ĐỀ 5 ( Kiểm tra buổi chiều nhé các em)

I. ĐỌC HIỂU

Đọc văn bản sau:

BÀ CHÁU

Ngày xửa ngày xưa, ở một làng kia có hai em bé, một trai, một gái. Trai là anh, gái là em. Bố mẹ mất sớm, hai em về sống với bà ngoại. Bà già lắm và cũng nghèo lắm. Ba bà cháu rau cháo nuôi nhau, đời sống rất đỗi chật vật nhưng được cái lúc nào cũng hòa thuận vui vẻ. Các cháu ríu rít quấn quýt quanh bà. Bà móm mém cười hiền từ nhìn các cháu, dịu bớt những nỗi vất vả, cay đắng.

Một hôm, có bà tiên đi ngang qua, thấy tình cảnh ba bà cháu, mủi lòng, liền để lại một trái đào và dặn:

– Khi nào bà mất đi, hai cháu mang hạt đào này gieo lên mộ thì lập tức sẽ được giàu có, sung sướng.

Đời sống cực nhọc quá, cuối cùng rau cháo cũng không đủ ăn, bà ngoại thương cháu, nhịn ăn liền mấy ngày để cái chết mau đến, hi vọng lời bà tiên sẽ thành sự thật, cháu mình sớm được hạnh phúc.

Quả nhiên, mộ bà vừa đắp xong, hạt đào vừa gieo xuống, phúc chốc đã hiển hiện điều lạ lùng. Hạt đào nảy mầm, cây lớn nhanh vùn vụt, rào rào nảy lá, đơm hoa, kết quả. Trùm lên mộ bà là một cây đào lực lưỡng, trĩu trịt trái vàng, trái bạc. Hai anh em hớn hở chạy quanh gốc đào, hái mỏi tay, cũng không hết của cải quý giá.

Nỗi nhớ bà khuây khỏa dần. Hai anh em trở nên rất giàu có, giàu hơn cả mọi ông hoàng, bà chúa khắp thế gian.

Nhưng rồi phát vui sướng bồng bột ban đầu dần lắng xuống. Vàng bạc, châu báu lạnh lẽo không bù lại được tình thương đầm ấm của người bà. Sống giữa cung điện cao vợi, nhiều lúc anh em cảm thấy trống trải. Nhìn đâu cũng thấy vàng bạc mà không mảy may thấy bóng dáng thân thương của bà ngoại. Nỗi nhớ thương bà cồn cào gan ruột làm hai anh em ăn ngủ không yên, vẻ mặt lúc nào cũng rầu rĩ, héo hắt. Làm sao có thể sung sướng được nếu sống thiếu bà.

Bà tiên lại đi ngang qua. Thấy hai anh em đã trở nên vô cùng giàu có mà vẫn không được thanh thản, bà dừng lại, hỏi. Em gái òa lên khóc, cầu mong bà tiên hóa phép cho bà ngoại mình sống lại. Bà tiên nói:

– Nếu bà ngoại sống lại thì ba bà cháu lại cực khổ như xưa, liệu có chịu được không?

Cả hai anh em cùng nói như reo lên:

– Chúng cháu chịu được! Khổ sở đến đâu chúng cháu cũng chịu được, miễn là bà chúng cháu sống lại!

Bà tiên phất chiếc quạt lông màu nhiệm. Phút chốc, tất cả lâu đài, thành quách, cây đào với những trái vàng, trái bạc biến thành một áng mây hồng lơ lửng trôi về phía cuối trời. Bà ngoại lại hiện ra, móm mém cười, hiền hậu dang tay ôm hai cháu. Cậu bé, cô bé sà vào lòng bà ngoại thổn thức. Sẽ chẳng bao giờ họ xa nhau nữa. Ba bà cháu lại tần tảo,  rau cháo nuôi nhau, vất vả thật, nhưng lúc nào cũng tràn đầy tình thương mến..

(Theo Câu chuyện Bà cháu, Kể chuyện 3, trang 18, NXB Giáo dục 1983)

Câu 1. Truyện Bà cháu thuộc thể loại nào?

Câu 2. Câu chuyện trong tác phẩm được kể bằng lời của ai?

Câu 3. Nhân vật trong truyện Bà cháu thuộc kiểu nhân vật nào ?

Câu 4. Vì sao người bà mong muốn cái chết mau đến với mình?

Câu 5. Tìm một thành ngữ thể hiện tình cảnh khốn khó của bà cháu?

Câu 6. Tại sao sau khi giàu có, hai anh em  lại ăn ngủ không yên, vẻ mặt lúc nào cũng rầu rĩ, héo hắt?

Câu 7. Tại sao hai anh em mong muốn trở lại cuộc sống nghèo khổ như xưa?

Câu 8. Thông điệp nào được gửi gắm qua câu  truyện Bà cháu?

Câu 9. Em đánh giá như thế nào về kết thúc của câu chuyện cổ tích trên?

Câu 10. Hãy rút ra bài học mà em tâm đắc nhất sau khi đọc tác phẩm.

II. VIẾT 

Hãy viết một bài văn kể lại một câu chuyện truyền thuyết hoặc cổ tích mà em yêu thích bằng lời kể của em.

------------------------- Hết -------------------------

GỢI Ý ĐỀ 5 

I ĐỌC HIỂU6.0
 1Truyện cổ tích.0.5
2Lời của người kể chuyện.0.5
3Nhân vật bất hạnh.0.5
4 Vì bà muốn lời bà tiên sẽ thành sự thật, cháu mình sớm được giàu có, hạnh phúc.0.5
5Ăn bữa nay, lo bữa mai.0.5
6Vì hai anh em cảm thấy trống trải khi thiếu đi bóng dáng bà ngoại.0.5
7Vì mong bà ngoại sống lại, ba bà cháu rau cháo nuôi nhau0.5
8Ca ngợi tấm lòng hiếu thảo của hai cháu dành cho bà.0.5
 9- HS đánh giá được kết thúc có hậu của truyện.
(Tình yêu thương, gắn bó sâu sắc của bà cháu. Tình cảm ấy còn quý giá hơn cả vàng bạc. Ca ngợi sự hiếu thảo của hai người cháu dành cho bà.)
1.0
 10- HS nêu được cụ thể bài học; ý nghĩa của bài học.
( Bài học mà em tâm đắc nhất sau khi đọc câu chuyện là nên yêu thương bà. Bà luôn yêu thương cháu. Tình cảm của bà cháu còn quý giá hơn cả vàng bạc. Chúng ta phải hiếu thảo với bà cũng như cha mẹ trong câu chuyện.)
1.0

PHẦN VIẾT

Mở bài

- Nêu tên truyện.

- Nêu lí do em muốn kể chuyện.

- Dùng ngôi thứ 3 để kể 

Thân bài 

- Giới thiệu nhân vật, hoàn cảnh xảy ra câu chuyện.

- Trình bày chi tiết các sự việc xảy ra từ lúc mở đầu cho đến khi kết thúc.

- Các sự việc được kể theo trình tự thời gian.

- Sự việc này tiếp sự việc kia một cách hợp lí.

- Thể hiện được các yếu tố kì ảo. 

Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về câu chuyện.

bài tham khảo

Bông cúc trắng.

                  Tình mẫu tử luôn là thứ tình cảm cao cả và thiêng liêng và cao quý nhất trên đời. Đã có rất nhiều câu chuyện hay viết về chủ đề này. Trong số những câu chuyện hay đó em ấn tượng nhất với là chuyện “Bông cúc trắng” .

                   Ngày xưa, có một gia đình nghèo gồm hai mẹ con sống nương tựa vào nhau, cuộc sống của họ bình yên trong một ngôi nhà nhỏ. Người mẹ hàng ngày tần tảo làm lụng nuôi con. Người con biết vâng lời mẹ và chăm chỉ học hành. Một ngày kia, người mẹ bỗng lâm bệnh nặng, mặc dù người con rất thương mẹ, chạy chữa biết bao thầy lang giỏi trong vùng cũng không chữa khỏi cho mẹ. Em buồn lắm, ngày ngày đều cầu phúc cho mẹ. Thương mẹ, người con quyết tâm đi tìm thầy nơi khác về chữa bệnh. Người con đi mãi, qua bao nhiêu làng mạc, núi sông, ăn đói mặc rách vẫn không nản lòng. Đến một hôm, khi đi ngang qua một ngôi chùa, em xin nhà sư trụ trì được vào thắp hương cầu phúc cho mẹ. Lời cầu xin của em khiến trời nghe cũng phải nhỏ lệ, đất nghe cũng cúi mình. Lời cầu xin đó đến tai Đức Phật từ bi. 

      Người cảm thương tấm lòng hiếu thảo đó của em nên đã tự mình hóa thân thành một nhà sư. Nhà sư đi ngang qua chùa và tặng em một bông hoa trắng rồi nói: “Bông hoa này là biểu tượng của sự sống, là bông hoa chứa đựng niềm hi vọng, là ước mơ của loài người, là thần dược để chữa bệnh cho mẹ con, con hãy mang nó về chăm sóc. Nhưng phải nhớ rằng, cứ mỗi năm sẽ có một cánh hoa rụng đi và bông hoa có bao nhiêu cánh thì mẹ con chỉ sống được bấy nhiêu năm”. Nói rồi nhà sư biến mất. Em nhận bông hoa, cảm tạ Đức Phật, lòng em rất đỗi vui mừng. Nhưng khi đếm những cánh hoa, lòng em bỗng buồn trở lại khi biết rằng bông hoa chỉ có năm cánh, nghĩa là mẹ em chỉ sống được thêm với em có năm năm nữa. Thương mẹ quá, em nghĩ ra một cách, em liền liều xé nhỏ những cánh hoa ra thành nhiều cánh nhỏ, nhiều đến khi không còn đếm được bông hoa có bao nhiêu cánh nữa. Nhờ đó mà mẹ em đã khỏi bệnh và sống rất lâu bên người con hiếu thảo của mình.Bông hoa trắng với vô số cánh nhỏ đó đã trở thành biểu tượng của sự sống, là ước mơ trường tồn, là sự hiếu thảo của người con đối với mẹ, là khát vọng chữa lành mọi bệnh tật cho mẹ của người con. Ngày nay, bông hoa đó được người đời gọi là hoa cúc trắng.

        Đó chính là nguồn gốc của bông hoa cúc trắng, loài hoa tượng trưng cho lòng hiếu thảo. Câu chuyện đã khép lại nhưng ấn tượng trong em vẫn còn mãi không bao giờ quên. Đây cũng là lời răn dạy đối với tất cả những người làm phận con, hãy luôn kính yêu và hiếu thảo đối với cha mẹ của mình.