《唯有牡丹真国色》（正体简体.English） Deutsch.Japanese.Tiếng Việt.한글
春天最后的一杯美酒
芍药为中国古代六大名花之一。其与牡丹并称“花中二绝”。古人评花：“芍药第一，牡丹第二”。
据载，芍药是中国栽培最早的一种草本花卉。
但民间普遍传说芍药并不是凡间栽种的，而是某一年人间闹瘟疫，花神为了拯救世人便盗了王母的仙丹撒下世间。
结果一些变为木本的牡丹（别称木芍药），另一些变为草本的芍药，至今芍药仍带个药字。
芍药既有珍贵的药用价值，又有极高的观赏价值。
《本草》记载：“芍药，犹绰约也，美好貌。此草花容绰约，故以为名。”
芍药花大色艳、妩媚动人，被称为“娇容”、“余容”。
芍药还是爱情之花。
《诗经·郑风·溱洧》曰：“洧之外，洵吁且乐。维士与女，伊其相谑，赠之以勺药。”
大意是说，洧水岸边，开阔又热闹。少男和少女结伴而行，互相逗乐喜气洋洋，临别时互赠芍药。
古代男女交往常以芍药相赠，表示结情之约或惜别之情，因此芍药又叫“将离草”，可它从无半点凄婉。
芍药花春末开始绽放，故称“殿春”，取其最后之意。
唐末文人谓芍药为“婪尾春”，意为春天最后的一杯美酒。
芍药开罢，春便落幕，可这杯以春光酿就的花酒，却永远留在了暮春的记忆里，芬芳不散，余韵绵长，成为人间最暖心的春日注脚。
图文：村松
春天最後的一杯美酒
芍藥為中國古代六大名花之一。其與牡丹並稱「花中二絕」。古人評花：「芍藥第一，牡丹第二」。
據載，芍藥是中國栽培最早的一種草本花卉。
但民間普遍傳說芍藥並不是凡間栽種的，而是某一年人間鬧瘟疫，花神為了拯救世人便盜了王母的仙丹撒下世間。
結果一些變為木本的牡丹（別稱木芍藥），另一些變為草本的芍藥，至今芍藥仍帶個藥字。
芍藥既有珍貴的藥用價值，又有極高的觀賞價值。
《本草》記載：「芍藥，猶綽約也，美好貌。此草花容綽約，故以為名。」
芍藥花大色艷、嫵媚動人，被稱為「嬌容」、「餘容」。
芍藥還是愛情之花。
《詩經·鄭風·溱洧》曰：「洧之外，洵吁且樂。維士與女，伊其相謔，贈之以勺藥。」
大意是說，洧水岸邊，開闊又熱鬧。少男和少女結伴而行，互相逗樂喜氣洋洋，臨別時互贈芍藥。
古代男女交往常以芍藥相贈，表示結情之約或惜別之情，因此芍藥又叫「將離草」，可它從無半點淒婉。
芍藥花春末開始綻放，故稱「殿春」，取其最後之意。
唐末文人謂芍藥為「婪尾春」，意為春天最後的一杯美酒。
芍藥開罷，春便落幕，可這杯以春光釀就的花酒，卻永遠留在了暮春的記憶裡，芬芳不散，餘韻綿長，成為人間最暖心的春日註腳。
圖文：村松
The Last Cup of Wine of Spring
The peony herb, known as Shaoyao in Chinese, is one of the six great traditional flowers of ancient China. Together with the tree peony, it is celebrated as one of the “Two Wonders Among Flowers.” Ancient flower connoisseurs once praised them by saying: “Shaoyao ranks first, peony second.”
According to historical records, shaoyao was among the earliest cultivated herbaceous flowers in China.
Yet folklore tells a more celestial story. It is said that during a devastating plague upon the human world, the Flower Goddess stole an elixir from the Queen Mother of the West and scattered it across the earth to save the people.
Some of the elixir transformed into woody peonies (also called “tree shaoyao”), while others became the herbaceous shaoyao. Even today, the flower still carries the character “medicine” in its Chinese name.
Shaoyao possesses both precious medicinal value and extraordinary ornamental beauty.
An ancient herbal text records:
“Shaoyao signifies grace and elegance. Its blossoms are delicate and beautiful, hence the name.”
With its large, radiant blossoms and enchanting charm, shaoyao has long been praised as a flower of delicate beauty.
It is also regarded as the flower of love.
The Book of Songs (Shijing), in the poem Zhen Wei, writes:
“Beyond the Wei River, joy and laughter filled the air. Young men and maidens teased and delighted one another, and parted with gifts of shaoyao flowers.”
The verse describes lively gatherings by the riverside, where young men and women strolled together in happiness and exchanged shaoyao blossoms as tokens of affection and farewell.
Thus, in ancient China, gifting shaoyao symbolized love, devotion, and tender parting sentiments. For this reason, it was also called the “Farewell Flower,” though it carries none of sorrow’s bitterness.
Shaoyao blooms at the end of spring and is therefore known as the “Flower that Concludes Spring.”
Writers of the late Tang Dynasty lovingly called it “Lanwei Spring,” meaning “the final cup of fine wine in spring.”
When the shaoyao finishes blooming, spring quietly comes to an end. Yet this floral wine, brewed from the essence of springtime itself, remains forever in the memory of late spring—its fragrance lingering, its aftertaste enduring, becoming one of the warmest and most tender notes in the human heart.
Text & Image: Cun Song
Der letzte Becher Wein des Frühlings
Die Pfingstrose (Shaoyao) zählt zu den sechs berühmtesten Blumen des alten China. Gemeinsam mit der Strauchpfingstrose wird sie als eines der „zwei Wunder unter den Blumen“ bezeichnet. Schon die Alten sagten: „Die Shaoyao steht an erster Stelle, die Päonie an zweiter.“
Überliefert wird, dass die Shaoyao eine der frühesten kultivierten krautigen Blumen Chinas war.
Doch im Volk erzählt man sich eine andere, fast himmlische Legende: Einst brach unter den Menschen eine schwere Seuche aus. Um die Menschen zu retten, stahl die Blumengöttin ein himmlisches Elixier der Himmelskönigin und verstreute es über die Erde.
Ein Teil verwandelte sich in verholzende Päonien (auch „Baum-Shaoyao“ genannt), ein anderer Teil wurde zu krautigen Shaoyao-Blumen. Bis heute trägt die Blume daher im Chinesischen das Zeichen für „Heilkraft“ in ihrem Namen.
Die Shaoyao besitzt nicht nur wertvolle medizinische Eigenschaften, sondern auch einen außergewöhnlichen Zierwert.
Im alten Kräuterbuch Bencao heißt es:
„Shaoyao bedeutet Anmut und Schönheit. Ihre Blüten wirken zart und elegant, daher erhielt sie diesen Namen.“
Mit ihren großen, farbenprächtigen und bezaubernden Blüten gilt die Shaoyao seit jeher als Sinnbild lieblicher Schönheit.
Zugleich ist sie eine Blume der Liebe.
Im Buch der Lieder (Shijing), im Abschnitt Zheng Feng · Zhen Wei, steht geschrieben:
„Jenseits des Wei-Flusses herrschten Freude und Heiterkeit. Junge Männer und Frauen scherzten miteinander und schenkten sich Shaoyao-Blumen.“
Gemeint ist eine fröhliche Szene am Flussufer, wo junge Menschen gemeinsam umherzogen, lachten und sich beim Abschied Pfingstrosen als Zeichen der Zuneigung schenkten.
Darum galt die Shaoyao im alten China als Symbol für Liebe, Verbundenheit und sanften Abschied. Sie wurde auch „Blume des Abschieds“ genannt, doch niemals war sie von Traurigkeit erfüllt.
Die Shaoyao beginnt erst gegen Ende des Frühlings zu blühen und wird daher auch „die Blume, die den Frühling beschließt“ genannt.
Gelehrte der späten Tang-Zeit nannten sie liebevoll „den letzten Frühlingswein“ — den letzten köstlichen Becher des Frühlings.
Wenn die Shaoyao verblüht, endet auch der Frühling. Doch dieser aus Frühlingslicht gebraute Blumenwein bleibt für immer in der Erinnerung des späten Frühlings erhalten — sein Duft verweilt, sein Nachklang bleibt bestehen und wird zu einer der wärmsten Spuren des Frühlings im Herzen der Menschen.
Text und Bild: Cun Song
春最後の一杯の美酒
芍薬（しゃくやく）は、中国古代の六大名花の一つです。牡丹と並び、「花中二絶」と称えられてきました。古人は花を評して、「芍薬第一、牡丹第二」と語りました。
記録によれば、芍薬は中国で最も早く栽培された草花の一つとされています。
しかし民間には、芍薬は人間界の花ではないという伝説があります。ある年、人の世に疫病が流行した際、人々を救うために花の女神が西王母の仙丹を盗み、それを地上へ撒いたといわれています。
その結果、一部は木本の牡丹（別名「木芍薬」）となり、もう一部は草本の芍薬となりました。そのため、今日に至るまで芍薬の名には「薬」の字が残っているのです。
芍薬は貴重な薬効を持つだけでなく、非常に高い観賞価値も備えています。
古代の薬学書『本草』には、
「芍薬とは、しとやかで美しい姿を意味する。この花はその容姿が優雅で美しいゆえに、この名が付けられた」
と記されています。
芍薬は花が大きく色鮮やかで、艶やかに咲くことから、「嬌容（きょうよう）」や「余容（よよう）」とも呼ばれました。
また、芍薬は愛の花でもあります。
『詩経・鄭風・溱洧』には、
「洧水のほとりには喜びが満ち、若者たちは互いに笑い合い、別れ際に芍薬を贈り合った」
と詠まれています。
これは、川辺で若い男女が連れ立って歩き、楽しげに語り合い、別れの際に芍薬を贈り合った情景を描いたものです。
古代中国では、男女が芍薬を贈ることは、愛情や別れを惜しむ心を表していました。そのため芍薬は「将離草（別れの花）」とも呼ばれましたが、そこには悲しみよりも、むしろ優しい情感が漂っています。
芍薬は晩春に咲き始めるため、「殿春（春を締めくくる花）」とも呼ばれます。
唐代末期の文人たちは芍薬を「婪尾春（らんびしゅん）」と呼び、「春最後の一杯の美酒」という意味を込めました。
芍薬が咲き終わる頃、春も静かに幕を下ろします。しかし、春の光で醸されたこの花の酒は、晩春の記憶の中に永遠に残り、その香りは消えることなく、余韻は長く続き、人々の心に最も温かな春の記憶として刻まれていくのです。
文・写真：村松
Chén Rượu Cuối Cùng Của Mùa Xuân
Hoa thược dược (Shaoyao) là một trong sáu danh hoa nổi tiếng của Trung Hoa cổ đại. Cùng với mẫu đơn, loài hoa này được ca ngợi là “hai tuyệt phẩm trong các loài hoa”. Người xưa từng bình rằng: “Thược dược đứng đầu, mẫu đơn đứng thứ hai.”
Theo sử sách ghi lại, thược dược là một trong những loài hoa thân thảo được trồng sớm nhất tại Trung Quốc.
Tuy nhiên, trong dân gian lại lưu truyền một truyền thuyết rằng thược dược vốn không phải loài hoa nơi nhân gian. Vào một năm nhân gian xảy ra dịch bệnh lớn, Hoa Thần vì muốn cứu độ con người nên đã đánh cắp tiên đan của Tây Vương Mẫu và rải xuống trần gian.
Kết quả là một phần hóa thành mẫu đơn thân gỗ (còn gọi là “mộc thược dược”), phần khác hóa thành thược dược thân thảo. Vì vậy cho đến ngày nay, tên gọi của loài hoa này vẫn mang chữ “dược” — nghĩa là thuốc.
Thược dược không chỉ có giá trị dược liệu quý báu mà còn mang vẻ đẹp thưởng lãm vô cùng cao quý.
Sách cổ Bản Thảo viết:
“Thược dược nghĩa là dáng vẻ mềm mại, đẹp đẽ. Loài hoa này có dung nhan uyển chuyển và thanh nhã nên được đặt tên như vậy.”
Hoa thược dược nở lớn, màu sắc rực rỡ, kiều diễm và lay động lòng người, nên còn được gọi là “kiều dung” hay “dư dung”.
Đây cũng là loài hoa của tình yêu.
Trong Kinh Thi – Trịnh Phong – Trăn Vĩ có câu:
“Bên dòng sông Vĩ, niềm vui lan tỏa khắp nơi. Những chàng trai cô gái cùng vui đùa, lúc chia tay tặng nhau cành thược dược.”
Ý thơ miêu tả cảnh nam nữ thanh niên cùng dạo bước bên bờ sông, trò chuyện vui vẻ, và khi chia tay thì tặng nhau hoa thược dược như một tín vật tình cảm.
Trong văn hóa cổ đại Trung Hoa, việc tặng thược dược tượng trưng cho tình yêu, sự gắn bó và nỗi lưu luyến lúc biệt ly. Vì thế, thược dược còn được gọi là “cỏ biệt ly”, nhưng trong đó không hề có sự bi thương.
Hoa thược dược nở vào cuối xuân nên còn được gọi là “đóa hoa khép lại mùa xuân”.
Các văn nhân cuối đời Đường gọi thược dược là “Ly rượu cuối xuân”, mang ý nghĩa như chén mỹ tửu cuối cùng của mùa xuân.
Khi thược dược tàn, mùa xuân cũng lặng lẽ khép lại. Nhưng chén rượu hoa được ủ bằng ánh xuân ấy vẫn mãi lưu giữ trong ký ức cuối xuân — hương thơm không tan, dư vị còn mãi, trở thành dấu ấn dịu dàng và ấm áp nhất của mùa xuân trong lòng người.
Hình ảnh và bài viết: Muramatsu
봄의 마지막 한 잔의 술
작약(芍藥)은 중국 고대의 6대 명화(名花) 가운데 하나입니다. 모란과 함께 “꽃 중의 두 절경”이라 불렸으며, 옛사람들은 “작약이 으뜸이고, 모란이 그 다음”이라고 평했습니다.
기록에 따르면 작약은 중국에서 가장 일찍 재배된 초본 화훼 가운데 하나라고 합니다.
하지만 민간에서는 작약이 인간 세상의 꽃이 아니라는 전설이 전해집니다. 어느 해 세상에 큰 역병이 돌자, 꽃의 신이 사람들을 구하기 위해 서왕모의 선단(仙丹)을 훔쳐 인간 세상에 뿌렸다고 합니다.
그 결과 일부는 목본성의 모란(별칭 ‘목작약’)이 되었고, 다른 일부는 초본성의 작약이 되었습니다. 그래서 오늘날까지도 작약의 이름에는 ‘약(藥)’ 자가 남아 있습니다.
작약은 귀한 약용 가치를 지니고 있을 뿐 아니라, 매우 높은 관상 가치도 지니고 있습니다.
고대 의학서 『본초』에는 이렇게 기록되어 있습니다.
“작약이란 곧 우아하고 아름다운 자태를 뜻한다. 이 꽃의 모습이 곱고 단아하기 때문에 이러한 이름이 붙여졌다.”
작약은 꽃이 크고 색이 화려하며, 아름답고 매혹적인 자태를 지녀 예로부터 “고운 얼굴”, “아름다운 자태”로 불리기도 했습니다.
또한 작약은 사랑의 꽃이기도 합니다.
『시경(詩經)·정풍(鄭風)·진유(溱洧)』에는 다음과 같은 구절이 있습니다.
“유수(洧水) 강가에는 기쁨이 가득하고, 젊은 남녀들은 서로 웃고 장난치며, 헤어질 때 작약을 선물하였다.”
이는 강가에서 젊은 남녀가 함께 거닐며 즐겁게 이야기하고, 헤어질 때 작약꽃을 주고받던 모습을 묘사한 것입니다.
고대 중국에서는 남녀가 작약을 서로 선물하는 것이 사랑의 약속이나 이별의 아쉬움을 나타내는 뜻이었습니다. 그래서 작약은 ‘이별의 꽃’이라고도 불렸지만, 그 안에는 슬픔보다는 따뜻하고 아름다운 정서가 담겨 있습니다.
작약은 늦봄에 피어나기 때문에 ‘봄을 마무리하는 꽃’이라는 뜻의 “전춘(殿春)”이라 불리기도 합니다.
당나라 말기의 문인들은 작약을 “탐미춘(婪尾春)”이라 불렀는데, 이는 “봄의 마지막 한 잔의 아름다운 술”이라는 의미입니다.
작약이 지고 나면 봄도 막을 내립니다. 그러나 봄빛으로 빚어진 이 꽃의 술은 늦봄의 기억 속에 오래도록 남아 향기는 사라지지 않고, 긴 여운으로 이어져 사람들의 마음속 가장 따뜻한 봄의 흔적으로 남게 됩니다.
글·사진: 무라마쓰