Bài gốc tại đây
Tiếp theo phần 1
Về sau, chiến hỏa rối ren, những câu chuyện về Quế Anh trở nên mơ hồ, chỉ lưu truyền một số phiên bản truyền thuyết khác nhau. Có người nói rằng, khi nàng mang thai vẫn dẫn quân tác chiến. Một hôm, Quế Anh đột nhiên đau bụng không ngớt, nàng tự biết sắp sinh, liền cho thôi trống thu chiêng, để chuyên tâm sinh nở. Ai ngờ không như mong muốn, ở trong quân doanh nàng lại khó sinh, đã hai ngày rồi vẫn không thấy động tĩnh. Ngoài trướng còn có quân giặc khiêu chiến, khí thế hung hăng. Nàng muốn thúc ngựa ra quân, bị tỳ nữ thân cận ngăn cản, hết lời khuyên nàng rằng dòng dõi Dương gia đang điêu tàn, nhất định phải giữ được huyết thống Dương gia. Quân địch dường như thăm dò biết được chủ soái của quân Tống sắp sinh, tăng cường tấn công, tình thế vạn phần khẩn cấp.
Cuối cùng Quế Anh cũng sinh xong, con vừa mới sinh ra, Quế Anh bất chấp bản thân phải nghỉ ngơi điều dưỡng, nàng giao con nhỏ cho tỳ nữ, rồi lập tức mặc giáp trụ ra trận, điểm tướng dẫn binh. Cầm binh khí bảo vệ xã tắc, nghe trống nhỏ mà tưởng nhớ tướng soái. Các tướng sĩ thấy chủ soái quên cả sống chết như thế, thì đều như được cổ vũ, từng người vung thương lên ngựa, anh dũng giết địch, quân địch tán loạn chạy trốn thục mạng, quân Tống hoàn toàn thắng lợi.
Mười tháng mang thai, một khi sinh nở, hẳn là thời khắc thống khổ nhất trong cuộc đời của người phụ nữ. Còn nàng vào giây phút nguy cấp này, vẫn một tâm vì an nguy của nhà Tống, thậm chí ngay cả chuyện kế thừa hương hỏa của Dương gia cũng không có sức bận tâm đến. Chính vì như thế, tảng đá lớn nơi nàng đứng điểm binh tướng lúc ấy được người đời sau gọi là “Điểm tướng đài”, cũng được bảo tồn vĩnh viễn, để cho người đời sau chiêm ngưỡng và tưởng nhớ.
Nam nhân của Dương gia anh dũng vô địch, lại không tránh được số mệnh lần lượt xả thân vì nghĩa. Xà Thái Quân đưa từng người từng người con trai của mình ra chiến trường, nơi biên cương nắm giữ ấn soái, khi trở về ca vang khúc khải hoàn, nhưng trong nhà lại thêm ngôi mộ mới. Trên triều đình cả Quân lẫn thần mơ màng; phủ nguyên soái thì sân nhà vắng vẻ, kiếm rỉ đao tàn. Đáng giận là vẫn có một đám gian nịnh, nói lời gièm pha, khiến Hoàng Đế không cách nào thương cảm cho những đau khổ phía sau danh tiếng của Dương gia, ngược lại còn nghi kỵ xa cách, khiến lòng người rét lạnh. Đợi khi có chiến sự mới xảy ra, ấn soái nặng nề như tấm bùa đòi mạng kia lại được đưa tới cửa Dương gia. Dương gia trung liệt, sao lại không biết Vua bạc tình quên ân, quân công có lớn hơn nữa cũng không ngăn được lời sàm ngôn rót bên tai Hoàng Đế. Song người Dương gia cũng chẳng phải ngu trung, trong tư tưởng trung Quân, thì người Dương gia càng coi trọng lê dân bách tính. Từ xưa, Thánh nhân từng nói “Dân quý, Quân khinh”, người Dương gia không đành lòng nhìn con dân triều Tống phải chịu tai họa chiến tranh, mới lần lượt da ngựa bọc thây, hy sinh vì nghĩa, gìn giữ văn minh Hoa Hạ không rơi vào tay ngoại tộc, bảo vệ giang sơn không vào tay quân giặc, bảo vệ gia đình bách tính không bị ức hiếp.
Trong “Dương gia tướng diễn nghĩa” nói rằng, sau khi phụ thân qua đời, Tông Bảo nhận lệnh trấn thủ biên quan. Trong một lần xuất chinh chống quân Tây Hạ, không may trúng kế bị vây khốn tại Kim Sơn, trúng tên tử trận. Tông Bảo qua đời là cú sốc lớn nhất cho toàn bộ người Dương gia. Truyền rằng khi đó Xà Thái Quân trăm tuổi đang tổ chức tiệc sinh nhật cho cháu trai ở phủ Thiên Ba. Tin dữ truyền đến, cả nhà vô cùng bi thương. Triều đình sợ hãi quân địch, có ý muốn cầu hòa, Xà Thái Quân kìm nén nỗi đau tang cháu, ở trên triều dõng dạc bác bỏ ý kiến hèn nhát của phái chủ hòa. Bà không tiếc sinh mệnh của mình, trăm tuổi nắm giữ ấn soái chờ lệnh xuất chinh, dẫn các con dâu, cháu dâu mất chồng và cả chắt trai cùng nhau xuất binh đánh dẹp Tây Hạ, báo thù cho Tông Bảo, đây cũng là nguồn gốc của truyền kỳ “Mười hai quả phụ tây chinh”.
Người phụ nữ thống khổ nhất trong đó, là Xà Thái Quân và Quế Anh. Tuổi nhỏ mất cha, trung niên mất bạn đời, tuổi già mất con, là ba chuyện đau buồn lớn nhất trong nhân thế. Xà Thái Quân đã trải qua vô số lần đau thương, mất mát, cả thân và tâm đã sớm chồng chất trăm ngàn vết thương đau, còn Quế Anh, chính là mất đi người mình yêu thương nhất cả đời. Những lời nói vui đùa của thời tuổi trẻ ngông cuồng dường như vẫn còn văng vẳng bên tai, mà bây giờ đã âm dương cách trở. Người chồng tương kính như tân, thật lòng đối đãi ấy, người chồng yêu nàng, hiểu nàng ấy, rốt cuộc cũng tử trận nơi sa trường giống như cha và các chú bác của chàng.
Có lẽ cuộc sống của Quế Anh trở về với cô quạnh, Tông Bảo là điểm yếu của nàng, nhưng cũng là khối giáp kiên cố của nàng. Lý trí nói cho nàng biết rằng, đắm chìm trong đau buồn không thể làm được gì, sứ mệnh của nàng từ đây về sau là kế thừa chí hướng của chồng, cùng với linh hồn của chàng tiếp tục cùng nhau chiến đấu!
Thường có câu, “ai binh tất thắng”. Giao tranh với Tây Hạ, quân Tống dưới sự lãnh đạo của nữ tướng Dương gia đã liên tiếp thắng trận, binh mã Tây Hạ không thể không rút lui cách xa đại doanh, chỉ dựa vào nơi hiểm yếu để cầm cự. Quân giặc có quân sư bày mưu tính kế, muốn tính kế lừa gạt thiếu tướng của Dương gia tiến vào Hồ Lô cốc, uy hiếp chủ soái. Nhưng quỷ kế này đã bị Xà Thái Quân và Quế Anh đoán được, Thái Quân tương kế tựu kế, lệnh cho Quế Anh thừa cơ dò xét tình hình hư thực trong cốc, nhằm đánh thẳng vào sào huyệt của Tây Hạ.
Quế Anh dẫn các thím xông vào Hồ Lô cốc, thăm dò khắp núi, nhiều lần gặp phải khó khăn nguy hiểm. Trời giúp Dương gia, các nàng dựa vào sự sành sỏi và sự giúp đỡ của ông lão hái thuốc có kinh nghiệm trong cốc, sau nhiều lần khó khăn trắc trở đã vượt qua đường núi hiểm trở. Quế Anh tập kích bất ngờ, đánh úp vào sau lưng địch, phía chính diện do Xà Thái Quân dẫn quân đánh tới. Trước sau đều vây đánh, một lần tiêu diệt quân Tây Hạ, thuận lợi khải hoàn về triều.
Nhưng cũng có người truyền rằng, trên đường tây chinh lần này, Quế Anh chiến tử sa trường. Đây là phiên bản bi thảm oanh liệt nhất, không nỡ đọc hết.
Phiên bản này kể rằng: Khi mười hai nữ tướng Tây chinh, đã bị quân Tây Hạ chặn đánh ở eo núi Hổ Lang. Quế Anh thăm dò địa thế, cho rằng quân Tống khó mà tiến công giành quan ải từ phía chính diện. Nàng phát hiện phía tây ngọn núi Hổ Lang chọc thẳng lên trời, đỉnh núi lượn lờ mây tím, tùng bách cổ thụ dựa vào mỏm đá vương mây, phía đông lại mọc ra một vách đá nằm nghiêng. Việc quân khẩn cấp, nàng quyết định leo lên vách đá nghiêng phía Đông quan sát tình hình quân địch, để nhằm bố trí bước tiếp theo. Bởi vì núi non dốc đứng, không thích hợp cho toàn quân leo qua núi, nàng chỉ dẫn cho hai nữ tướng cùng đi. Các nàng tìm thấy được một đường núi nhỏ hẹp, cẩn thận bám víu vào sườn núi trơ trụi, dựa vào sự dẻo dai cuối cùng cũng leo tới sườn núi cao ngất kia.
Leo lên đến đỉnh núi, tầm mắt bỗng được thông thoáng, Quế Anh nhìn thấy ở cửa eo núi chi chít toàn là quân Tây Hạ. Khi nàng đang suy nghĩ kế sách đánh quân địch, thì bỗng một trận tên bắn tới, nhóm ba người Quế Anh trúng tên bỏ mình. Thì ra quân Tây Hạ thấy nơi này hiểm yếu, lại có thể quan sát được toàn bộ tình hình cuộc chiến, là nơi nhất định phải giành được của người dụng binh, nên đã sớm phái người mai phục ở đó, chỉ đợi quân Tống trèo lên tới liền có thể dễ dàng giết chết. Chúng không ngờ rằng, Quế Anh anh dũng đã xung phong đi đầu, bản thân chấp nhận nguy hiểm và khó khăn, mang theo vài người tùy tùng trèo lên tới vách núi hiểm trở này. Những nữ tướng còn lại dưới núi nhìn thấy Quế Anh bị tập kích, vội vàng leo lên vách núi hiểm trở để cứu viện. Nhưng bởi vì thực lực chênh lệch, ít không thể địch nhiều, toàn bộ đội nữ tướng do Quế Anh dẫn dắt này đều hy sinh tại đỉnh núi. Quân Tây Hạ vì muốn tranh công lĩnh thưởng, đã tàn nhẫn chặt đầu của các nàng, ném thi thể xuống đáy vực.
Bởi vì kết cục của Quế Anh và các nữ tướng quá bi thảm, nên rất ít khi được đề cập đến trong các câu chuyện về Dương gia tướng, đây không chỉ là bi kịch của một nhà Dương gia, mà cũng là vết thương chung của phụ nữ Hoa Hạ.
Những nữ tướng của Dương gia từ nơi khác vội vàng chạy đến, thu nhặt thi thể không còn đầu của nhóm nữ tướng Quế Anh. Xà Thái Quân vội tới làm lễ truy điệu, đưa tiễn anh linh, nước mắt rơi đầy mặt. Tiếng khóc chấn động núi cao, làm cảm động đến Sơn Thần gần đó, không cầm được nước mắt vì các nàng, trong thoáng chốc trong núi từng viên đá giống như nước mắt ào ào rơi xuống.
Vách núi rơi lệ, khóc thương vì các nàng hy sinh, được người đời gọi là “Tích lệ nhai” (Vách núi rơi lệ).
Dương gia tướng, cả nhà trung liệt, cảm động Trời Đất, trung dũng tiết nghĩa, đến chết mới thôi. Quế Anh là tinh linh trong núi, cuối cùng an táng ở chân núi, hoàn thành một lần luân hồi của sinh mệnh. Giống như đóa hoa kiều diễm sinh thời loạn thế, cuối cùng điêu tàn thành bùn đất, tan thành bụi trần. Nàng cả đời chinh chiến, vì Dương gia mà sống, vì triều Tống mà chiến đấu, dù đã chết nhưng vẫn sống mãi, hồn phách nàng là vì anh dũng hy sinh!