Phàm ở đời, điều gì ta càng chấp niệm, điều đó càng có quyền lực với ta.

• Cơ thể không phải nơi để thử nghiệm
• Bằng chứng thị giác về những quy luật sâu xa chi phối toàn bộ vật chất

Khi một người quá khao khát danh tiếng, họ sẽ sống trong nỗi sợ bị xem thường. Khi một người quá chấp vào tình yêu, họ sẽ luôn bất an trước nguy cơ mất mát. Chấp niệm thực chất là sự bám víu của tâm trí. Mà đã bám víu thì đồng nghĩa với sợ hãi. Sợ mất, sợ không đủ, sợ không đạt được. Chính nỗi sợ ấy mới là thứ giày vò ta, chứ không phải bản thân sự việc.

Tâm lý học hiện đại gọi đây là hiệu ứng “ám ảnh mục tiêu”: khi ta đặt quá nhiều giá trị bản thân vào một điều, hệ thần kinh sẽ luôn trong trạng thái căng thẳng. Căng thẳng kéo dài làm ta mất đi sự sáng suốt, khiến quyết định dễ sai lệch. Vì thế, điều ta càng cố nắm chặt, lại càng dễ vuột khỏi tay.

Nóng giận, thực ra là biểu hiện của một cái tôi còn chật hẹp. Khi nội tâm đủ rộng, ta không dễ bị một lời nói làm tổn thương, không dễ vì một va chạm nhỏ mà nổi sóng. Người tâm rộng nhìn mọi việc như một phần tất yếu của đời sống, nên họ không phản ứng bốc đồng, mà chọn cách thấu hiểu.

Ghen tị cũng vậy. Khi ta thực sự có năng lực, ta sẽ tập trung phát triển bản thân thay vì so sánh. Sự ghen tị thường xuất hiện khi ta cảm thấy mình thiếu thốn. Nó giống như một tấm gương phản chiếu nỗi bất an bên trong. Nếu ta đủ tự tin và đủ tài, thành công của người khác sẽ trở thành động lực, chứ không phải mối đe dọa.

Còn lo âu là vì lòng chưa đủ tĩnh. Khi tâm trí luôn chạy về tương lai, ta tự tạo ra những kịch bản tiêu cực. Cơ thể phản ứng như thể nguy hiểm đã hiện hữu. Nhưng phần lớn những điều ta lo lắng… cuối cùng lại không xảy ra. Lo âu là một thói quen của tâm trí không được rèn luyện sự bình thản.

Bởi vậy mới nói: Tâm an thì bệnh ắt tan, tâm tĩnh thì đời ắt sáng. Điều này không phải mê tín. Khoa học đã chứng minh trạng thái bình an giúp hệ miễn dịch hoạt động tốt hơn, giảm hormone căng thẳng, cải thiện giấc ngủ và khả năng hồi phục. Một nội tâm ổn định giúp ta đưa ra quyết định sáng suốt hơn, nhìn đời bớt méo mó hơn. Khi tâm sáng, con đường phía trước cũng dường như rõ ràng hơn.

Nhiều người nói đến “phóng sinh” như một cách tích phúc. Nhưng cuộc phóng sinh lớn nhất có lẽ không phải thả chim thả cá, mà là buông tha cho chính mình. Buông những oán giận đã cũ, buông những tự trách không cần thiết, buông cả cái tính khí nóng nảy chỉ làm cản trở nhân duyên và cơ hội.

Một người nóng nảy có thể giỏi, nhưng khó giữ được quý nhân. Một người cố chấp có thể chăm chỉ, nhưng khó nhìn thấy con đường khác. Tính khí, nếu không được điều hòa, chính là tảng đá chắn ngang tài lộc.

“Tâm có an, phúc mới tới.” Khi nội tâm hỗn loạn, ta dễ đưa ra lựa chọn vội vàng. Khi tâm an định, ta nhìn rõ người nên giữ, việc nên làm, cơ hội nên nắm. Phúc không phải điều từ trên trời rơi xuống, mà là kết quả của những quyết định đúng đắn được đưa ra trong trạng thái sáng suốt.

Người xưa nói: “Vô cầu nhi tự đắc.” Không phải là không làm gì, không nỗ lực. Mà là làm hết sức nhưng không trói buộc mình vào kết quả. Khi ta còn quá khát khao một điều, ta dễ hành động vì thiếu thốn. Khi ta buông được tâm cầu, ta hành động vì trưởng thành.

Thật lạ là nhiều thứ trong đời chỉ đến khi ta không còn bấu víu vào nó nữa. Tình yêu đến khi ta thôi sợ cô đơn. Cơ hội đến khi ta thôi tuyệt vọng tìm kiếm. Thành công đến khi ta tập trung làm tốt việc của mình thay vì sốt ruột nhìn người khác.

Cầu khấn không làm điều ta mong muốn đến nhanh hơn. Lo lắng cũng không khiến kết quả thay đổi. Nhưng buông bỏ được sự bám chấp, ta lấy lại năng lượng cho chính mình. Và khi tâm không còn nặng nề vì khát cầu, ta đủ nhẹ để đi xa hơn.

Rốt cuộc, buông không phải là từ bỏ. Buông là trả lại cho đời những gì không thuộc quyền kiểm soát của ta. Phần thuộc về ta vẫn ở đó.

Và đôi khi, chính lúc ta thôi cố nắm giữ, mọi thứ mới thật sự bắt đầu ở lại.

Tú Uyên biên tập