Ông bà ta có câu: "Con dại, cái mang”, đó không phải là lời quy kết mọi lỗi lầm của con cái cho cha mẹ, mà là một lời nhắc nhở đầy trách nhiệm. Trẻ nhỏ chưa đủ trải nghiệm để phân biệt hết đúng sai, chưa đủ nhận thức để lường trước hậu quả của hành động mình gây ra. 

• Nhân quả lớn nhất của đời người chính là hôn nhân
• 10 dấu hiệu của người phụ nữ “Vượng phu ích tử”
• Vì sao người xưa dạy: "Nghèo khó đừng sĩ diện, hoạn nạn đừng quá kỳ vọng vào người thân"

Những giới hạn đầu tiên trong cuộc đời một đứa trẻ đều được hình thành từ gia đình. Khi cha mẹ buông lỏng sự giáo dục hoặc xem nhẹ những nguyên tắc an toàn, cái giá phải trả đôi khi không chỉ là một sai lầm, mà là những mất mát không gì có thể cứu vãn.

Bi kịch xảy ra vào ngày 2/7 tại tỉnh Mukdahan, Thái Lan là một minh chứng đau lòng.

Một cậu bé mới 11 tuổi đã lén lấy chiếc xe bán tải của gia đình rồi điều khiển chạy hơn mười ki-lô-mét với tốc độ cao. Chiếc xe sau đó mất lái, lao thẳng vào đoàn hành hương của các nhà sư đang đi bộ bên đường.

Chỉ trong khoảnh khắc, mười vị sư thiệt mạng, hơn mười người khác bị thương nặng. Một chuyến hành hương vốn hướng con người đến sự bình an lại kết thúc bằng tiếng va chạm kinh hoàng và những tiếng khóc xé lòng. 

Đằng sau con số mười người tử vong là mười cuộc đời khép lại, mười mái nhà mãi mãi thiếu đi một người thân, và biết bao trái tim sẽ phải mang theo nỗi đau ấy đến hết cuộc đời.

Trong số những nạn nhân có nhà sư Khamsing Chailert, 41 tuổi.

Trước chuyến hành hương định mệnh, ông đã trở về thăm mẹ. Bà Panja sau này kể lại rằng hôm ấy lòng bà bỗng nặng trĩu bởi một linh cảm bất an. Người mẹ già níu con ở lại thêm ít hôm và khẽ hỏi: "Con có thể ở nhà thêm được không?"

Người con chỉ mỉm cười đáp lại: "Con sẽ không sao đâu mẹ." Không ai ngờ đó lại là câu nói cuối cùng.

Tin dữ đến quá nhanh khiến người mẹ gần như gục ngã. Bà từng nhiều năm lo lắng cho con sau một vụ tai nạn nghiêm trọng trong quá khứ. Đến khi con tìm được sự bình yên trên con đường tu hành, bà nghĩ những sóng gió đã ở lại phía sau. Thế nhưng, định mệnh lại cướp người con ấy đi trong một tai nạn hoàn toàn không ai có thể lường trước.

Điều khiến nhiều người nghẹn lòng hơn cả là bà Panja không hề oán trách cậu bé cầm lái chiếc xe hôm ấy. Có lẽ bà hiểu rằng trước mặt mình chỉ là một đứa trẻ chưa đủ lớn để nhận thức hết hậu quả mà mình gây ra. Nhưng sự bao dung ấy không thể khỏa lấp khoảng trống trong trái tim của một người mẹ.

Rồi những mùa an cư tiếp theo sẽ đến, con đường trước nhà vẫn còn đó, nhưng sẽ không còn bóng dáng người con mặc áo cà sa lặng lẽ bước vào sân, cúi đầu chào mẹ. Chiếc ghế quen trong căn nhà nhỏ sẽ mãi bỏ trống.

Những bữa cơm gia đình sẽ mãi mãi thiếu đi một người. Có những nỗi đau không hề phai nhạt theo thời gian. Con người chỉ học cách sống cùng sự mất mát ấy, chứ không bao giờ thực sự vượt qua được.

Đó mới là điều đau xót nhất của thảm kịch này.

Những người đã khuất không thể trở về. Những người ở lại phải mang theo nỗi nhớ, sự trống vắng và những ký ức không thể xóa nhòa. Một giây phút bất cẩn của một đứa trẻ đã để lại nỗi đau kéo dài suốt phần đời còn lại của biết bao gia đình vô tội.

Theo pháp luật Thái Lan, cậu bé mới 11 tuổi nên không phải chịu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, cha mẹ em sẽ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại dân sự do vụ tai nạn gây ra. Đó có thể là khoản tiền khổng lồ đủ để khiến một gia đình kiệt quệ trong nhiều năm.

Nhưng tiền bạc chưa bao giờ là cái giá lớn nhất. Điều nặng nề hơn chính là sự day dứt, hối hận có lẽ suốt cuộc đời còn lại, cha mẹ cậu bé sẽ không ngừng tự hỏi: nếu hôm ấy chìa khóa xe được cất cẩn thận hơn, nếu con được dạy rõ đâu là giới hạn tuyệt đối không được vượt qua, nếu người lớn nghiêm khắc hơn một chút ngay từ đầu, liệu mười sinh mạng ấy có còn nguyên vẹn?

Một đứa trẻ mười một tuổi không thể tự nhiên điều khiển được một chiếc xe bán tải nếu trước đó chưa từng nhiều lần tiếp xúc với vô lăng. 

Thực tế, không ít cha mẹ vẫn xem việc cho con ngồi ghế lái, thử đạp ga hay điều khiển xe trong sân là chuyện bình thường. Chính sự chủ quan ấy khiến trẻ dần đánh mất nhận thức về ranh giới giữa trải nghiệm và nguy hiểm, giữa sự tò mò của tuổi thơ và những hậu quả vượt quá khả năng gánh chịu.

Người xưa từng viết trong Nhan Thị Gia Huấn: "Phụ mẫu uy nghiêm nhi hữu từ, tắc tử nữ uý thận nhi sanh hiếu hĩ." Cha mẹ vừa có uy nghiêm vừa có lòng từ ái thì con cái mới biết kính sợ điều đúng, biết tự giữ mình trước cám dỗ và sai lầm. 

Tình yêu thương không nằm ở sự nuông chiều vô điều kiện, mà ở việc dạy con biết giới hạn trước khi cuộc đời dạy chúng bằng những mất mát quá lớn.

Pháp luật có thể miễn trách nhiệm hình sự cho cậu bé vì em chưa đủ tuổi. Nhưng sẽ không có điều luật nào có thể xóa đi ký ức của buổi sáng định mệnh ấy khi em trưởng thành. Đến một ngày đủ lớn để hiểu rằng chỉ vì hành động của mình mà mười con người đã vĩnh viễn không trở về, nỗi ám ảnh ấy rất có thể sẽ theo em suốt cả cuộc đời.

Vụ tai nạn ở Mukdahan vì thế không chỉ là một bản tin về giao thông, mà còn là lời cảnh tỉnh dành cho mọi bậc cha mẹ. Giáo dục không chỉ là dạy con học giỏi hay thành công, mà trước hết phải dạy con biết kính sợ sinh mệnh, biết tôn trọng pháp luật và hiểu rằng có những giới hạn tuyệt đối không được phép vượt qua. 

Bởi một phút lơ là của người lớn có thể khiến nhiều gia đình mất đi người thân, khiến một đứa trẻ mang theo mặc cảm suốt đời và để lại những vết thương mà thời gian cũng không thể chữa lành.

Tiểu Hoa biên tập