Nhìn nhiều bạn trẻ ngày nay bước vào chuyện tình cảm, không ít người lại thấy lòng nặng trĩu. Tình yêu vốn nên là chỗ để dựa vào nhau, cùng vượt qua những ngày khó khăn, vậy mà ở đâu đó lại dần mang dáng dấp của một cuộc mua bán. Chẳng còn nhiều sự chân thành, chỉ còn những tính toán và đòi hỏi.

Ở phía không ít các cô gái, điều ấy hiện ra khá rõ. Hàng ngày lướt mạng, xem hết video ngắn này đến video ngắn khác, họ vô tình bị tiêm nhiễm những tiêu chuẩn xa vời. 

Người yêu phải cao trên 1m8, lương tháng phải vài chục đến vài trăm triệu, xe phải đẹp, phải biết cưng chiều như công chúa, phải thường xuyên gửi quà và chuyển khoản tặng quà mỗi dịp lễ. Cứ thế, họ vô tình biến mình thành món hàng để chờ người khác ra giá, thay vì tìm một người bạn đời để cùng gắn bó, cùng vượt qua sóng gió. 

Cứ thế, họ dần biến mình thành món hàng để chờ người khác ra giá, thay vì tìm một người bạn đời để cùng gắn bó thật sự. Tâm tham và sự đòi hỏi ngày càng lớn, trong khi những giá trị bên trong lại ít được chăm sóc. Nhìn vậy, không khỏi thấy xót xa.

Ở phía nhiều chàng trai cũng không khá hơn. Họ càng ngày càng nhút nhát và thụ động. Thấy bản thân chưa có gì trong tay là bắt đầu tự ti, co mình lại. Không dám chủ động, không dám phấn đấu, cũng chẳng dám gánh vác trách nhiệm. 

Có người thì lên mạng trách móc, có người thì buông xuôi, chui rúc trong thế giới ảo. Bản lĩnh vốn cần có ở người đàn ông cứ thế mai một dần. Nhìn họ như vậy, cũng thấy thương.

Khi hai cái tâm lệch lạc ấy mà va vào nhau thì làm sao tạo nên tình yêu bền vững được. Một bên mang tâm tham đi đòi hỏi, một bên mang tâm sợ hãi và nhút nhát đi đối phó. Bước vào hôn nhân theo kiểu mua bán như vậy, chỉ cần một biến cố nhỏ như: kinh tế sa sút hay vẻ ngoài phai tàn; là lập tức vỡ tan, đập nát cả gia đình.

Khoa học cũng không phủ nhận hiện tượng này. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ có xu hướng đánh giá cao khả năng cung cấp nguồn lực và sự ổn định ở bạn đời, đó là dấu ấn tiến hóa còn sót lại. Nhưng mạng xã hội đang phóng đại xu hướng ấy đến mức lệch lạc, khiến tiêu chuẩn trở nên ngày càng không thực tế. 

Trong khi đó, ở nhiều nam giới, sự thụ động thường gắn với lòng tự trọng thấp và nỗi sợ bị từ chối. Khi một bên mang tâm thế kiểm tra điều kiện, bên kia mang tâm thế co mình né tránh, thì sự đồng điệu thật sự khó hình thành.

Cổ nhân đã sớm nhìn thấu điều này. Người xưa dạy rằng mọi sự bền vững đều phải bắt đầu từ việc tu dưỡng chính mình. “Tu thân” vẫn luôn là gốc. Họ cũng nhấn mạnh “Đức thắng tài” – đức hạnh và nghị lực mới là nền tảng lâu dài. Người có đạo đức, trí tuệ và ý chí, dù hôm nay chưa giàu, vẫn có thể làm nên chuyện và biết trân trọng đối phương. Còn với những chàng trai đang co mình, lời dạy “Quân tử cầu kỷ” – người quân tử tìm ở chính mình – vẫn còn nguyên giá trị. Thay vì nhìn ra ngoài để trách móc, hãy quay vào trong mà rèn luyện.

Ước gì các bạn trẻ chịu bớt nhìn ra ngoài một chút, chịu quay lại chăm sóc cái tâm của mình. Các cô gái bớt ảo tưởng, đừng đòi hỏi một người hoàn hảo khi chính mình còn chưa tử tế. Các chàng trai bớt nhút nhát, dám đứng thẳng lưng lên mà sống phấn đấu, dám gánh vác trách nhiệm. Tình yêu thật sự không phải cuộc giao dịch hơn thua, mà là sự đồng điệu của hai người cùng có nội lực, cùng nắm tay nhau đi lên.

Khi đổi được cái tâm giao dịch thành tâm cống hiến và yêu thương chân thành, tự nhiên họ sẽ gặp được đúng người. Chỉ cần chịu nhìn lại chính mình một chút, đường đi phía trước sẽ nhẹ nhàng và bền vững hơn rất nhiều.

Tú Uyên biên tập