Từ xưa đến nay, sức khỏe và trường thọ luôn là mục tiêu mà con người không ngừng theo đuổi. Lão Tử cho rằng, muốn khỏe mạnh, sống lâu, con người phải biết dưỡng sinh. Mà người thực sự hiểu đạo dưỡng sinh, trước hết nhất định phải biết trừ bỏ “lục hại”. Vậy sáu điều có hại ấy là gì?

Trong Bí quyết dưỡng sinh của Lão Tử có viết: “Một là mỏng danh lợi; hai là cấm thanh sắc; ba là liêm hàng tài; bốn là tổn tư vị; năm là trừ hư vọng; sáu là khử trở tật. Sáu thứ ấy nếu còn, thì đạo dưỡng sinh chỉ là hư thiết mà thôi.”

Nói một cách dễ hiểu, đó chính là phải xem nhẹ danh lợi, tiết chế ham muốn thanh sắc, không tham lam của cải tiền bạc, kiềm chế dục vọng ăn uống, loại bỏ những vọng tưởng hư ảo và dứt bỏ lòng ganh ghét, đố kỵ.

Hình ảnh minh hoạ: Loại bỏ những vọng tưởng hư ảo và dứt bỏ lòng ganh ghét, đố kỵ

Nếu sáu điều có hại ấy không được trừ bỏ, thì dù con người có theo đuổi bao nhiêu phương pháp dưỡng sinh, cuối cùng cũng chỉ là hình thức, khó đạt được hiệu quả thực sự. Bởi theo quan niệm của Lão Tử, muốn dưỡng thân thì trước hết phải biết dưỡng tâm, đó mới là nền tảng của đạo trường thọ.

Lý lẽ thực ra rất đơn giản, nhưng trên đời có mấy người làm được? Người có thể thực sự buông bỏ “lục hại”, không còn bị danh lợi và dục vọng ràng buộc, hẳn đã đạt đến một cảnh giới tu dưỡng vượt lên trên những ham muốn thông thường của thế nhân.

Bạn đã từng nghe bài Hảo Liễu Ca trong tác phẩm Hồng Lâu Mộng chưa?

“Người đời đều bảo thần tiên tốt, chỉ có công danh quên chẳng được;

Tướng tướng xưa nay nơi nào nhỉ, một đống mồ hoang cỏ phủ rồi.

Người đời đều bảo thần tiên tốt, chỉ có vàng bạc quên chẳng được;

Suốt ngày chỉ hận gom chưa đủ, đến lúc đủ rồi mắt đã nhắm.

Người đời đều bảo thần tiên tốt, chỉ có vợ đẹp quên chẳng được;

Khi sống ngày ngày nói ân tình, chết rồi lại theo người khác đi.

Người đời đều bảo thần tiên tốt, chỉ có con cháu quên chẳng được;

Cha mẹ si tình từ xưa nhiều, con cháu hiếu thuận mấy ai thấy.”

Những câu thơ ấy đã nói lên một nghịch lý thường thấy trong cuộc đời. Người đời ai cũng biết tu thân dưỡng tính, giữ gìn sức khỏe và sống lâu là điều đáng quý, nhưng lại khó lòng buông bỏ công danh lợi lộc, tiền bạc, sắc đẹp và vinh hoa phú quý.

Con người một mặt mong cầu trường thọ, mặt khác lại để bản thân chìm đắm trong những ham muốn không có điểm dừng. Khi lòng tham và sự chấp trước ngày càng lớn, tâm trí cũng khó tránh khỏi những phiền muộn, lo âu. Đó chẳng phải chính là lúc “lục hại” thừa cơ xâm nhập, làm tổn hao tinh thần và ảnh hưởng đến sức khỏe hay sao?

Từ xưa đến nay, những người giàu sang, quyền quý cũng không ai không mong muốn được trường thọ. Có người tìm đủ mọi phương cách, không tiếc tiền bạc để cầu linh đơn diệu dược, hy vọng có thể trường sinh bất lão. Thế nhưng, kết quả cuối cùng vẫn chỉ như mò trăng đáy nước, hao tâm tổn sức mà chẳng thể đạt được điều mình mong muốn.

Thực ra, theo đạo dưỡng sinh của Lão Tử, con người không nhất thiết phải tìm kiếm những phương pháp quá cao siêu hay huyền bí. Chỉ cần trong đời sống hằng ngày biết chú trọng tu thân, dưỡng tính, tiết chế dục vọng, không quá tham cầu và giữ cho tâm trí được thanh thản, thì thân tâm tự nhiên sẽ có được sự an hòa.

Đó cũng chính là ý nghĩa của câu “Đại đạo chí giản” – đạo lý cao sâu nhất thường được thể hiện qua những điều giản dị, bình thường nhất. Những phương pháp tưởng chừng đơn giản ấy lại có thể chạm đến gốc rễ của vấn đề mà con người thường bỏ quên.

Hình ảnh minh hoạ: dưỡng sinh không chỉ nằm ở việc chăm sóc thân thể, mà còn ở cách con người tu dưỡng tâm tính và đối diện với những ham muốn của chính mình

Trong Lã Thị Xuân Thu cũng từng tổng kết ra “ba mối lo trong dưỡng sinh”, cho thấy người xưa từ lâu đã rất coi trọng việc nhận diện và loại bỏ những điều gây tổn hại cho thân tâm.

Suy cho cùng, dưỡng sinh không chỉ nằm ở việc chăm sóc thân thể, mà còn ở cách con người tu dưỡng tâm tính và đối diện với những ham muốn của chính mình. Khi biết xem nhẹ danh lợi, tiết chế dục vọng, buông bỏ ganh ghét và sống thuận theo tự nhiên, con người mới có thể từng bước tìm về sự bình an trong tâm hồn.

Bởi đạo dưỡng sinh sâu sắc không chỉ là tìm cách kéo dài năm tháng của cuộc đời, mà còn là biết loại bỏ những điều khiến thân tâm hao tổn, để những năm tháng đang có được sống trong an nhiên và thanh thản.

Tiểu Hoa biên dịch

Theo: secretchin