Tùy bút, Tản văn

Đề 1:

Câu 1. Đọc - hiểu   (6,0 điểm)  Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

                                       CÁNH DIỀU TUỔI THƠ

“Tuổi thơ của tôi được nâng lên từ những cánh diều. Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi. Cánh diều mềm mại như cánh bướm. Chúng tôi vui sướng đến phát dại nhìn lên trời. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè,... như gọi thấp xuống những vì sao sớm. Ban đêm, trên bãi thả diều thật không còn gì huyền ảo hơn. Có cảm giác diều đang trôi trên dải Ngân Hà. Bầu trời tự do đẹp như một thảm nhung khổng lồ. Có cái gì cứ cháy lên, cháy mãi trong tâm hồn chúng tôi. Sau này tôi mới hiểu đấy là khát vọng. Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống từ trời và bao giờ cũng hi vọng khi tha thiết cầu xin: “Bay đi diều ơi! Bay đi!”. Cánh diều tuổi ngọc ngà bay đi, mang theo nỗi khát khao của tôi.

                                   (Cánh diều tuổi thơ - Tạ Duy Anh, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

a.  Văn bản trên thuộc thể loại gì? Trong văn bản, tuổi thơ của tác giả gắn với hình ảnh nào? 

b. Tìm 04 từ ghép Hán Việt trong văn bản. Đặt câu với một từ Hán Việt vừa tìm được.

b. Cho câu: “Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống.” Tìm một phó từ có trong lời văn trên. Đặt câu với phó từ vừa tìm.

 c.  Nhan đề văn bản nêu lên nội dung gì?

d. Em thích chi tiết /hình ảnh nào ? Vì sao ?

e. Từ  nội dung đoạn trích, em học tập được những gì ? Hãy viết một đoạn văn nêu suy nghĩ ( khoảng 100-150 chữ)

Hướng dẫn trả lời

Đề 1: Câu 1. Đọc - hiểu (6,0 điểm)

a. Văn bản trên thuộc thể loại gì? Trong văn bản, tuổi thơ của tác giả gắn với hình ảnh nào?

  • Thể loại: Văn bản trên thuộc thể loại tùy bút hoặc tản văn. Đây là một loại văn bản miêu tả những cảm xúc, kỷ niệm mang tính cá nhân, tự sự và phản ánh tâm trạng của tác giả.
  • Hình ảnh gắn với tuổi thơ của tác giả: Trong văn bản, tuổi thơ của tác giả gắn với hình ảnh "cánh diều", một hình ảnh đầy tính tượng trưng cho những kỷ niệm ngọt ngào, hồn nhiên và khát khao trong tuổi thơ.

b. Tìm 04 từ ghép Hán Việt trong văn bản. Đặt câu với một từ Hán Việt vừa tìm được.

  • Các từ ghép Hán Việt trong văn bản:
    1. Mục đồng
    2. Huyền ảo
    3. Khát vọng
    4. Ngân Hà
  • Câu với từ Hán Việt "Khát vọng": "Khát vọng cống hiến cho xã hội luôn cháy bỏng trong trái tim của những người trẻ."

c. Cho câu: “Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống.” Tìm một phó từ có trong lời văn trên. Đặt câu với phó từ vừa tìm.

  • Phó từ: "suốt".
  • Câu ví dụ: "Tôi suốt cả ngày không thể ngừng nghĩ về những chuyến du lịch sắp tới."

d. Nhan đề văn bản nêu lên nội dung gì?

  • Nhan đề "Cánh diều tuổi thơ" nêu lên nội dung là hình ảnh cánh diều gắn liền với tuổi thơ hồn nhiên, tươi đẹp của tác giả, là biểu tượng của những ước mơ, khát vọng, và những kỷ niệm khó quên trong thời gian ấu thơ.

e. Em thích chi tiết /hình ảnh nào? Vì sao?

  • Chi tiết tôi thích nhất là “Cánh diều mềm mại như cánh bướm”. Hình ảnh này thể hiện sự nhẹ nhàng, tự do, bay bổng của tuổi thơ, cũng là sự gợi lên những cảm xúc đẹp đẽ và mộng mơ. Cánh diều như một hình ảnh ẩn dụ cho ước mơ, khát vọng, luôn bay cao và hướng đến những điều tốt đẹp.

f. Từ nội dung đoạn trích, em học tập được những gì? Hãy viết một đoạn văn nêu suy nghĩ (khoảng 100-150 chữ)

    Đoạn trích đã giúp tôi nhận ra rằng tuổi thơ là khoảng thời gian quý giá với những ký ức ngọt ngào và những ước mơ thuần khiết. Hình ảnh cánh diều bay lên không chỉ là một trò chơi đơn giản, mà là biểu tượng của khát vọng và ước mơ của mỗi người. Qua đó, tôi cũng học được rằng trong cuộc sống, chúng ta cần phải nuôi dưỡng những ước mơ lớn lao và hành động để biến chúng thành hiện thực, dù đôi khi những ước mơ ấy có thể không hoàn hảo. Những kỷ niệm tuổi thơ như cánh diều sẽ luôn tiếp sức cho chúng ta vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống trưởng thành.