Nhiều người thường hỏi: Cuộc đời của con người, liệu có phải từ khi sinh ra đã định sẵn? Còn người lớn tuổi hay nói một câu: “Mệnh có số định, người có biến số”. Xuất thân của một người có thể khó chọn, nhưng đi con đường nào, thường nằm ở những lựa chọn quan trọng trong vài khoảnh khắc.

• Mỗi ngày, Trái Đất mất đi 90 tấn vật chất
• Tiếp cận Hồ sơ Akashic - Khám phá ký ức và trải nghiệm từ các kiếp trước
• Nghiệp và đức nằm trong cơ chế vận hành của vũ trụ

Thời Đạo Quang triều Thanh, có một người xuất thân nghèo khó, lúc trẻ sống bằng ăn xin, sau đó thậm chí làm trộm cắp. Theo lẽ thường, cuộc đời người như vậy đại khái cũng chỉ đến thế. Thế nhưng, ông ta lại trở thành một thương nhân nổi tiếng trong vùng, gia nghiệp hưng thịnh, con cháu còn có người đỗ đạt làm quan.

Nhiều người thắc mắc: Người như vậy, sao lại có thể thay đổi lớn đến thế? Nói cho cùng, chìa khóa nằm ở hai việc ông ta đã làm.

Việc thứ nhất: Trong khoảnh khắc, chọn bảo vệ người thay vì hại người.

Lúc đó ông ta vẫn đang đi trộm. Có lần, ông ta dò la được một nhà nọ đi tảo mộ Thanh Minh, trong nhà chỉ còn một phụ nữ mang thai và một bà lão. Ông ta bèn nảy lòng tham, nửa đêm lẻn vào nhà, ẩn nấp chờ mọi người ngủ say để ra tay.

Nào ngờ, nửa đêm lại có một gã đàn ông đột nhập, toan giở trò đồi bại với người phụ nữ. Người phụ nữ hết sức chống cự, thà chết chứ không chịu nhục. Trong lúc nguy cấp, đáng lẽ ông ta có thể nhân cơ hội trốn thoát, thậm chí còn lấy của cải, nhưng khoảnh khắc ấy, ông ta không động lòng tham của kẻ trộm, mà lao ra cứu người phụ nữ.

Sau này việc bị đưa ra quan phủ, ông ta cũng nhờ vậy mà được tha tội.

Hành động này, nhìn bề ngoài chỉ là cứu người, nhưng thực chất đã giữ gìn thanh danh và sự tiếp nối của cả một gia đình. Cổ nhân nói “tích âm đức”, rất nhiều khi không phải ở những việc nổi bật, mà chính ở những khoảnh khắc như thế này.

Việc thứ hai: Trước lợi ích, chọn giữ đúng chừng mực.

Có lần ông ta đi trộm thất bại, trốn vào một ngôi miếu hoang. Trong lúc mơ màng, ông ta nằm mơ thấy mình có đức, nên sẽ được thưởng. Tỉnh dậy, ông ta chỉ nhặt được một đồng tiền trước miếu, cũng chẳng nghĩ ngợi gì nhiều.

Sau đó trên đường, ông ta tình cờ nhặt được cái túi (túi treo từ thắt lưng) mà một ông lão đánh rơi. Mở ra xem, bên trong toàn vàng bạc và sổ sách kế toán, giá trị không nhỏ. Khoảnh khắc ấy ông ta cũng động lòng: “Có lẽ đây là của trời ban”. Nhưng ngay sau đó ông ta nghĩ, nếu mất những sổ sách này, ông lão kia rất có thể sẽ tan nhà nát cửa. Thế là ông ta không đi, mà ở nguyên tại chỗ chờ.

Ông lão quả nhiên lo lắng quay lại. Ông ta trả lại nguyên vẹn, chỉ giữ lại vài đồng lẻ mua thức ăn. Ông lão cảm động sâu sắc, khăng khăng muốn báo đáp. Ông ta lại nói thật: “Tôi vốn là kẻ ăn trộm”.

Ông lão nghe xong, không những không khinh thường, mà còn càng coi trọng ông ta, vì người có thể giữ được bản tâm ngay cả khi không ai biết, mới là người thực sự đáng tin. Sau này, ông lão dẫn ông ta làm ăn buôn bán, thậm chí còn giao phó cả gia nghiệp cho ông. Ông ta từ đó hoàn toàn sửa chữa, cần cù kinh doanh, gia đạo dần thịnh vượng, cuối cùng trở thành một hộ giàu có trong vùng.

Sau này, vị lão nhân ấy dẫn ông ta làm ăn, thậm chí giao phó cả gia nghiệp. Ông ta từ đó sửa lỗi lầm, chăm chỉ kinh doanh, gia đạo ngày càng thịnh, cuối cùng trở thành hộ giàu có một phương.

Nhiều người thích hỏi: Số mệnh có thay đổi được không?

Thật ra nếu đổi góc nhìn, có lẽ sẽ gần với câu trả lời hơn.

Con người chưa chắc đã thay đổi được số mệnh một cách đột ngột, nhưng có thể ở những khoảnh khắc then chốt, không đi theo con đường cũ. Điều khó nhất của một người, không phải là không có cơ hội, mà là khi “có thể làm ác” lại chọn không làm ác; khi “có thể lấy nhiều hơn” lại chọn không lấy nhiều.

Người xưa nói “Nhà tích thiện ắt có dư phúc”, cũng nói “Họa phúc vô môn, chỉ do người tự chiêu”. Nói cho cùng, số mệnh có bao nhiêu phần có lẽ đã định sẵn; nhưng có thể đi được bao xa, lại thường quyết định bởi cán cân trong lòng, và những lựa chọn trong khoảnh khắc ấy.

Từ câu chuyện, chúng ta thấy bước ngoặt cả đời của người đàn ông ấy không có gì huyền bí, chỉ là ở hai khoảnh khắc then chốt, ông ta đã giữ được chừng mực làm người, đưa ra lựa chọn đúng đắn.

Nghĩa là, có những con đường nhìn bề ngoài thì thiệt thòi, nhưng càng đi càng rộng; có những lợi ích chiếm được, lại khiến con đường càng đi càng hẹp. Có thể nói, cả đời con người, thứ thực sự thay đổi vận mệnh chưa bao giờ là may mắn, mà chính là lựa chọn.

Mỹ Mỹ biên tập