Em mình xin nghỉ việc sau 2 tháng vào công ty mới, lý do là môi trường toxic, công việc quá tải. Em hay phải làm quá giờ, đầu việc thêm vào cuối ngày, ngày nghỉ… nhưng không được nhận lương.
- Một tâm thái tốt có thể cải thiện sức khỏe và thay đổi vận mệnh
- Nhân quả đi trước vận mệnh: câu chuyện 500 quan tiền kỳ bí
- Hiểu chương đầu của Đạo Đức Kinh để nhìn lại chính mình
Lúc gọi điện về nhà, em ấy bị bố mẹ mắng vì làm chưa được gì đã nghỉ, cứ nhảy vậy bao giờ mới ổn định, mới lập được gia đình, nuôi con cái... Bố mẹ bảo chịu khó làm rồi quen, được người ta trọng dụng, sau này thăng tiến hay có tiếng nói thì sẽ bớt khổ hơn…
Nghe em kể mà mình mới thấy, sự khác biệt thế hệ trong quan điểm về việc làm là thế nào.
Khi tiêu chuẩn về “công việc đáng để chịu đựng” đã thay đổi
Thế hệ trước vì cuộc sống vất vả, công việc theo kiểu xin - cho nhiều, tiền nong hầu hết đều đổ vào lo cho gia đình con cái, nên cái chữ ổn định, chịu khổ, chịu áp lực là điều gần như hiển nhiên.
Nhưng bây giờ khác, người trẻ được sống trong nền kinh tế tốt hơn, ít người phải chạy ăn từng bữa, nên họ bắt đầu quan tâm đến những điều nằm ngoài đồng tiền.
Họ nhìn vào môi trường làm việc, vào cách đồng nghiệp cư xử, vào thái độ của cấp trên, vào việc công ty có tôn trọng luật hay không, và quan trọng hơn cả: họ tự hỏi mình có đang được đối xử như một con người hay chỉ như một công cụ.
Những điều mà trước đây có thể bị xem là “chuyện bình thường”, thì bây giờ lại trở thành những câu hỏi không thể né tránh: tại sao phải chấp nhận?
Và chính ở đây, sự khác biệt không còn nằm ở khả năng chịu đựng, mà nằm ở việc mỗi thế hệ định nghĩa thế nào là một áp lực xứng đáng để chịu.
Vòng lặp tâm lý: Vì sao rời đi nhưng vẫn gặp lại điều cũ
Khi đối mặt với một môi trường làm việc độc hại, một người sếp áp bức hay một mối quan hệ không lành mạnh, phản xạ tự nhiên của hầu hết chúng ta là muốn rời đi càng nhanh càng tốt.
Chúng ta tin rằng chỉ cần thay đổi hoàn cảnh, mọi thứ sẽ tốt hơn. Nhưng thực tế lại không ít lần đi theo một hướng khác: môi trường mới vẫn xuất hiện những vấn đề quen thuộc, chỉ là dưới một hình thức khác.
Điều này không hoàn toàn là do “xui rủi”, mà còn đến từ chính trạng thái bên trong của mỗi người.
Khi một người rời đi trong trạng thái bức bối, chưa kịp hiểu rõ điều gì đã xảy ra, họ rất dễ mang theo toàn bộ cảm xúc tiêu cực đó sang nơi mới. Và khi cách nhìn, cách phản ứng vẫn giữ nguyên, hoàn cảnh tương tự rất dễ lặp lại.
Không phải cứ rời đi là sai, nhưng nếu rời đi mà không hiểu mình đang rời khỏi điều gì, thì rất có thể ta chỉ đang bước từ một vòng lặp này sang một vòng lặp khác.
Rời đi hay ở lại không quan trọng bằng trạng thái bên trong
Có những môi trường thực sự cần phải rời bỏ, bởi ở lại chỉ khiến con người bị bào mòn sâu hơn. Nhưng cũng có những quyết định rời đi chỉ là phản ứng nhất thời, khi cảm xúc chưa được xử lý, khi bên trong vẫn còn nguyên sự chống đối và bất mãn.
Điều quan trọng không phải là lựa chọn ở lại hay ra đi, mà là khả năng nhìn rõ bản chất của vấn đề: điều gì đến từ hoàn cảnh, và điều gì đến từ chính mình.
Khi một người đủ bình tĩnh để không còn bị cuốn theo cảm xúc tiêu cực, họ sẽ bắt đầu hiểu rõ hơn về nhu cầu thật sự của bản thân, và từ đó đưa ra lựa chọn có ý thức.
Chỉ khi đó, việc rời đi mới không còn là “bỏ chạy”, mà trở thành một bước chuyển có định hướng.
Ai cũng chịu áp lực, nhưng không phải áp lực nào cũng đáng để chịu
Gen Z không phải là thế hệ yếu đuối hơn. Họ chỉ là thế hệ bắt đầu đặt câu hỏi về những điều mà trước đây ít ai có cơ hội nghi vấn.
Mỗi thời đại đều có áp lực riêng, nhưng không phải mọi áp lực đều có giá trị như nhau. Có những áp lực giúp con người trưởng thành, nhưng cũng có những áp lực chỉ khiến con người kiệt quệ mà không mang lại ý nghĩa gì.
Người trẻ hôm nay không từ chối nỗ lực, họ chỉ từ chối việc đánh đổi bản thân cho những điều mà họ không còn tin là xứng đáng.
Và có lẽ, điều cần thiết không phải là phán xét, mà là sự thấu hiểu. Bởi vì sau cùng, ai cũng đang cố gắng sống tốt hơn trong hoàn cảnh của riêng mình chỉ là cách họ lựa chọn con đường đã không còn giống nhau nữa.
Tiểu Hoa biên tập
