Thoát Khỏi Cái Nghèo?
https://www.youtube.com/watch?v=nlAmEmb4z84&t=701s
------------------------------------------------
Nếu bạn đang xem nhưng chưa ấn vào ĐĂNG KÝ, hãy xem xét đăng ký theo dõi để không bỏ lỡ bất kỳ video mới nhất nào từ MR.X8 nhé!
Hôm nay, chúng ta hãy cùng nói về một thí nghiệm có thể làm chấn động tâm linh con người, thí nghiệm Micrum.
Thí nghiệm Micrum là một thí nghiệm vạch trần nhân tính vô cùng nổi tiếng trong lịch sử,
cho nên nội dung ngày hôm nay đối với tất cả mọi người mà nói thì đều vô cùng quan trọng.
Thí nghiệm này là một nhóm thí nghiệm tâm lý do Stanley Micrum,
nhà tâm lý học sáu và nổi tiếng người Mỹ, giáo sư trưởng đạo Hill, thiết kế vào những năm 1960.
Lúc đó, ông ấy thiết kế ra thí nghiệm này là có một mục đích vô cùng đặc biệt.
Tại thời điểm đó, Tòa án quốc tế đang xét xửng tội phạm chiến tranh Thế chiến 2.
Mọi người đều biết trong Thế chiến 2, Đức Quốc xá đã phạm tội ác không thể tha thứ đối với người Do Thái.
Những người thực thi hành vi bạo hành này đều là quân nhân Đức Quốc xá.
Đương nhiên là họ nhận mệnh lệnh của cấp trên nên mới làm như vậy.
Cho nên trong việc xét xửng tội phạm chiến tranh Thế chiến 2,
những kẻ như quan chức quân đội cấp cao của Đức Quốc xá bị trừng phạt bằng cái chết thì không có vấn đề gì.
Nhưng vấn đề là thuộc hạ của những tên quan chức quân đội cấp cao này.
Trên thực tế thì họ là những người thực thi hành vi bạo lực.
Vậy họ suốt cuộc là có tội hay không?
Tại sao họ lại cho hành mệnh lệnh tàn bạo vô nhân đạo đến như vậy?
Nói một cách khác thì họ có phải là hung thủ của những trận đại thảm sát này không?
Thực ra thí nghiệm Micronom này là dùng để thử xem con người khi đứng trước mệnh lệnh phản bộ lương tri,
phản bộ nhân tính mà nhà cầm quyền đưa ra,
thì sức đề kháng mà nhân tính có thể phát huy được suốt cuộc là lớn bao nhiêu.
Thí nghiệm này được thiết kế rất tài tình.
Trên tiền, Micronom đã đăng một quảng cáo tuyển người,
nói là Đại học Yêu chúng tôi chuẩn bị làm một nghiên cứu xã hội,
nên cần chia mộ một số tình nguyện viên để tiến hành một thí nghiệm nhỏ.
Ai cũng có thể tham gia.
Thời gian kéo dài khoảng 1 tiếng.
Chúng tôi sẽ trả cho mỗi tình nguyện viên chi phí là 4,5 đô.
Vào thời điểm đó thì 4,5 đô tương đương với khoảng 20-30 đô hiện nay.
Giả sử như bạn nhìn thấy quảng cáo này và bạn quyết định đến Đại học Yêu để tham gia,
lúc này sẽ có một người đưa bạn xuống một phòng thí nghiệm ngầm.
Trong phòng thí nghiệm này, bạn sẽ gặp một người mặc áo blue trắng,
chính là nhân viên thí nghiệm.
Còn có một người khác cũng giống như bạn,
có vẻ như cũng là một tình nguyện viên.
Lúc này thì người mặc áo blue trắng sẽ bắt đầu giải thích về hai người bọn họ,
thí nghiệm này của chúng tôi là cần làm như thế nào.
Nhân viên thí nghiệm nói,
thí nghiệm này của chúng tôi là thí nghiệm liên quan đến
ảnh hưởng của hình phạt thể xác đến kết quả học tập của sinh viên.
Hai người cần rút thăm,
một người sẽ là giáo viên,
còn một người sẽ là sinh viên.
Rất may mắn, bạn đã rút được lá thăm giáo viên,
còn người kia phải là sinh viên rồi.
Tiếp theo đó, giáo viên và sinh viên,
mỗi người sẽ bước vào một căn phòng.
Giữa hai căn phòng có một bức tường ngăn mỏng,
nhân viên thí nghiệm sẽ bước vào phòng của giáo viên
và ngồi ở phía sau giáo viên.
Trong phòng của giáo viên thì có một cỗ máy,
cỗ máy này nối một sợi dây điện,
nối đến trên người của sinh viên ngồi ở phòng bên cạnh.
Và rồi nhân viên thí nghiệm nói với giáo viên,
trên cỗ máy này có 30 nút,
mỗi nút sẽ đối ứng với một điện áp
từ 45V đến 450V.
Sau khi ấn vào mỗi nút,
thì cỗ máy sẽ phóng ra một dòng điện
và gây giật điện người sinh viên ở phòng bên cạnh.
Và rồi giáo viên sẽ cầm một tờ giấy,
trên giấy có hai nhóm từ,
ví dụ các nhóm từ như Blue Curl,
Night Stay, Fast Next.
Tiếp theo thì giáo viên phải đọc từng nhóm từ
cho người sinh viên ở phòng bên cạnh nghe
để cho ghi nhớ.
Đợi sinh viên đều ghi nhớ cả rồi,
giáo viên lại lấy ra một tờ để bài thi
và thông qua đây để kiểm tra sinh viên.
Phương thức thi cũng vô cùng đơn giản.
Giáo viên sẽ đọc một từ đơn
và rồi đưa ra 4 lựa chọn.
Sinh viên phải chọn ra một từ đơn khác
mà ban đầu cùng nhóm với từ đơn này.
Ví dụ, khi giáo viên nói Blue,
vậy thì sinh viên cần phải lựa chọn Girl.
Nếu như chọn từ khác thì là Sai.
Khi sinh viên trả lời Sai hoặc là không trả lời được,
thì giáo viên phải ấn nút trên cỗ máy
Nút đầu tiên bên trái là 45V
Mỗi khi sinh viên trả lời Sai một câu
thì giáo viên sẽ ấn nút tiếp theo bên cạnh
cũng tức là điện giật sẽ ngày càng mạnh.
Mọi người đều biết,
điện áp cao nhất trong nhà cũng khoảng 240V
450V là điện áp đã đủ để gây chết người rồi.
Thế nhưng mọi người yên tâm,
trong thí nghiệm này vốn không ai bị giật điện thật.
Bởi vì trong thí nghiệm
thì nhân viên thí nghiệm và sinh viên
đều là diễn viên đóng giả.
Đối tượng được kiểm tra thực tế trong thí nghiệm này
chính là giáo viên
cho nên tất cả mọi tình nguyện viên được chiêu mộ đến
đều sẽ giúp phải la thăm trở thành giáo viên.
Mỗi khi giáo viên ấn nút kích điện
thì người diễn viên đóng vai sinh viên ở phòng bên cạnh
sẽ dựa theo điện áp khác nhau
và biểu diễn ra các loại âm thanh khác nhau.
Lúc mới đầu điện áp còn thấp
thì có thể lầm bầm một câu
điện áp lên cao rồi thì sẽ kêu lên một tiếng
cao lên nữa thì sẽ thét lên
lên cao nữa có thể anh ta sẽ đập tường
và nếu tiếp tục cao lên nữa
có thể anh ta sẽ từ chối trả lời câu hỏi
hoặc cao hơn nữa thì sẽ không còn
phản ứng gì nữa.
Còn người diễn viên đóng vai nhân viên thí nghiệm
tác dụng của họ chính là đốc thúc giáo viên hoàn thành thí nghiệm
tức là khi giáo viên nghe thấy
tiếng thét của sinh viên thì có thể anh ta sẽ
muốn dừng thí nghiệm lại
và thế là người nhân viên thí nghiệm này sẽ phụ trách đốc thúc anh ta
và tổng cộng có 4 câu để đốc thúc
câu thứ nhất
xin mời tiếp tục
câu thứ 2 thí nghiệm này cần anh làm tiếp xin mời tiếp tục
câu thứ 3
câu thứ 4
mỗi khi giáo viên muốn dừng thí nghiệm
người nhân viên thí nghiệm sẽ nói 4 câu này theo thứ tự
cũng có nghĩa là
nếu giáo viên qua năm lần muốn dừng thí nghiệm lại
thì thí nghiệm này sẽ thực sự được dừng lại
vậy thì nói đến đây chắc mọi người cũng đã hiểu
đây là một thí nghiệm quan sát con người
mục đích là muốn xem xem
khi một người bình thường thực hiện trừng phạt thể xác
đối với một người mà mình hoàn toàn không quen biết
và không phạm bất cứ lỗi lầm gì
thì giúp cuộc họ có thể làm đến mức độ như thế nào
tiếp theo
chúng ta sẽ nói thẳng đến kết quả của thí nghiệm
lần thử nghiệm này tổng cộng đã kiểm tra
40 người cũng tức là 40 giáo viên
tất cả đều đã nghe theo sắp xếp của nhân viên
thí nghiệm thực hiện kích điện đối với sinh viên
ở phòng bên cạnh
nói một cách khác không có một giáo viên nào nghe xong hướng dẫn
mà nói rằng không được tôi không làm việc này
tất cả mọi người
ít nhất thì sẽ ấn nút phạt đầu tiên
kinh ngạc hơn nữa là
có 2 phần 3 số người cuối cùng đã ấn nút điện cao nhất
450V
liệu có phải là do họ không biết hành vi này sẽ gây ra chết người không
về điều này thì chút nữa
chúng ta sẽ nói nhé
về một quá trình điển hình của thí nghiệm này sẽ là như thế nào
đó là khi giáo viên nghe thấy sinh viên kêu lên
thì anh ta sẽ hỏi nhân viên thí nghiệm
tôi có cần tiếp tục không
hình như cậu ta khá đau đấy
nhân viên thí nghiệm sẽ nói hãy tiếp tục
anh ta do dự do dự
còn rồi tiếp tục hỏi rồi lại tiếp tục ấn
khi sinh viên tiếp tục kêu thét
anh ta lại bắt đầu do dự
lúc này thì nhân viên thí nghiệm sẽ nói ra câu thứ 2
thí nghiệm này cần anh phải làm như vậy
xin hãy tiếp tục
anh ta lại bắt đầu do dự do dự
và rồi có thể tiếp tục nghi ngờ hỏi thêm mấy câu nữa
tôi có cần tiếp tục không
ví dụ khi có người bắt đầu cào tiếng hoặc đập bàn
lúc này thì anh ta cảm thấy hơi sợ rồi
thế nhưng chỉ cần nhân viên thí nghiệm nói
xin hãy tiếp tục
thì anh ta cũng sẽ thực sự tiếp tục
hơn ở đa số tình hình là
khi giáo viên hỏi 2-3 lần tôi có cần tiếp tục không
mà nhân viên thí nghiệm đều nói
xin hãy tiếp tục thì giáo viên sẽ không có hỏi tiếp nữa
và tiếp theo đó
là ấn kích điện liên tiếp cho đến nút cuối cùng
như tôi đã nói
có 2-3 giáo viên cuối cùng đã ấn nút điện cao nhất 450V
và chỉ có 1-3 giáo viên
là có thể dừng lại ở giữa trừng
cũng tức là anh ta liên tục do dự
và nghi ngờ rồi hỏi đi hỏi lại
có cần tiếp tục không quá 5 lần
và thí nghiệm đã được dừng lại
thực ra trước khi làm thí nghiệm này
MyGram đã đặc biệt thiết kế một bảng câu hỏi khảo sát
đối với một số giáo viên và sinh viên
tại WU
chúng tôi dự định làm một thí nghiệm như thế này
bạn cho rằng có bao nhiêu người sẽ giật điện sinh viên
hơn được sẽ ấn nút điện cao cuối cùng 450V
không một ai trong số những người được khảo sát
cho rằng sẽ có người ấn vào nút cuối cùng
nhưng mà trên thực tế
thì có tới 2-3 người đã thực sự ấn vào nút cuối cùng này
và sau khi MyGram
đến kết quả của thí nghiệm này công khai trong ngành
thì đã dần đến một phản ứng cực lớn
rất nhiều nhà tầm lý học và xã hội học
đều khó lòng tiếp nhận được kết quả này
họ cho rằng bản thân mình chắc chắn
sẽ không thể nào làm ra việc như vậy được
tức là họ chắc chắn rằng
mình sẽ không bao giờ ấn vào nút cuối cùng đó
vì vậy rất nhiều người đã sinh ra nghi ngờ
quá trình diễn ra thí nghiệm này
họ nghi ngờ rằng liệu nhân viên thí nghiệm
có thật là đã nói rõ về cây giật điện là như thế nào
hoặc người giật điện là ai hay chưa
và vì để xóa tan những nghi ngờ này
sau đó có một số nhà tầm lý học
đã mô phỏng lại thí nghiệm này
và lại còn làm rất nhiều lần
họ đều chắc chắn rằng trước khi thí nghiệm được bắt đầu
nhân viên thí nghiệm đã nói chi tiết cho giáo viên biết
điện giật là sẽ như thế nào
nói cho họ biết rằng điện giật sẽ rất đau
nhưng sẽ không để lại bất cứ di chứng nào
hoặc cũng sẽ không gây ra chết người
và rồi để cho giáo viên được tận mắt nhìn thấy
sinh viên bị gắn lên những tấm điện
để đảm bảo chắc chắn là họ sẽ hiểu
tôi mà ấn nút thì sẽ giật điện người này đấy
ngoài ra trong những thí nghiệm về sau đó
còn được thêm vào một số thay đổi
đó là họ để sinh viên nói
ôi không được tôi bị bệnh tim
tôi không chịu được rồi tôi phải rút khỏi thí nghiệm thôi
những gợi ý này của sinh viên
đã nói cho giáo viên một cách rõ ràng rằng
anh ta không thể thực hiện thí nghiệm này được
thế nhưng kết quả thì sao
nó hoàn toàn y hệt như lần thí nghiệm đầu tiên
có 61-67% người đều
ấn đến nút cuối cùng
kết quả của thí nghiệm hoàn toàn không xảy ra
bất cứ thay đổi nào cả
có nghĩa là cho dù sinh viên có kêu lên
ôi không được tôi có bệnh tim tôi không chịu được nữa rồi
người giáo viên này bèn hỏi
qua nhân viên thí nghiệm
tôi có cần tiếp tục không
và chỉ cần nhân viên thí nghiệm này nói tiếp tục
thì anh ta cũng sẽ tiếp tục
vậy kết quả thí nghiệm như thế này
thì suốt cuộc là nên hiểu như thế nào đây
Mygram cho rằng
phía sâu thảm trong nội tâm của con người
có ẩn sâu một loại tâm lý phục tùng quyền lực quyền uy
bạn sẽ vô tức phục tùng quyền uy
và phục tùng mệnh lệnh
ông ấy tin chắc là tất cả những người tham gia thí nghiệm
đều biết việc mà mình làm là phản bội lương chi
cả quá trình thí nghiệm của họ
là đầy do dự đầy đau khổ
và đầy mâu thuẫn
cho nên họ mới liên tục hỏi nhân viên thí nghiệm
là có cần tiếp tục hay không
nhưng chỉ cần một khi nhân viên thí nghiệm biểu thị với họ
rằng hoàn thành thí nghiệm là nghĩa vụ của anh
thì phần lớn người tham gia
đều không thể kháng cự lại yêu cầu này
và sẽ thực hiện thí nghiệm đến cùng
Tất nhiên sẽ có người sinh ra nghi vấn
đó là con người thực sự đang phục tùng quyền uy sao
bởi vì người nhân viên thí nghiệm này
nhìn thì cũng chẳng có mấy uy quyền
nếu như tôi không phục tùng anh ta
thì cũng có sao đâu
Vậy có phải là khi con người đang ở trong lúc rất số bời
khi họ không thể tự mình ra quyết định
thì sẽ sẵn sàng tin theo người khác
tức là bất kể ai đưa ra cho anh ta một ý kiến gì
thì anh ta cũng đều sẽ nghe theo
và vì để xác nhận điểm này
họ lại thay đổi thí nghiệm một chút
lần này thì họ đã làm như sau
khi giáo viên ấn nút kích điện
sinh viên sẽ kêu lên một tiếng
và rồi giáo viên hỏi tôi có cần tiếp tục không
lúc này thì nhân viên thí nghiệm hơi do dự một chút
hay là không cần tiếp tục nữa chứ
và sinh viên sẽ nói một câu
không sao không sao tôi có thể tiếp tục
thế nhưng kết quả là giáo viên đã quyết định không tiếp tục nữa
vậy nên từ đây có thể chắc chắn
một điều rằng thật sự ảnh hưởng đến
phán đoán của giáo viên chính là quyền uy
chứ không phải là ý kiến của bên nào khác
ý kiến của người bị hại không quan trọng
chỉ có ý kiến của ưu quyền mới là quan trọng
điều này cũng đã chứng minh
phán đoán của giáo viên dường như
hoàn toàn là do ưu quyền không chế
người có ưu quyền bảo giáo viên tiếp tục
thì giáo viên sẽ tiếp tục
còn người có ưu quyền bảo giáo viên dừng lại
thì giáo viên liền dừng lại
cũng tức là phản ứng của người bị hại
hoàn toàn không quan trọng
sinh viên có phản ứng như thế nào thì cũng không quan trọng
vậy là giáo viên đã hoàn toàn
bị ưu quyền không chế cho nên
tiếp theo họ lại thay đổi thí nghiệm này một chút
lần này thì thay vì chỉ có một
họ đã thiết kế thành hai người có quyền uy
cũng tức là có hai nhân viên thí nghiệm đều cùng
ở trong phòng
khi giáo viên hỏi có cần tiếp tục không
lúc này một người sẽ nói xin mời anh hãy tiếp tục
còn một người khác thì nói
đợi chút tôi nghĩ thí nghiệm này là không nên
thực hiện nữa
và tiếp theo thì hai người quy nguy này xảy ra cãi vã
với bạn nghĩ lúc này giáo viên sẽ tiếp tục
hay là sẽ dừng lại đây
thực tế thì giáo viên sẽ không nói gì
và rồi chỉ ra mắt và nhìn hai người này cãi nhau
họ cho rằng giáo viên lúc này
là đang ra sức phân biệt xem
trong hai nhà cầm quyền này thì quyền lực của ai cao hơn
khi người có quyền cao hơn nói tiếp tục
thì anh ta sẽ tiếp tục
và ngược lại khi người có quyền cao hơn nói dừng
thì anh ta sẽ dừng
còn nếu hai người này không phân được thắng thua
thì lúc này giáo viên mới dừng lại
và thuận theo suy nghĩ của bản thân
nhưng kết quả của thí nghiệm trên đây
đã chứng minh được một tình trạng đó là
ở nơi sâu thẳm trong nội tâm của con người
có tồn tại một loại tâm lý phục tùng quyền uy
hơn nơi cấp độ ưu tiên của loại tâm lý phục tùng này
lại cực kỳ cao
nó cao hơn phán đoán của chính bạn
cao hơn lương tri của bạn
thậm chí còn có thể cao hơn cả luân lý đạo đức
ngoài ra Micron cho rằng
loại tâm lý phục tùng quyền lực này
vốn không đến từ sự sợ hãi đối với quyền lực
bởi vì nhân viên thí nghiệm là vô hại
giáo viên không muốn dừng thí nghiệm
thì cũng không có lấy mạng của họ
họ cũng không bị tổn thất bất cứ thứ gì
thế nhưng giáo viên vẫn sẽ tiến hành đến cùng
vậy thì loại tâm lý phục tùng quyền lực này
suốt cuộc là có ảnh hưởng như thế nào đến chúng ta
như mọi người biết
trong xã hội con người thì đâu đâu cũng đều có
hệ thống quyền lực
mỗi người chúng ta thực ra đều đóng một vai trò
trong một thế hệ quyền lực nào đó
hơn nữa trong phần lớn trường hợp
chúng ta vốn không phải thuộc bên nắm quyền
trong hệ thống quyền lực này
mà là bên thầy giáo hoặc là sinh viên
có nghĩa hoặc là chúng ta là người bị tri phối
hoặc chính là người bị hại
cho nên rất có thể bản thân chúng ta trong vô thức
đã bắt đầu phục tùng một số việc trái với lương tâm
hoặc trái với ý nguyện của chính mình
tất nhiên hệ thống xã hội nhân loại
chúng ta chính là được hình thành như vậy
cho nên tâm lý phục tùng quyền lực này
mà dùng đúng thì sẽ có tác dụng, xã hội sẽ tiến bộ
nhưng nếu mà dùng không tốt
thì nó chính là một công cụ rất đáng sợ
nó sẽ khiến cho tất cả mọi người đều trở thành ác quỷ
cho nên cái mà mọi người sợ
vốn không phải là loại tâm lý này
mà là kết quả của việc loại tâm lý này bị lợi dụng
hơn nữa, kết quả của thí nghiệm này
còn có thể rút ra được một suy luận
vô cùng đáng sợ
đó là quyền uy có thể còn to hơn cả lương chi
cho nên đối với một đoàn thể mà nói
quyền uy là cực kỳ quan trọng
nó sẽ phải tác dụng bằng tính quyết định
vậy thì suốt cuộc là điều gì
đã xích nghe loại tâm lý phục tùng này của con người
sau này trong sách của mình
Mygram có thực hiện một phân tích rất chi tiết
đối với tâm lý phục tùng quyền uy
ông ấy nói rằng tất cả các đối tượng
thí nghiệm đều đã bước vào một loại trạng thái
gọi là trạng thái người đại diện
con người khi ở dưới trạng thái người đại diện này
cho dù họ có nghi ngờ hay có kháng cự
với hành vi của chính mình
thế nhưng cuối cùng họ cũng vẫn sẽ tiếp tục chấp hành
vậy thì như thế nào gọi là trạng thái
người đại diện? đó là khi con người
cho rằng mình chính là người đại diện của bên cầm quyền
ở trong loại trạng thái này
thì con người sẽ dừng suy xét
ví dụ thí nghiệm này chính là như vậy
nhân viên thí nghiệm của trường Đào Kiêu
nói với bạn chúng ta cần phải tiến hành thí nghiệm này
thí nghiệm này là rất có ý nghĩa
lúc này thì bạn liền bắt đầu bước vào
trạng thái người đại diện rồi
bởi vì bạn cho rằng đối phương là quyền uy
và việc mà bạn làm là thực sự có ý nghĩa
kết quả là trong khi làm thí nghiệm
cho dù bạn có cảm thấy sật điện người khác là không tốt
và bạn cũng nghe thấy tiếng kêu thảm thiết của người khác
nhưng bạn sẽ cho rằng
mình chỉ là một thành viên của bên làm thí nghiệm
công việc của bạn chính là hoàn thành thí nghiệm này
do đó bạn đã từ bỏ suy nghĩ của bản thân
con người sau khi bước vào trạng thái
người đại diện thì sẽ xảy ra một số thay đổi
trước tiên cảm quan của họ sẽ xảy ra thay đổi
họ sẽ cảm thấy
giọng nói của người bên phía cầm quyền là lớn hơn
còn giọng nói của người không có quyền thì nhỏ hơn
thậm chí là không còn nghe thấy gì cả
cho nên có khả năng là
giáo viên không còn nghe thấy tiếng kêu của sinh viên nữa
ngoài ra
người đại diện sẽ mất đi tinh thần trách nhiệm nhất định
đối với hành vi của mình
và sẽ giữ lại tinh thần trách nhiệm
đối với sư mệnh hoàn thành thí nghiệm
hơn nữa đáng sợ nhất là
Mygram cho rằng con người một khi rơi vào trạng thái
người đại diện thì sẽ rất khó để có thể
thoát được ra ngoài
hiện tượng một khi đã bước vào thì rất khó để tự thoát ra này
có liên quan đến một hiện tượng tâm lý khác
gọi là tâm lý phòng vệ
có nghĩa là con người một khi đã làm việc không thể
cứu vãn được thì họ sẽ bắt đầu
chính đáng hóa hành vi của chính mình
ví dụ khi giáo viên ấn nút
cũng có nghĩa là giật điện đã xảy ra rồi
không thể cứu vãn lại được
vì thế trong lòng giáo viên liền bắt đầu
chính đáng hóa hành vi của chính mình
giáo viên bắt đầu cho rằng mình làm như vậy là đúng
là nên làm như vậy
hơn nữa việc mà họ làm còn có ý nghĩa nữa
cho nên tất cả những hành vi tiếp sau đó
đều sẽ là lý do chính đáng hóa này
để tiếp tục thực hiện
kiểu chính đáng hóa hành vi của chính mình này
còn sinh ra một tác dụng phụ về tâm lý
đó là giáo viên bắt đầu cho rằng sinh viên là sai
sinh viên bị kích điện là vì đã phạm lỗi
đã trả lời sai là đáng
tức là việc chính đáng hóa hành vi của bản thân
và ma quỷ hóa
phi chính đáng hóa đối phương được thực hiện đồng thời
đây quả là một loại trạng thái tâm lý
vô cùng đáng sợ
loại hiện tượng tâm lý này ở trong cuộc sống hiện thực của chúng ta
cũng còn rất nhiều
rất nhiều tổ chức tội phạm, lừa đào tập thể
hay là đa cấp biến tướng
chính là lợi dụng loại tâm lý này để khống chế những người bên dưới
họ tom lấy mấy chục, mấy trăm người
phần lớn đều chỉ là dân thường
trong đó có thể chỉ có một kẻ là tội phạm
lừa đào thực sự
họ đã bắt đầu chính đáng hóa việc mình làm rồi
nên sẽ không cho là mình đang phạm tội
và thực ra trong môi trường doanh nghiệp bình thường
cũng tồn tại loại hiện tượng tâm lý này
ví dụ trong công ty
nếu có một người lãnh đạo cực kỳ nghiêm khắc
và cực kỳ lớn tiếng
thì về cơ bản là những người ở phía bên dưới người lãnh đạo này
có thể ngày đêm tăng ca làm việc mà không có câu an trách
hơn nữa
những người này còn cực kỳ xung bái lãnh đạo
cho rằng người lãnh đạo này là có năng lực
người lãnh đạo này mà bắt nạt ai
thì những người này đều sẽ hùa vào để bắt nạt người đó
thực ra đây cũng chính là lý do
tại sao mà trong rất nhiều đoàn thể
cứ là người nói lớn hoặc là rất hống hách
thì thông thường sẽ có thể trở thành thủ lĩnh của đoàn thể đó
bởi vì anh ta biểu hiện ra
là mình rất có uy quyền
và khi mà người ta đã nhận định là anh ta có quyền
thì lúc này họ lập tức bước vào trạng thái người đại diện
tức là tất cả mọi việc sẽ đều do anh quyết định
tôi chỉ thực thi là được rồi
cho nên trong công ty
nếu lãnh đạo của bạn là người như thế này
thì bạn sẽ dần dần không còn nghe thấy tiếng nói
của những người khác nữa
mà chỉ còn nghe được tiếng của người lãnh đạo này mà thôi
hơn nữa anh ta bảo bạn làm gì thì bạn liền làm đó
anh ta bảo bạn tăng ca
thì bạn liền tăng ca
và bạn đều không cần phải hỏi lý do
sự việc này nhìn bề mặt có vẻ là một việc tốt
đối với công ty đúng không
bởi vì mọi người đều đang tăng ca
rất nhiều người đều đang nghe lời
nhưng trên thực tế thì không phải là như vậy
bởi lẽ tất cả những người bước vào trạng thái đại diện
thì không hề có tinh thần trách nhiệm đối với công việc của mình
anh ta hoàn thành công việc
vốn không phải để hoàn thành công việc
mà là vì để lãnh đạo không nổi nóng
cho nên chỉ cần lãnh đạo không nổi nóng
thì anh ta liền cho rằng công việc của mình là đã hoàn thành rồi
vậy thì tiếp theo chúng ta sẽ nói một chút
làm thế nào để có thể thoát khỏi được
loài trạng thái này
hoặc để không bị bước vào trạng thái người đại diện
bước vào trạng thái người đại diện
thực ra có 2 bước
bước thứ nhất là bạn nhận định đối phương là quyền uy
bước thứ 2 đó là bạn nhận định manh lệnh
mà đối phương đưa ra là có ý nghĩa
lúc này thì bạn mới bước vào trạng thái người đại diện
và bây giờ chúng ta cần chấp vấn nhà cầm quyền
giống như trong thí nghiệm này
có 1 phần 3 số người là không bước vào trạng thái người đại diện
hoặc là sau khi bước vào loài trạng thái này
thì họ lập tức ý thức được rằng
à 220v trở lên
là có thể dồn người khác vào chỗ chết
tôi không nên thực hiện manh lệnh này
đây chính là mấu chốt
họ đã chấp vấn manh lệnh mà nhà cầm quyền đưa ra là có đúng hay không
và cũng như vậy
đối với chúng ta cũng thế
ở trong công ty hay trong trường học thì chúng ta là nên phụng tùng
bởi vì bản tính của chúng ta là cần như vậy
tuy nhiên khi yêu cầu này không hợp lý
thì chúng ta cũng nên đưa ra chấp vấn thích đáng
đặc biệt là nếu yêu cầu này đi ngược lại với lương tâm
hoặc đi ngược lại với đạo đức
manh lệnh này hoàn toàn không cần phải chấp hành
năm 1961
tòa án Jerusalem
công khai thẩm vấn một tội phạm Nazi
tên là Adolf Eichmann
ông ta bị buộc tội đã sát hại hàng triệu người do thái
trong thời gian điều hành trạng tập trung của nước quốc xã
toàn bộ quá trình thẩm phá được truyền hình trực tiếp
trong khi xét xử tại tòa án
và hàng triệu người ngồi trước màn hình TV
xem truyền hình trực tiếp
mọi người đều muốn xem bộ mặt ác quỷ
của tiên sĩ quan cao cấp nước quốc xã
phạm tội ác đáng sợ trông như thế nào
nhưng khi anh ta xuất hiện trên băng ghế xét xử
tất cả mọi người đều cảm thấy rất ngạc nhiên
một người đàn ông vóc ráng nhỏ gầy gò
mặt đề nếp nhăn, đeo cặp kính gọng đen dày cộp
trông giống một nhân viên ngân hàng hơn là một tên đồ tè hung tợn
người ta rất khó có thể liên tưởng hắn
với hình ảnh kẻ tội phạm cực kỳ hung ác và nguy hiểm
khi mọi ánh mắt phấn nộ
của mọi người tập trung vào tên tội phạm Nazi này
Eichmann mở lời
và câu đầu tiên của hắn đã khiến mọi người
càng thêm phần tức giận
hắn cho biết chẳng có bản thân chỉ làm theo mệnh lệnh
đó đều là những nhiệm vụ cấp trên giao xuống
trong suốt quá trình thẩm vấn kéo dài
8 tháng, Eichmann luôn kháng khăng rằng
những tội ác xảy ra trong trại tập trung
không có quan hệ trực tiếp với hắn
và lặp đi lặp lại một câu
Tuy nhiên, những lời giải thích của Eichmann
không có tác dụng và cuối cùng
tòa án vẫn phán quyết án tử hình đối với hắn
nhưng chính câu nói lặp đi lặp lại
tôi chỉ là phụng mệnh hành sự này của Eichmann
đã thu hút sự chú ý của nhà tâm lý học Stanley Milgram
Bởi vì Hannah Arendt
nhà văn viết về phiên tòa đã mô tả Eichmann
thế này. Ông ta không phải là
một phần tử cuồng tín mà là một người
cực kỳ bình thường trong số những người bình thường
thiếu năng lực biểu đạt, thiếu năng lực
tư duy. Vậy làm sao một người
phổ thông trông có vẻ không có chủ kiến như vậy
lại từng bước từng bước đi trên con đường
của ác quỷ. Nhà văn Arendt bình luận
rằng bất cứ ai nếu vứt bỏ
năng lực phán xét thiện ác đúng sai của bản thân
mình để phục tùng quyền y
thì những người bình thường nhất cũng có thể bị dân đến
những tội ác cực đoan nhất. Milgram
hoàn toàn tán đồng quan điểm này và
đây cũng chính là lý do vì sao ông đã quyết định
thiết kế một thí nghiệm tâm lý về sự
phục tùng quyền y mà chúng ta vừa nói ở trên
Thí nghiệm này nhận được tài trợ hơn
400.000 đô của chính phủ Mỹ
Milgram rất vui mừng. Tuy nhiên
ông không lượng được kết cục của thí nghiệm này
và sau đó chính phủ Mỹ đã phải rất hối hận
vì tài trợ cho nó. Tại sao vậy?
Bởi vì vào những năm 60-70
của cao trào chiến tranh lạnh, chính phủ
Mỹ trực tiếp thực thi và hỗ trợ kinh phí
cho rất nhiều các nghiên cứu tâm lý học
với mục đích muốn hiểu rõ nếu xảy ra
tình huống cực kỳ thảm khốc, ví như chiến tranh
hạt nhân, xã hội nước Mỹ liệu
có sức chịu đựng tâm lý mạnh tới mức độ nào
con người sẽ có phản ứng như thế nào trước các tai nạn
Điều này có ảnh hưởng tới
chính sách tạm thời của chính phủ và chiến lực tuyên truyền
Kết quả của thí nghiệm của Milgram
là một đòn dáng mạnh vào chính phủ Mỹ
Nó đã nêu rõ thực tế rằng
người Mỹ lớn lên trong sự tiếp nhận giáo dục dân chủ
tự do lại không hề kiên cường hơn
và càng không có cảm giác đạo đức mạnh mẽ hơn
Trước áp lực của quyền nguy
họ cũng rất dễ làm trái lương tâm
Những người Mỹ tự cho rằng rất có chính nghĩa
Thí nghiệm tâm lý học này
khiến nhiều người cảm thấy thất vọng
Nhưng cũng không nên quên rằng
có khoảng hơn 10% số người tham gia thí nghiệm
lựa chọn kết thúc thí nghiệm
Và những người này phần lớn đều là những người
có tín ngưỡng tôn giáo kiên định
Ý nghĩa chân thực của thí nghiệm chính là ở đây
Nó đã tiết lộ rằng chỉ có dựa vào chế độ dân chủ tự do
vẫn không đủ đảm bảo giáo dục được người dân
Khi chịu áp lực của quyền lực
liệu họ có khả năng trông đỡ mạnh mẽ
có thể kiên trì kiến dài độc lập
và có thể làm con người có đạo đức
Chỉ dựa vào chế độ
không đủ để thay đổi sự thật về nhân tinh yếu mềm
Chỉ có niềm tin tín ngưỡng vững chắc
mới là chỗ dựa cuối cùng của đạo đức
Nếu như có người thở dài
khi có tới 82% số người trong cuộc thí nghiệm
không vượt qua được trách nghiệm đạo đức
Có lẽ chúng ta nên thở dài tự hỏi
tại sao có nhiều người đến vậy
đã mất đi niềm tin và tín ngưỡng
Vậy nên để xây dựng một xã hội
vừa có dụng khí và đạo đức
là không thể tách rời khỏi tín ngưỡng
Cảm ơn các bạn đã theo dõi
Nếu muốn các bạn có thể đăng ký
để đón xem các video tiếp theo
Hoặc nếu còn thời gian
các bạn có thể xem thêm các video khác của channel này
