Thường được gọi là căn bệnh “thầm lặng”, xơ vữa động mạch có thể tiến triển trong nhiều năm mà không xuất hiện triệu chứng. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xảy ra biến chứng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc các vấn đề nghiêm trọng khác.
(Ảnh: Kateryna Kon, Shutterstock)
Xơ vữa động mạch là một bệnh viêm mạn tính, trong đó một chất dính gọi là mảng bám tích tụ bên trong lòng động mạch, khiến các mạch máu dần bị hẹp và xơ cứng.
Quá trình này có thể ảnh hưởng đến các động mạch trên khắp cơ thể, bao gồm cả những động mạch cung cấp máu cho tim, não, thận và các chi. Theo Bộ Y tế, các bệnh lý do xơ vữa động mạch chiếm khoảng 1/3 tổng số ca tử vong tại Việt Nam.
Duy trì lối sống lành mạnh và sử dụng một số sản phẩm tự nhiên có thể giúp phòng ngừa xơ vữa động mạch, làm chậm tiến triển của bệnh và trong một số trường hợp có thể đảo ngược một phần tác động của tình trạng này.
Các triệu chứng của xơ vữa động mạch
Xơ vữa động mạch thường được gọi là căn bệnh “thầm lặng” vì ở giai đoạn đầu thường không gây ra triệu chứng rõ ràng. Các dấu hiệu cảnh báo thường xuất hiện khi cơ thể chịu căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần – những thời điểm cơ thể cần nhiều oxy hơn. Khi động mạch bị hẹp, lưu lượng máu có thể không đáp ứng đủ nhu cầu của mô, dẫn đến đau hoặc co thắt.
Xơ vữa động mạch có thể xảy ra ở hầu hết các động mạch trong cơ thể. Dạng bệnh phụ thuộc vào vị trí động mạch bị tổn thương và mỗi dạng có những triệu chứng đặc trưng riêng.
1. Tim
Mảng bám tích tụ trong các động mạch cung cấp máu cho tim có thể làm giảm lưu lượng máu một cách âm thầm trong nhiều năm. Đôi khi chỉ được phát hiện khi xuất hiện đau ngực hoặc nhồi máu cơ tim.
Bệnh động mạch vành: Tình trạng tích tụ mảng bám trong các động mạch của tim, ảnh hưởng đến chức năng tim.
Các triệu chứng bao gồm đau ngực (đau thắt ngực), tim đập nhanh, khó thở, vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, mệt mỏi và buồn nôn. Đau ngực xuất hiện khi gắng sức và giảm khi nghỉ ngơi có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ nhồi máu cơ tim.
(Ảnh: PhotobyTawat/ Shutterstock)
2. Não
Xơ vữa ở các động mạch dẫn máu lên não có thể làm giảm lưu lượng máu mà không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng, làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy giảm trí nhớ và các biến chứng nghiêm trọng khác.
Bệnh động mạch cảnh: Tình trạng tích tụ mảng bám trong các động mạch ở vùng cổ, làm giảm lưu lượng máu đến não. Nhiều người không có triệu chứng ở giai đoạn sớm. Bác sĩ có thể phát hiện bệnh khi nghe thấy âm thanh bất thường dạng “vù vù” bằng ống nghe.
Triệu chứng ở giai đoạn tiến triển có thể bao gồm đột quỵ, liệt tay chân hoặc cơ mặt, lú lẫn, chóng mặt, suy nhược, rối loạn thị giác và hô hấp, đau đầu và mất ý thức.
Bệnh động mạch đốt sống: Tình trạng tích tụ mảng bám trong các động mạch cung cấp máu cho phần sau của não – khu vực kiểm soát các chức năng sống quan trọng.
Triệu chứng có thể bao gồm suy giảm trí nhớ hoặc chức năng nhận thức, yếu hoặc tê một bên cơ thể, thay đổi thị lực và đôi khi xuất hiện các cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA).
3. Các chi
Tình trạng tắc nghẽn động mạch ở chân hoặc tay ban đầu có thể biểu hiện bằng hiện tượng chuột rút hoặc đau khi đi bộ, phản ánh tình trạng giảm tưới máu cơ.
Bệnh động mạch ngoại biên: Tình trạng tích tụ mảng bám trong các động mạch của chân, tay hoặc vùng chậu làm hạn chế lưu lượng máu đến các chi.
Triệu chứng bao gồm đau hoặc co cứng ở chân hoặc hông khi đi bộ và giảm khi nghỉ ngơi, thường xảy ra ở bắp chân nhưng đôi khi xuất hiện ở đùi, mông hoặc bàn chân. Tuy nhiên, một số người có thể không có triệu chứng.
(Ảnh: BEAUTY STUDIO/Shutterstock)
4. Thận
Mảng bám làm hẹp các động mạch cung cấp máu cho thận có thể làm rối loạn kiểm soát huyết áp và chức năng thận, thường không có dấu hiệu cảnh báo ở giai đoạn sớm.
Hẹp động mạch thận: Tích tụ mảng bám trong các động mạch của thận gây suy giảm chức năng thận. Hẹp động mạch thận thường được phát hiện lần đầu thông qua âm thanh bất thường khi bác sĩ nghe bằng ống nghe.
Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng có thể bao gồm mệt mỏi, buồn nôn, lú lẫn, thay đổi lượng nước tiểu, tăng huyết áp, chán ăn và phù ở bàn chân hoặc cẳng chân.
5. Hệ tiêu hóa
Xơ vữa động mạch ở các động mạch cung cấp máu cho ruột có thể gây đau bụng dữ dội sau bữa ăn và trong những trường hợp tiến triển có thể đe dọa sức khỏe hệ tiêu hóa.
Thiếu máu động mạch mạc treo: Tình trạng tích tụ mảng bám trong các động mạch của ruột làm giảm lưu lượng máu.
Triệu chứng bao gồm đau bụng dữ dội sau bữa ăn, sụt cân và tiêu chảy.
Các dấu hiệu cảnh báo bổ sung
Trong một số trường hợp, xơ vữa động mạch có thể biểu hiện thông qua những triệu chứng ít rõ ràng hơn, nhưng vẫn có thể báo hiệu bệnh lý động mạch tiềm ẩn.
- Cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua có thể là dấu hiệu cảnh báo về cơn đột quỵ trong tương lai. Tình trạng này có thể gây đau đầu đột ngột, khó suy nghĩ hoặc vận động cùng với yếu hoặc tê ở một bên cơ thể và thường tự hồi phục trong vòng vài phút.
- Rối loạn chức năng cương dương có thể là dấu hiệu sớm của xơ vữa động mạch ở nam giới và cho thấy nguy cơ cao hơn đối với các biến chứng liên quan đến mảng bám.
- Đau âm ỉ sâu ở vùng bụng hoặc lưng có thể là dấu hiệu của chứng phình động mạch chủ bụng.
…
Kính mời Quý vị xem bài viết chi tiết tại đây: https://trithucvn2.net/suc-khoe/xo-vua-dong-mach-5-dau-hieu-canh-bao.html