Có một giai đoạn trong đời, con người không còn hỏi “làm sao để hạnh phúc”, mà bắt đầu hỏi “vì sao mình phải trải qua những điều này”. Đó thường là lúc khổ đau đã chạm tới đáy của sự chịu đựng, khi mọi lời khuyên trở nên nhạt nhòa, mọi lý lẽ đều không còn đủ sức an ủi.

Nhưng cũng chính từ nơi ấy, nếu chịu dừng lại và nhìn sâu, ta sẽ nhận ra: cuộc đời chưa từng vô tình. Mỗi biến cố đến đều mang theo một nhân duyên, mỗi nỗi đau đều ẩn chứa một lời nhắc nhở, và chính những năm tháng khó khăn ấy đang âm thầm dạy ta bài học của tỉnh thức.

• Làm người, hãy làm cho bản thân phong phú, làm cho người khác thoải mái!
• Bạn chưa trở nên mạnh mẽ hơn vì bạn quá thoải mái
• Tiến sĩ Y khoa: Bệnh từ đâu mà đến?

Một lần nọ, có người hỏi vị thầy già:

“Vì sao con đã cố sống lương thiện, mà cuộc đời vẫn nhiều khổ đau như vậy?”

Vị thầy không đáp ngay. Ông chỉ đưa cho người ấy một chiếc bát sứ đã sứt miệng, rồi bảo:

“Hãy cầm nó đi một vòng quanh làng, đừng để rơi, cũng đừng che miệng bát.”

Người ấy đi rất cẩn thận. Gió thổi, người qua kẻ lại, nhưng chiếc bát vẫn ở yên trong tay. Khi trở về, anh nói:

“Con không làm rơi, cũng không làm đổ.”

Vị thầy mỉm cười:

“Vậy trong lúc đi, con có để ý xem chiếc bát sứt vì sao không?”

Người kia lắc đầu. Anh chỉ lo giữ cho bát không rơi, mà quên mất nhìn lại chính nó.

Vị thầy chậm rãi nói:

“Cuộc đời cũng vậy. Khi còn bận chống đỡ khổ đau, con không có thời gian để hiểu vì sao mình đang mang nó.”

Cuộc đời vốn dĩ là người thầy lớn, không dạy bằng lời mà dạy bằng hoàn cảnh. Không phải ngẫu nhiên mà ta gặp điều thuận hay nghịch. Mỗi lần đau, mỗi lần mất, đều là một cơ hội để nhìn lại những nhân mình đã gieo, không chỉ trong hành động mà trong cả suy nghĩ và tâm niệm.

Chân lý không nằm nơi lời nói mà thường hiện trong những lúc mắt cay. Khi không còn bám víu vào lời khen chê, đúng sai, ta mới bắt đầu thấy rõ điều đang vận hành bên trong mình. Khổ đau lúc ấy không còn chỉ là nỗi buồn, mà trở thành tấm gương soi chiếu.

Vấp ngã giúp ta biết con đường mình đi còn cứng. Im lặng giúp ta nghe được sự đổi thay nơi tâm. Khi thôi trách người, thôi oán cảnh, ta mới nhận ra: có những việc không cần sửa đời, mà cần sửa mình.

Nước mắt rơi rồi, tâm mới mở lối. Không phải vì nước mắt có phép màu, mà vì khi lòng đủ mềm, trí tuệ mới có chỗ để sinh khởi. Khổ đau, nếu được ôm ấp bằng chánh niệm, sẽ không còn là bóng tối, mà trở thành ánh sáng trong đêm dài.

Đi hết một vòng quanh nhân thế, ta dần hiểu ra một điều giản dị: Đời không dạy ta bằng an lạc, mà dạy ta bằng thương đau. Không phải để trừng phạt, mà để đánh thức. Khi con người chịu quay về nhìn lại thì ngay trong khổ đã có lối ra.

Và khi ấy, ta không còn hỏi: “Vì sao đời lại đối xử với ta như vậy?”

Mà chỉ lặng lẽ tự hỏi: “Bài học này đang dạy ta điều gì?”

Mỹ Mỹ biên tập