《千金方》的由来：一位药王的慈悲愿心
文：明心.天心
提到《千金方》，人们自然会想到被尊称为“药王”的孙思邈。他出生于西魏，历经隋唐两代，一生横跨百余年。他饱经朝代更迭、战乱动荡，但心中始终只有一件事——救人。
一、少年立志：以医救世的初愿
相传孙思邈少年时多病，四处求医。过程中，他亲眼看到百姓因生活艰难、无力求医而痛苦离世，心中悲悯油然而生。他并未因此怨天尤人，反而立下宏愿：
“凡为医者，必当大慈恻隐，视病人犹己之苦。”
因病而悟，他开始勤读医书、研习方药，又亲自采药、研方、治病。他不是为名，而是为救；不是为利，而是为心中那个不忍众生受苦的念头。
二、战乱年代：知识散乱，医方易失
孙思邈生活在社会动荡的时代。战火烧毁了大量典籍，许多珍贵医方逐渐失传。他深知医学是救命之术，一旦失掉便是无数人的性命。
于是，他开始整理古今医方，从黄帝、张仲景、华佗，到隋唐民间偏方，逐条研校、反复验证。“药王”之名，正是来自他取法广博、心念纯净。
三、为了生命而写：何以名为“千金”？
孙思邈用数十年编成巨著，将毕生心血倾注在书中。他把这部书命名为《备急千金要方》（简称《千金方》）。为什么叫“千金”？
因为在他心中：
一条人命，价值千金。
救人一命，不惜千金。
这部书，就是他用慈悲心送给天下人的“千金”。
同时，他也希望后世医者能有他这般的心胸：“见死不救者，非仁医也。”他以书立誓，以书教世：医者用心，不可只为钱财，更不可冷漠。
四、一部百科全书式巨著
《千金方》共三十卷，方药 5300 多首，是世界上最早的临床医学百科，在唐代就传遍海外，被中外医家奉为珍宝。
它包含：
- 内科、外科、妇科、儿科等临床诊治
- 养生、导引、气功、食疗
- 精神疾病与情志调整
- 急救方法
- 生活保健与道家修身理念
孙思邈将医、道、德融为一体，是中华文化中罕见的全人医学。
五、千金一方，是慈悲一念
《千金方》不是为皇帝写的，不是为名利写的，而是为百姓、为病人、为无助者写的。
有一段被后世反复引用：
“见彼苦恼，若己有之，深心凄悯，勿避艰险，昼夜寒暑，凡有求者，不得拒也。”
这不是教条，是他一生亲身实践的慈悲。
他曾说：
“人命至重，有贵千金。”
因为生命无价，所以他用《千金方》把最好的方法留给了世间。
《千金方》的由來：一位藥王的慈悲願心
文：明心.天心
提到《千金方》，人們自然會想到被尊稱為「藥王」的孫思邈。他出生於西魏，歷經隋唐兩代，一生橫跨百餘年。他飽經朝代更迭、戰亂動盪，但心中始終只有一件事——救人。
一、少年立志：以醫救世的初願
相傳孫思邈少年時多病，四處求醫。過程中，他親眼看到百姓因生活艱難、無力求醫而痛苦離世，心中悲憫油然而生。他並未因此怨天尤人，反而立下宏願：
「凡為醫者，必當大慈惻隱，視病人猶己之苦。」
因病而悟，他開始勤讀醫書、研習方藥，又親自採藥、研方、治病。他不是為名，而是為救；不是為利，而是為心中那個不忍眾生受苦的念頭。
二、戰亂年代：知識散亂，醫方易失
孫思邈生活在社會動盪的時代。戰火燒毀了大量典籍，許多珍貴醫方逐漸失傳。他深知醫學是救命之術，一旦失掉便是無數人的性命。
於是，他開始整理古今醫方，從黃帝、張仲景、華佗，到隋唐民間偏方，逐條研校、反覆驗證。「藥王」之名，正是來自他取法廣博、心念純淨。
三、為了生命而寫：何以名為「千金」？
孫思邈用數十年編成巨著，將畢生心血傾注在書中。他把這部書命名為 《備急千金要方》（簡稱《千金方》）。為什麼叫「千金」？
因為在他心中：
一條人命，價值千金。
救人一命，不惜千金。
這部書，就是他用慈悲心送給天下人的「千金」。
同時，他也希望後世醫者能有他這般的心胸：「見死不救者，非仁醫也。」他以書立誓，以書教世：醫者用心，不可只為錢財，更不可冷漠。
四、一部百科全書式巨著
《千金方》共三十卷，方藥 5300 多首，是世界上最早的臨床醫學百科，在唐代就傳遍海外，被中外醫家奉為珍寶。
它包含：
- 內科、外科、婦科、兒科等臨床診治
- 養生、導引、氣功、食療
- 精神疾病與情志調整
- 急救方法
- 生活保健與道家修身理念
孫思邈將醫、道、德融為一體，是中華文化中罕見的全人醫學。
五、千金一方，是慈悲一念
《千金方》不是為皇帝寫的，不是為名利寫的，而是為百姓、為病人、為無助者寫的。
有一段被後世反覆引用：
「見彼苦惱，若己有之，深心凄愍，勿避艱險，晝夜寒暑，凡有求者，不得拒也。」
這不是教條，是他一生親身實踐的慈悲。
他曾說：
「人命至重，有貴千金。」
因為生命無價，所以他用《千金方》把最好的方法留給了世間。
The Origin of Qianjin Fang:The Compassionate Vow of the Medicine King
Text by: Mingxin.Tianxin
When people mention Qianjin Fang (Prescriptions Worth a Thousand Gold), they naturally think of Sun Simiao, respectfully known as the “Medicine King.” Born during the Western Wei and living through the Sui and Tang dynasties, he lived for more than a century. Despite the political upheavals and wars of his era, his heart was always focused on one mission—saving lives.
1. A Vow in Youth: Healing the World Through Medicine
According to historical accounts, Sun Simiao was frail and often ill during his youth. He frequently sought medical help, and during this process he witnessed countless ordinary people suffer and even die simply because they could not afford treatment. This stirred great compassion within him. Instead of resentment, he made a heartfelt vow:
“Those who practice medicine must possess great compassion, and regard the suffering of patients as if it were their own.”
Through illness, he came to understand compassion. He began to diligently study medical classics, research herbal formulas, gather herbs, and treat the sick. He sought neither fame nor wealth—only to relieve suffering.
2. An Age of Turmoil: When Medical Knowledge Was at Risk
Sun Simiao lived in a turbulent era. Wars destroyed libraries, and many precious medical formulas were lost. He understood deeply that medicine is a lifesaving art; when knowledge disappears, so do countless lives.
Thus he devoted himself to collecting and organizing medical knowledge from antiquity to his own time—drawing from the works of the Yellow Emperor, Zhang Zhongjing, Hua Tuo, and numerous folk traditions. He compared, verified, and refined these prescriptions. This broad and pure pursuit of knowledge earned him the revered title “Medicine King.”
3. Written for Life: Why Call It “Worth a Thousand Gold”?
After decades of work, Sun Simiao compiled his life’s wisdom into a monumental text, which he titled Bèi Jí Qiānjīn Yàofāng (Essential Prescriptions Worth a Thousand Gold for Emergencies), later known simply as Qianjin Fang.
Why “a thousand gold”?
Because, in his view:
One human life is worth a thousand pieces of gold.
To save a single life, nothing should be spared.
This book was his gift of “a thousand gold” to all people, born from compassion.
He also hoped to shape future generations of physicians with this mindset:
“To ignore the dying is not the conduct of a benevolent doctor.”
Through his writing, he taught the world that medicine must be practiced with sincerity, not for profit or indifference.
4. A Medical Encyclopedia Ahead of Its Time
Qianjin Fang contains 30 volumes and over 5,300 prescriptions. It is one of the world’s earliest clinical medical encyclopedias and was widely circulated even in the Tang dynasty, becoming treasured by physicians both in China and abroad.
It covers:
- Internal medicine, surgery, gynecology, pediatrics
- Health cultivation, breathing exercises, qigong, dietary therapy
- Mental and emotional disorders
- Emergency medicine
- Daily health maintenance and Daoist principles of self-cultivation
Sun Simiao united medicine, Daoist philosophy, and ethics into a remarkable system of holistic healing.
5. A Prescription Worth a Thousand Gold Is a Thought of Compassion
Qianjin Fang was not written for emperors, nor for fame or fortune—it was written for the common people, the sick, and the helpless.
One of his most famous teachings states:
“Seeing others’ distress as your own, feel deep compassion.
Avoid neither hardship nor danger.
In cold or heat, day or night, whoever seeks help must not be refused.”
This was not merely doctrine—it was how he lived his entire life.
He also proclaimed:
“Human life is of utmost value, precious beyond a thousand pieces of gold.”
Because life is priceless, he preserved the best medical knowledge he could offer and left it to the world through Qianjin Fang.
The Origin of Qianjin Fang:The Compassionate Vow of the Medicine King
Text von: Mingxin.Tianxin
When people mention Qianjin Fang (Prescriptions Worth a Thousand Gold), they naturally think of Sun Simiao, respectfully known as the “Medicine King.” Born during the Western Wei and living through the Sui and Tang dynasties, he lived for more than a century. Despite the political upheavals and wars of his era, his heart was always focused on one mission—saving lives.
1. A Vow in Youth: Healing the World Through Medicine
Historical accounts say that Sun Simiao was frail and sickly as a child. While seeking medical treatment, he saw many common people suffer and die simply because they could not afford to see a doctor. Witnessing this stirred deep compassion within him. Instead of resentment, he formed a noble vow:
“Those who practice medicine must possess great compassion and regard their patients’ suffering as their own.”
Through illness, he awakened to compassion. He devoted himself to studying medical texts, researching herbal formulas, gathering herbs, and treating the sick. He pursued neither fame nor profit—only the wish to relieve suffering.
2. Turbulent Times: Medical Knowledge at Risk
Sun Simiao lived during a period of great turmoil. Wars destroyed countless books, and many precious medical prescriptions were lost. He understood that medicine is a life-saving art; if knowledge disappears, countless lives disappear with it.
Thus, he began collecting and organizing medical knowledge from ancient to contemporary times—drawing from the Yellow Emperor, Zhang Zhongjing, Hua Tuo, and many folk remedies. He compared, cross-checked, and validated them carefully. His vast, pure dedication earned him the title “Medicine King.”
3. Written for the Sake of Life: Why “A Thousand Gold”?
After decades of work, Sun Simiao compiled his life’s learning into a monumental text called Emergency Prescriptions Worth a Thousand Gold (Bei Ji Qianjin Yaofang), commonly known as Qianjin Fang.
Why “a thousand gold”?
Because to him:
One human life is worth a thousand pieces of gold.
To save a life, no price is too high.
This book was his “thousand-gold gift” to the world, born from compassion.
He also wanted future physicians to hold the same heart:
“Those who see a dying person and refuse to help are not true healers.”
Through this book, he taught that medicine must be practiced with sincerity and compassion—not for money, not with indifference.
4. A Medical Encyclopedia Ahead of Its Time
Qianjin Fang contains 30 volumes and more than 5,300 prescriptions. It is one of the world’s earliest clinical medical encyclopedias and was widely read even during the Tang dynasty. It became a treasured reference for physicians at home and abroad.
It includes:
- Internal medicine, surgery, gynecology, pediatrics
- Health cultivation, breathing methods, qigong, and dietary therapy
- Mental and emotional disorders
- Emergency treatments
- Daily health maintenance and Daoist self-cultivation
Sun Simiao integrated medicine, Daoism, and ethics, creating a holistic medical system rarely seen in Chinese history.
5. A Thousand-Gold Prescription Is a Single Thought of Compassion
Qianjin Fang was not written for emperors, nor for profit or prestige. It was written for ordinary people—the sick, the weak, and the helpless.
One of his most famous teachings says:
“Regard another’s suffering as your own.
Feel deep compassion.
Avoid neither hardship nor danger.
In cold or heat, day or night,
never refuse anyone who seeks help.”
This was not mere doctrine—it was how Sun Simiao lived.
He also said:
“Human life is of utmost value—worth more than a thousand pieces of gold.”
Because life is priceless, he preserved the best medical knowledge he had and left it to the world through Qianjin Fang.
『千金方』の由来：薬王の慈悲の願い
文：明心・天心
『千金方』と聞けば、人々は自然と「薬王」と尊称される孫思邈（そん しばく）を思い浮かべます。
彼は西魏に生まれ、隋・唐の二代を生き抜き、百年以上の生涯を送りました。
多くの王朝交替や戦乱の時代を経験しましたが、彼の心には常にただ一つの信念——衆生を救うこと——がありました。
一、少年期の志：医をもって衆生を救う
伝えられるところによれば、孫思邈は少年期に病弱で、しばしば医者を求めてさまよいました。
その途中で、貧しさゆえに医療を受けられず、苦しみながら亡くなっていく庶民の姿を数多く目にしました。
それは彼の心に深い悲しみと慈しみを生じさせました。
彼は天を恨むことなく、むしろ偉大な誓いを立てました。
「医を志す者は、大いなる慈悲と惻隠の心を持ち、患者の痛みを自らの痛みとみなすべし。」
病を通して慈悲に目覚めた彼は、医書を読み、方剤を研究し、自ら山に入り薬草を採り、診療を重ねました。
彼は名声のためでも富のためでもなく、苦しむ者を救いたいという一念で医に向かいました。
二、戦乱の時代：散逸する知識と失われゆく医方
孫思邈が生きた時代は、大変な動乱期でした。
戦火によって多くの書物が焼失し、貴重な医方も少しずつ失われていきました。
彼は深く理解していました——
医学とは命を救う道であり、知識が失われれば無数の命が失われるということを。
そこで彼は、古代から隋・唐に至るまでの医方を整理し始めます。
黄帝、張仲景、華佗の医学から、民間の処方に至るまで、ひとつひとつ検証し、校合し、磨き上げました。
彼が「薬王」と呼ばれるようになったのは、広く深く学び、純粋な心でそれを行ったからです。
三、生命のために書かれた書：なぜ「千金」と名づけたのか
孫思邈は数十年をかけて大著を編纂し、その生涯の精華をすべて注ぎ込みました。
この書を 『備急千金要方』（略して『千金方』） と名づけた理由は何でしょうか。
それは、彼が確信していたからです：
一つの命は千金に値する。
一人を救うためなら、千金を惜しまない。
彼にとって『千金方』は、**天下の人々に捧げる「千金の心」**だったのです。
そして彼は後世の医者にも、同じく広い心を持ってほしいと願いました：
「死にゆく者を見て救わぬ者は、仁医にあらず。」
医者は金のためでも、冷淡であるためでもなく、
真心をもって医に向かうべきだと、彼は書を通して教えました。
四、百科全書のような大著
『千金方』は全三十巻、5300以上の処方を収録し、世界最古級の臨床医学百科ともいえる大著です。
唐代にはすでに海外にも伝わり、多くの医家から宝物のように扱われました。
内容は多岐にわたります：
- 内科・外科・婦人科・小児科
- 養生、導引、気功、食療
- 精神疾患と情志の調整
- 救急処置
- 生活保健と道家の修身理念
孫思邈は医・道・徳を融合し、東洋医学の中でも稀に見る全人的医学を築きました。
五、「千金一方」は慈悲の一念
『千金方』は皇帝のためでも、名利のためでもなく、
庶民のため、病人のため、助けを求める者のために書かれたものです。
後世によく引用される一節があります：
「苦しむ者を見たら、自分のことのように憐れみ、
艱難や危険を避けてはならない。
昼夜・寒暑を問わず、求める者がいれば拒んではならない。」
これは単なる教えではなく、彼が一生をかけて実践した慈悲そのものでした。
彼はこうも言いました：
「人命は至って重く、千金よりも貴い。」
生命は無価である——
だからこそ彼は『千金方』に最善の方法を記し、後世に残したのです。
Nguồn Gốc của Thiên Kim Phương:Tấm Lòng Từ Bi của Một Vị Dược Vương
Văn：Minh Tâm . Thiên Tâm
Nhắc đến Thiên Kim Phương, người ta lập tức nhớ đến Tôn Tư Mạc – vị danh y được hậu thế tôn xưng là “Dược Vương”. Ông sinh vào thời Tây Ngụy, trải qua hai triều Tùy – Đường, sống hơn một trăm bốn mươi năm. Dù chứng kiến bao cảnh đổi thay, loạn lạc của thời đại, trong lòng ông suốt đời chỉ có một tâm niệm —— cứu người.
I. Tuổi trẻ lập chí: Khởi nguyện dùng y đạo cứu đời
Tương truyền thời niên thiếu, Tôn Tư Mạc thường xuyên đau bệnh, phải đi khắp nơi cầu y. Trên đường tìm thuốc, ông chứng kiến cảnh dân chúng nghèo khổ, không đủ tiền chữa bệnh mà đành đau đớn qua đời. Lòng từ bi từ đó sinh khởi.
Ông không oán trời trách người, mà thệ nguyện:
“Phàm làm thầy thuốc, phải có lòng đại từ đại bi, xem nỗi khổ của người bệnh như nỗi khổ của chính mình.”
Vì bệnh mà ngộ, ông bắt đầu chuyên tâm đọc y thư, nghiên cứu phương dược, tự đi hái thuốc, bào chế, chữa bệnh.
Ông không cầu danh, chẳng vì lợi — chỉ vì trong tâm không đành nhìn chúng sinh chịu khổ.
II. Thời loạn lạc: Tri thức thất tán, phương thuốc dễ mất
Tôn Tư Mạc sống trong thời đại biến động dữ dội. Chiến hỏa thiêu rụi vô số sách vở, nhiều phương thuốc quý dần thất truyền. Ông hiểu rằng y học là thuật cứu người, một khi mai một sẽ đồng nghĩa với vô số sinh mạng bị bỏ rơi.
Vì vậy, ông quyết tâm sưu tầm và chỉnh lý phương thuốc từ cổ chí kim:
từ Hoàng Đế, Trương Trọng Cảnh, Hoa Đà cho đến các phương dân gian thời Tùy Đường.
Từng phương một, ông đều khảo cứu, kiểm chứng cẩn trọng.
Danh hiệu “Dược Vương” chính là xuất phát từ sự thu nhận rộng rãi, tinh lọc nghiêm túc và tấm lòng thuần tịnh của ông.
III. Vì mạng người mà viết: Vì sao gọi là “Thiên Kim”?
Suốt nhiều thập kỷ, ông dồn hết tâm huyết để biên soạn bộ y thư vĩ đại, đặt tên là “Bị Cấp Thiên Kim Yếu Phương”, gọi tắt là Thiên Kim Phương.
Tên sách mang ý nghĩa sâu xa:
Vì trong lòng ông:
Một mạng người – quý giá như thiên kim.
Cứu được một người – dù tốn thiên kim cũng không tiếc.
Cuốn sách chính là “thiên kim” mà ông dâng tặng cho hậu thế.
Ông mong các thầy thuốc đời sau cũng giữ được tấm lòng như ông:
“Thấy người sắp chết mà không cứu, không phải là nhân y.”
Bằng bộ sách này, ông lập chí nguyện rộng lớn:
người làm y phải lấy lòng nhân làm gốc, tuyệt đối không thể vì của cải mà lạnh lùng trước sinh mạng.
IV. Một bộ bách khoa toàn thư y học hoàn chỉnh
Thiên Kim Phương gồm 30 quyển, hơn 5.300 phương thuốc —— được xem là bộ bách khoa lâm sàng sớm nhất thế giới.
Ngay thời Đường, sách đã lan truyền ra nước ngoài, được các y gia Á – Âu ca ngợi.
Nội dung bao gồm:
- Nội khoa, Ngoại khoa, Phụ khoa, Nhi khoa
- Dưỡng sinh, đạo dẫn, khí công, ẩm thực trị liệu
- Điều chỉnh tinh thần và cảm xúc
- Phương pháp cấp cứu
- Chăm sóc đời sống và triết lý tu thân của Đạo gia
Tôn Tư Mạc dung hòa y – đạo – đức, tạo nên nền y học toàn diện hiếm có trong văn hóa Đông phương.
V. “Thiên kim nhất phương” là một niệm từ bi
Thiên Kim Phương không phải viết cho hoàng đế, càng không vì danh lợi,
mà là vì thứ dân, vì người nghèo, vì những ai bất lực giữa bệnh tật.
Có một đoạn nổi tiếng, được hậu thế trích dẫn không ngừng:
“Thấy người đau khổ, phải cảm như chính mình chịu khổ,
dốc lòng thương xót, không ngại khó khăn nguy hiểm,
dù ngày đêm nóng lạnh, hễ ai cầu cứu cũng không được từ chối.”
Đó không phải lời dạy suông —— đó là những gì ông thực hành suốt đời.
Ông từng nói:
“Sinh mạng con người vô cùng quý giá, đáng trọng như thiên kim.”
Vì sự vô giá của sinh mạng,
ông dùng Thiên Kim Phương để trao lại cho thế gian những điều tốt đẹp nhất.
留言