Người xưa có câu: “Giận thương gan, vui thương tim, lo thương phổi, nghĩ thương tỳ, sợ thương thận”. Dù cách diễn đạt thuộc về quan niệm dưỡng sinh truyền thống, điều đáng suy ngẫm là từ rất sớm con người đã nhận ra tâm trạng và sức khỏe có mối liên hệ mật thiết với nhau.

Có người rất chú ý ăn uống, ngủ nghỉ, bồi bổ đủ thứ nhưng trong lòng lúc nào cũng chất đầy oán giận, so đo và lo nghĩ. Thân thể được chăm sóc, nhưng tâm lại không một ngày yên ổn. Vì thế, dưỡng sinh đôi khi không nằm ở việc ăn thêm gì, mà ở chỗ biết bỏ bớt điều gì khỏi lòng mình.

Hay quên để lòng có chỗ cho niềm vui

Hình ảnh minh hoạ: Hay quên để lòng có chỗ cho niềm vui

Tô Thức từng nói mình có một “phương thuốc” dưỡng sinh chỉ gồm bốn điều, trong đó đặt “vô sự lấy làm quý” lên đầu. Hai chữ “vô sự” không phải là đời người không xảy ra chuyện gì, mà là chuyện đã qua thì biết để nó qua, không mang theo quá nhiều phiền muộn trong lòng.

Con người thường mệt không hẳn vì việc đang xảy ra, mà vì cứ kéo những chuyện cũ trở lại hiện tại. Một lời làm mình tổn thương từ nhiều năm trước, một lần thất bại, một người đã rời đi, nếu cứ ngày ngày đem ra nghĩ lại thì chẳng khác nào tự mở lại một vết thương vốn đã có thể lành.

Dương Giáng những năm cuối đời liên tiếp mất con gái rồi mất chồng là Tiền Chung Thư. Nỗi đau ấy với bất kỳ ai cũng rất khó vượt qua. Nhưng bà không để mình chìm mãi trong mất mát. Bà đọc sách, viết lách, để tâm trí có nơi nương tựa và tiếp tục sống đến tuổi 105.

Balzac từng nói nếu không học được cách quên, cuộc đời không thể tiếp tục. Có những chuyện không phải quên vì chúng không quan trọng, mà bởi chúng đã thuộc về quá khứ. Giữ lại bài học là đủ, còn nỗi đau không nhất thiết phải mang theo suốt đời.

Ít oán để tâm không tự làm khổ mình

Oán giận là một thứ rất nặng. Nó khiến một chuyện đã xảy ra từ lâu vẫn tiếp tục sống trong tâm trí người bị tổn thương.

Họ ăn cũng nhớ, ngủ cũng nghĩ, gặp chuyện mới lại kéo chuyện cũ ra so sánh. Người làm mình buồn có thể đã quên từ lâu, nhưng bản thân lại tiếp tục dùng ký ức ấy làm mình đau.

Danh họa Lý Khả Nhiễm từng dành rất nhiều công sức hoàn thành một bức tranh. Khi ông đi ra ngoài, đứa con mới hai tuổi nghịch ngợm đóng loạn dấu lên tác phẩm. Trở về nhìn thấy, ông không nổi giận mà còn viết lại rằng khi con lớn sẽ “lý luận” với nó.

Một chuyện nhỏ nhưng đủ cho thấy tâm lượng của một người.

Sau này, dù trải qua những giai đoạn khó khăn, ông vẫn cố giữ cách nhìn rộng rãi ấy. Không phải cuộc đời đối xử với ông lúc nào cũng dễ dàng, mà bởi ông hiểu giữ mãi oán hận chỉ khiến mình tiếp tục chịu khổ.

Người biết buông oán không phải người không có tổn thương. Họ chỉ hiểu rằng có những chuyện nếu cứ giữ trong lòng thì chẳng khác nào tự mang một hòn đá đi suốt phần đời còn lại.

Không so để sống cuộc đời của chính mình

Rất nhiều bất an bắt đầu từ lúc con người quay sang nhìn cuộc đời người khác.

Thấy người khác có nhà đẹp hơn, thu nhập cao hơn, con cái thành đạt hơn hay được trọng dụng hơn, lòng đang yên bỗng trở nên xao động. Những gì mình từng thấy đủ bỗng chốc trở thành thiếu thốn.

Marshall Rosenberg từng viết rằng so sánh với người khác là khởi đầu của một cuộc sống bất hạnh. Bởi chuyện trên đời không thể so cho hết. Người hơn mình luôn có, người kém mình cũng không ít. Nếu hạnh phúc phụ thuộc vào việc đứng cao hơn người khác, con người sẽ chẳng bao giờ thật sự yên.

Bác sĩ tâm lý Nakamura Tsuneko làm việc hơn bảy mươi năm tại Nhật Bản từng nói bí quyết hạnh phúc của bà rất đơn giản: không so sánh.

Khi bác sĩ trẻ được đề bạt, bà không thấy bất mãn. Khi đồng nghiệp có đãi ngộ tốt hơn, bà cũng không vì thế phủ nhận giá trị cuộc đời mình. Bà hiểu người khác có con đường của họ, mình cũng có quỹ đạo riêng.

Hoa mai không cần trở thành mẫu đơn mới có hương thơm. Con người cũng vậy. Hạnh phúc không phải là sống giống người khác, mà là nhận ra điều gì thực sự phù hợp với mình.

Ít nghĩ để tâm có lúc được nghỉ

Hình ảnh minh hoạ: Ít nghĩ để tâm có lúc được nghỉ

Có một kiểu mệt mỏi không đến từ lao động chân tay mà từ việc đầu óc không chịu dừng lại.

Một chuyện nhỏ cũng nghĩ đi nghĩ lại nhiều lần. Một lời chưa nói cũng tự tưởng tượng hàng chục kết quả. Một việc chưa xảy ra đã lo đến mất ngủ. Tâm lý học hiện đại gọi trạng thái ấy là “tư duy nhai lại”, khi con người liên tục lặp lại một vấn đề khiến mình phiền não mà không tìm được lối ra.

Người xưa cũng từng nói: “Nghĩ nhiều thì thần mệt, niệm nhiều thì chí tán”.

Câu chuyện Trương Trọng Cảnh chữa bệnh cho Thẩm Hòe rất đáng suy ngẫm. Thẩm Hòe vì lo lắng không có người kế thừa y thuật mà sinh bệnh. Trương Trọng Cảnh kê một phương thuốc kỳ lạ bằng ngũ cốc khiến ông thấy buồn cười, ngày ngày đem chuyện ấy ra kể. Trong lúc mải cười phương thuốc, ông dần quên mất nỗi lo từng đè nặng trong lòng, rồi sức khỏe cũng hồi phục.

Đôi khi con người không khổ vì chuyện thật sự lớn, mà vì trong đầu đã sống với nó quá lâu.

Những điều chúng ta lo sợ phần lớn chưa chắc sẽ xảy ra. Nhưng cơ thể lại phải chịu đựng cảm giác căng thẳng như thể mọi tai họa đều đã đến thật.

Bởi vậy, dưỡng sinh cao nhất có lẽ vẫn là dưỡng tâm. Biết quên chuyện nên quên để quá khứ không níu chân mình, bớt oán để lòng không bị độc bởi những điều đã qua, thôi so sánh để sống đúng cuộc đời mình và đừng nghĩ quá nhiều về những chuyện chưa tới.

Khi lòng bớt một phần vướng mắc, thân thể cũng được nhẹ đi một phần. Cuộc sống không vì thế mà hết khó khăn, nhưng người biết giữ tâm bình thản sẽ có thêm sức để đi qua những thăng trầm mà không tự làm mình kiệt quệ trước khi sóng gió thật sự ập đến.

Tiểu Hoa biên dịch

Theo: aboluowang.com

#cauchuyentuluyen#caunoihay#giaoduc#vanhoatruyenthong