Người dẫn chương trình Nhật Bản Matsumoto Akiko từng bị táo bón hành hạ hơn 40 năm. Lúc nặng nhất, cô phải 10 ngày mới đi đại tiện một lần, trong ruột tích tụ khoảng 4 kg phân cũ. 

Sau này, cô cải thiện nhờ điều chỉnh chế độ ăn với thực phẩm lên men và thói quen vận động. Chuyên gia dinh dưỡng Tằng Kiến Minh cho biết, thực phẩm lên men có thể hỗ trợ cải thiện táo bón, nhưng trải nghiệm cá nhân không thể xem là phương pháp điều trị chung cho mọi người.

Cải thiện nhờ thực phẩm lên men và đi bộ

Matsumoto Akiko (60 tuổi) chia sẻ rằng mình bị táo bón từ nhỏ, đến khoảng 40 tuổi phải phụ thuộc thuốc mới đi được. 

Khi chụp X-quang tại phòng khám táo bón, bác sĩ phát hiện khoảng 4 kg phân lâu ngày trong ruột. Ngoài dùng thuốc theo chỉ định, cô bắt đầu điều chỉnh lối sống: luôn dự trữ trong tủ lạnh natto, kim chi, sữa chua và dưa muối cám, thấy là ăn; đồng thời duy trì đi bộ ít nhất 15 phút mỗi ngày.

Sau khoảng 3 tuần, chu kỳ đại tiện từ rất thất thường dần ổn định thành cách ngày một lần. Hiện cô vẫn giữ thói quen này.

Trải nghiệm cá nhân không phải phương pháp chung

Ông Tằng nhấn mạnh, việc cô cải thiện có thể liên quan đến sự thay đổi tổng thể về chế độ ăn, lượng chất xơ và môi trường đường ruột, chứ không thể khẳng định chắc chắn loại thực phẩm nào đóng vai trò chính.

Thực phẩm lên men có thúc đẩy nhu động ruột không?

Ngoài việc bổ sung lợi khuẩn, thực phẩm lên men có thể hỗ trợ nhu động ruột, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào loại thực phẩm, chủng vi khuẩn và tình trạng từng người. Một số sữa lên men chứa bifidobacteria từng được chứng minh cải thiện thời gian vận chuyển qua ruột, tần suất đại tiện hoặc tính chất phân. 

Tuy nhiên, kết quả này không thể áp dụng cho mọi loại sữa chua, natto hay kim chi, càng không thể khẳng định ăn cả bốn loại cùng lúc sẽ hiệu quả hơn.

Lợi ích tiềm năng gồm:

- Chất xơ: Natto giữ chất xơ đậu nành, kim chi và dưa muối cám giữ chất xơ rau, giúp tăng thể tích phân và giữ nước, làm phân dễ đẩy ra.

- Hệ vi sinh: Một số vi sinh vật và chất chuyển hóa có thể ảnh hưởng môi trường ruột và tín hiệu điều hòa nhu động, nhưng “có cơ chế khả thi” không đồng nghĩa đã được chứng minh điều trị táo bón.

Không phải thực phẩm lên men nào cũng chứa lợi khuẩn đã được nghiên cứu. Kim chi chỉ muối giấm chưa chắc qua lên men; sản phẩm lên men rồi tiệt trùng thì lượng vi khuẩn sống giảm mạnh. Không thể chỉ nhìn chữ “lên men” mà cho rằng chắc chắn bổ sung lợi khuẩn.

Gợi ý sử dụng

Nên xem thực phẩm lên men là một phần chế độ ăn hàng ngày, bắt đầu từ một loại với lượng nhỏ, không cần ăn cả bốn loại cùng lúc. Gợi ý tham khảo cho người trưởng thành khỏe mạnh:

1. Sữa chua không đường: 100–150 gram/ngày, kết hợp yến mạch hoặc trái cây nguyên miếng.

2. Natto: 40–50 gram/lần, dùng như nguồn đạm thực vật; giảm phần sốt kèm theo.

3. Kim chi hoặc dưa muối cám: 20–30 gram/lần, dùng như món kèm. Không thay thế rau tươi, không ăn nhiều chỉ vì muốn thông tiện.

Nếu bị đầy hơi, đau bụng hoặc tiêu chảy, cần giảm hoặc tạm ngưng. Nên ghi nhận tần suất, độ mềm cứng phân và mức độ rặn trong 2–4 tuần để đánh giá.

Nền tảng cải thiện táo bón vẫn là chất xơ, nước, vận động và thói quen đi vệ sinh. Người trưởng thành có thể tăng dần chất xơ lên 25–35 gram/ngày, uống đủ nước, sắp xếp giờ đi vệ sinh cố định sau bữa sáng. Người bệnh tim hoặc thận cần hạn chế nước thì điều chỉnh theo chỉ định.

Nhóm người cần lưu ý

1. Người dùng thuốc chống đông warfarin: Natto giàu vitamin K, có thể ảnh hưởng hiệu quả thuốc, cần hỏi bác sĩ trước.

2. Người tăng huyết áp, suy tim, bệnh thận hoặc hạn chế natri: Chú ý hàm lượng muối trong kim chi, dưa muối cám và sốt natto; bệnh nhân thận còn cần điều chỉnh theo kali, phospho và nhu cầu đạm.

3. Người dị ứng sữa hoặc đậu nành: Tránh sản phẩm tương ứng. Người không dung nạp lactose có thể thử sữa chua lượng nhỏ.

4. Người dễ đầy hơi, hội chứng ruột kích thích hoặc không chịu được cay, chua: Chọn theo khả năng chịu đựng.

5. Người suy giảm miễn dịch nặng: Cần trao đổi với bác sĩ, tránh sản phẩm tự làm không rõ nguồn gốc.

Rủi ro khi ăn kim chi quá nhiều

Thường xuyên ăn nhiều thực phẩm muối mặn lâu ngày có liên quan đến nguy cơ ung thư dạ dày. Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới chỉ ra thực phẩm bảo quản bằng muối, gồm một số rau muối, làm tăng nguy cơ này. Không thể vì kim chi có thể chứa vi khuẩn sống mà bỏ qua hàm lượng muối.

Tuy nhiên, không nên quy kết “thực phẩm lên men đều gây ung thư” hay “ăn một miếng kim chi sẽ bị ung thư”. Cách chế biến, lượng muối, lượng tiêu thụ và chế độ ăn tổng thể khác nhau; kết quả nghiên cứu về kim chi cũng chưa thống nhất. Nên ăn ít, giảm tần suất, chú ý natri trên bao bì, tránh mỗi bữa đều kèm nhiều món muối mặn.

Từ góc độ dinh dưỡng, ông Tằng ưu tiên sữa chua không đường kết hợp trái cây hoặc yến mạch, hoặc dùng natto thay một phần thịt, chứ không dùng kim chi lượng lớn để xử lý táo bón. Nếu táo bón kéo dài không cải thiện, hoặc kèm đi ngoài ra máu, sụt cân, đau bụng dai dẳng, vẫn cần đi khám tìm nguyên nhân, không thể chỉ dựa vào thực phẩm lên men.

Tú Uyên biên dịch
Theo aboluowang.com

#cuocsong#doisong#doisongsuckhoe#nhansinh#suckhoe#suckhoevadoisong#tintuc#vanhoa