ĐỀ CƯƠNG CUỐI HỌC KỲ 2 MÔN NGỮ VĂN 6

ĐỀ 1:

 I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm) Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới: “ Đầu tiên, đó chính là sự thiếu ý thức nghiêm trọng và thờ ơ của người dân. Nhiều người cho rằng những việc mình làm là quá nhỏ bé, không đủ để làm hại môi trường. Một số người lại cho rằng việc bảo vệ môi trường là trách nhiệm của nhà nước, của các cấp chính quyền...trong khi số khác lại nghĩ rằng việc môi trường đã bị ô nhiễm thì có làm gì cũng "chẳng ăn thua", và ô nhiễm môi trường cũng không ảnh hưởng đến mình nhiều. Và chính những suy nghĩ này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục cũng như tư duy bảo vệ môi trường của các thế hệ trẻ về sau. Thật vậy, người lớn không làm gương để giáo dục trẻ em, mà minh chứng cụ thể đầu tiên là hành động vứt rác bừa bãi ra môi trường thay vì vứt đúng nơi quy định. Theo quan sát, tại các trường học, chúng tôi nhiều lần chứng kiến phụ huynh đưa con đi học đến cổng trường dừng lại ăn sáng và sau khi ăn xong, thay vì bỏ hộp xôi, hộp bánh, túi nylon vào thùng rác thì họ lại vứt ngay tại chỗ. Mặc dù, các trường học có treo rất nhiều tấm biển, khẩu hiệu cấm xả rác bừa bãi nhưng phụ huynh vẫn thản nhiên xả rác nơi công cộng thì rất khó hình thành ý thức tốt cho thế hệ trẻ. Nói cách khác, thực trạng ô nhiễm môi trường tại Việt Nam có sự đóng góp rất lớn từ chính ý thức kém của một bộ phận người dân. Tình trạng này thậm chí còn tồi tệ hơn ở các bãi biển tự nhiên. Theo thống kê mới nhất của Bộ Tài nguyên và Môi trường, tại Việt Nam rác thải nhựa chiếm 7% tổng lượng chất thải rắn thải ra, tương đương gần 2.500 tấn/ngày. Bạn có biết rằng Việt Nam đang đứng thứ 4 trên thế giới về lượng chất thải nhựa xả ra đại dương hàng năm lên đến 0,28 - 0,73 triệu tấn rác thải nhựa (chiếm 6% toàn thế giới), chỉ đứng sau Trung Quốc, Indonesia và Philippines.” ( Nguồn internet)

 Câu 1. Xác định thể loại của văn bản trên ?

 Câu 2. Nghĩa của từ “môi trường” là gì? 

Câu 3. Nêu chủ đề của văn bản trên?

 Câu 4. Tìm những chi tiết kể về hành động thiếu ý thức bảo vệ môi trường của con người trong văn bản? 

Câu 5 Tác giả muốn gửi đến chúng ta thông điệp gì qua văn bản ? Câu 6. Qua văn bản trên, hãy nêu suy nghĩ của em để bảo vệ môi trường? ( Viết đoạn văn 5 đến 7 câu)

 II. Viết (4,0 điểm) Viết một bài văn ( khoảng 400 chữ) kể lại một trải nghiệm giúp cho tâm hồn em trở nên phong phú hơn.

Hướng dẫn trả lời 

Đề 1

I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Câu 1. Thể loại của văn bản trên là: Văn bản nghị luận .

Câu 2. Nghĩa của từ “môi trường” là:
Môi trường là tập hợp các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất và sự phát triển của con người cũng như các sinh vật khác.

Câu 3. Chủ đề của văn bản là:
Thực trạng ô nhiễm môi trường và nguyên nhân từ ý thức kém của một bộ phận người dân.

Câu 4. Những chi tiết kể về hành động thiếu ý thức bảo vệ môi trường:

  • Nhiều người cho rằng việc mình làm là nhỏ bé, không đủ để gây hại môi trường.
  • Một số người nghĩ bảo vệ môi trường là trách nhiệm của nhà nước.
  • Có người cho rằng môi trường ô nhiễm sẵn rồi, làm gì cũng vô ích.
  • Phụ huynh ăn sáng trước cổng trường, vứt rác bừa bãi thay vì bỏ vào thùng rác.
  • Mặc dù có biển cấm xả rác nhưng người dân vẫn thản nhiên xả rác nơi công cộng.

Câu 5. Thông điệp tác giả muốn gửi đến chúng ta:
Mỗi người cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường từ những hành động nhỏ nhất, vì ô nhiễm môi trường xuất phát chủ yếu từ sự thờ ơ và thiếu trách nhiệm của con người.

Câu 6. Viết đoạn văn (5–7 câu):
Để bảo vệ môi trường, em nghĩ mỗi người cần bắt đầu từ những hành động nhỏ hằng ngày như không vứt rác bừa bãi, hạn chế sử dụng túi nylon và tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh công cộng. Em luôn mang theo túi vải khi đi chợ và sử dụng chai nước cá nhân thay vì chai nhựa dùng một lần. Ở trường, em và các bạn thường xuyên nhắc nhau bỏ rác đúng nơi quy định và giữ gìn lớp học sạch sẽ. Em tin rằng nếu ai cũng có ý thức như vậy thì môi trường sống của chúng ta sẽ ngày càng xanh – sạch – đẹp hơn. Bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ tương lai của chính mình.

ĐỀ 2

 I. ĐỌC (6.0 điểm) Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi bên dưới. Lá thư cho đời sau Tri thức là vô hạn nên chẳng ai có thể biết được tất cả một cách toàn diện và chắc chắn cả. Vì vậy, hãy không ngừng tìm kiếm và học hỏi về những điều mình chưa biết. Cuộc sống luôn ẩn chứa những bài học mà chúng ta cần nắm bắt để trau dồi và hoàn thiện mình hơn. Bức tranh đẹp nhất luôn là tác phẩm mà chưa người hoạ sĩ nào hoàn thành. Vì vậy, hãy cứ mạnh dạn vẽ nên bức tranh ấy. Kỷ lục thể thao vĩ đại nhất là kỷ lục chưa được tạo lập, do đó, hãy biết ước mơ làm nên những việc lớn. Hãy sống mỗi ngày như thế đó, đó là ngày cuối cùng ta được sống trên thế gian này. Khi từ giã cõi đời, con người ta thường không hối tiếc về những điều mà mình làm, mà lại tiếc nuối về những điều chưa làm được. Hãy sống sao cho khi mất đi, ta có thể mỉm cười mãn nguyện. Cuối cùng, tôi phải thú nhận rằng tôi chẳng hiểu mấy về những cấu trúc nguyên tử hình thành nên vật chất và con người. Điều tôi biết, chỉ đơn giản, kết quả của sự kết hợp tế bào, nhiễm sắc thể, gen di truyền… phức tạp ấy từng là con người rất khác nhau. Và rằng, sự có mặt của mỗi người chúng ta trên thế giới này đều có một ý nghĩa nhất định nào đó. Một khi thời gian sống của ta không còn nữa, chẳng ai khác có thể lấp được khoảng trống mỗi chúng ta để lại phía sau mình. Xuất phát của chúng ta về mặt sinh học có thể giống nhau, nhưng mỗi người có quyền và khả năng riêng để tạo sự khác biệt độc đáo cho mình. Đó sẽ là điều gì thì tùy vào chính bạn. (Trích “Hạt giống tâm hồn”, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, tr.140,141) 

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản trên?

 Câu 2. Em hiểu như thế nào về nghĩa của từ “kỷ lục” trong câu sau; “Kỷ lục thể thao vĩ đại nhất là kỷ lục chưa được tạo lập, do đó, hãy biết ước mơ làm nên những việc lớn” 

Câu 3. . Tìm trong đoạn trích lí do tác giả khuyên: “hãy không ngừng tìm kiếm và học hỏi về những điều mình chưa biết”? . 

Câu 4. Em có đồng ý với ý kiến “mỗi người có quyền và khả năng riêng để tạo sự khác biệt độc đáo cho mình” không? Vì sao? 

Câu 5. Em hãy rút ra bài học cho bản thân qua văn bản trên.

Hướng dẫn trả lời

I. ĐỌC (6,0 điểm)

Câu 1.
Thể loại của văn bản trên là: Văn bản nghị luận .

Câu 2.
Nghĩa của từ “kỷ lục” trong câu:

“Kỷ lục thể thao vĩ đại nhất là kỷ lục chưa được tạo lập, do đó, hãy biết ước mơ làm nên những việc lớn”

→ Từ “kỷ lục” ở đây không chỉ mang nghĩa đơn thuần là thành tích thể thao, mà còn mang ý nghĩa ẩn dụ về những thành tựu vĩ đại chưa được khám phá hoặc đạt tới. Câu văn khích lệ con người hãy mơ ước và hành động để chinh phục những đỉnh cao mới, vượt qua giới hạn của bản thân.

Câu 3.
Lí do tác giả khuyên: “hãy không ngừng tìm kiếm và học hỏi về những điều mình chưa biết” là:

Vì tri thức là vô hạn nên không ai có thể biết được tất cả một cách toàn diện và chắc chắn cả.

Câu 4.
Em có đồng ý với ý kiến: “mỗi người có quyền và khả năng riêng để tạo sự khác biệt độc đáo cho mình” không? Vì sao?
→ Em đồng ý với ý kiến đó. Bởi mỗi người sinh ra đều có hoàn cảnh, tính cách, sở thích và khả năng riêng biệt. Chính sự khác biệt ấy tạo nên giá trị cá nhân và làm nên sự phong phú cho xã hội. Khi mỗi người dám thể hiện cá tính và phát triển khả năng riêng, họ sẽ tạo ra dấu ấn của mình trong cuộc sống và đóng góp cho cộng đồng theo cách riêng biệt.

Câu 5.
Bài học em rút ra được từ văn bản:
→ Em học được rằng trong cuộc sống, cần luôn không ngừng học hỏi, dám mơ ước, dám hành động và sống trọn vẹn từng ngày. Mỗi người đều có giá trị riêng không thể thay thế, vì vậy hãy sống một cuộc đời có ý nghĩa và để lại điều tốt đẹp cho đời sau.