Trong lịch sử phương Tây, Pompeii là một thành phổ nổi tiếng xa hoa và trụy lạc. Thành phố Pompeii ước tính có 20.000 dân, có đấu trường với sức chứa lên đến 12.000 người và kịch viện lớn với sức chứa 5.000 người. Ngoài ra, ở nơi đây, các kỹ viện mọc lên san sát, giới quý tộc và thương nhân sống một cuộc sống xa hoa, đâu đâu trong thành cũng là nơi ăn chơi, hưởng lạc, phát tiết dục vọng công khai. Năm 79 SCN, núi lửa Vesuvius ở bờ biển phía đông của miền Nam Ý phun trào, nham thạch phun lên trời, tro bụi cuồn cuộn bao phủ, chỉ trong mười mấy tiếng, thành Pompeii xa hoa mỹ lệ và thị trấn Herculaneum đã diệt vong, biến mất không một dấu tích. Thông qua các di tích khai quật được, rất nhiều người đã thấy được sự bại hoại về đạo đức ở đây. Những người có tín ngưỡng luôn cho rằng sự diệt vong của Pompeii, cũng như sự diệt vong của nhiều nền văn minh khác, có quan hệ mật thiết đến điều đó.
Phải chăng Trung Quốc ngày nay đang trở thành một Pompeii khác? Liệu mảnh đất này có bị Trời cao dùng làm bài học lịch sử chấn động, đau thương, sâu sắc để lại cho nhân loại?
- Tiếp theo kỳ trước
7. “Thiên sứ áo trắng” nay còn đâu?
Từ xưa đến nay, hễ nhắc đến thầy thuốc là lòng người nảy sinh kính trọng. Người ta gọi thầy thuốc là thiên sứ áo trắng, vị thiên sứ vâng mệnh Thượng Đế phái xuống nhân gian để chữa bệnh cứu người. Bởi thầy thuốc gánh vác chức trách cứu tử phù thương, mang trong mình đức hạnh cao thượng: thuần khiết, lương thiện, giàu lòng nhân ái; đối đãi bệnh nhân bất kể thân phận sang hèn đều nhất loạt như nhau, già trẻ chẳng dối lừa. Bệnh nhân đứng trước thầy thuốc như đứng trước ân nhân cứu mạng, gửi gắm hết hy vọng khôi phục sức khỏe, cải tử hoàn sinh vào thầy thuốc. Giữa thầy thuốc và người bệnh tựa như người một nhà: tin tưởng lẫn nhau, tôn trọng lẫn nhau. Mối quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân hòa hợp chẳng những có lợi cho việc thầy thuốc nắm bắt chính xác bệnh tình, bốc thuốc đúng bệnh; đồng thời, bầu không khí tin cậy tốt đẹp còn mang lại cho người bệnh cảm giác an toàn to lớn, có lợi cho việc hồi phục bệnh tật.
Thế nhưng, trong hơn hai mươi năm qua, những biến đổi sâu sắc của hệ thống y tế và môi trường xã hội Trung Quốc đã hủy hoại triệt để lòng tin lẫn nhau giữa thầy thuốc và bệnh nhân. Ngày nay ở Trung Quốc, nói đến quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân chẳng khác nào bàn chuyện mua bán trong thương trường: bệnh viện thành đơn vị doanh nghiệp, lấy sinh lời làm mục tiêu chính; bệnh nhân là khách hàng và nguồn tiền để bệnh viện cùng thầy thuốc kiếm chác. Trong bối cảnh lớn đạo đức xã hội trượt dốc mạnh, mọi thứ hướng về đồng tiền, đủ loại thủ đoạn vô đạo đức để bệnh viện và thầy thuốc lợi dụng chức năng cùng quyền hạn của mình vắt kiệt lợi ích kinh tế ngoài luồng từ bệnh nhân cũng theo đó mà sinh ra, nhân viên y tế trái với lương tâm kê đơn thuốc “khủng”, thuốc giá cao, lạm dụng xét nghiệm, khéo bày danh mục loạn thu phí, vòi phong bì, không nộp tiền là ngưng thuốc, thậm chí “thấy chết không cứu”… Tóm lại, bệnh nhân trong nhiều trường hợp đã thành đối tượng bị “xẻo thịt”. Ngược lại, bệnh nhân cảm thấy đã bỏ tiền ra thì phải chữa khỏi bệnh cho tôi; xảy ra vấn đề là tìm bệnh viện, tìm bác sĩ tính sổ. Thầy thuốc không còn là “thiên sứ” nữa; quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân về thực chất cũng đã thành một loại quan hệ mua bán trong nền kinh tế hàng hóa rồi.
Bất kể từ báo chí đưa tin hay từ những cuộc thảo luận của cư dân mạng trên Internet, y đức đều đã trở thành một đề tài nóng được quan tâm rộng khắp.
Cảm cúm vặt chữa ra giá “khủng”
Trước kia, chữa một trận cảm vặt, nếu không có biến chứng đặc biệt, cùng lắm uống vài viên “thuốc cảm” hạ sốt giảm đau, tốn chẳng mấy hào, chịu đựng vài ngày là qua. Nay đến bệnh viện, không khéo phải làm cả đống xét nghiệm, rồi ôm về cả đống thuốc “đặc hiệu” đắt đỏ; tiền thuốc men ít thì vài chục, vài trăm, thậm chí hàng nghìn, hàng chục nghìn tệ.
Ngày 31 tháng 3 năm 2007, một phóng viên ở Phúc Châu đã có trải nghiệm tận thân: phóng viên vì đau nhức toàn thân, phát sốt, mệt mỏi rã rời, lần lượt đến khám tại hai bệnh viện tam giáp (hạng cao nhất) lớn của thành phố Phúc Châu; kết quả chi phí hai bệnh viện kê ra chênh nhau hơn 160 lần.
Phóng viên khám ở bệnh viện thứ nhất, bác sĩ hỏi kỹ bệnh tình xong kê đơn thuốc 0,57 tệ, sau đó khuyên: “Căn cứ theo dõi hiệu quả sau khi tiêm, xem có cần điều trị thêm hay không.” Một bệnh nhân khám trước phóng viên, sau một hồi kiểm tra, bác sĩ khuyên không cần dùng thuốc, chỉ cần súc miệng nước muối hai tháng là có thể đạt hiệu quả chữa bệnh. Phóng viên thấy khó tin (môi trường xã hội đã tạo nên thứ tâm lý kỳ quái này), lo thuốc quá rẻ hiệu quả chưa chắc tốt, càng lo đêm khuya bệnh trở nặng khó tìm bác sĩ, thế là lại đến bệnh viện thứ hai khám. Bác sĩ trực ban hỏi bệnh tình xong, đề nghị phóng viên đi xét nghiệm máu và nước tiểu, chi phí khoảng 37 tệ. Kết quả xét nghiệm ra, bác sĩ nói không có vấn đề gì lớn. Sau đó, bác sĩ kê cho phóng viên một đống thuốc, cộng cả xét nghiệm tổng cộng 96,19 tệ.[51] May mà phóng viên cân nhắc kỹ càng, chọn dùng phương án điều trị của bệnh viện thứ nhất, mới không phải tốn tiền oan.
Một cụ ông ở Thành Đô thì không được may mắn như thế: một trận cảm vặt mà phải làm 78 hạng mục kiểm tra, tốn 17 nghìn tệ. Ngày 6 tháng 2 năm 2007, cụ Đường, người dân Thành Đô 70 tuổi do cảm cúm gây nhiễm trùng phổi, đến khám tại Bệnh viện 363 Thành Đô gần nhà; ngày hôm sau lại phải làm những 78 hạng mục kiểm tra! Càng khiến người ta khó hiểu là: riêng kiểm tra vùng ngực bụng đã làm ba loại khác nhau: cộng hưởng từ, CT và siêu âm màu. Kết quả cộng hưởng từ nghi ngờ vùng gan cụ có khối u bệnh biến 2,5cm×4cm×2,5cm; CT và siêu âm màu lại cho thấy cùng vị trí đó hoàn toàn không có gì bất thường. Kiểm tra làm không thiếu thứ gì, bệnh tình lại lặp đi lặp lại chẳng thấy chuyển biến. Kéo dài 31 ngày, cụ Đường cuối cùng cũng xuất viện, nhưng hóa đơn thu phí cao tới 17.039,12 tệ.[52]
Đây mới nói chuyện cảm vặt; gặp phải bệnh nặng nạn lớn, khoản tiền thuốc men tốn oan e còn phải xem rơi vào tay ai, không khéo phải tiêu đến con số thiên văn, cuối cùng vẫn tiền mất tật mang, người của đều không còn.
Bệnh nhân bị “xẻo thịt” như thế nào
Một bác sĩ trẻ đã tiết lộ trên blog cá nhân của mình “Bí mật kinh thiên: Những điều bệnh nhân đến chết cũng không hiểu” về việc bác sĩ xẻo thịt bệnh nhân ra sao[53]:
Năm 2009, sau khi tốt nghiệp nghiên cứu sinh chuyên ngành ung bướu Đại học Y khoa Thiên Tân, tôi may mắn trở thành bác sĩ khoa Ung bướu của một bệnh viện tam giáp tỉnh Sơn Đông.
Ngày làm việc đầu tiên, tôi khoác áo blouse trắng, cùng chủ nhiệm đi buồng thăm bệnh. Đi cả buổi sáng, tổng cộng hơn 40 bệnh nhân ung thư; bệnh tình họ chẳng ai giống ai, chỗ giống nhau là: với lời chúng tôi nói, họ đều răm rắp nghe theo.
Sáng ngày thứ hai, tôi tiếp nhận một cụ già ung thư gan giai đoạn cuối. Xem phim chụp của cụ, tế bào ung thư đã di căn toàn thân, không còn giá trị điều trị nữa. Vả lại, nhìn cách ăn mặc của cụ, gia cảnh chẳng khá giả gì, càng không cần thiết tốn tiền vô ích. Xuất phát từ lòng tốt, tôi gọi con gái cụ vào văn phòng, khuyên cô từ bỏ điều trị. Con gái cụ òa khóc nức nở, đau buồn đưa cụ về. Nào ngờ, một tuần sau, tôi bất ngờ phát hiện cụ già ấy lại được thu nhận nhập viện! Y tá trưởng cho tôi biết: cụ về nhà không cam tâm “chờ chết”, đã bán căn nhà của mình được 300 nghìn tệ, lại đăng ký một số khám chuyên gia của khoa Ung bướu cầu chữa, lập tức được vị chuyên gia thu nhận nhập viện. Y tá trưởng còn khe khẽ bảo tôi: cụ già còn nói trong phòng bệnh rằng y đức của cậu kém, bản thân không có bản lĩnh chữa bệnh cho cụ thì bảo cụ về nhà chờ chết!
Cuối tháng 11 năm 2009, khoa Ung bướu chúng tôi phát tiền thưởng, bình quân mỗi người mới hơn 2000 tệ! Chủ nhiệm đóng cửa họp kín với chúng tôi: “Bệnh viện chúng ta thực hiện khảo hạch theo hiệu quả công việc: doanh thu trừ chi phí rồi nhân với tỷ lệ phần trăm hoa hồng mới là tiền thưởng của khoa.” Ông ta cố ý ngừng một chút, nói: “Không cần tôi giải thích thêm nữa nhỉ? Các cậu dùng thuốc rẻ vài đồng, đó là tự do của các cậu; có điều, cậu đừng coi mình là Bồ Tát hạ phàm, bắt mọi người theo cậu uống gió tây bắc mà sống.” Lời chủ nhiệm vừa dứt, ánh mắt mọi người răm rắp đổ dồn về phía tôi, mặt tôi lập tức nóng ran…
Chuyện này chưa được mấy ngày, phòng bệnh nhận vào một cán bộ hưu trí mắc ung thư tuyến tiền liệt, tế bào ung thư cũng đã di căn ổ bụng. Có bài học trước đó, tôi dò dẫm tìm vợ ông ta nói chuyện: “Tôi khuyên nên dùng loại thuốc tương đối tốt hơn một chút, vì như vậy có thể nâng cao chất lượng sống của người bệnh…” Lời tôi chưa dứt, vợ ông ta đã gật đầu như gà mổ thóc: “Thuốc gì tốt thì cứ dùng thuốc đó, tôi chẳng tiếc tiền cho ông Trương nhà tôi!” Có câu nói này, tôi buông tay làm tới: thuốc gì đắt là dùng thuốc đó. Cuối cùng, cụ ông nằm phòng bệnh hai tháng, tiêu tổng cộng 400 nghìn tệ, rốt cuộc vẫn chết.
Tháng 7 năm 2010, tôi tiếp nhận một bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn sớm, thấy có chỉ định phẫu thuật, liền giới thiệu cho một bác sĩ khoa Ngoại lồng ngực. Không ngờ, sau khi bệnh nhân mổ xong, bác sĩ Ngoại lồng ngực chuyên môn mời tôi một bữa cơm, còn đưa tôi một phong bì 500 tệ. Tôi không nhận, anh ta lại nói: “Đây là phần cậu đáng được hưởng. Sau này bên tôi có bệnh nhân cần hóa trị, tôi cũng ‘giới thiệu’ cho cậu. Hai ta hợp tác lâu dài!” Rồi anh ta còn lấy tư cách người đi trước “dạy dỗ” tôi: “Cậu là sinh viên mới tốt nghiệp chưa lâu, đã nắm rõ quy trình làm việc của khoa Ung bướu chưa? Nói đơn giản là thế này: có bệnh nhân ung thư đến, trước tiên giới thiệu sang khoa Ngoại cho họ mổ, để khoa Ngoại kiếm được tiền phẫu thuật đã, rồi chuyển bệnh nhân sang khoa Hóa trị làm hóa trị, sau đó lại chuyển sang khoa Xạ trị làm xạ trị; đợi các khoa này đều kiếm đủ tiền rồi, thì ném bệnh nhân sang khoa Trung y uống thuốc bắc.”
Một chuyện tiếp theo đó khiến tôi rốt cuộc kiểm chứng được lời vị bác sĩ ngoại khoa này. Có một bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn cuối, tế bào ung thư đã di căn phúc mạc, vậy mà vẫn bị chuyển sang khoa Ngoại tổng quát mổ. Mổ xong lại chuyển sang khoa Ung bướu hóa trị, khoa Xạ trị xạ trị, khoa Trung y uống thuốc bắc, quần cho như thế 3 tháng thì bệnh nhân chết. Tôi từng lén điều phim chụp của bệnh nhân ra xem, nhìn một cái là phát hiện không hề có chỉ định phẫu thuật.
Bí quyết phong bì
Trên bảng thông báo của bệnh viện có một quy định nổi bật và rõ ràng: kiên quyết ngăn chặn tận gốc hiện tượng nhân viên y tế nhận phong bì. Quy định kiểu này rõ là “chỗ này không chôn ba trăm lạng bạc”; người Trung Quốc vốn quen đọc ngược, rất nhiều người xem xong liền được “gợi ý”, đến bệnh viện là tính ngay chuyện lo lót thế nào.
Trước kia, có những bệnh nhân xuất phát từ lòng biết ơn thầy thuốc, sau khi khỏi bệnh tặng bác sĩ bức trướng gấm, hoặc chút quà tỏ tấm lòng, nói chung giới hạn trong phạm vi phong tục tập quán mà xã hội chấp nhận được. Xã hội ngày nay, lòng biết ơn ấy đã hoàn toàn biến chất. Phong bì thành nguồn quan trọng để bác sĩ phát tài làm giàu ngoài thu nhập chính đáng, thậm chí còn vòi phong bì từ người bệnh; bác sĩ nhận phong bì đã thành một “luật ngầm” trong bệnh viện. Có báo chí Trung Cộng là Tân Hoa Xã đưa tin làm chứng: theo thống kê của Sở Y tế thành phố Thượng Hải, năm 2011, 458 cơ sở y tế công lập của Thượng Hải có 555 lượt người từ chối nhận “phong bì”, số tiền nộp lên là 6,1974 triệu tệ.[54] Còn trước đó bao nhiêu, hoặc bao nhiêu không nộp lên, thì không thể biết được.
Có phóng viên đã điều tra nghiên cứu về việc bệnh nhân tặng phong bì, phát hiện tại các phòng bệnh của một số bệnh viện lớn, vừa, nhỏ ở tỉnh lỵ, trong số bệnh nhân phẫu thuật, khoảng 70% bệnh nhân và người nhà nói từng tặng phong bì cho bác sĩ. Phong bì nhiều hay ít thường được quyết định tổng hợp theo cấp bậc bệnh viện, ca mổ lớn nhỏ, tình hình kinh tế của bệnh nhân. Theo người trong bệnh viện tiết lộ: thường bệnh viện nhỏ thì bác sĩ mổ chính đưa 300 tệ, nhiều nhất không quá 500 tệ; giá phong bì của bác sĩ gây mê là 200 tệ; phụ mổ cũng phải “tỏ chút thành ý”. Giá phong bì bệnh viện lớn cao hơn: thường bác sĩ mổ chính là 800 đến 1000 tệ; bác sĩ gây mê, phụ mổ, y tá phòng hồi sức sau mổ cũng phải lo lót. Nhưng có ca mổ độ khó lớn, rủi ro cao, hoặc người nhà bệnh nhân rất có thực lực kinh tế, thì giá phong bì được nâng lên. Tại một bệnh viện lớn cấp tỉnh, phóng viên nghe được mức giá phong bì cao nhất kể từ khi đi phỏng vấn, một bệnh nhân kể: vị lãnh đạo huyện nọ ở phòng bệnh bên cạnh đưa mẹ lên tỉnh lỵ mổ cắt tử cung, phong bì cho bác sĩ mổ chính là 10 nghìn tệ; toàn bộ nhân viên y tế tham gia điều trị ít nhiều đều có phần, riêng phong bì đã tặng hết 50 nghìn tệ.[55]
Thấy chết không cứu
Trung Cộng miệng lúc nào cũng rao giảng “tính ưu việt” của chủ nghĩa xã hội, đòi kiên trì đi con đường xã hội chủ nghĩa; thế nhưng ngoài “tính ưu việt” cốt lõi là kiên trì sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản ra, các “tính ưu việt” khác của chủ nghĩa xã hội đều có thể miễn hết. Cái gọi là cải cách y tế thập niên chín mươi chính là Trung Cộng ném “gánh nặng lớn” mang tên “y tế công phí” cho trăm họ.
Đến bệnh viện, bệnh viện và bác sĩ cũng chỉ nhận tiền không nhận người: không nộp tiền thì không điều trị, thậm chí thấy chết không cứu.
Theo tờ “Sở Thiên Đô thị báo” ngày 7 tháng 8 năm 2011 đưa tin: cậu Tăng vừa tròn 20 tuổi, người Tiên Đào, mấy tháng trước bắt đầu làm thuê tại một quán ăn ở Thủ Nghĩa Viên. Tối ngày 5, khi rửa bát, ngón cái và ngón áp út tay phải của cậu Tăng sơ ý bị mảnh đĩa vỡ cứa đứt. Do vết thương khá sâu, máu chảy không ngừng, bạn làm cùng trong bếp lập tức đưa cậu đến Bệnh viện số 3 Vũ Hán chỉ cách quán ăn một con phố. Khi cậu bước ra khỏi phòng tiểu phẫu, nghe thấy nhân viên y tế tại chỗ nói: “Hoặc nộp tiền, hoặc tháo chỉ!” Biết mình không đủ tiền, cậu Tăng lặng lẽ giơ bàn tay phải bột thạch cao còn chưa khô hẳn, chờ bác sĩ tháo bột và cắt chỉ. Lúc tháo chỉ không hề dùng thuốc tê, cậu Tăng đau đến nghiến răng nhăn mặt, không kêu một tiếng.[56]
Một ngày tháng 8 năm 2004, tại Bệnh viện trực thuộc Học viện Y Quảng Đông, thành phố Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông: người bị thương Trần Tiểu Cường sau khi bị người khác đâm trọng thương được đưa đến phòng cấp cứu bệnh viện này; Trần lúc đó báo cho y tá biết mình bị người ta dùng dao đâm, phải cấp cứu ngay lập tức. Nhưng nhân viên y tế trực ban nhấn mạnh phải đi đăng ký, nộp tiền mới được cấp cứu. Bác sĩ trong quá trình này không hề lập tức áp dụng biện pháp ứng cứu khẩn cấp, mà mặc cho vết thương của anh tiếp tục chảy máu. Từ lúc người bị thương được đưa đến phòng cấp cứu bệnh viện lúc 23 giờ 38 phút, đến 0 giờ 45 phút rạng sáng hôm sau thì tử vong, suốt hơn một tiếng đồng hồ, bác sĩ không hề cấp cứu cho người bị thương, cuối cùng dẫn đến cái chết của Trần.[57]
Hai vụ việc này sau khi lên báo đều từng gây phản ứng to lớn trong xã hội và cuộc thảo luận về vấn đề y đức. Đừng tưởng đây là hiện tượng ngẫu nhiên cá biệt: nếu không có tính phổ biến nhất định, cuộc thảo luận sẽ chỉ giới hạn ở việc lên án cá nhân, chứ không thể tạo nên sự đồng cảm đau xót tận tâm can của toàn xã hội về vấn đề y đức. Chỉ cần lên mạng tìm kiếm nội dung “bệnh viện thấy chết không cứu”, nội dung liên quan đã có cả rổ, đủ thấy hiện tượng bệnh viện thấy chết không cứu phổ biến đến mức nào.
Đâu chỉ có thế, báo chí còn phanh phui những sự việc khiến người ta dựng tóc gáy hơn: bác sĩ vì kiếm tiền mà táng tận đạo đức lương tri.
Người lang thang “Lão Đại” ở thành phố Hưng Nghĩa, châu Kiềm Tây Nam, tỉnh Quý Châu được người địa phương mô tả là lương thiện, tốt bụng. Một ngày năm 2009, “Lão Đại” 35 tuổi đột nhiên từ nhếch nhác trở nên tươm tất: cạo trọc đầu, râu cũng cạo sạch. Nhưng không ngờ đây lại là điềm báo trước tử thần giáng lâm: “người tốt bụng” đã đưa “Lão Đại” đến bệnh viện lấy máu làm xét nghiệm tương thích. Anh xuất hiện lần nữa là khoảng một tuần sau, khi cảnh sát cầm một tấm ảnh đi hỏi từng nhà trên đường Đồng Tâm. Trên ảnh là một thi thể, mặt phù nề biến dạng nghiêm trọng, mắt chỉ còn một khe hẹp. Cư dân dựa vào cái đầu trọc nổi bật mới nhận ra là “Lão Đại”. Thi thể “Lão Đại” được ngư dân vô tình vớt lên từ một hồ chứa nước, chỉ còn lại một cái vỏ rỗng, toàn bộ nội tạng dùng được trên người không biết đã đi đâu. Theo báo chí, có bác sĩ của Bệnh viện số 3 trực thuộc Đại học Trung Sơn ở Quảng Châu đã đến Quý Châu, tiếp xúc với bọn buôn nội tạng địa phương, lấy đi nội tạng của người lang thang “Lão Đại”.[58]
Bởi thế, khi người ta tìm kiếm đạo đức lương tri của người dân trong nước, sao có thể không thở dài não nuột: “Thiên sứ áo trắng” nay còn đâu?
8. Thành tín thành báu vật khan hiếm
“Minh lễ thành tín” là một trong những truyền thống mỹ đức tốt đẹp của dân tộc Trung Hoa. Thành tín luôn được xem là cái gốc lập thân, là chuẩn tắc hàng đầu trong giao tiếp giữa người với người. Khổng Tử từng nói: “Quân tử kính cẩn mà không sơ suất, đối đãi người khiêm cung mà có lễ, thì trong bốn biển đều là anh em cả”; lại nói: “Tự cổ ai rồi cũng chết, dân không có chữ tín thì không đứng vững được” (dân vô tín bất lập). Những câu chuyện “Quý Bố nhất nặc” (một lời hứa của Quý Bố đáng nghìn vàng), “lập mộc thủ tín” (dựng cây gỗ lấy chữ tín của Thương Ưởng), “cát tu đại bào” (cắt râu thay áo bào) người Trung Quốc đều thuộc nằm lòng, đã hun đúc cho văn hóa mấy nghìn năm. Quả thực, minh lễ là biểu hiện hành vi bên ngoài của con người, còn thành tín là trạng thái nội tâm. “Trung tín là gốc của lễ; nghĩa lý là văn của lễ, không gốc thì chẳng đứng vững, không văn thì chẳng thi hành được.” Thành ở trong mà lễ ở ngoài: minh lễ chỉ khi biểu hiện được bản chất thành tín trong nội tâm con người thì mới không trôi thành hình thức giả dối; thành tín chỉ thông qua hình thức bên ngoài là minh lễ mới có thể biểu hiện ra một cách thỏa đáng nhất.
Thời đại tín dụng giữa người với người tệ hại nhất
……
Kính mời Quý vị xem chi tiết tại đây: https://trithucvn2.net/van-hoa/su-that-ve-giang-trach-dan-8-2-loan-tuong-xa-hoi-sau-khi-dao-duc-sup-do.html
Bình luận