Người ta thường nói rằng mẹ quyết định sự ấm áp của một gia đình, còn cha quyết định tầm cao mà con gái có thể vươn tới trong cuộc đời. Câu nói ấy không phải không có lý.

• Shipper đột quỵ giữa đường: Cuộc mưu sinh khắc nghiệt dưới bóng “tự do”
• Ngọn đèn sinh mệnh - Đừng thổi tắt ánh sáng của chính mình
• Mối quan hệ vợ chồng rạn nứt không phải vì “xa mặt cách lòng” mà vì thiếu sự tu dưỡng

Hiệp hội Tâm lý Mỹ từng thực hiện một nghiên cứu theo dõi kéo dài nhiều năm và phát hiện một kết quả đáng suy ngẫm: những cô gái có người cha tích cực tham gia vào quá trình nuôi dạy, có quan niệm đúng đắn và giữ được những nguyên tắc giáo dục cơ bản sẽ giảm đáng kể nguy cơ gặp các vấn đề tâm lý khi trưởng thành.

Điều đó có nghĩa rằng người cha không chỉ là người kiếm tiền hay trụ cột vật chất của gia đình. Cách người cha đối xử với con gái sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lòng tự trọng, cảm giác an toàn, cách nhìn nhận bản thân và thậm chí cả những mối quan hệ tình cảm của con sau này.

Đáng tiếc là nhiều ông bố không nhận ra điều đó. Họ nghĩ rằng chỉ cần làm việc vất vả, mang tiền về nhà là đã hoàn thành trách nhiệm. Nhưng đôi khi, một câu nói vô tình, một thái độ lạnh nhạt hay một sự vắng mặt kéo dài lại có thể để lại những vết thương mà con gái mang theo suốt đời.

Nếu muốn con gái lớn lên mạnh mẽ, tự tin và hạnh phúc, người cha nhất định phải giữ vững bốn giới hạn quan trọng sau đây.

Giới hạn thứ nhất: Không đè nén, không hạ thấp, không phủ định con

Nhiều ông bố nghĩ rằng càng nghiêm khắc thì con càng tiến bộ. Họ cho rằng việc liên tục chỉ ra thiếu sót sẽ giúp con cố gắng hơn. Nhưng thực tế, rất nhiều lời nói mang danh giáo dục lại đang âm thầm phá hủy sự tự tin của con gái.

Con đạt 95 điểm, thay vì ghi nhận sự cố gắng, cha lại hỏi: “Thế còn 5 điểm kia đâu?”. Con chủ động phụ giúp việc nhà, cha chê làm chưa tốt. Con có tính cách trầm lặng, cha lại đem so sánh với những đứa trẻ khác.

Những lời nói ấy có thể chỉ là câu cửa miệng đối với người lớn, nhưng với trẻ nhỏ lại là những nhát dao khắc sâu vào nhận thức về bản thân.

Tâm lý học gọi đây là “hiệu ứng dán nhãn”. Khi một đứa trẻ thường xuyên bị gắn với những từ như “kém cỏi”, “vô dụng”, “không bằng ai”, dần dần chúng sẽ tin rằng mình thực sự như vậy.

Nguy hiểm nhất là những tổn thương này không biến mất khi đứa trẻ lớn lên. Rất nhiều phụ nữ trưởng thành có năng lực tốt, ngoại hình nổi bật nhưng luôn cảm thấy mình không đủ giỏi, không xứng đáng được yêu thương hay thành công. Họ sợ thất bại, sợ bị từ chối và luôn nghi ngờ giá trị của chính mình.

Ngược lại, những cô gái được cha khích lệ đúng cách thường có sự tự tin lành mạnh. Họ hiểu rằng bản thân có giá trị, dám thử sức, dám theo đuổi cơ hội và không cần phải sống để làm hài lòng tất cả mọi người.

Một người cha tốt không phải là người luôn khen con, mà là người biết nhìn thấy điểm mạnh của con ngay cả khi con chưa hoàn hảo.

Giới hạn thứ hai: Không vắng mặt, không đối phó, không trốn tránh trách nhiệm đồng hành

Nhiều người cha cho rằng kiếm tiền là cách yêu con tốt nhất.

Họ ra khỏi nhà từ sáng sớm, trở về khi con đã ngủ. Họ tin rằng chỉ cần cho con cuộc sống đủ đầy vật chất thì những thiếu hụt khác có thể bù đắp sau này.

Nhưng tuổi thơ không thể quay lại.

Các nhà tâm lý học chỉ ra rằng giai đoạn từ 0 đến 12 tuổi là thời kỳ hình thành cảm giác an toàn và nhân cách nền tảng của trẻ. Trong khoảng thời gian ấy, sự hiện diện của cha có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với con gái.

Người cha là hình mẫu nam giới đầu tiên mà con tiếp xúc. Từ cách cha đối xử với con, con sẽ học cách nhìn nhận giá trị của bản thân. Từ cách cha đối xử với mẹ, con sẽ hình thành những kỳ vọng đầu tiên về tình yêu và hôn nhân.

Những cô gái lớn lên trong sự thiếu vắng của cha thường có một điểm chung là rất dễ thiếu cảm giác an toàn. Họ luôn khao khát được yêu thương và công nhận.

Chỉ cần một người đàn ông đối xử tốt với mình hơn bình thường một chút, họ đã dễ dàng rung động. Chỉ cần vài lời quan tâm, họ đã nghĩ đó là tình yêu.

Không phải vì họ yếu đuối, mà vì trong sâu thẳm họ luôn cố gắng lấp đầy khoảng trống tình cảm từ tuổi thơ.

Ngược lại, những cô gái được cha đồng hành sẽ có nền tảng tâm lý vững vàng hơn. Các em hiểu rằng mình được yêu thương và có giá trị. Vì thế khi trưởng thành, các em không dễ đánh đổi lòng tự trọng để tìm kiếm sự công nhận từ người khác.

Sự đồng hành không nhất thiết phải là những điều lớn lao. Đôi khi chỉ là vài phút trò chuyện mỗi ngày, một lần lắng nghe con kể chuyện trường lớp hay một buổi đi dạo cuối tuần cũng đủ để con cảm nhận được tình yêu thương của cha.

Giới hạn thứ ba: Không trọng nam khinh nữ, không thiên vị

Một trong những tổn thương sâu sắc nhất đối với con gái là cảm giác mình kém quan trọng hơn người khác trong chính gia đình mình.

Đáng buồn là ở nhiều nơi, tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn tồn tại dưới những hình thức khác nhau.

Con trai được ưu tiên, được đầu tư và được kỳ vọng nhiều hơn. Trong khi đó, con gái thường được yêu cầu phải biết nhường nhịn, phải hiểu chuyện và phải hy sinh.

Khi một đứa trẻ liên tục nhận được thông điệp rằng em trai quan trọng hơn mình, nó sẽ dần hình thành cảm giác bản thân không đáng giá.

Những cô gái lớn lên trong môi trường như vậy thường quen với việc chịu thiệt thòi. Họ ngại tranh đấu cho quyền lợi chính đáng của mình. Họ luôn đặt nhu cầu của người khác lên trước và xem việc hy sinh là điều hiển nhiên.

Thế nhưng, một đứa trẻ chỉ có thể học cách yêu thương bản thân khi trước hết được cha mẹ đối xử công bằng.

Khi người cha tôn trọng con gái, con gái sẽ học được cách tôn trọng chính mình. Khi người cha công nhận giá trị của con, con sẽ không cần phải sống cả đời để đi tìm sự công nhận từ người khác.

Giới hạn thứ tư: Kiểm soát cảm xúc, không nóng nảy và bạo lực tinh thần

Có những người cha rất lịch sự với người ngoài nhưng lại dễ dàng nổi nóng với vợ con. Một chuyện nhỏ cũng có thể khiến họ quát mắng. Một áp lực trong công việc cũng có thể trở thành lý do để trút cảm xúc tiêu cực lên gia đình.

Đối với con gái, một người cha nóng nảy giống như cơn giông kéo dài trong tuổi thơ.

Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường ấy thường phát triển theo hai hướng. Một là trở nên quá nhẫn nhịn, luôn nhìn sắc mặt người khác để sống, luôn sợ làm ai đó phật lòng. Hai là hình thành tâm lý chống đối, khó tin tưởng người khác và khó xây dựng những mối quan hệ thân mật lành mạnh.

Đáng sợ không kém việc quát mắng là bạo lực lạnh. Nhiều người cha khi giận con không đánh, không chửi nhưng lại im lặng hoàn toàn. Họ phớt lờ, từ chối giao tiếp và dùng sự lạnh nhạt như một hình phạt.

Đối với trẻ em, sự im lặng kéo dài thường tạo ra cảm giác bị ruồng bỏ. Nhiều phụ nữ trưởng thành vẫn mang theo nỗi sợ bị bỏ rơi bắt nguồn từ những tháng ngày tuổi thơ như vậy.

Ngược lại, một người cha biết kiểm soát cảm xúc sẽ mang lại cho con cảm giác an toàn. Khi lớn lên trong môi trường ổn định, con gái cũng dễ hình thành tính cách tích cực, dịu dàng và cảm xúc cân bằng hơn.

Kết luận

Nhà phân tâm học Freud từng cho rằng người cha đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách và thế giới nội tâm của con gái. Cha không chỉ là người bảo vệ mà còn là người công nhận giá trị của con.

Mẹ có thể quyết định sự ấm áp của tuổi thơ, nhưng cha lại ảnh hưởng sâu sắc đến sự tự tin, cách yêu thương và con đường trưởng thành của con gái.

Vì vậy, điều quý giá nhất mà một người cha có thể dành cho con không phải là bao nhiêu tiền bạc hay vật chất, mà là sự tôn trọng, sự đồng hành, sự công bằng và cảm xúc ổn định.

Một câu nói đúng lúc có thể chữa lành cả tuổi thơ. Nhưng một câu nói sai cũng có thể trở thành vết thương theo con suốt cuộc đời. Và rất nhiều số phận của những cô gái trưởng thành, thực sự đã được quyết định từ cách người cha đối xử với họ trong những năm tháng đầu đời.

 Tiểu Hoa biên dịch

Theo: aboluowang