Ở tuổi 76, ông Hoàng Văn Quảng có lẽ chỉ mong một buổi chiều bình yên trên chiếc xe đạp của mình. Nhưng ngày 17/9, trên đoạn đường thuộc xã Nghĩa Phương, TP Bắc Ninh, một chuyến đi bình thường lại trở thành trải nghiệm khiến người ta không khỏi xót xa: chỉ trong khoảng một cây số, ông hai lần bị một nam thanh niên áp sát, cướp tài sản.

Theo thông tin ban đầu, khoảng 15h30, ông Quảng đang điều khiển xe đạp trên Tỉnh lộ 293, đoạn qua thôn Dùm, xã Nghĩa Phương, thì một nam thanh niên điều khiển xe máy Honda Wave màu đỏ áp sát từ phía sau. Đối tượng giật chiếc túi để trong giỏ xe của ông rồi nhanh chóng bỏ chạy. Bên trong túi có một chiếc điện thoại Realme.

Đáng nói, câu chuyện chưa dừng lại ở đó.

Ông Quảng tiếp tục di chuyển đến khu vực gần cổng đền Quan, cách nơi xảy ra vụ việc ban đầu khoảng 1 km. Người thanh niên trước đó lại xuất hiện và tiếp tục bám theo ông. Theo lời khai được thông tin vụ việc nêu, đối tượng vờ trả lại chiếc túi rồi bất ngờ giật chiếc ví da của ông Quảng. Trong ví có 570.000 đồng.

Sau khi chiếm đoạt tài sản, người này phóng xe bỏ chạy. Toàn bộ số tiền lấy được sau đó được khai là đã tiêu xài cá nhân.

Tiếp nhận trình báo của ông Quảng, Công an xã Nghĩa Phương tiến hành điều tra. Quá trình xác minh, lực lượng chức năng xác định Lưu Thế Trưởng, sinh năm 2004, trú tại thôn Ao Sen, xã Trường Sơn, TP Bắc Ninh, là người bị xác định thực hiện vụ việc. Trưởng sau đó bị bắt khi đang lẩn trốn tại nhà.

Tại cơ quan công an, theo thông tin được công bố, Trưởng khai do thiếu tiền tiêu xài nên nảy sinh ý định tìm người sơ hở để cướp giật tài sản. Khi nhìn thấy ông Quảng tuổi cao, đi xe đạp một mình trên đoạn đường vắng, đối tượng đã lựa chọn ông làm mục tiêu.

Nhưng chính chi tiết ấy mới khiến người ta phải dừng lại suy nghĩ.

Một người 76 tuổi đáng lẽ phải nhận được sự tôn trọng của người trẻ. Nếu gặp trên đường, người trẻ có thể chủ động nhường đường, giúp đỡ, hỏi han khi thấy người già gặp khó khăn. Vậy mà trong câu chuyện này, tuổi cao, đi một mình và khả năng chống cự hạn chế lại trở thành những điều bị biến thành “sơ hở” để lợi dụng.

Có thể một chiếc điện thoại rồi sẽ mua lại được. 570.000 đồng rồi cũng có thể kiếm lại. Nhưng cảm giác an toàn của một người già sau khi bị người khác áp sát, giật tài sản hai lần trong cùng một quãng đường có thể không dễ dàng trở lại.

Càng đáng trách hơn khi người thực hiện hành vi còn rất trẻ. Ở tuổi ấy, một người hoàn toàn có thể lao động bằng nhiều công việc đàng hoàng để kiếm sống. Có thể bắt đầu từ những việc nặng nhọc, thu nhập thấp, nhưng vẫn là đồng tiền do chính sức lao động của mình tạo ra. Vì sao lại chọn con đường nhắm vào một cụ ông 76 tuổi?

Người xưa có câu “thiện ác hữu báo”. Một lần dung dưỡng lòng tham có thể dẫn đến một lần phạm sai lầm; một hành vi không được ngăn lại có thể trở thành thói quen; và cuối cùng, chính người gieo nhân phải đối diện với những gì hành động của mình gây ra.

Cổ nhân còn coi trọng một chữ “lễ”. Lễ không chỉ nằm ở nghi thức, cúi chào hay cách ăn nói, mà trước hết là biết tôn trọng người khác, biết trên biết dưới, biết điều gì không nên làm. Thấy một người già yếu thế thì nảy lòng thương, không nảy ý chiếm đoạt, thậm chí còn có thể giúp họ đỡ họ những điều nhỏ nhặt.

Ở tuổi 76, ông Quảng đáng lẽ được người trẻ nhường một bước, hỏi một câu, giúp một tay. Không ai muốn mình trở thành “sơ hở” trong mắt người khác chỉ vì đã già và đi một mình.

Một xã hội tử tế bắt đầu từ điều rất giản dị: thấy người yếu hơn mình thì bảo vệ, thấy người già thì kính trọng, thấy người gặp khó thì giúp đỡ. Bởi sức mạnh thực sự không nằm ở việc có thể lấy được gì từ tay người khác, mà nằm ở chỗ có đủ “lễ”, đủ lòng nhân để biết điều gì tuyệt đối không nên làm.

Tú Uyên biên tập