重视细节，会以小见大，获益更多！（正体简体.English）Deutsch.Japanese.Tiếng Việt
让你高兴的人，可要小心！
罂粟开花很美丽，结果却有毒；让你心满意足的人，可要小心！
公元前645年，齐桓公探望病重的管仲，并问他：“你病成这个样子，有话要和寡人说吗？”管仲劝齐桓公远离易牙、竖刁、开方这三个小人,因为他们杀子、自宫、背亲，违背天理人伦，肯定包藏祸心。
齐桓公说：“易牙都舍得把自己的宝贝儿子蒸熟了给我尝鲜，如此忠心耿耿的人，还不放心吗？”
管仲回答：“疼爱自己的孩子是人之常情，他能忍心下此毒手，烹杀亲生儿子，将来对国君您，还会有什么不忍心做的事情呢？”
桓公又问：“竖刁为了亲近寡人，把自己闭了，难道也不放心吗？”
管仲回答：“爱惜自己的身体是人之常情，能下这番狠心弄残身体，对国君有什么下不得手的呢？”
恒公再问：“开方原是卫国的公子，本来是要继承君位，可他舍弃自己的国家，来齐国侍奉寡人十五个年头了，他的父母死了都不回去祭奠，这都不放心吗？”
管仲回答：“按人之常情来说，没有不爱自己父母的。父母死了，他都不肯回去，这样的人对国君又将如何呢？”
听了这些话，齐桓公默不作声。于是管仲向他推荐了宽厚待人、很有才干的隰朋。
不久，管仲病逝，齐桓公听从管仲的遗言，赶走了三个小人，任用隰朋为相。而隰朋死后，齐桓公将管仲的告诫置之脑后，又把易牙、竖刁、开方找回来委以重任。他觉得自己这样做没有什么不妥，说：“管仲的话是言过其实了。”可这三个人竟勾结诸位公子，肆无忌惮地插手朝政，甚至嗣君的废立都要干预。
公元前643年，齐桓公卧病不起，易牙、竖刁、开方等人趁机发动宫廷政变，软禁齐桓公。他们堵住宫门，筑起围墙，阻断外人与内宫的联系，并断绝桓公的饮食。在桓公饥渴难当之时，幸亏一名叫晏娥的宫女从洞里爬来侍奉。桓公问她，为何无人来送水送饭。晏娥说，易牙、竖刁叛乱，宫门已经被封锁很久了。桓公这才如梦初醒，感慨道：“唉！圣人的眼光比我们远大呀！若是管仲地下有灵，我还有何脸面去见他呢？”说罢，便扬起衣袖捂住自己脸部，气绝身亡，死在寿宫。
桓公死后，易牙、竖刁秘而不宣，假托诏令，大肆诛戮异己，拥公子无诡继位，招致诸公子不服而互相攻伐，使齐国陷入了长达30余年的内乱、动荡之中。
由于诸公子忙于夺位，齐桓公的尸首几个月都无人理睬，直到蛆虫爬出室外，才被人发觉。这时，齐国君臣才将桓公收殓入棺。
齐桓公最终落得如此下场，着实令人悲叹。其前半生任贤用能，故能成为一代霸主。晚年重用奸佞，毁己误国。
文图：村松
讓你高興的人，可要小心！
罌粟開花很美麗，結果卻有毒；讓你心滿意足的人，可要小心！
公元前645年，齊桓公探望病重的管仲，並問他：「你病成這個樣子，有話要和寡人說嗎？」管仲勸齊桓公遠離易牙、竪刁、開方這三個小人，因為他們殺子、自宮、背親，違背天理人倫，肯定包藏禍心。
齊桓公說：「易牙都捨得把自己的寶貝兒子蒸熟了給我嘗鮮，如此忠心耿耿的人，還不放心嗎？」
管仲回答：「疼愛自己的孩子是人之常情，他能忍心下此毒手，烹殺親生兒子，將來對國君您，還會有什麼不忍心做的事情呢？」
桓公又問：「竪刁為了親近寡人，把自己閉了，難道也不放心嗎？」
管仲回答：「愛惜自己的身體是人之常情，能下這番狠心弄殘身體，對國君有什麼下不得手的呢？」
恒公再問：「開方原是衛國的公子，本來是要繼承君位，可他捨棄自己的國家，來齊國侍奉寡人十五個年頭了，他的父母死了都不回去祭奠，這都不放心嗎？」
管仲回答：「按人之常情來說，沒有不愛自己父母的。父母死了，他都不肯回去，這樣的人對國君又將如何呢？」
聽了這些話，齊桓公默不作聲。於是管仲向他推薦了寬厚待人、很有才幹的隰朋。
不久，管仲病逝，齊桓公聽從管仲的遺言，趕走了三個小人，任用隰朋為相。而隰朋死後，齊桓公將管仲的告誡置之腦後，又把易牙、竪刁、開方找回來委以重任。他覺得自己這樣做沒有什麼不妥，說：「管仲的話是言過其實了。」可這三個人竟勾結諸位公子，肆無忌憚地插手朝政，甚至嗣君的廢立都要干預。
公元前643年，齊桓公臥病不起，易牙、竪刁、開方等人趁機發動宮廷政變，軟禁齊桓公。他們堵住宮門，築起圍牆，阻斷外人與內宮的聯繫，並斷絕桓公的飲食。在桓公飢渴難當之時，幸虧一名叫晏娥的宮女從洞裡爬來侍奉。桓公問她，為何無人來送水送飯。晏娥說，易牙、竪刁叛亂，宮門已經被封鎖很久了。桓公這才如夢初醒，感慨道：「唉！聖人的眼光比我們遠大呀！若是管仲地下有靈，我還有何臉面去見他呢？」說罷，便揚起衣袖捂住自己臉部，氣絕身亡，死在壽宮。
桓公死後，易牙、竪刁秘而不宣，假托詔令，大肆誅戮異己，擁公子無詭繼位，招致諸公子不服而互相攻伐，使齊國陷入了長達30餘年的內亂、動盪之中。
由於諸公子忙於奪位，齊桓公的屍首幾個月都無人理睬，直到蛆蟲爬出室外，才被人發覺。這時，齊國君臣才將桓公收殮入棺。
齊桓公最終落得如此下場，著實令人悲歎。其前半生任賢用能，故能成為一代霸主。晚年重用奸佞，毀己誤國。
文圖：村松
Be Careful of Those Who Make You Happy!
Poppies bloom beautifully, but their seeds are poisonous; likewise, be cautious of those who make you feel fully satisfied.
In 645 BCE, Duke Huan of Qi visited the seriously ill Guan Zhong and asked, “Now that you are so unwell, is there anything you wish to say to me?” Guan Zhong advised Duke Huan to stay away from the three men—Yi Ya, Shu Diao, and Kai Fang—because they had committed heinous acts such as killing their own children, self-castration, and abandoning family, all contrary to natural law and morality, and they surely harbored malicious intentions.
Duke Huan said, “Yi Ya even boiled his beloved son and served him to me as a delicacy. Such a loyal man—how could I not trust him?”
Guan Zhong replied, “Loving one’s own child is natural. If he can commit such a cruel act against his own child, what might he not dare to do to you, the ruler?”
The duke asked again, “Shu Diao castrated himself to gain my favor. Should I not trust him either?”
Guan Zhong answered, “It is natural to value one’s own body. If he can be so ruthless to himself, what might stop him from acting against you?”
Duke Huan asked once more, “Kai Fang was a prince of the State of Wei and originally heir to the throne, yet he abandoned his country and served me in Qi for fifteen years. He did not even return to honor his deceased parents. Should I not trust him?”
Guan Zhong said, “As a rule, everyone loves their parents. If he refuses to return even for his own parents, what might he do to you, the ruler?”
After hearing this, Duke Huan fell silent. Guan Zhong then recommended Xi Peng, a capable and benevolent man, to serve as prime minister.
Shortly after, Guan Zhong passed away. Duke Huan followed his advice, dismissing the three unscrupulous men and appointing Xi Peng. However, after Xi Peng’s death, Duke Huan ignored Guan Zhong’s warnings and reinstated Yi Ya, Shu Diao, and Kai Fang to positions of power. He thought it was acceptable, saying, “Guan Zhong exaggerated too much.” But these three men colluded with other princes, brazenly interfering in government, even in the succession of heirs.
In 643 BCE, while Duke Huan lay seriously ill, Yi Ya, Shu Diao, and Kai Fang took advantage of the situation to stage a palace coup, placing the duke under house arrest. They blocked the palace gates, built walls, severed contact with outsiders, and cut off his food and water. When Duke Huan suffered from extreme hunger and thirst, a palace maid named Yan E crawled out of a hidden passage to serve him. He asked her why no one was bringing him food or water. Yan E explained that Yi Ya and Shu Diao had rebelled and the palace gates had long been sealed. Only then did Duke Huan awaken to the reality, sighing, “Ah! The vision of a sage far surpasses ours. If Guan Zhong were alive, how could I face him?” He then covered his face with his sleeve and died in the Shou Palace.
After his death, Yi Ya and Shu Diao secretly falsified edicts, ruthlessly exterminating dissenters, and supported Prince Wu Gui to ascend the throne, causing other princes to rebel. Qi descended into more than thirty years of internal strife and turmoil.
Because the princes were busy fighting for power, Duke Huan’s body was neglected for months. Only when maggots appeared outside the corpse was it discovered, and the court finally placed him in a proper coffin.
Duke Huan of Qi met a tragic end. In his earlier years, he appointed capable ministers and became a dominant ruler of his time. Yet in later years, by favoring treacherous officials, he brought ruin upon himself and his state.
Text & Illustration: Muramatsu
Sei vorsichtig bei denen, die dich erfreuen!
Mohnblumen blühen wunderschön, doch ihre Samen sind giftig; ebenso sei vorsichtig bei denen, die dich vollkommen zufriedenstellen.
Im Jahr 645 v. Chr. besuchte Herzog Huan von Qi den schwer kranken Guan Zhong und fragte: „Da du so krank bist, gibt es etwas, das du mir sagen möchtest?“ Guan Zhong riet Herzog Huan, sich von den drei Männern Yi Ya, Shu Diao und Kai Fang fernzuhalten, da sie ihre eigenen Kinder getötet, sich selbst kastriert und ihre Familien vernachlässigt hatten – alles Handlungen, die gegen das natürliche Gesetz und die Moral verstoßen, und sie sicherlich böse Absichten hegten.
Herzog Huan sagte: „Yi Ya hat sogar seinen eigenen Sohn gekocht und mir zum Probieren gegeben. So ein loyaler Mann – sollte ich ihm nicht vertrauen?“
Guan Zhong antwortete: „Es ist menschlich, sein eigenes Kind zu lieben. Wenn er so grausam zu seinem eigenen Kind sein kann, was könnte er dann nicht Ihnen, dem Herrscher, antun?“
Der Herzog fragte weiter: „Shu Diao hat sich kastriert, um mir zu gefallen. Sollte ich ihm auch nicht vertrauen?“
Guan Zhong antwortete: „Es ist menschlich, den eigenen Körper zu achten. Wenn er so grausam zu sich selbst sein kann, was würde ihn davon abhalten, Ihnen zu schaden?“
Der Herzog fragte erneut: „Kai Fang war ein Prinz des Staates Wei und eigentlich Thronfolger. Doch er verließ sein Land und diente mir in Qi fünfzehn Jahre lang. Selbst nach dem Tod seiner Eltern kehrte er nicht zurück, um ihnen zu gedenken. Sollte ich ihm nicht vertrauen?“
Guan Zhong sagte: „Normalerweise liebt jeder seine Eltern. Wenn er nicht einmal für seine Eltern zurückkehrt, wie wird er Ihnen, dem Herrscher, gegenüber handeln?“
Nach diesen Worten schwieg Herzog Huan. Guan Zhong empfahl ihm daraufhin Xi Peng, einen fähigen und wohlgesinnten Mann, als Minister.
Kurz darauf verstarb Guan Zhong. Herzog Huan folgte seinem Rat, entließ die drei ruchlosen Männer und ernannte Xi Peng zum Kanzler. Nach Xi Pengs Tod ignorierte Herzog Huan jedoch Guan Zhongs Warnungen und berief Yi Ya, Shu Diao und Kai Fang erneut in hohe Ämter. Er meinte, dies sei unproblematisch: „Guan Zhong hat übertrieben.“ Doch diese drei Männer verbanden sich mit anderen Prinzen, mischten sich skrupellos in die Politik ein und beeinflussten sogar die Thronfolge.
Im Jahr 643 v. Chr., als Herzog Huan schwer krank im Bett lag, nutzten Yi Ya, Shu Diao und Kai Fang die Gelegenheit für einen Palastputsch und setzten ihn unter Hausarrest. Sie blockierten die Palasttore, errichteten Mauern, trennten den Kontakt zu Außenstehenden und schnitten seine Nahrung und Wasser ab. Als Herzog Huan großen Hunger und Durst litt, kroch eine Palastdienerin namens Yan E aus einem Versteck, um ihm zu dienen. Er fragte sie, warum ihm niemand Essen oder Wasser brachte. Yan E erklärte, dass Yi Ya und Shu Diao rebelliert hätten und die Palasttore schon lange versiegelt seien. Erst dann wurde Herzog Huan die Lage klar. Er seufzte: „Ah! Die Weisheit eines Heiligen übertrifft unsere Sichtweise. Wenn Guan Zhong noch lebte, wie könnte ich ihm ins Gesicht sehen?“ Er bedeckte sein Gesicht mit dem Ärmel und starb im Shou-Palast.
Nach seinem Tod gaben Yi Ya und Shu Diao falsche Erlasse aus, töteten Gegner und unterstützten Prinz Wu Gui bei der Thronbesteigung, was zu über dreißig Jahren innerer Konflikte und Unruhen in Qi führte.
Da die Prinzen mit Machtkämpfen beschäftigt waren, blieb Herzog Huans Leichnam mehrere Monate unbeachtet, bis Maden aus dem Körper krochen. Erst dann wurde er entdeckt und ordnungsgemäß bestattet.
Herzog Huan von Qi erlitt ein tragisches Ende. In seiner Jugend ernannte er fähige Minister und wurde zu einem mächtigen Herrscher. Doch in seinen späteren Jahren brachte die Bevorzugung skrupelloser Personen ihn selbst und sein Reich zu Fall.
Text & Illustration: Muramatsu
喜ばせてくれる人には、注意せよ！
ケシの花は美しく咲くが、実は毒を持つ。同様に、あなたを心から満足させてくれる人にも、注意が必要である。
紀元前645年、斉の桓公は病に伏せる管仲を訪ね、こう尋ねた。「これほど病に倒れているお前に、私に伝えたいことはあるか？」
管仲は斉桓公に、易牙・竪刁・開方の三人の小人から離れるよう忠告した。彼らは子を殺し、自らを去勢し、親を顧みず、天理や人倫に反しており、必ずや悪意を抱いていると。
桓公は言った。「易牙は自分の大切な息子を蒸して私に試させるほどの忠誠心があるのに、どうして彼を信じられないだろうか？」
管仲は答えた。「自分の子を愛するのは人の常情です。もし彼が自分の子をも平気で害することができるなら、将来、国君であるあなたに対しても、何をしないわけがありましょうか？」
桓公はさらに問うた。「竪刁は私に仕えるために自らを閉じた。これでも信じられないか？」
管仲は答えた。「自分の身体を大切にするのは人の常情です。もし自分にこれほどの酷い仕打ちをすることができるなら、国君に対してできないことなどあるでしょうか？」
さらに桓公は問うた。「開方は元々衛国の王子で、継承者であった。しかし彼は国を捨てて斉に来て、十五年間も私に仕えている。親が死んでも帰らず弔わなかった。これでも信じられないか？」
管仲は言った。「人として親を愛さない者はいません。もし親の死に対しても帰らない者なら、国君に対してどう行動するか想像がつきますか？」
これを聞いた斉桓公は沈黙した。管仲は、寛大で才覚ある隰朋を推薦した。
やがて管仲が死去し、桓公は遺言に従い三人の小人を追放し、隰朋を宰相に任命した。しかし隰朋の死後、桓公は管仲の忠告を無視し、再び易牙・竪刁・開方を重用した。「管仲は言い過ぎだ」と桓公は考えた。しかし、三人は他の王子たちと結託し、朝政に無遠慮に介入し、嗣君の廃立にまで手を出すようになった。
紀元前643年、斉桓公が病床にあるとき、易牙・竪刁・開方は宮廷クーデターを起こし、桓公を軟禁した。宮門を封鎖し、外部との連絡を絶ち、食事も断った。飢えと渇きに苦しむ桓公のもとに、宮女・晏娥が洞窟から出てきて仕えた。桓公がなぜ誰も食事を運ばないのか尋ねると、晏娥は答えた。「易牙と竪刁が反乱を起こし、宮門は長く封鎖されています。」
桓公は初めて事態を理解し、ため息をついた。「ああ、聖人の目は我々よりも遥かに遠大だ。もし管仲があの世で見守っていたなら、私は何の顔で彼に会えようか？」 そして衣袖で顔を覆い、その場で息を引き取った。寿宮での最後であった。
桓公の死後、易牙・竪刁は密かに偽の詔を出し、異己を殺害、無詭王子を擁立した。その結果、他の王子たちが不服として争い、斉国は30年以上にわたる内乱と動乱に陥った。
王子たちが権力争いに忙しい間、斉桓公の遺体は数か月間放置され、蛆が這い出るまで発見されなかった。その後、斉国の君臣により改めて葬られた。
斉桓公の最期は悲惨である。前半生は賢者を用い、一代の覇者となったが、晩年に奸佞を重用したことで、自らと国家を滅ぼす結果となった。
文・図：村松
Hãy cẩn thận với những người khiến bạn vui mừng!
Hoa anh túc nở rất đẹp, nhưng hạt có độc; tương tự, những người khiến bạn cảm thấy hoàn toàn thỏa mãn, cũng cần cảnh giác!
Năm 645 trước Công Nguyên, Hầu Cảng Công nước Tề đến thăm quản quốc Cường Trọng (管仲) khi ông đang bệnh nặng và hỏi: “Ngươi bệnh như vậy, có điều gì muốn nói với trẫm không?” Cường Trọng khuyên Hầu Cảng Công nên tránh xa ba kẻ tiểu nhân là Dị Nha (易牙), Thụ Điêu (竪刁) và Khai Phương (開方), bởi vì họ đã giết con, tự thiến, phụ bạc ân nhân, phản bội nhân nghĩa, chắc chắn ẩn chứa mưu hại.
Hầu Cảng Công đáp: “Dị Nha còn sẵn sàng lấy con yêu quý của mình hấp chín để cho ta nếm thử — một người trung thành như vậy, ta lại không tin sao?”
Cường Trọng trả lời: “Yêu thương con cái là lẽ thường tình. Nếu y có thể nhẫn tâm làm hại con ruột mình đến vậy, sau này đối với bệ hạ, y còn có điều gì không dám làm?”
Hầu Cảng Công lại hỏi: “Thụ Điêu vì muốn gần gũi với ta, đã tự thiến mình; vậy cũng không đáng tin sao?”
Cường Trọng nói: “Quý trọng thân thể là lẽ thường. Nếu y có thể tàn nhẫn hủy hoại thân mình đến mức ấy, thì đối với bệ hạ còn điều gì không dám làm?”
Hầu Cảng Công lại hỏi: “Khai Phương vốn là hoàng tử nước Ngụy, đáng lẽ sẽ thừa kế vị trí quân chủ; vậy mà y bỏ nước mình, đến Tề quốc phục vụ trẫm đã mười lăm năm, ngay cả cha mẹ chết cũng không về để tế lễ — vậy cũng không đáng lo sao?”
Cường Trọng đáp: “Theo lẽ thường tình thì ai mà không yêu cha mẹ? Cha mẹ mất rồi mà y còn không chịu về — người như vậy đối với bệ hạ sẽ ra sao?”
Nghe những lời này, Hầu Cảng Công im lặng. Do đó, Cường Trọng tiến cử người khoan hòa, rất có tài năng là Tích Bằng (隰朋) cho ông.
Không lâu sau, Cường Trọng qua đời. Hầu Cảng Công theo di ngôn của ông, trục xuất ba kẻ tiểu nhân đó và bổ nhiệm Tích Bằng làm tể tướng. Tuy nhiên sau khi Tích Bằng mất, Hầu Cảng Công lại phớt lờ lời cảnh báo của Cường Trọng, triệu tập lại Dị Nha, Thụ Điêu và Khai Phương và giao cho họ trọng trách. Ông cho rằng làm vậy không có gì sai, nói: “Lời của Cường Trọng có phần quá đáng.” Nhưng ba người này lại cấu kết với các hoàng tử khác, chẳng kiêng dè mà can dự vào chính sự triều đình, thậm chí còn muốn xen vào việc phế lập người kế vị.
Đến năm 643 trước Công Nguyên, khi Hầu Cảng Công nằm bệnh nặng, Dị Nha, Thụ Điêu và Khai Phương nhân cơ hội phát động cuộc đảo chính trong cung, giam cầm Hầu Cảng Công. Họ chặn cửa cung, xây tường vây, chặn mọi liên lạc giữa bên ngoài và nội cung, và cắt đứt lương thực cho Cảng Công. Trong lúc Cảng Công đói khát không chịu nổi, may nhờ một cung nữ tên là Diễm Nga bò từ trong hang ra để chăm sóc. Cảng Công hỏi nàng vì sao không ai mang nước, mang cơm đến. Diễm Nga nói rằng Dị Nha và Thụ Điêu đã phản loạn, cửa cung đã bị phong bế từ lâu. Cảng Công lúc này mới tỉnh ngộ, thở dài: “Than ôi! Tầm nhìn của người thánh nhân còn xa lớn hơn ta biết bao! Nếu Cường Trọng có linh ở dưới âm, ta còn mặt mũi nào gặp ông ấy nữa đây?” Nói xong, ông giơ tay áo che mặt và qua đời tại Thọ Cung.
Sau khi Cảng Công mất, Dị Nha và Thụ Điêu lặng lẽ ngụy tạo chiếu chỉ, thảm sát người khác, và đưa hoàng tử Vô Quỷ lên ngôi. Điều này khiến các hoàng tử khác không phục, dẫn đến tranh đấu lẫn nhau, khiến nước Tề rơi vào hơn ba mươi năm nội chiến và hỗn loạn.
Vì các hoàng tử mải tranh giành ngôi vị, thi thể của Hầu Cảng Công trong nhiều tháng không ai đoái hoài, cho đến khi sâu bọ bò ra ngoài, người ta mới phát hiện. Lúc đó, các đại thần nước Tề mới đem thi thể Cảng Công vào quan tài.
Hậu quả cuối cùng của Hầu Cảng Công thật đáng buồn. Nửa đời trước, ông dùng người hiền tài nên trở thành bá chủ một thời. Nhưng về sau lại trọng dụng kẻ gian tà, khiến bản thân và quốc gia lụn bại.
Văn & hình: Muramatsu
留言