Người xưa có câu: “Gia hòa vạn sự hưng”, nghĩa là gia đình hòa thuận thì mọi việc mới có thể hưng thịnh. Một lời dạy giản dị nhưng chứa đựng đạo lý sâu sắc về cách con người xây dựng và gìn giữ hạnh phúc.

Mà muốn gia đình hòa thuận, trước hết phải bắt đầu từ đạo nghĩa vợ chồng. Người xưa gửi gắm điều ấy trong bốn chữ: Ân - Nghĩa - Kính - Nhẫn.

Ân: Vợ chồng sống với nhau, đừng quên lòng biết ơn

Hình ảnh minh hoạ: Ân: Vợ chồng sống với nhau, đừng quên lòng biết ơn

Thời Hán có câu thơ: “Kết phát vi phu thê, ân ái lưỡng bất nghi”, nghĩa là đã kết tóc làm vợ chồng thì ân ái với nhau, không nên nghi ngờ.

Trong hai chữ “ân ái”, chữ Ân đứng trước chữ Ái. Điều ấy gợi cho chúng ta suy ngẫm rằng tình yêu có thể bắt đầu bằng rung động, nhưng muốn bền lâu phải có lòng biết ơn.

Khi còn trẻ, người ta dễ yêu nhau vì dung mạo, tài năng hay những lời ngọt ngào. Nhưng thời gian sẽ làm nhan sắc phai nhạt, sức khỏe suy giảm, cuộc sống cũng không tránh khỏi những ngày cơ cực.

Đến lúc ấy, điều khiến hai người vẫn muốn nắm tay nhau chính là sự trân trọng những gì đã cùng trải qua.

Người chồng biết ơn vợ đã dành tuổi trẻ chăm sóc gia đình. Người vợ trân trọng những vất vả, trách nhiệm mà chồng gánh vác. Cả hai đều hiểu rằng sự hy sinh của người kia không phải điều đương nhiên.

Đáng buồn nhất trong hôn nhân là khi người ta quen nhận lấy sự hy sinh đến mức quên mất lời cảm ơn.

Vợ chồng muốn sống với nhau lâu dài, hãy nhớ những điều tốt đẹp người kia đã làm, thay vì chỉ nhìn vào những thiếu sót của họ.

Nghĩa: Khi hoạn nạn mới hiểu thế nào là thủy chung

Trong Nữ Luận Ngữ có câu: “Phu thê kết phát, nghĩa trọng thiên kim”, nghĩa là vợ chồng kết tóc, tình nghĩa nặng hơn ngàn vàng.

Người xưa tin rằng tình yêu đưa hai người đến với nhau, nhưng chữ Nghĩa mới giúp họ không dễ dàng buông tay khi cuộc đời gặp sóng gió.

Có câu chuyện xưa kể về chàng trai họ Lữ ở huyện Hoa Âm, thời nhà Tấn. Chàng đã có hôn ước với một cô gái. Thế nhưng, trước ngày thành thân, cô không may mắc bệnh nặng rồi bị mù.

Thương con, gia đình cô chủ động xin hủy hôn. Có lẽ họ nghĩ rằng một chàng trai vừa thi đỗ tiến sĩ, tương lai rộng mở, không nên vì lời hẹn ước năm xưa mà phải gắn bó với người con gái gặp nhiều bất hạnh.

Nhưng chàng trai không đồng ý.

Với chàng, lời hẹn ước khi hai người còn bình an cũng phải được trân trọng khi một người gặp hoạn nạn. Nếu chỉ vì cô gái không còn lành lặn mà quay lưng, thì lời hứa ngày ấy còn ý nghĩa gì?

Vậy là chàng vẫn cưới cô về làm vợ. Chuyện xưa kể rằng về sau, hai người có năm người con trai, tất cả đều đỗ tiến sĩ.

Điều đáng quý không nằm ở thành đạt của con cháu, mà ở tấm lòng của chàng trai khi người mình từng hứa cưới gặp bất hạnh.

Nghĩa vợ chồng là khi cuộc đời trở nên khó khăn, người ta vẫn không quên người đã cùng mình hẹn ước những ngày bình yên.

Kính: Càng là người thân, càng phải biết tôn trọng

Người xưa đề cao đạo lý “tương kính như tân”, nghĩa là vợ chồng kính trọng nhau như khách.

Có người cho rằng đã là vợ chồng thì cần gì khách sáo. Nhưng càng thân thiết, con người càng cần biết giữ gìn sự tôn trọng dành cho nhau.

Sử sách từng lưu lại câu chuyện về Tiêu Bảo Dần và Nam Dương Trưởng Công chúa. Dù xuất thân cao quý, Công chúa vẫn luôn đối đãi với chồng bằng sự nhã nhặn, ân cần.

Mỗi khi chồng trở về, nàng thường đứng dậy đón tiếp. Tiêu Bảo Dần cũng dành cho vợ thái độ ôn hòa, lễ độ. Những cử chỉ nhỏ bé ấy thể hiện sự trân trọng mà hai người dành cho nhau.

Nhìn vào cuộc sống hôm nay, có người ra ngoài luôn nhã nhặn với người xa lạ, nhưng về nhà lại dễ dàng nổi nóng với người thân.

Chúng ta thường nghĩ người nhà sẽ hiểu và tha thứ. Thế nhưng, càng gần gũi, những lời vô tâm đôi khi càng khiến nhau tổn thương sâu sắc.

Đừng dành hết sự tử tế cho người ngoài, rồi để người thân phải chịu đựng những điều tồi tệ nhất trong tính cách của mình.

Nhẫn: Lùi một bước để giữ tình nghĩa trăm năm

Hình ảnh minh hoạ: Nhẫn: Lùi một bước để giữ tình nghĩa trăm năm

Dù có Ân, Nghĩa và Kính, vợ chồng vẫn khó tránh khỏi bất đồng. Bởi hai người lớn lên trong những hoàn cảnh khác nhau, làm sao có thể cả đời không xảy ra va chạm?

Vì vậy, chữ cuối cùng chính là Nhẫn.

Người xưa có câu: “Lùi một bước, biển rộng trời cao.” Trong hôn nhân, nếu ai cũng cố giành phần đúng, có thể thắng một cuộc tranh cãi nhưng lại đánh mất bình yên.

Nhẫn là khi nóng giận biết giữ lời, khi bất đồng biết lắng nghe, khi người kia mắc lỗi biết cho nhau cơ hội sửa đổi.

Nhưng nhẫn không có nghĩa là cam chịu tổn thương hay dung túng điều sai trái. Nhẫn nhịn chỉ có ý nghĩa khi cả hai cùng biết tôn trọng và điều chỉnh bản thân.

Trong gia đình nhiều thế hệ, nếu ai cũng tính toán hơn thiệt, trách móc, đố kỵ thì rất khó hòa thuận. Chỉ khi từng thành viên biết bao dung, nghĩ cho lợi ích chung, gia đình mới có thể đồng tâm hợp lực.

Gia đình không thể hạnh phúc nếu ai cũng chỉ muốn được thấu hiểu mà không chịu thấu hiểu người khác.

Người xưa có câu: “Đạo đức truyền gia, thập đại dĩ thượng; phú quý truyền gia, bất quá tam đại.” Ý nói, lấy đạo đức làm nền tảng thì gia đình có thể hưng thịnh lâu dài, còn chỉ dựa vào của cải thì khó giữ được qua nhiều thế hệ.

Một gia đình có phúc không phải vì để lại bao nhiêu tiền bạc, nhà cửa, mà vì cha mẹ đã truyền cho con cháu được bao nhiêu đạo lý làm người.

Tiểu Hoa biên tập

#giadinhtruyenthong#giaoduc#vanhoatruyenthong